دانلود مقاله با موضوع قضاوت اخلاقی، عملکرد تحصیلی، آموزش و پرورش، موفقیت تحصیلی

دانلود پایان نامه ارشد

خلاقيت را بعنوان توانايي فرد براي توليد تفكرات، بينش ها و اعمال جديد و اثربخش كه كاربرد اجتماعي ، اقتصادي و علمي بالايي داشته باشد، تعريف مي كنند. بنتلي5 (2002) بيان ميدارد، خلاقيت عبارت است از به كارگيري دانش و مهارت ها در راه هاي جديد براي دستيابي به نتايج ارزشمند. آمابيلي6 معتقد است كه خلاقيت پديده اي اجتماعي است و از نيازها، مقتضيات جامعه و شرايط خانوادگي برمي خيزد ( به نقل از هورنگ و لي7، 2009). عده اي ديگر نظير هرينگتون8(1990؛ به نقل از پیرخائفی، و همکاران،1388) و تورنس9(1974) معتقدند كه خلاقيت يك اثر شخصي است يعني به عواملي نظير انگيزش، هيجان، عواطف، احساسات، تجربهها و يادگيري هاي شخصي وابسته است. عدهاي نيز مانند گيلفورد10(1950) معتقدند كه خلاقيت بعدي فراشناختي دارد و با فرآيندهاي عالي ذهني نظير تفكر، هوش، تخيل و پردازش اطلاعات ارتباط دارد(به نقل از پیرخائفی، 1388). گروهي هم مانند استرنبرگ11(1993) و مايهالي12(1996) معتقدند كه خلاقيت پديده اي چند متغيري است، يعني عواملي نظير جامعه، خانواده، شخصيت و توانائيهاي شناختي و فراشناختی همزمان بر آن تاثير مي گذارند (نقل از برک13، 2008). حل مسأله و خلاقیت در بالاترین سطح فعالیتهای شناختی انسان قرار دارند و از ارزشمندترین غایتهای پرورشی و هدفهای آموزشی به حساب میآیند. در واقع هدف عمده تمامی نهادهای آموزشی و پرورشی ایجاد توانایی حل مسأله و خلاقیت در دانشآموزان است. روشن است که برای دستیابی به این هدفها، مسئولیتی سنگین بر دوش مراکز آموزشی، به ویژه آموزش و پرورش قرار میگیرد (مرادی، 1392). بنابراین توجه به استعدادهای خلاقانه افراد و فراهم کردن زمینه بروز این استعدادها و ایجاد جوی که ابهام، تضاد، تناقض، شکست و عدم کنترل بیرونی را در مدرسه کاهش دهد و به بهبود عملکرد تحصیلی کمک کند، ضروری میباشد. از جمله متغیرهایی که میتواند زمینه خلاقیت بالاتر و موفقیت تحصیلی بیشتر دانشآموزان را فراهم کند، توجه به رشد قضاوت اخلاقی14 دانشآموزان میباشد.
رشد اخلاقی، شامل قاعدهمندی و تعهد داشتن دربارهی رفتار منصفانهتر با مردم است بیابانگرد (1384). ژان پیاژه15 (1932) و لارنس کلبرگ16 (1973) از نظریه پردازان شناختی در زمینه رشد اخلاق و قضاوت اخلاقی هستند. پیاژه معتقد است که اخلاق از رشد شناختی تاثیر میپذیرد و همانند هوش، طی مراحل متوالی رشد میکند. همچنین به نظر او هرگونه شناخت در کودک، از جمله شناخت ارزشهای اخلاقی از طریق تعامل فعال او با محیط خارج بوجود میآید. وی از نخستین کسانی است که به مطالعه چگونگی تفکرکودکان درباره موضوعات اخلاقی پرداخت و بهدنبال مشاهدات گسترده، مصاحبههای بالینی مفصلی با کودکان چهار تا دوازده ساله انجام داد تا بداند که آنها در رابطه با قوانین حاکم بر بازی چگونه فکر میکنند. وی همچنین در رابطه با دروغگویی، دزدی، تنبیه و عدالت، از آنها آزمونهای سادهای بهعمل آوردکه در نهایت پس از بررسیهای زیاد، مراحل رشد اخلاقی خودش را پیشنهاد داد که شامل دو مرحلهی اخلاق خودپیروی17 و اخلاق دیگر پیروی18 بود (کدیور، 1391).
