دانلود پایان نامه ارشد با موضوع سلامت روان، سلامت روانی، بی عدالتی

دانلود پایان نامه ارشد

ت بخصوص واژه هاي مربوط به سلامت و بيماري، طيف سلامتي، ابعاد سلامتي، شاخص‌هاي سلامتي و كيفيت زندگي مورد بحث قرار می گیرد.
1-2-2- مراقبت های بهداشتی اولیه:
عبارت از خدمات بهداشتی ضروری است که بر پایه روش های علمی معتبر و با فناوری مناسب، قابل دسترسی همه افراد و خانواده ها باشد و با مشارکت کامل افراد و خانواده ها انجام شود. این خدمات بخش جدایی ناپذیر نظام بهداشتی کشور و توسعه اقتصادی اجتماعی است و نخستین تماس مردم با نظام بهداشتی کشور است که خدمات را تا حد ممکن به محل زندگی و کار مردم می برد. مشارکت مردم در ارائه مراقبت های بهداشتی اولیه یک ضرورت می باشد و بدون همكاري و علاقه مردم به تأمين و توسعه خدمات هيچگونه موفقيتي براي آن پيش بيني نمي‌شود. بنابراین، بهداشت پديده اي خودجوش است كه بايد انگيزه برخورداري از آن در مردم ايجاد گردد و علاوه بر بخش بهداشت، جامعه بايد درگير مراقبت از خود شود.
2-2-2- بهداشت:
به طور کلی بهداشت علم پیشگیری از بیماری‌ها، ارتقای سطح سلامتی و افزایش طول عمر است .بهداشت به مجموعه رفتارهایی اطلاق می گردد که ضامن حفظ سلامت و زندگی سالم در جامعه است. شیوه ها و رفتار های بهداشتی، اقداماتی پیشگیرانه اند که در جهت کاهش بروز و گسترش بیماری ها به کار گرفته می شوند . رعایت بهداشت،در فرایند تولید مواد غذایی، دارویی و لوازم آرایشی- بهداشتی، نقشی اساسی در تضمین کیفیت محصولات خواهد داشت. همچنین از دیگر کاربردهای بهداشت که مرتبط با سلامت عمومی افراد می باشد می توان به بهداشت بدن، بهداشت فردی، بهداشت خواب، بهداشت روان، بهداشت دندان، بهداشت اجتماعي، بهداشت اقتصادي، بهداشت تغذيه، بهداشت محيط و بهداشت مسکن اشاره نمود. بهداشت در زندگی فردی و اجتماعی اهمیت روزافزونی دارد، بطوری که در سازمان های بین المللی مورد توجه فوق العاده ای قرار گرفته است.
3-2-2- بهداشت عمومی :
بهداشت همگانی از نظر سازمان بهداشت جهانی عبارت است از “علم و فن پیشگیری از بیماری ها، افزایش طول عمر و ارتقای سطح سلامتی و توانایی انسان از طریق کوشش های دسته جمعی افراد جامعه، به منظور بهسازی محیط، کنترل بیماری های واگیردار، آموزش بهداشت فردی، ایجاد خدمات پزشکی و پرستاری جهت تشخیص زودرس و درمان به موقع بیماری ها و ایجاد یک نظام اجتماعی که در آن هر فرد، دارای سطح زندگی مطلوبی، برای تأمین و نگهداری تندرستی خود باشد، به طوری که هر فردی از جامعه از حق طبیعی خود، یعنی سلامتی و عمر طولانی، بهره مند شود(سازمان بهداشت جهانی 1389: 29).
4-2-2- بهداشت فردی :
رعایت بهداشت فردی، عبارت از پیروی افراد جامعه از یک سلسله دستورات و عادت های بهداشتی و دوری جستن از رفتارها و عادت های غیربهداشتی است که مجموعاً باعث می شود افراد جامعه، در معرض عوامل و شرایط بیماری زا قرار نگرفته و به بیماری ناشی از آنها دچار نشوند. استراحت ، نظافت، خواب، رژیم غذایی مناسب، ورزش، پوشاک و استحکام از نکات مهم اصول بهداشت فردی هستند. از عادت ها و رفتارهای غیربهداشتی پرخوری، استفاده بی دلیل از داروها و کشیدن سیگار را می توان نام برد.
