دانلود پایان نامه ارشد با موضوع تقارن اطلاعاتی، عدم تقارن، عدم تقارن اطلاعات، عدم تقارن اطلاعاتی

دانلود پایان نامه ارشد

1389). از آنجا که گزارشهای مالی، ابزاری برای افشای اطلاعات مالی قابلاعتماد و قابلاتکاست، که در دسترس عموم قرار میگیرد، در صورت بههنگام بودن میتواند از طریق کاهش اطلاعات خصوصی و محرمانه باعث کاهش احتمال انتخاب نادرست توسط سرمایهگذاران شود. بنابراین میتوان چنین پنداشت که ارائه اطلاعات بهموقعتر باعث کاهش عدم تقارن اطلاعاتی میان سرمایهگذاران خواهد شد. استفادهکنندگان گزارشهای مالی از اقشار مختلف اجتماع، با هدفها و سطوح مختلف آگاهی و دارای علایق بسیار و نیازهای اطلاعاتی متفاوت و گوناگون هستند. از طرفی حسابداران برای تهیه اطلاعات مالی با یکسری محدودیتهای محیطی مواجه هستند و همچنین ملزم به رعایت اصول مشتقشده از اهداف و فرضیات حسابداری میباشند. لذا بیان، توصیف، تعیین و ارضای نیازهای اطلاعاتی کلیه گروههای استفادهکننده امکانپذیر نیست. ازطرفيمعيارهزينه–فايده،ميزاناطلاعاتيکهبايدتهيهوارائهگرددراتحتالشعاعقرارميدهد (دوانی و معینی، 1385).
هدف از ارائه این فصل بررسی مبانی نظری و پیشینه پژوهشهای مرتبط باارتباط بین عدم تقارن اطلاعاتی و کیفیت افشا و کیفیت گزارشگری مالی بوده است. بدین منظور در بخش دوم ابتدا عدم تقارن اطلاعاتی و تئوریهای مرتبط با آن تشریح گردیده است. و بعد کیفیت افشا و معیارهای سنجش آن و مفاهیم مربوط به هریک از معیارهای آن و در انتهای بخش دوم کیفیت گزارشگری مالی و مفاهیم آن و انواع آن بیان گردیده است، و مورد بحث و بررسی قرارگرفته است. در بخش سوم خلاصهای از پژوهشهای صورت گرفته در ایران و دیگر کشورها که بهطور مستقیم و یا غیرمستقیم با موضوع پژوهش مرتبط هستند بررسی شده است، و نتایج بدست آمده از آن ارائه شده است.

2-2 مبانی نظری
2-2-1 تقارن اطلاعاتی
یکی از پدیدههای منفی، که بهطور معمول در بازارهای اوراق بهادار رخ میدهد، نبود تقارن اطلاعاتی است که به تصمیمگیریهای نامناسب اقتصادی توسط سرمایهگذاران منجر میشود. وجود اطلاعات متقارن ضرورتی برای مطرح شدن اقتصاد اطلاعات ایجاد نمیکند (مهرانی و حیدری، 1392). شفافیت اطلاعات را با مقداری تورش میتوان تقارن اطلاعاتی تعریف کرد و تقارن اطلاعاتی بدین معناست که طرفین مبادلهکننده به یک اندازه از کیفیت کالای مورد مبادله و شرایط مبادله در بازار اطلاع داشته باشند (میدری، 1373).در تعریفی دیگر، زمانی تقارن اطلاعاتی فرض میشود که مدیران و فعالان بازار در ارتباط با شرکت اطلاعات یکسانی دارند یا هیچ اطلاعات خاصی دربارهی شرکت ندارند بنابراین، مدیران و فعالان بازار، عدم اطمینان در خصوص شرکت را تحمل میکنند (عباسی، 1385).
