دانلود مقاله با موضوع ابهام گریزی، فرهنگ سازمانی، تعهد سازمانی، رفتار شهروندی

دانلود پایان نامه ارشد

دوخته باشند در حالی که انتظار می رود زنان ملایم تر بوده و بیشتر به کیفیت زندگی توجه داشته باشند)، زن گرائی متعلق به جوامعی است که در آن نقش جنسیت اجتماعی با هم دیگر همپوشانی داشته باشند، به این معنی که از مردان و زنان چنین انتظار می رود که معتدل، لطیف و علاقه مند به کیفیت زندگی باشند (اعرابی و همکاران، 1388، 126).
در جامعه مردگرا معمولا عرف چنین است که “زندگی برای کار” ، حال آن که در یک جامعه زن گرا عرف کار کردن چنین است: ” کار برای زندگی” . براساس تحقیفات هافستد (1980) سازمان ها در جوامع مردگرا بر نتایج تأکید می کنند که می خواهند بر اساس عدالت یعنی هر کسی به اندازه عملکردش پاداش بگیرد. مردان در جوامع مردگرا بیشتر مشتاق پیشرفت در کار هستند، تحقیقات نشان داد که پاسخ های زنان در مورد نیاز به پیشرفت در کار از دامنه بسيار وسیع تری برخوردار بود تا پاسخ مردان (Hofstede; 1980; 51).
روبل13 (1982) در پژوهش خود دریافت که کیفیاتی چون: مهربانی، با ملاحظه بودن، فهیم بودن، ایثارگری، برای دیگران مفید بودن و کمک کردن به سایرین در فرهنگ های زن گرا بیش از مردگرا رایج می باشد. کارمندانی که در چنین رفتارهائی درگیر می شوند، عمدتاً کسانی هستند که در سطوح بالایی از رفتار شهروندی قرار دارند. در واقع مطالعات پیوسته نشان داده که زنان بیشتر از مردان رفتارهای ایثارگرانه از خود نشان می دهند. هم چنین جورج و همکاران (1998) در مطالعات خود دریافتند که کارکنان در جوامع زن گرا وقت بیشتری نسبت به کارکنان در جوامع مردگرا، صرف کمک کردن و یاری رساندن به سایرین می کنند.
حال فرضیه چهارم اینگونه بیان می شود:
بین مردگرائی و رفتار شهروندی سازمانی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. (H4)
آخرين بعد فرهنگ های ملی ابهام گریزی است. واژه ابهام گریزی از جامعه شناسی سازمانی آمریکا عاریت گرفته شده، به ویژه از کار جیمز.ج.مارچ و همکارانش در سازمان های آمریکایی به این موضوع پی بردند (اعرابی و همکاران، 1388، 168). ابهام گریزی می تواند بدین شکل تعریف شود: «میزان ترسی که اعضای یک فرهنگ در موقعیت های ناشناخته و نامشخص احساس می کنند». مردم در کشورهای با ابهام گریزی قوی، گرفتار، بی قرار، مضطرب، هیجانی، پرخاشگر و فعالند. ولی در کشورهائی که ابهام گریزی ضعیف است مردمانش آرام، راحت طلب، بی درد، کنترل شده و تنبل هستند. براساس تحقیقات IBM یک رابطه قوی اما منفی بین ابهام گریزی و سطح رفاه درونی افراد وجود دارد. در کشور هائی که ابهام گریزی قوی است مردم به طور میانگین کمتر احساس خوب دارند (Hofstede, 1980, 66).
هافستد (1980) در تحقیقات خود دریافت که در جوامع ابهام گریز قوانین رسمی و مقررات غیر رسمی فراوانی وجود دارد که حقوق و وظایف کارگر و کارفرما را کنترل می کند. نیاز به قانون در جوامع با فرهنگ های ابهام گریزی قوی، احساسی است. در جوامع با ابهام گریزی قوی، مردم سخت کار می کنند و یا حداقل همیشه مشغولند، در آنجا زندگی پرشتاب و زمان با ارزش است و نسبت به اهداف کمی سازمان تعهد دارند. نیاز درونی و احساسی داشتن به مقررات در جوامع با ابهام گریزی قوی می تواند تبدیل به صفاتی همچون دقت و وقت شناسی شود. اما مردم در جوامع ابهام گریز ضعیف اگر نیازی احساس شود می توانند سخت کارکند، ولی آنان هرگز به خاطر ضرورت های درونی به یک فعالیت ثابت کشیده نمی شوند، آنها دوست دارند در آرامش به سر ببرند، دقت و وقت شناسی و تعهد در کشور های با ابهام گریزی قوی به طور طبیعی در مورد همگان صدق نمی کند، اما در صورت اقتضا آن را می آموزند (Hofstede, 1980, 199-201).
حال فرضیه پنجم اینگونه بیان می شود:
بین ابهام گریزی و تعهد سازمانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. (H5)