5-2-2- بهداشت عمومی از دیدگاه سازمان جهانی بهداشت در هزاره سوم میلادی
اینک که هزاره سوم میلادی را آغاز شده است با توجه به چالش‌های مهم و تهدید کننده سلامتی که در پیش رو داریم، سازمان جهانی بهداشت بر مبنای ویژگی‌های جمعیت شناسی، فرهنگی، اقتصادی و اقلیمی جوامع انسانی در رابطه با ارتقای سطح بهداشت عمومی پیشنهادهایی را ارائه نموده است که ساکنین هریک از قاره ها بر اساس رهنمودهای مزبور، برنامه های جاری و آتی خود را برای نیل به سطح بهداشت عمومی مطلوب، طراحی نموده اند.
بهداشت عمومی عبارتست از “مجموعه دانش و هنر پیشگیری از بیماری و تامین، حفظ و ارتقای تندرستی و توانمندی بشر با استفاده از تلاش دسته جمعی که منجر به توسعه جامعه شود” (UNICEF 2008:35). این مفهوم در حوزه زندگی انسان گسترش یافته و به طریقی ضامن سلامت فرد و جامعه به شمار می‌رود. از لحاظ تاریخی، بذر بهداشت که حدود ۳۹۰۰ سال قبل از میلاد مسیح کاشته شد و در ۱۹۴۶ بعد از میلاد به عالی ترین ثمره خود که تصویب اساسنامه سازمان جهانی بهداشت بود دست یافت و بدینوسیله هدف غائی بهداشت، تامین، حفظ و ارتقای سلامت بشری اعلام شد( میرحقانی 1386 : 17).
6-2-2- سلامت:
سازمان بهداشت جهانی با توجه به نقش حیاتی سلامت جسمانی و روانی،سلامت را چنین تعریف می‌کند:”سلامت عبارت از حالت بهزیستی کامل جسمانی،روانی،اجتماعی است و صرفأ عدم بیماری و ضعف نیست(WHO 1976)”. در سالهای اخیر با گنجانده شدن«توانایی داشتن یک زندگی مثمر از نظر اقتصادی و اجتماعی»، این تعریف کاملتر شده است(پور اسلامی 1379) . در مجموع عوامل‌ سلامت در دو بعد جسمانی و روانی-رفتاری در نظر گرفته می‌شوند و باید توانایی شخص در مقابله با مشکلات‌ زندگی روزمره،تمایل وی به جستجوی چالش و تنوع در زندگی نیز در بررسی سلامت مورد توجه قرار گیرد.
مرور تاریخچه زندگی بشر نشان‌دهنده ارتقای تدریجی سلامت‌ جسمانی و روانی وی بوده‌ است و ارتقای‌ سطح سلامت در قرن بیستم محصول پیشرفت درعلم پزشکی و عوامل اجتماعی‌ – اقتصادی بوده است. سلامت از حقوق اصلی و تبعیض ناپذیر هر انسانی به حساب می آید. طبق اصول اساسی سازمان جهانی بهداشت، سلامت فقط به معنی بیمار نبودن نیست، بلکه شامل برخورداری کامل از سلامت جسم، روان و رفاه اجتماعی است. درک دنیا از سلامت و نیز تلاش جهانی برای تأمین، حفظ و ارتقای سلامت، سیر تکامل خود را ادامه می دهد.
7-2-2- مزیت بهداشت بر درمان
بهداشت، دانش حفظ تندرستی است و پزشکی، علم درمان بیماری ها است. بدیهی است که بیمار نشدن بر بیمار شدن و معالجه نمودن، مزیت فراوان دارد. چون وقتی بیماری مزمنی پیش آمد بهبودی آن را نمی توان پیش بینی نمود. اگر هم بیمار بهبود یافت اغلب آثار و عوارضی از بیماری به جای می ماند، که گاهی مرئی و گاهی مخفی می باشد که با پیدایش زمینه مساعد مجدداً ظهور می نماید. چنان که بیشتر بیماری های مزمن مخصوصاً نزد اشخاص مسن نتیجه عفونت ها و مسمومیت های دوران جوانی است.