وقایع ناگوار و بحرانهای به وجود آمده در بورسهای جهان و به ویژه سپتامبر سیاه 1997 و سپس حادثه یازدهم سپتامبر 2000 و سقوط شاخصهای بورس تهران در سال 1383 باعث گردید تا مقوله شفافیت گزارشگری مالی بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. علاوه بر این، در محیط پر تلاطم امروزی، بسیاری از سرمایهگذاران بر اهمیت شفافسازی اطلاعات تأکید میکنند و فقدان اطلاعات و یا عدم اطمینان درباره آنها به یک مشکل اساسی در بازارهای مالی تبدیل شده است.رفتار سرمایهگذاران در بورس، نحوه تصمیمگیری، تخصیص منابع پولی، قیمتگذاری و ارزیابی بازده شرکتها را تحت تأثیر قرار میدهد. شرایط مبهم و اشتباهات شناختی که در روانشناسی انسان ریشه دارد، باعث میشود که سرمایهگذاران در شکلدهی انتظارات خود، مرتکب اشتباه شوند و در نتیجه، رفتارهای ویژه در هنگام سرمایهگذاری در بازارهای مالی از خود بروز دهند. رفتار سرمایهگذاران از عوامل بسیاریمتأثر است که یکی از عوامل اصلی این ابهامات رفتاری، موضوع عدم اطمینان و عدم شفافیت اطلاعات است (سینایی و داوودی، 1388).
2-2-2 عدم تقارن اطلاعاتی
در دهه 1970 میلادی سه دانشمند به نامهای مایکل اسپنس17، جرج آکرلوف18، جوزف استیلیتز19(برندگان جایزه نوبل اقتصاد در سال 2001 ) در زمینهی اقتصاد اطلاعات، نظریهای را پایهگذاری کردند که به نظریهی عدم تقارن اطلاعاتی موسوم شد. در این نظریه آکرلوف نوعی بازار را به تصویر میکشد که در آن فروشنده اطلاعات بیشتری را نسبت به خریدار در اختیار دارد. مسلماً در یک چنین وضعیتی قیمت مبادله کالاها نمایشگر ارزش واقعی و منصفانه کالاها نبوده و بسته به درجه تفاوت آگاهی خریداران و فروشندگان، بالاتر و پایینتر از قیمت منصفانه میباشد.در ادبیات مالی فاصله غیرمعمول قیمت پیشنهادی فروش و خرید اوراق بهادار را نماد وجود عدم تقارن اطلاعاتی بین خریداران و فروشندگان اوراق بهادار میدانند. دامنه فاصلهقیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام نمایشگر سطح عدم تقارن اطلاعاتی بین طرفین معامله میباشد. و فرض میشود هر چه توزیع اطلاعات در بازار به صورت نامساوی و از کانالهای غیررسمی انجام شود، دامنه عدم تقارن اطلاعاتی نیز بیشتر بوده و فاصله قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام نیز بیشتر خواهد بود .(آکرلوف و همکاران، 1970).
عدم تقارن اطلاعاتی به وضعیتی اطلاق میشود که در آن، یکی از دو طرف مبادله، اطلاعات بیشتری را نسبت به طرف مقابل، در اختیار داشته باشد. این امر به علل مختلف از جمله وجود معاملات و اطلاعات محرمانه، به وقوع میپیوندد. مقالهی آکرلوف (1970)، با عنوان “بازار نابسامان”، پژوهشی با اهمیت در ادبیات اقتصاد اطلاعات محسوب میشود و توجه صاحبنظران حوزههای مختلف اقتصادی را به مسألهی عدم تقارن اطلاعاتی و تبعات آن، جلب نموده است. ریشه و پایهی نظریهی مذکور بر این اصل استوار است که در یک معامله، چنانچه یکی از دو طرف، از شرایط واقعی کالاهای موردنظر، آگاهی نداشته باشد، طرف دوم میتواند سود بیشتری حاصل نماید. در چنین شرایطی، گونهای از نبود اطمینان و عدم قطعیت بر فضای معامله حاکم خواهد بود که در نهایت، به تضعیف جریان بازار یا به عبارت دیگر، شکست بازار میانجامد (خدامیپور و قدیری، 1389).
