دانلود مقاله با موضوع اکوتوریسم، زیست محیطی، محیط زیست

دانلود پایان نامه ارشد

شناختی

٤- تعداد گونه های موجود

٥- حضور گونه های در معرض خطر

٦- تیپ (نوع) ارزش پارک برای زیستگاه حیات وحش

٧- تناسب خاک برای کشاورزی و ساخت و ساز ** ٣- حساسیت پذیری به تجاوز

٨- نزدیکی به جاده های اصلی و شهرک ها و تخریب

٩-تعداد بازدیدکنندگان در سال ٤- بازده تولید

١٠- ورودیه

** به حداقل رساندن هدف * به حداکثر رساندن هدف

در واقع معیار ها برای شناسایی مناسـبترین پـارک هـای ملـی از جملـه پـارک هـایی کـه دارای بیشترین تعداد گونه, قابلیت مدیریت حیات وحش, گونه های در معرض خطر و توانـایی جـذب بیشتر توریست هستند و همچنین پارک هایی که حساسیت پذیری کمتری برای تجاوز و تخریـب برای دهه آینده دارند, مورد نیاز می باشد. با چنین معیار هایی تصمیم گیران می توانند اولویـت در سرمایه گذاری هایشان را به پارک های ملی ارزشمند اختصاص دهند.

صنعت توریسم اوگاندا, تنوع زیستی این کشور را نشان می دهد. به منظور حمایـت و مـدیریت مؤثر از منابع طبیعی این کشور بر اساس اصول پایدار, سازمان پارک هـای ملـی اوگانـدا در سـال

Pearl ١ MCDM: Multiple Criteria Decision Making ٢

٢٢

١٩٥٢ تأسیس شد که ده پارک ملی را مدیریت می کند. هر کدام از این پارک ها منحصر به فردنـد و یک تجربه متفاوت را به گردشگران عرضه می کنند.

به منظور اولویت بندی پارک ها, داده های فضایی شامل توپوگرافی, کاربری زمین, هیدرولوﮊی, توزیع جمعیت, ارتفاع, تصاویر ماهواره ای, داده های هواشناسی و توزیع گونه های بوم شـناختی

ﻭ داده های غیر فضایی شامل جمعیت شناسی و داده های اقتصادی- اجتماعی می باشد که پایگـاه داده را در محیط جی.آی.اس تشکیل دادند. در مرحله تجزیه و تحلیل, با در نظـر گـرفتن اهـداف پروﮊه و همچنین ده معیار ارزیابی به تعیین گزینه هایی برای رتبه بندی ده پارک ملی پرداخته شـد. برای هر گزینه معیارهای مورد نظر برای رسیدن به اهداف پروﮊه تشریح شد. سپس یـک مـاتریس ارزیابی از گزینه ها در مقابل معیار های مورد نظر تشکیل شد و نتایج حاصل از کاربرد مدل رتبـه بندی نشان داد که پارک های ملی اوگاندا می توانند در سه زیر گروه کلی مرتـب شـوند و پـارک های ملی در ناحیه غربی کشور رتبه های برتری نسبت به نواحی دیگر داشتند (بوکنیا١ ،١٩٩٩).
– یکی از قدیمی ترین کاربرد های جی.آی.اس در برنامه ریزی توریسم توسط بری٢ (١٩٩١) در جزایر ویرجینیای آمریکا بررسی شد که جی.آی.اس در این مطالعه به منظور تعیین مناطق حفاظتی

ﻭ تفرجی و همچنین تعیین بهترین مکان ها برای توسعه به کار رفته است. مناسب ترین پهنه ها بر اساس مهندسی, زیبایی شناسی و محدودیت های محیط زیستی مشخص شدند.

بوید و بوتلر در سـال ١٩٩٦ کـاربرد هـای جـی.آی.اس را در تعیـین پهنـه هـای مناسـب بـرای اکوتورسیم در انتاریوی شرقی توصیف کردند. ابتدا یک فهرسـت از منـابع و لیـستی از معیارهـای مورد نظر برای اکوتوریسم تهیه کردند. سپس از تکنیک های جی.آی.اس به منظـور سـنجش رتبـه بندی پهنه های مختلف بر طبق مدل و معیار ها استفاده شد و در مرحله بعد از جـی.آی.اس بـرای شناسایی مکان هایی با بهترین پتانسیل و توان به کار گرفته شد.

