دانلود مقاله با موضوع دوران کودکی، کودکان و نوجوان، هنجارهای اجتماعی، وسایل ارتباط جمعی

دانلود پایان نامه ارشد

مطالعه عادت داد.
به طور کلی به 4 پایگاه خانواده، مدرسه، کتابخانه‌های عمومی، رسانه‌های همگانی تقسیم می‌شود که صاحب نظران به تعابیر مختلف آن‌ها را برشمرده‌اند.
شعاری نژاد(1378)والدین و افراد خانواده را اولین گروه دانسته است:کودک مهارت و عادت به خواندن را همانند سایر مهارت‌ها از اطرافیان بخصوص والدین یاد می‌گیرد.والدین بی علاقه به خواندن نباید از کودک توقعی غیر از این داشته باشند.
– معلم و مدرسه: روش تدریس معلم و محیط آموزشی عاملی است که در ایجاد، تکمیل و پرورش مهارت و عادت خواندن دانش آموز اثر می‌گذارد. معلمی که از روی عادت و کلیشه تدریس می‌کند و به ارزشیابی مرسوم اکتفا می‌کند نخواهد توانست دانش آموز را به مطالعه و خواندن برانگیزد.
– وجود و غنی بودن کتابخانه در منزل و مدرسه.
– فرصت و محیط مساعد خواندن:پیش بینی ساعات معینی در جدول ساعات درسی برای مطالعه‌ی آزاد دانش‌آموزان را به خواندن برخواهد انگیخت.
ـ- وضع عمومی کتاب‌ها، محتوا، شکل و صحافی کتاب، رغبت خواندن را در دانش آموز برمی‌انگیزد.
– وسایل ارتباط جمعی، رادیو، تلویزیون، روزنامه و مجلات با ترتیب برنامه های خاص، کودکان و نوجوانان را به خواندن ترغیب می‌کند. (ص 89-90)
کولنیان (1382) در زمینه نقش خانواده معتقد است: بعنوان اولین معلم فرزندتان همان‌گونه که به آن‌ها آموخته‌اید صحبت کنند، گوش بدهند و بفهمند، می‌توانند خواندن و نوشتن بیاموزند. در واقع به او الگو می‌دادید. هنگامی که اولین بار از زبان استفاده می‌کرد، نمی‌توانست کاملاً صدایش را با الگوی شما منطبق کند، اما کوشش او را مورد تشویق قرار می‌دادید. اگر همین تقدیر و تشویق‌ها در مورد خواندن و نوشتن نیز به کار رود، قطعاً به طور فطری و طبیعی آن را خواهد آموخت. دور و بر آن‌ها را از کتاب پر کرده و به آن‌ها بفهمانیم کتاب با ارزش است. با خواندن برای آن‌ها، به آن‌ها الگوی خواندن بدهیم. تشویق شان کنیم که بخوانند حتی اگر غلط بخوانند. (ص24)
• بلندخواندن کتاب جذاب است و اشتیاق غیرمنتظره‌ای برای شما و فرزندتان در پی خواهد داشت.
• بلندخوانی برای کودک، درها را به سوی ناشناخته‌ها باز می‌کند. وقتی باهم کتاب می‌خوانید به مکان هایی سفر می‌کنید که هیچ گاه در دنیای واقعی به آن نرفته‌اید.
• بلندخوانی از راز و رمزهای مناسبی است که برای پدر و مادر بودن به آن نیاز دارید: کودک بیمار را شفا می‌دهد، به بچه ترسو آرامش می‌بخشد، هدیه‌ای به نام عشق به خواندن به فرزندتان می‌دهد که تا آخر عمر با اوست.
• بلندخوانی، علاقه به خواندن را در کودک پی ریزی می‌کند. کودکان در می‌یابند که داستان‌های هیجان انگیز در کتاب‌ها وجود دارند.
• بلندخوانی بخشی از میراث خانوادگی محسوب می‌شود. اگر شما برای بچه‌ها بخوانید، آن‌ها نیز برای بچه‌های خود خواهند خواند. آنچه یاد می‌گیرند خاطرات به یاد ماندنی آن‌ها خواهد شد. وقتی که عشق به کتاب را به بچه می‌دهیم، جادوی خواندن، خیال پردازی و فکر را منتقل می‌کنیم. مانند شغلی که از نسلی به نسل بعد سپرده می‌شود.