تعاریف متعددی از عدم تقارن اطلاعاتی وجود دارد برای مثال:
اسکات20 در کتاب ایتالیک حسابداری مالی خود، عدم تقارن اطلاعاتی را مزیت اطلاعاتی برخی طرفهای معامله نسبت به دیگران، در یک داد و ستد بازرگانی تعریف میکند (خدامیپور و قدیری، 1389).
کلارکسون و همکارانش21 (2007)، معتقدند: عدم تقارن اطلاعاتی زمانی بهوجود میآید که یک طرف از قرارداد یا معامله از اطلاعات بیشتری آگاهی داشته باشد مشروط بر اینکه از این اطلاعات در زمان برقراری ارتباط با طرف دیگر بهطور مؤثر استفاده کند. این آگاهی بیشتر، عمدتاً باعث ایجاد منافع اقتصادی برای طرف برخوردار از اطلاعات بیشتر است.
میدری (1373)، معتقد است: عدم تقارن اطلاعاتی به حالتی اطلاق میشود که یکی از طرفین مبادلهکننده کمتر از طرف دیگر در مورد کالا یا وضعیت بازار اطلاعات داشته باشد، به عبارت دیگر توزیع اطلاعات بین دو مبادلهکننده ناهمسان باشد.
خالقی و نوید (1389)، شکاف اطلاعاتی که بین استفادهکنندگان داخلی و خارجی بهوجود میآید و باعث میشود تصویر واحد تجاری بهتر از وضعیت واقعی بهنظر رسد و انگیزه سرمایهگذاری افراد برونسازمانی در واحد تجاری افزایش یابد، در اصطلاح عدم تقارن اطلاعاتی مینامند.
نظریه عدم تقارن اطلاعاتی، موضوعی مهم و بحث برانگیز در حسابداری مالی است که بهطور معمول در بازار بورس اوراق بهادار رخ میدهد (کلارکسون و همکاران، 2007). بر اساس این نظریه، عدم تقارن اطلاعاتی به شکافهای اطلاعاتی، کیفیت، گزارشگری، قابل فهم بودن، ادراکی و ارزش تقسیم میشود(وکیلیفرد و رستمی، 1389). هر چه دامنه مطرح شده بیشتر باشد، سطح شکاف ارزش و به دنبال آن فاصله بین قیمت مبادلاتی اوراق بهادار شرکتها از ارزش ذاتی آنها بیشتر خواهد بود که این امر، به تصمیمگیریهای نامناسب اقتصادی و مالی توسط سرمایهگذاران منجر خواهد شد (کلارکسون و همکاران، 2007 و وکیلی فرد و رستمی، 1389).
بخشی از مالکیت شرکتها در اختیار سهامداران جزء و اشخاص حقیقی قرار دارد. این گروه برای نظارت بر عملکرد مدیران شرکت عمدتاً به اطلاعات در دسترس عموم همانند، صورتهای مالی منتشره اتکا میکنند. این در حالی است که بخش دیگری از مالکیت شرکتها در اختیار سهامداران حرفهای عمدهای قرار دارد که بر خلاف گروه سهامداران نوع اول، اطلاعات داخلی با ارزشی دربارهی چشماندازهای آتی و راهبردهای تجاری و سرمایهگذاریهای بلندمدت شرکت از طریق ارتباط با مدیران شرکت در اختیار ایشان قرار میگیرد. سرمایهگذاران آگاه عمدتاً اشخاص دارای اطلاعات محرمانه مانند مدیران، تحلیلگران و مؤسسات و افرادی هستند که از آنها اطلاعات دریافت میشود. سرمایهگذاران آگاه به دلیل برخورداری از اطلاعات محرمانهای که در قیمتها منعکس نشدهاند، اقدام به معامله میکنند. سرمایهگذاران ناآگاه مردم عادی هستند که تنها راه دستیابی آنها به اطلاعات، گزارشات منتشر شده از جانب شرکتها میباشد. اینگونه سرمایهگذاران که معاملهگران نقد نیز نامیده میشوند، تنها به دلایل نقدینگی به انجام معامله اقدام میکنند (لافوند و واتز22،2008). بنابراین عدهای از سهامداران از آگاهی بیشتری نسبت به سایرین برخوردارند و این امر موجب ایجاد عدم تقارن اطلاعاتی میشود. لذا سهامداران به دلیل وجود عدم تقارن اطلاعاتی، نتایج متفاوتی را نسبت به موضوعی واحد کسب خواهند کرد. در شرایط وجود عدم تقارن اطلاعاتی، سرمایهگذاران و همچنین حسابرسان احتمال وجود هزینهها و زیانهای شناسایی نشده و محتمل را نیز مد نظر قرار میدهد (خوشطینت و یوسفی، 1387).