– ویلیامز و همکاران در سال ١٩٩٦ نیز از جی.آی.اس برای ثبت و تحلیـل اطلاعـات حاصـل از سیاهه برداری از منابع توریسم در بریتیش کلمبیا استفاده کردند. علی رغم توانایی جـی.آی.اس در برنامه ریزی توریسم و تفرج در این منطقه, عملی ترین کاربرد آن از نقطه نظـر دسترسـی بـه داده ها, تحلیل الگو های زمانی و مکانی بازدید کننده از تسهیلات و خدمات پارک می باشد. با کاربرد تکنیک های تحلیلی قوی جی.آی.اس، تحلیلی در سطح کلان از الگو های زمانی و مکانی استفاده بازدیدکنندگان از تسهیلات و خدمات پارک (از جمله پارک های بریتیش کلمبیا) می توانـد انجـام

Bukenya ١ Berry ٢

٢٣

گیرد که نیازمند جمع آوری دو سری داده می باشد: آمار سالیانه بازدیدکنندگان و فهرسـت کـاملی از تسهیلات و خدمات پارک.

اولین سری داده ها باید شامل اطلاعاتی در مورد بازدید کنندگان که از کجـا مـی آینـد, بـه چـه فعالیت های تفریحی علاقه مندند, ویژگی های اقتصادی و جمعیت شناسی آنـان چگونـه اسـت و اینکه بابت بازدیدشان از پارک ها چقدر هزینه صرف می کنند, می باشد.

دومین سری داده ها باید شامل اطلاعاتی راجع به مکان و نوع تسهیلات و خدمات پـارک را در بر گیرد, شامل انواع جذابیت ها, بخش های تفریحی از قبیل پیاده روی, دوچرخه سواری و مناطق ماهیگیری, موقعیت فیزیکی تسهیلات موجود (از قبیل بد, خوب, بسیار خوب) و سـطح اسـتفاده بازدید کننده ( مانند تعداد بازدید کننده در فصل).

مدیریت این دو سری داده, اطلاعات مفیدی برای برنامه ریـزان پـارک فـراهم خواهـد آورد. بـه عنوان مثال آنها خواهند فهمید که کدام پـارک و چـه نـوع تـسهیلات و خـدماتی مـورد تقاضـای عمومی است. بازدید کنندگان از کجا می آیند, در بخش های مختلف چه مقدار هزینه می کننـد و وضعیت جاری تسهیلات چگونه است. لذا داشتن این اطلاعات بر اساس موقعیت جغرافیـایی در طول زمان, برنامه ریزی مطلوب و مؤثری را در مورد خدمات و تسهیلات پارک ها ممکن می کند (گیلز١ ،٢٠٠٣).

– باهیر و الیوت وایت در سال ١٩٩٩ کاربرد های مختلف جی.آی.اس را در برنامه ریزی توریسم در انگلستان توصیف کردند. این کاربرد ها شامل تلفیق و مـدیریت داده هـا, فهرسـت بـرداری از منابع منظر, طراحی مناطق گردشگری متناسب با سطوح استفاده از آنها, تحلیل اثرات بصری قبل و بعد از توریسم می باشد. نتیجه کلی این مطالعه این طـور بیـان شـد کـه جـی.آی.اس یـک ابـزار ضروری و مؤثر برای کمک به مسئولین بـه منظـور بررسـی مفـاهیم کـاربری سـرزمین در توسـعه توریسم می باشد. همچنین این محققین یک سیستم مدیریتی ثبت آثار و اماکن تاریخی رویـال٢ در انگلستان را گزارش کردند که از جی.آی.اس به منظور برقراری ارتباط داده های متنی و فضایی بـه منظور تسهیل در امر برنامه ریزی استفاده گردید (فرسری،٢٠٠١).