حدود سی سال پس از انتشار آرای پیاژه در زمینه اخلاق، لارنس کلبرگ، تحقیقاتش را در زمینه تحول اخلاقی به شیوه پیاژه دنبال کرد و در این زمینه به گسترش نظریه او پرداخت. کلبرگ تلاش کرد که تا رشد قضاوت اخلاقی را درچهارچوب یک نظریه شناختی مورد بررسی قرار دهد. او همچون پیاژه بر این اعتقاد بود که مراحل رشد اخلاقی هر فرد توسط توانایی ذهنی وشناختی او تعیین میشود. کلبرگ بر این باور بود که انسان هنگام تولد هیچ مفهومی درباره اخلاق، قضاوت اخلاقی، درستی و صداقت ندارد. وی دریافت که محیط خانواده نخستین منبع ارائه دهنده ارزشها و رشد اخلاقی در فرد است. به گمان وی یک فرد عادی، با میزان هوش و توانایی و تعامل معمولی با سایر افرادجامعه، میتواند الگوهای رفتاراخلاقی را بیاموزد. وی فرآیند کسب و رشد قضاوت اخلاقی در کودکان را در مدت زمان طولانیتر از مدتی که پیاژه به آن معتقد بود، تصور میکرد و آن را پدیده تدریجی میدانست (پارسا، 1389). به نظر پیاژه، استدلال اخلاقی دارای دو مرحله اساسی است: مرحله اخلاق نشأت گرفته از خارج که درفاصله سالهای 4 تا 7 سالگی بروز می کند و کودک در این مرحله فکر می کند که عدالت و قوانین جامعه اموری غیرقابل تغییر و خارج از کنترل انسان است و مرحله اخلاق کنترل شده از درون که از ده سالگی به بعد بروز می کند و فرد می فهمد که قوانین توسط مردم ایجاد شده و قضاوت درباره عمل اشخاص باید هم نیّت و هم نتیجه کارشان را مورد توجه قرار دهد. پیاژه فاصله سنی 7 تا 10 سالگی را دوره انتقال از قضاوت اخلاقی مرحله اول به مرحله دوم می داند (لطفآبادی، 1390).
علاوه بر نظریه پردازان شناختی، نظریه پردازان دیگری نیز در زمینه اخلاق وقضاوت اخلاقی دیدگاههایی را بیان کردهاند. روانکاو مشهور فروید، اخلاق را معادل با وجدان یا فراخود19 میداند و رشد اخلاق را در کودکان نتیجه فرآیندهای همانند سازی در ایجاد وجدان یا فراخود میداند. بندورا20 نظریه پرداز یادگیری اجتماعی، معتقد است: کودکان عمدتاً از طریق سرمشقگیری یاد میگیرند که به صورت اخلاقی، رفتار کنند و بعد ازاینکه آنها یک پاسخ اخلاقی را فرا میگیرند، تقویتها به شکل تحسین، همراه با تذکرات بزرگسالان در مورد اصول اخلاقی، فراوانی آن را بیشتر میکند (احدی و جمهری، 1391). پرفسور گانداسینها و وارما21 سازندگان آزمون قضاوت اخلاقی(MJT)، قضاوت اخلاقی را، توانایی ارزیابی موقعیتها و امور اخلاقی بعنوان درست یا غلط، بر مبنای آگاهی از معیارهای اخلاقی توصیف میکنند (گانداسینها و وارما، 1998، ترجمه کرمی، 1390).