بر اساس تئوری عدم تقارن اطلاعاتی، مدیران شرکتها، مزیت اطلاعات نهانی از درون شرکت دارند (مهرانی و حیدری، 1392). به عبارت دیگر، اغلب عدم تقارن اطلاعاتی از ماهیت فرصتهای سرمایهگذاری شرکت نشأت میگیرد. عدم تقارن اطلاعاتی بیشتر به دلیل اختیارات رشد، فرصتهای بیشتری را برای هموارسازی سود و انتقال ثروت به مدیریت از طریق معاملات داخلی و پاداش اضافی فراهم میکند. موقعیتهای رشد بزرگتر یک شرکت، باعث جریانهای نقدی آتی غیر قابل تأیید بیشتری میشود و در نتیجه عدم تقارن اطلاعاتی بیشتری میان مدیران و سهامداران بهوجود میآورند و لازم به ذکر است که احتمالاً با توجه به موارد پیشگفته، با افزایش موقعیتهای رشد شرکت، فشارهای خارجی جهت اعمال محافظهکاری بیشتر میشود ( لافوند و واتز، 2008).

2-2-3 دامنه تفاوت قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام
در پژوهشهای متعددی برای اندازهگیری عدم تقارن اطلاعاتی از دامنه تفاوت قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام بهره گرفتهاند. زمانیکه معاملهگران از وجود افراد غیرمطلع در بازار آگاه شوند، در این حالت، افزایش سطح عدم تقارن اطلاعاتی از طریق گسترش دامنهی تفاوت قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام نشان داده میشود. دامنهی تفاوت قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام، نشاندهندهی میزان شکاف موجود میان “قیمت پیشنهادی خرید سهام” و “قیمت پیشنهادی فروش سهام” است.
قیمت پیشنهادی خرید سهام، به قیمتی گفته میشود که سرمایهگذار و بازارگردان برای خرید سهامی خاص، پیشنهاد میکند.
قیمت پیشنهادی فروش سهام، به قیمتی گفته میشود که یک فروشندهی سهام یا بازارگردان برای فروش آن سهام، پیشنهاد میکند.
تفاوت بالاترین قیمت پیشنهادی خرید و پایینترین قیمت پیشنهادی فروش را، اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش مینامند. معامله زمانی رخ میدهد که بالاترین قیمت پیشنهادی خرید و پایینترین قیمت پیشنهادی فروش، برابر باشند. وجود جریان پیوسته سفارشهای خرید و فروش در قیمتهای بالاتر و پایینتر از قیمت تعادلی را عمق بازار گویند که در آن، منحنی عرضه و تقاضا حول ارزش بازار دارایی، کاملاً کششپذیر و پیوسته است (رحیمیان و همکاران، 1388).در ادبیات مالی، دامنهی تفاوت قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام، از سه بخش هزینهی پردازش سفارش، هزینهی نگهداری موجودی و هزینهی انتخاب نادرست تشکیل میشود(احمدپور و رسائیان، 1385).
هزینهی پردازش سفارش، مبلغی است که برای جبران هزینههای دفتری و اداری انجام سفارشها، پرداخت میشود (تینیک23، 1972).
از طرفی، هزینهی معاملات، بازارسازها را مجبور به نگهداری پرتفوی متنوع میکند تا از این طریق، بتوانند هزینههای خود را پوشش دهند.

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع قلام تعهدی، اقلام تعهدی، صورتهای مالی، مدیریت سود Next Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع عدم تقارن، عدم تقارن اطلاعات، تقارن اطلاعاتی، عدم تقارن اطلاعاتی