– تاناکا٣ و میناگاوا ٤ در سال ١٩٩٨ از جی.آی.اس به منظور مکانیابی مناطق مناسـب بـرای توسـعه توریسم در جزیره لومباک٥ در اندونزی استفاده کردنـد. هـدف اصـلی ایـن تحقیـق پیـشنهاد یـک

Giles ١ Royal ٢ Tanaka ٣ Minagawa ٤ Lomback ٥

٢٤

متدولوﮊی برای برنامه ریزی توریسم مبتنی بـر جـی.آی.اس مطـرح شـد. بـا اسـتفاده از تلفیـق و ارزیابی چند عامله, برخی مکان های بالقوه برای توسعه توریسم شناسایی گردید (فرسری،٢٠٠١).
– بیداسی و ویات(١٩٩٩) یک سامانه پشتیبان تصمیم گیری مبتنی بر جی.آی.اس به منظـور برنامـه ریزی مکانی منطقی برای کاربری توریسم در ماریتیوس تشکیل دادند. به دلیل وجـود محـدودیت فضا در این منطقه, افزایش تقاضای گردشـگران و نیـاز بـه بررسـی مکـان هـای جـایگزین بـرای جلوگیری از تخریب بیشتر ناشی از مناطق توریستی موجود, یک دی.اس.اس به منظور حمایت از برنامه ریزی توریسم گسترش پیدا کرد. زیرا این ابزار می تواند اطلاعات کمـی و کیفـی را تلفیـق کند و در نهایت با یک نمایش قابل دید از نتایج به دست آمده, فرصتی را برای ارزشیابی آسـان و پربازده از نتایج فراهم می کند.

– گریب(١٩٩١) برنامه ریزی توریسم را در ذخیره گاه گری راکس در آمریکا به منظور تلفیق نتایج حاصل از بررسی بازدید کنندگان و فاکتور های زیست محیطی در محـیط جـی.آی.اس انجـام داد. هدف این تحقیق, ترکیب نیاز های تفرج کنندگان برای فعالیت ها و خدمات بـا محـدودیت هـای زیست محیطی و محدودیت هایی برای توسعه در ذخیره گاه بـه منظـور فـراهم آوری یـک طـرح توسعه تفرج که به طور همزمان حفاظت زیست محیطی از ذخیره گاه را منجر می شود, بیـان شـد (فرسری و پاولیکس،٢٠٠٠).

– فوکات١ در سال ٢٠٠٣ در طی تحقیق خـود, مـدیریت اکوتوریـسم مبتنـی بـر جامعـه را نـوعی حرکت به سوی پایداری در ونتانیلا٢ در مکزیکو بیان کرد. در واقع ایـن مطالعـه پایـداری »پـروﮊه مدیریت مبتنی بر جامعه در ونتانیلا «٣ که در ساحل جنـوبی پاسـیفیک٤ در مکزیکـو واقـع اسـت, ارزیابی کرد. سی.بی.ای.ام در واقع تلاشی برای ادغام مدیریت جامعـه و اهـداف اکوتوریـسم مـی باشد. دلیل گسترش مدیریت مبتنی بر جامعه به ویژه در کشور های با تنـوع زیـستی زیـاد, ایجـاد صلح و آرامش و حفظ و نگهـداری تنـوع زیـستی, قـومی و محلـی اسـت. مـشارکت جامعـه در مدیریت فعالیت های مربوط به حفاظت, جامعه را به سمت تعهد و باور حفاظـت محلـی تـشویق می کند. با این حال دیدگاه مدیریتی بر جامعه یک نوش دارو نیست و بایـد بـه عنـوان بخـشی از سیاست مدیریت یکپارچه برای اکوتوریسم و توسعه مناطق ساحلی تلقی گردد (فوکـات ،٢٠٠٣ بـه

Foucat ١ Ventanilla ٢ CBEM: Community-Based Ecotourism Management ٣ Pacific ٤

٢٥

نقل از لیندبرگ١ ،١٩٩٦; رینارد٢ ،١٩٩١; بلسکی٣ ،١٩٩٩). آنالیز بر اسـاس شـاخص هـای پایـدار سیاسی, اجتماعی, اقتصادی و زیست محیطی انجام شده است.