متاسفانه اکثریت افراد از اطلاعات ساده بهداشتی آگاه نیستند، حتی طبقات تحصیل کرده نیز برداشت صحیحی از بهداشت زندگی ندارند. وقوف به مسائل بهداشتی انسان را در استفاده کامل از زندگی سراسر آمیخته با نشاط و شادابی، چه بصورت یک فرد و چه به عنوان یک عضو جامعه، کمک زیادی می نماید. در این هنگام است که انسان به وسعت و ارزش سلامت و بهداشت پی برده و به نیازمندیهای بهداشتی خود و نیز به اهمیت سلامت خانواده و جامعه با دید وسیعتری می نگرد.
“مقایسه ی هزینه های گزافی که صرف معالجه بیماری های ناشی از آلودگی آب می شود با هزینه لوله کشی در یک روستا، و یا مقایسه ی بین هزینه ی مصرفی جهت مسواک و خمیر دندان و هزینه ای که جهت اعمال جراحی و ترمیمی دندان مصرف می شود مثال های دیگری است که نشان دهنده ی مزیت بهداشت بر درمان می باشد” (شاهد خطيبي1389 : 49).
با اندک توجهی می توان فهمید که بهداشت فقط با پیش گیری از بیماری ها سر و کار دارد و از درمان که از عوامل مختلف و پیچیده ای بحث می کند، به مراتب آسان تر و ساده تر است. بدیهی است که زیان های ابتلا به امراض از نقطه نظر مادی و معنوی به اندازه ای است که زیان های ناشی از آن در خانواده ها حتی در صورت بهبودی جبران ناپذیر است. بعلاوه بهداشت مقرون به صرفه تر از درمان می باشد.
8-2-2- بی عدالتی در سلامت
به دلیل تاثیر عوامل عدیده اجتماعی در امر سلامت، میزان برخورداری از موهبت سلامت در جوامع متفاوت بوده و در نتیجه شاخص های سلامت در بین کشورها و حتی در درون کشورها اختلاف فاحشی دارد. در آمریکا اختلاف امید به زندگی بین سیاه پوست های فقیر و سفید پوست های غنی بالغ بر 20 سال است. در کشور استرالیا هم اختلاف امید به زندگی بین بومی های آن کشور و سفیدپوستان مهاجر حدود 20 سال است. در ایران محاسبات مرکز آمار ایران اختلاف بین استان تهران و سیستان و بلوچستان را حدود 10 سال تخمین می زند. احتمالا اختلاف بین پایین ترین طبقات اجتماعی استان سیستان و بلوچستان با جامعه متمکن تر تهرانی بیش از رقم مزبور است (مرندي1387).
هر چه نابرابری اقتصادی بیشتر باشد وضعیت سلامت بدتر می شود یعنی امید به زندگی کوتاه تر شده و مرگ و میر افزایش می یابد. به عبارت دیگر، وضعیت عدالت در سلامت در کشورهایی که عدالت طلب هستند خیلی بهتر از کشورهاییست که عدالت اجتماعی پایین است . بهبود شرایط اجتماعی- اقتصادی جامعه از جمله بهبود وضعیت غذا و تغذیه و شرایط زندگی موجب کاهش مرگ و میر کودکان زیر یک سال می شود. تلاش بخش سلامت فقط یکی از عوامل موثر بر سلامت است. در حالی که عمده ترین تاثیر از عوامل اجتماعی و اقتصادی نشات می گیرد و بر شرایطی که مردم در آن زندگی و کار می کنند اثر می گذارد.
عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، انعکاسی از وضعیت گوناگون مردم در پله های متعدد نردبان اجتماعی است که خود نشات گرفته از موقعیت، قدرت، درآمد و ثروت آنان است. هرگاه سیاست های اجتماعی، سلامت انسان را در مرکز قرار دهد، به سلامت بهتر و بی عدالتی کمتر در سلامت منجر می شود. یکی از راههای برخورد با بی عدالتی در سلامت، کنترل بیشتر بیماری های کشنده و اصلاح سیستم سلامت است. برخورد با فقر است که اولین هدف توسعه هزاره سوم است و بهبود بخشیدن شرایطی که مردم در آن زندگی و کار می کنند از دیگر راههاست. بی عدالتی های سلامت و بی عدالتی، عوامل مشترک دارند. توجه نکردن به عوامل پیچیده اجتماعی، مانع رفع نابرابری های سلامت می شود.
3-2- پيشينه مطالعاتي موضوع
1-3-2-مطالعات داخلي
• در مطالعه ای که بزازیان و رجایی(1386) انجام دادند رابطه بین موقعیت اقتصادی ـ اجتماعی با سلامت روانی و جسمانی بررسی کردند. هدف پژوهش بررسی رابطه بین شاخصهای موقعیت اقتصادی و اجتماعی (درآمد، تحصیلات و شغل) با سلامت روانی و جسمانی بود.آنها 150 نفر از مدیران ارشد، معاونین و رؤسای دانشگاهها، استادان دانشگاه، دبیران، کارمندان، کارگران و کشاورزان استان زنجان، با پرسشنامه سلامت روانی MHI (ویت و ویر، 1983)، فهرست سلامت جسمانی PHC (بوآردمن، 2004) مورد پرسش قرار ادند و فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی را تکمیل کردند. داده‌های پژوهش با استفاده از روشهای آماری تحلیل واریانس چند متغیری و آزمون مجذور کای تحلیل شدند. نتایج نشان دادند که اثر تعاملی شغل و درآمد بر زیر مقیاس درماندگی روان‌شناختی سلامت روانی معنادار بود. بین سطوح تحصیلات با دو زیر مقیاس سلامت روانی (بهزیستی روان‌شناختی و درماندگی روان‌شناختی) همخوانی وجود داشت اما سطوح تحصیلات با سلامت جسمانی فاقد همخوانی بود. زنان در مقایسه با مردان از سطوح پایین‌تر بهزیستی روان‌شناختی و سطوح بالاتر درماندگی روان‌شناختی برخوردار بودند. اما در زمینه سلامت جسمانی تفاوت معنادار نبود. پژوهش حاضر با تأیید رابطه بین سلامت روانی با موقعیت اقتصادی ـ اجتماعی می‌تواند راهگشای سیاستگذاریهای مناسب در زمینه ارائه برنامه‌های پیشگیرانه و برنامه‌های مرتبط با ارتقای سطح سلامت جامعه باشد.
• در مطالعه ای که حاجلو(1386) با عنوان بررسي رابطه‌ي فعاليت اقتصادي و اجتماعي با سلامت رواني جانبازان انجام داد، رابطه‌ي فعاليت اقتصادي و اجتماعي جانبازان با سلامت رواني آنان بررسي شد. روش تحقيق ، از نوع پيمايش و جامعه‌ي آماري آن، جانبازان بيشاز 25درصد استان اردبيل(3063نفر) بودند كه از بين آنان، تعداد 507 نفر به‌روشطبقه‌اي متناسب با حجم انتخاب شدند. اطلاعات مورد نياز اين مطالعه، با استفاده ازآزمون‌هاي سلامت رواني گلدبرگ و پرسش‌نامه‌ محقق‌ساخته پيرامون وضعيتفعاليت‌هاي اقتصادي و اجتماعي جمع‌آوري گرديد. نتايج به‌دست‌آمده، نشان داد كهميانگين شاخص کلي سلامت رواني جانبازان مورد مطالعه، 45/35 مي‌باشد. در بين چهارمقياس فرعي سلامت رواني، بيش‌ترين ميانگين به جسماني‌سازي(70/10) و

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع خدمات بهداشتی، نیروی کار، نیروی انسانی Next Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع بحران هویت، سبک هویت، سلامت روان