• بلندخوانی وابستگی عاطفی را در خانواده پی می‌ریزد. محتوای واقعی یک کتاب به اندازه احساس آرامشی که کودک با کنار شما نشستن پیدا می‌کند، مهم نباشد.
• بلندخواندن به توانایی او در تنها خواندن کمک می‌کند. (کولینان،1382، ص41-48)
ملنیسکی 11طی مدت بیست سال 1200 کارت گردآوری کرده که سوابق رشد شاگردان از زمان آغاز نوجوانی (12 سالگی) تا ترک مدرسه در آن‌ها ثبت شده است. مطالعه‌ی دقیق گویای آن است که آدم‌های بالغی که از خصوصیات اخلاقی شایسته و وجدان کاری برخوردار هستند این فضایل ستوده را از محیط خانوادگی کسب کرده‌اند که در آن جا کتاب و مطالعه به دیده‌ی احترام نگریسته می‌شود. (1380، ص 94)
بی تردید هر رسانه‌ای پنجره‌ای تازه به روی انسان می‌گشاید و امکان دستیابی به اطلاعات را وسیع‌تر می‌کند. برنامه‌ریزی صحیح در تلویزیون سبب می‌شود کودکان به مطالعه روی آورند. همه‌ی رسانه‌ها اعم از چاپی، صوتی، تصویری اگر در یک هماهنگی کامل عمل کنند، نه تنها مخل خواندن نیستند بلکه گزیده خواندن و خوب و عمیق خواندن را نیز ترویج می‌کنند. در روند کار خود می‌توانند:
• والدین را از ارزش‌های خواندن آگاه کنند.
• آموزگاران، برنامه ریزان شبکه ها را برای اجرای برنامه‌های ترویج کتاب تربیت کنند.
• شرایط لازم را برای تولید کتاب‌های مناسب و ارزان آماده نمایند.
• در جهت گسترش شبکه کتابخانه‌های عمومی سرمایه‌گذاری نمایند. (قزل‌ایاغ،1380، ص 40)
2-7. رغبت، علاقه، انگیزه
کلاپارد می‌گوید: خواست تربیت جدید این است که کودکان آنچه می‌کنند، دلخواهشان باشد و شخصاً عامل باشند، نه اینکه عمل شخص دیگری را تحمل کنند. زیرا عاملی که هر واکنش را به صورت فعل حقیقی درمی‌آورد. علاقه‌ای است که از نیازی سرچشمه می‌گیرد. بنابراین، علاقه یا رغبت، یگانه محوری است که کل نظام تربیتی باید حول آن در حرکت باشد. (نقل در شعاری نژاد، 1378، ص 47)
رغبت سبب می‌شود که شخص به کاری بگراید، امکانات و جریان و وجه نمایی آن را مطمح نظر سازد، موافق نظر و پیش بینی خود، در آن مداخله کند.
دیویی معتقد است: مفهوم «رغبت» مفهوم «هدف» را در بر می‌گیرد. شخص بر اثر عنایت به جهت و سیر آینده و هدف کاری، تمایلی به آن کار پیدا می‌کند.
رغبت، موضوعی است که شخص را به فعالیت وا می‌دارد.
رغبت، تأثیری است که یک کار یا چیز در شخص می‌گذارد، بی آنکه به فعالیت‌های او مربوط باشد.