شاخص های سیاسی هماهنگی های بین ارگان ها و سازمان های مختلف را مـنعکس مـی کنـد. شاخص های اقتصادی با چگونگی تقسیط منافع حاصل از اکوتوریسم مـرتبط اسـت. جنبـه هـای اجتماعی می توانند از طریق همبستگی مردم با سازمان هـا, ارتقـاﺀ شـرایط زنـدگی و حمایـت از هویت فرهنگی سنجیده شوند. شاخص های زیست محیطی با عملکرد هـا و تعهـدات مـرتبط بـا حفاظت اکوسیستم مرتبط هستند, از جمله به حداقل رساندن اثرات بر محیط و احیاﺀ زیستگاه.

در طی سال های ١٩٩٩ و ٢٠٠٠ پرسشنامه هایی از جامعه تکمیل و مصاحبه هـایی انجـام شـد و از نتایج حاصل از بخش های مختلـف پرسـشنامه و مـصاحبه, شـاخص هـای اجتمـاعی از قبیـل جمعیت شناسی, تاریخ, شرایط زندگی, ساختار و اعتقادات جامعـه, همبـستگی و تعهـد و اعتقـاد مردم با سؤالاتی در مورد علاقه جامعه به اکوتوریسم و حفاظت اندازه گیری شـد. شـاخص هـای اقتصادی با شناسایی منابع طبیعی مورد استفاده برای فعالیـت هـای اقتـصادی و گـذران زنـدگی و منافع ناشی شده از آنها ارزیابی شدند. شاخص های زیست محیطی نیز با سؤالاتی در مورد عقیده مردم درباره افزایش ورود توریسم, همچنین فشار اصلی روی محیط زیست ونتانیلا و اعتقاد افـراد به حفاظت مورد سنجش قرار گرفت. شاخص های سیاسی همچون همکاری موجـود بـا دانـشگاه سی٤, مؤسسات دولتی و غیر دولتی, وزارت محیط زیست همگی دلیل بر همـاهنگی هـای منطقـه است.

نتایج بدست آمده حاکی از آن است که برای %٥٠ خانواده هـا, اکوتوریـسم منبـع اصـلی کـسب درآمد است و در مراحل بعدی ماهیگیری و خدمات قرار دارند. بنابراین اکوتوریسم به طور واضح بیشترین درآمد را برای مردم بومی فراهم می کند. در این منطقه اکوتوریسم تنها فعالیتی اسـت کـه از خدمات فراهم شده توسط تالاب ها نظیر تنوع زیستی و منابع آبی استفاده می کند. مصاحبه هـا نشان دادند که مشاهده کروکودیل های وحشی و در اسارت, برای گردشگران علاقه وافـری را در طی سفر با قایق ایجاد می کند. حفاظت حیات وحش و آموزش زیست محیطی بـه عنـوان منـافع عمده اقتصادی- اجتماعی ناشی شده از اکوتوریسم معرفی شده اند. منـافع اقتـصادی تولیـد شـده توسط اکوتوریسم بستگی به هزینه های صرف شده توسط گردشـگران در طـی بازدیـد آنهـا دارد. همچنین نتایج نشان داد کـه تمـامی جامعـه بـه توسـعه اکوتوریـسم پایـدار از طریـق حفاظـت از

Lindberg ١ Renard ٢ Belsky ٣ Sea ٤

٢٦

اکوسیستم علاقـه منـد هـستند کـه نـشان دهنـده همبـستگی اجتمـاعی در ایـن مـورد مـی باشـد (فوکات،٢٠٠٣).

– ون جون لی١ در سال٢٠٠٤ از شاخص های مدیریت محیط زیستی برای اکوتوریسم ذخیره گاه طبیعی تیانووشان٢ در چین استفاده کرد. او بیان کرد که توسـعه اکوتوریـسم پایـدار بـه مـدیریت محیط زیستی موفق بستگی خواهد داشت. برای مـدیریت اکوتوریـسم, مجموعـه ای از شـاخص های هشدار دهنده را به ویژه برای نشان دادن تغییرات زیست محیطی در مکان های توریـستی بـه کار برد. در دستور کار ٢١, کنفرانس اتحادیه بین المللی در مورد محیط زیست و توسـعه

پایان نامه
Previous Entries دانلود مقاله با موضوع آمایش سرزمین، سنجش از دور، محیط زیست Next Entries دانلود مقاله با موضوع زیست محیطی، محیط زیست، اکوتوریسم