مدل مفهومي تحقیق
هر مدل مفهومي بعنوان نقطه شروع و مبنايي جهت انجام مطالعات و تحقيقات است بگونه‌اي كه متغيرهاي مورد نظر تحقيق و روابط ميان آنها را مشخص مي‌كند. بعبارت ديگر مي‌توان گفت كه بصورتي ايده‌آل، مدل مفهومي يك استراتژي جهت شروع و انجام تحقيق است بگونه‌اي كه انتظار مي‌رود در حين اجراي تحقيق، متغيرها، روابط و تعاملات بين آنها مورد بررسي و آزمون قرار گرفته، و حسب ضرورت تعديلاتي در آنها انجام شده و عواملي نيز از آنها كم و يا به آنها اضافه شود (Sautter & Leisen, 1999, 312).
به منظور آزمون قابليت اجرايي بودن يك مدل، در حالت كلي مي‌توان از سه روش استفاده كرد كه عبارتند از: 1- اجراي مدل در دنياي واقعي (الواني، 1380، 54). 2- استفاده از روش دلفي يا نظرسنجي از خبرگان (Mulford & Klonglan, 1982). 3- استفاده از فنون رياضي و شبيه سازي (Barjis et al, 2000). در تحقيق حاضر، حسب ضرورت، يكي از اين روش ها مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
بنابراين با توجه به مستندات و فرضيات بيان شده در چهارچوب نظري مدل مفهومي تحقيق حاضر كه نشان دهنده روابط و جهت بين متغيرهاي پژوهش مي باشد، بدين گونه است:

ابعاد فرهنگی هافستد

شکل 1-1: مدل مفهومی تحقیق

تعريف متغيرها
1-7-1- تعريف مفهومي متغيرها
فرهنگ سازمانی14: فرهنگ سازمانی درکی یکسان از سازمان می باشد که وجود آن در همه اعضای سازمان قابل مشاهده است و نشان دهنده مشخصات معمول و ثابتی است که سازمان را از دیگر سازمان ها متمایز می نماید. به عبارت دیگر، فرهنگ سازمانی، هویت هر سازمان را مشخص می کند (Tsui et al, 2006, 115).
رفتار شهروندی سازمانی (OCB): رفتاری خودجوش و آگاهانه است که بطور مستقیم یا صریح توسط سیستم پاداش دهی رسمی سازمان تقویت نشده، اما در مجموع اثربخشی سازمانی را ارتقاء می دهد (Organ, 1988).
تعهد سازمانی15: بیانگر نیرویی است که فرد را ملزم می کند تا در سازمان بماند و با تعلق خاطر در جهت تحقق اهداف سازمانی کار کند، به عبارت دیگر تعهد سازمانی به میزان تعلق خاطر و تمایل به ماندگاری در سازمان اشاره دارد (Williams & Anderson, 1991, 601).
فاصله قدرت16: میزانی که اعضاء ضعیفتر نهادها و یا سازمان ها در یک کشور انتظار و پذیرش قدرتی را دارند که بطور یکسان توزیع نشده است (اعرابی و همکاران، 1388، 46).
ابهام گریزی17: میزان ترسی که اعضای یک فرهنگ در موقعیت های ناشناخته و نامشخص احساس می کنند. این احساس در میان سایر احساس های دیگر، از طریق عصبی شدن و نیاز به پیش بینی پذیری شناخته می شود (همان منبع، 168-169).
جمع گرائی- فردگرائی18: میزانی است که افراد به خود متکی بوده و در مقابل اینکه وجود افراد بیشتر در داخل گروه انسجام یافته، تنها به خود می اندیشند (Hofstede, 1985, 347).
زن گرائی- مردگرائی19: جنبه ای که نتیجه آن احتمالاً سبب غوغا می شود و منعکس کننده سختی در مقابل نرمی و استقامت در مقابل محبت در یک فرهنگ است (همان منبع).
1-7-2- تعريف عملياتي متغيرها
فرهنگ سازمانی: فرهنگ سازمانی راهنمایی است که نشان می دهد کارکنان چه کارهایی می توانند انجام دهند و چگونه باید این کارها را انجام دهند. عمده ترین شاخص های فرهنگ سازمانی شامل: هویت، تأکید بر وظایف یا رضایت افراد، کنترل زیاد و یا کم، هماهنگی واحدهای مختلف سازمان، ریسک پذیری، میزان تحمل تعارض، اختلاف سلیقه و انتقاد پذیری در سازمان می باشد (Davis, 1992, 69).
رفتار شهروندي سازماني: یک حالت غیر رسمی رفتاری است که در آن افراد فراتر از آن چیزی که از آ نها انتظار می رود فعالیت کرده و به رفاه و سلامت سازمانشان و کسانی که در آن هستند کمک می کنند (همان منبع). مهمترين شاخص هاي سنجش آن عبارتند از: كمك رساندن كاركنان به افرادي كه حجم كاري سنگيني دارند، حضور بيش از حد معمول كاركنان در سازمان، كوشش كاركنان در جهت پرهيز از ايجاد مشكل براي همكاران و ….
تعهد سازمانی: تعهد سازمانی یک مفهوم چند بعدی است که باعث چندین نتیجه شغلی مثبت شامل کاهش غیبت و جابجایی، رفتار شهروندی سازمانی، تلاش کاری و بهبود عملکرد شغلی می شود و معیارهای اندازه گیری آن شامل انگیزه بالا، قبول سازمان، پذیرش اهداف آن، وفاداري نسبت به سازمان، حساس بودن به سرنوشت سازمان و….
فاصله قدرت: این بعد فرهنگی نشان دهنده میزان مقبولیت عدم تساوی در زمینه هائی از قبیل قدرت، منزلت اجتماعی یا ثروت در میان افراد جامعه است (لطيفي، 1384، 2). عمده ترين معيارهاي سنجش آن عبارتند از: ميزان دخالت زيردستان در تصميم گيري، ميزان تفويض اختيار به زيردستان و….
ابهام گریزی: ابهام گریزی میزان تحمل ابهام (برای مثال در مورد قانون، تکنولوژی یا مذهب) یک فرهنگ را نشان می دهد (همان منبع). عمده ترين معيارهاي سنجش آن عبارتند از: وجود رويه هاي استاندارد در هنگام كار، ميزان انتظار مديران از كاركنان براي انجام دقيق دستورات و….
جمع گرائی- فردگرائی: این بعد میزان زندگی جمعی در بین افراد یک جامعه و میزان چسبندگی افراد به اجتماع را نشان می دهد. از مهمترين معيارهاي اندازه گيري آن مي توان به: اهميت دادن به موفقيت فردي يا گروهي، ميزان در نظر گرفتن خير و رفاه فرد يا گروه، ميزان تلاش براي تحقق اهداف فردي يا گروهي و … اشاره كرد.
مردگرائی-زن گرائی: فرهنگی که گرایش به طبیعت مردانه دارد به ارزش هائی نظیر قاطعیت، بازده، موفقیت و رقابت بیشتر از ارزش هایی که عموماً به زنان نسبت داده می شود مانند کیفیت زندگی، ایجاد و مراقبت از روابط انسانی گرم و دوستانه، خدمت، توجه به ضعفا و همدردی بها می دهد (همان منبع، 3).