اصطلاح، عادت خواندن اشاره به حالت کودک نسبت به مطالعه به طور کلی دارد. «علاقه خواندن» به زمینه انتخاب شده فرد در قلمرو ادبیات، چه تخیلی و چه آموزنده، اشاره دارد و «سلیقه خواندن» به مفهوم زیبا شناختی به کیفیت کتاب‌هایی که فرد انتخاب می‌کند اشاره دارد. یک کودک ممکن است عادت خواندن داشته باشد بنابراین باید زمینه علاقه‌اش را پیدا کرد و شاید دارای سلیقه خوبی باشد اما تعداد کتاب‌هایی که می‌خواند یا هیچ یک از این عوامل تعیین نشود. این به هدف، نوع و استاندارد کتاب‌هایی که می‌خواند بستگی دارد. (موهان واج، 1388، ص 116)
2-8. کودک
اعلامیه‌ی جهانی بقاء رشد و حمایت از کودکان بیان می‌کند:کودکان جهان موجوداتی معصوم،آسیب پذیرو متکی هستند.آنان اما کنجکاو،پر جوش و سرشار از امید نیز می‌باشند.دوره‌ی خرد سالی آنان نیز باید زمانی برای صلح و شادی،فراگیری و رویش باشد.آینده‌ی کودکان باید برمبنای هماهنگی و همکاری شکل گیرد.کودکان باید همراه باگسترش بینش و کسب تجربه‌های نو به بلوغ برسند.خانواده،دارای اولین مسئولیت در پرورش و حمایت از کودکان در سنین بین نوزادی و بلوغ است.فرآیند آشناسازی خردسالان با فرهنگ،ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی پیرامون آنان در دامان خانواده آغاز می‌شود.برای رشد کامل و متعادل شخصیت کودکان،آنان باید در محیط خانوادگی و در فضایی سرشار ازعشق و تفاهم پرورش یابند.پس کلیه نهادهای جامعه باید به مساعی والدین و خدمتگزاران احترام گذارندو به حمایت از آنان برخیزند تابدین وسیله کودکان در محیط خانوادگی پرورش یابند و تحت مراقبت قرارگیرند.
به گفته‌ی روان شناسان، کودک تحت تأثیر سه رأس مثلثی مشتمل بر عوامل ژنتیکی، محیط خانواده و محیط اطراف قرار دارد. کودکی تأثیرپذیرترین دوره در زندگی انسآن‌ها به شمار می‌آید. والت ویتمن می گوید:
آن جا کودکی بود که هر روز به جلو حرکت می‌کرد.اولین چیزی که او پیدا کرد چیزی بود که به آن تبدیل گشت و آن چیز برای یک روز یا زمانی خاص بخشی از وجود او گشت یا برای سال های زیاد یا دورانی بلند مدت درست همانند آن شیء هرگونه اثر و نقش و فکر و عادات خوب و بد را که طی دوران کودکی با آن‌ها آشنا می‌شود، همانندسازی می‌کند. اگر به یک کودک فرصت پیشرفت عادت مطالعه و خواندن داده شود آن عادت تا پایان زندگی با او می‌ماند و جزئی از وجودیش می‌شود. هر چقدر بیشتر بخواند، ریشه های این عادت عمیق‌تر و عمیق‌تر می‌شود. اولین گام در پیشرفت و توسعه‌ی این عادت، القای دوست داشتن کتاب در دوران کودکی است، و این باید از خانه شروع شود. (موهان واج، 1388، ص 40).برای انتخاب کتاب مناسب برای کودکان باید از یک طرف کودک و از طرف دیگر کتاب را شناخت. برداشت کودکان به علت نیازها، رغبت‌ها و تجربه‌های سنی خاصی که دارند غیر از برداشتی است که بزرگسالان دارند.
شعاری نژاد معتقد است به 4 روش می‌توان علایق کودک را دریافت:
• قضاوت خود کودکان بوسیله پرسش نامه‌هایی که پر می‌کنند.
• مشاهده‌ی کتاب‌هایی که کودکان می‌خوانند.
• اظهار نظرهایی که درباره‌ی کتاب‌ها می‌کنند.
• یادداشت کردن تعداد و نوع کتاب‌هایی که مورد توجه کودکان قرار می‌گیرد. (1378، ص 105)
کولنیان: پرورش کودک از مهم‌ترین صرفه‌هایی است که دستمزدی به آن تعلق نمی‌گیرد و شغلی است، بیست و چهار ساعته، این شغل پدر و مادر بودن نتایج ارزنده‌ای دارد. پاداش آن تبدیل فرزندانمان به افرادی دوست داشتنی، مسئول و لایق است. اگر به کودکان بیاموزیم به مطالعه عشق بورزند، هدیه‌ای به آن‌ها داده که از هیچ چیز دیگر این کار ساخته نیست.