آدمي يگانه موجودي است كه در اين دنيا طالب سعادت است و اخلاق يكي از ضروري ترين نيازهاي او جهت دستيابي به سعادت محسوب مي شود . نظريه پردازان قرن بيستم اخلاق را وسيله اي براي رشد اجتماعي به حساب آورده اند و رشد اخلاقي از مسائل عمده و پر اهميت تكامل اجتماعي است .خانواده، مدرسه و اجتماع ، قواعد اخلاقي را ، كه بر اساس اصول عدالت و در نظر گرفتن حقوق ديگران قرار دارد، آموزش مي دهند . اما اين كه افراد چطور ميل دروني براي پيروي از قواعد اخلاقي را پيدا مي كنند ، در طي مراحل رشد متفاوت است. مدرسه نهادي اجتماعي و نمايانگر فرهنگ جامعه است و به كودك جهان بيني و عادات و رسوم و مهارت ها و باورها و علوم خاصي را منتقل مي كند. نفوذي كه مدرسه در اجتماعي كردن افراد دارد ، هم به دليل وجود معلمان و هم به جهت روش هاي آموزشي و تربيتي است.اخلاق و ارزش هاي اخلاقي و چگونگي شكل گيري آن در كو دكان و نوجوانان از مباحث اساسي روانشناسي هستند . پياژه معتقد است كه قضاوت اخلاقي بر رشد شناختي مبتني است . شناخت به فرآيندهاي فكري انسان اطلاق مي شود و شامل ادراك،حافظه و زبان است . شناخت را عالي ترين سطح پردازش داد ه ها به شمار آورده اند. پياژه همچنين معتقد است كه اخلاق نيز مانند هوش رشد مي كند. از ديدگاه او قضاوت هاي اخلاقي به معناي درك كودك از قوانين اخلاقي و عرف اجتماعي است.توسعه و رشد اخلاقی افراد،یکی از اساسی ترین اهداف نظام تعلیم و تربیت در اغلب جوامع است و انان سعی دارند از این طریق انسان هایی متعهد ، مسئولیت پذیر ،عدالت خواه ، نیک اندیش، و در کل انسانهایی متعالی و متخلق به اخلاق حسنه تربیت نمایند و با تزکیه و تعلیم نیروی انسانی از عمده ترین مشکلات جامعه بشری مانند جرم و جنایت ، بی عدالتی اجتماعی ، جنگ و خونریزی ، انحطاط اخلاقی ، و فساد اقتصادی جلوگیری و پیشگیری نمایند. مساله اصلی این پژوهش آن بوده است که آیا بین رشد قضاوت اخلاقی با خلاقیت و عملکرد تحصیلی دانشآموزان رابطه معناداری وجود دارد؟

اهمیت و ضرورت تحقیق
عملکرد تحصيلي دانشآموزان يكي از شاخص هاي مهم در ارزيابي نظام آموزشي است و تمام كوشش ها و كششهاي اين نظام، در واقع براي جامة عمل پوشاندن به اين امر است. به عبارتي، جامعه و به طور ويژه نظام آموزشي، نسبت به سرنوشت، رشد و تكامل موفقيت آميز و جايگاه فرد در جامعه، علاقهمند است و انتظار دارد فرد در جوانب گوناگون اعم از ابعاد شناختي و كسب مهارت و توانايي و نيز در ابعاد شخصيتي، عاطفي و رفتاري، آنچنان كه بايد، پيشرفت كند و تعالي يابد. با توجه به اين كه ميزان پيشرفت يكي از ملاك هاي كارآيي نظام آموزشي است، كشف و مطالعه متغيرهاي تأثيرگذار بر یادگیری تمام دروس، ضروری است تا زمینه موفقیت تحصیلی دانشآموزان فراهم گردد. بنابراين بررسي متغيرهايي كه با پيشرفت تحصيلي در دروس مختلف رابطه دارد، يكي از موضوعات اساسي پژوهش در نظام آموزشي است.
واقعيت مهم آن است که همه پيشرفتهاي شگفتانگيز انسان در دنياي امروز زاييدهي يادگيري است. انسان بيشتر شايستگيهاي خود را از طريق يادگيري به دست ميآورد. از طريق يادگيري رشد فکري پيدا ميکند و تواناييهاي ذهني او فعليت مييابند. بنابراين، چنين ميتوان نتيجه گرفت که همه پيشرفتهاي بشر در نتيجه يادگيري بدست ميآيد. يکي از عوامل مؤثر بر يادگيري در ميان دانشآموزان، قضاوتهای اخلاقی آنان است. افراد به تناسب رشد اخلاقی خود از شیوههای متفاوتي در يادگيري استفاده ميکنند و همچنین نگرشهای متفاوتی نسبت به یادگیری دارند (کدیور، 1391). بنابراين آگاهي از تأثیر قضاوتهای اخلاقی بر یادگیری دانشآموزان از يک طرف به دبیران کمک ميکند تا به دانشآموزان در رشد و پرورش جنبههای مثبت رشد اخلاقی کمک کنند و از طرف ديگر به دبیران کمک میکند تا با متناسب ساختن روش آموزش خود با ویژگیهای اخلاقی دانشآموزان به آنها کمک کند تا به بالاترين بازدهي آموزشي دست پيدا کنند (شعبانی، 1388). علاوه بر این امروزه به دلیل گسترش سریع علم و دانش، متخصصان آموزش و پرورش و برنامهریزان درسی به جای کسب حقایق علمی باید به روش کسب حقایق علمی توجه کنند (پایول و الدر22، 2005) و به جای انباشت حقایق علمی در ذهن، بیاموزند که چگونه شخصا فکر کنند، تصمیم بگیرند و درباره امور مختلف قضاوت کنند که یکی از راههای دستیابی به این مهم در نظامهای آموزشی توجه به خلاقیت و رشد و پرورش آن میباشد. آموزش و یادگیری مبتنی بر خلاقیت یکی از شیوه های نوین یادگیری است که میتواند، سطح دانایی و دانش را در جامعه بالا ببرد، لذا آموزش آن و توجه به عوامل اثرگذار بر آن ضروری میباشد.
علاوه بر این در اهمیت پژوهش حاضر میتوان گفت که هر ساله تعداد بسياري از ميليونها دانشآموزی كه در جهان به مدارس وارد ميشوند، ترك تحصيل ميكنند يا نميتوانند دوره خود را در موعد مقرر به پايان برسانند. به علاوه، برخي از دانشآموزان با شكستهاي جزئي روبرو هستند. اين افراد دروس خود را به پايان مي رسانند، اما توفيق آنان در يادگيري دروس كمتر از حد مورد انتظار است. اين در حالي است كه اكثر اين دانشآموزان استعداد و توانايي لازم براي موفقيت را دارا هستند. يكي از دلايل افت و شكست تحصيلي، ميتواند، رشد اخلاق ناصحیح و استدلال اخلاقی پایین دانشآموزان باشد، بنابراین توجه به قضاوتهای اخلاقی دانشآموزان و ارتقای سطح استدلالهای اخلاقی آنها به عنوان یکی از راهكارهاي عملي براي بهبود كيفيت آموزش مورد تأكيد قرار گرفته است (غیاثیزاده، 1391). لذا پژوهش در این زمینه اهمیت دارد، از آنجا که عمده پژوهش هاي انجام شده در زمینه عملکرد تحصیلی بیشتر بر روي ویژگیهای محیطی، فرهنگی، اجتماعی و ارتباط معلم با دانشآموز (شاهورایی و همکاران، 1388) تأکید داشتهاند و کمتر به ویژگیهای اخلاقی توجه کردهاند، انجام پژوهش در زمینه ویژگیهای اخلاقی ضروری میباشد و به توسعه دانش علمی در زمینه روانشناسی تربیتی میانجامد، همچنین با توجه به نتایج حاصله این پژوهش می توان به اهمیت رشد قضاوت اخلاقی و رابطه آن با خلاقیت و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر ارسنجان پی برد، از طرفی از آنجا که چنین پژوهشی با مولفه های مذکور پیش از این در مدارس شهر ارسنجان انجام نشده بود می توان به ضرورت و اهمیت آن پی برد، تا حدی که می توان نتایج این تحقیق ر

پایان نامه
Previous Entries دانلود مقاله با موضوع عملکرد تحصیلی، قضاوت اخلاقی، آموزش و پرورش، رگرسیون Next Entries دانلود مقاله با موضوع عملکرد تحصیلی، قضاوت اخلاقی، نظام آموزشی، آموزش و پرورش