کتابخوان‌های ماهر و نویسنده‌های توانا با حرفه‌هایشان به دنیا نیامده‌اند. این علاقه را کسی در آن ها ایجاد کرده است برای آن‌ها کتاب خوانده‌اند. در زندگیشان کسانی بوده که کارت کتابخانه داشته‌اند. (1382،ص 17-19)
2-9. نهادهای مروج خواندن
2-9-1. شوراي كتاب كودك
شوراي كتاب كودك تشكّلي غيردولتي است كه در 1341 در تهران تأسيس شده است تا به‌شكوفايي ادبيات ايراني براي كودكان و نوجوانان، بهبود كمي و كيفي كتاب‌هاي كودكان و نوجوانان، و دسترسي هر چه بيشتر كودكان و نوجوانان ايراني به كتاب و خواندني‌هاي ديگر كمك كند.
مؤسسان شوراي كتاب كودك از نويسندگان، تصويرگران، كتابداران، معلمان، و متخصصان آموزش و پرورش بودند. از چهره‌هاي آشنا در ميان بنيان‌گذاران شورا كه در آن فعاليت مستمر داشته‌اند، عباس يميني شريف (نويسنده)، ليلي (آهي) ايمن (نويسنده)، توران ميرهادي (متخصص تعليم و تربيت كودكان)، يحيي مافي، پرويز كلانتري (تصويرگر)، هما آهي (نويسنده و مترجم)، و بيژن مفيد (كارگردان تئاتر) بودند.
يكي از نخستين ابتكارات شورا پس از تأسيس، ايجاد گروه‌هاي بررسي ادبيات كودكان و نوجوانان بود. اين گروه‌ها به‌منظور بهبود مواد خواندني كودكان و نوجوانان در ايران شكل گرفتند و كار خود را رسمآ از 1344 آغاز كردند.گروه‌هاي بررسي وظيفه ارزيابي كليه آثار منتشر شده در حوزه كودك و نوجوان را در طول يك سال برعهده دارند. حاصل كار گروه‌هاي بررسي، تهيه كتابشناسي آثار منتخب كودكان و نوجوانان است كه در پايان هر سال كاري، در نشريه داخلي شورا منتشر مي‌شود.
اعضاي برجسته شورا طي سال‌ها در مقام صاحب‌نظر به مجامع جهاني اعزام شده‌اند و كوشيده‌اند ادبيات كودك ايران را به جهانيان بشناسانند. در سال‌هاي 1355 و 1372 دفتر بين‌المللي كتاب براي نسل جوان، تهيه پوستر، شعار، و پيام روز جهاني كتاب كودك را براي نشر در سطح جهان، برعهده شورا گذاشت.
بخش ديگري از فعاليت‌هاي شورا در سال‌هاي آغازين حيات آن، تربيت متخصصان و كتابداران كودك و نوجوان بوده است. نخستين اقدام از اين شمار، برگزاري دوره آموزش كتابداري در شهريور 1342، بلافاصله پس از تأسيس، براي كتابداران كتابخانه‌هاي آموزشگاهي بود.
شورا همچنين از آغاز بر آموزش ادبيات كودك به مربيان و آموزگاران تأكيد و تدريس آن را در دانشسراها و مراكز تربيت‌معلم توصيه كرد. در همان آغاز، دو تن از اعضاي هيأت مديره شورا دو كتاب براي كتابداران تاليف كردند كه به نحو گسترده‌اي مورد استفاده قرار گرفته‌اند. از سال 1365 شورا كارگاه‌هاي بسياري با موضوع آشنايي با ادبيات كودك و نوجوان بر پا داشته است.
در 1343 و همزمان با شكل‌گيري برخي گروه‌هاي كاري در شورا، “گروه كتابخانه” نيز تأسيس شد. اين گروه دو هدف را دنبال مي‌كرد: 1) همكاري با وزارت فرهنگ و هنر وقت و شهرداري‌ها براي ايجاد و گسترش كتابخانه‌هاي آموزشگاهي و كودكان؛ و 2) راه‌اندازي يك كتابخانه تحقيقاتي براي استفاده

پایان نامه
Previous Entries دانلود مقاله با موضوع کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، کودک و نوجوان، دوران کودکی Next Entries دانلود مقاله با موضوع کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، کتابخوانی، کتابداران