قلمرو تحقیق (زمان، مكان، موضوع)
قلمرو موضوعی: این تحقیق در موضوعات مربوطه رفتار سازمانی، تئوری های مدیریت، مدیریت منابع انسانی وارد شده است و تمرکزش بر فرهنگ سازمانی و متعاقب آن رفتار شهروندی سازمانی است.
قلمرو مکانی: همانطور که در عنوان تحقیق نیز بیان شده است، تحقیق در شرکت انتقال گاز در شمال ايران که شامل استان های مازندران، گیلان و گلستان می باشد، اجرا خواهد گردید. در مجموع شرکت انتقال گاز در شمال کشور دارای 8 ایستگاه تقویت فشار و مركز بهره برداری است که در استان گیلان شامل شهر رشت، در استان مازندران شامل شهرهای رامسر، نور و نکا و در استان گلستان شامل شهرهای گرگان، قلعه جیق می باشد و ساختمان ستاد شرکت انتقال گاز در شهر ساری مستقر است.
قلمرو زمانی: در قلمرو زماني پژوهشگر توضيح مي دهد که اين تحقيق در چه فاصله زماني رخ مي دهد شرح اين مسأله از آن جهت ضروري است که بررسي کننده نتايج تحقيق با توجه به اين دوره زماني در مورد بکارگيري دستاوردهاي تحقيق مي تواند تصميم گيري کند. ضرورت بيان قلمرو زماني بيشتر به اين جهت است که خواننده در نهايت با توجه به مقطع زماني که تحقيق انجام شده است مي تواند در رابطه با تحليل ها و استنتاج هائی که پیرامون فرضیه صورت گرفته است برداشت هاي بهتر پيدا کند و در واقع نقش حوادث، اتفاقات، روندهاي اقتصادي، شرايط سياسي و اجتماعي را در نتايج تحقيق بازشناسي مي کند. بنابراین قلمرو زمانی این پژوهش در سال 1390 هجری شمسی خواهد بود.
محدوديت هاي تحقیق
همواره پژوهشگران در تحقیقات خود با محدودیت هائی مواجه هستند که بخشی از آنها حتی در ابتدای کار نیز خود را نشان می دهند. از عمده ترین ارکان تحقیق و پژوهش دسترسی به آمار و اطلاعات است. در این زمینه مشکلاتی وجود دارد که موجب شده خدمات تحقیقاتی از قبیل دسترسی به کتب، مجلات، آمار، بانک های اطلاعاتی و… در کشور به راحتی ممکن نباشد. بخشی از این مشکل ناشی از فقدان یا کمبود هر یک از خدمات تحقیقات فوق است و از سوی دیگر فرهنگ غلط، سبب خصوصی تلقی کردن این موارد شده و در نتیجه افراد و مؤسسات به نوعی از انتقال یافته های خویش به دیگران خودداری می کنند.

پایان نامه
Previous Entries دانلود مقاله با موضوع رفتار شهروندی سازمانی، رفتار شهروندی، فاصله قدرت، فرهنگ سازمانی Next Entries دانلود مقاله با موضوع رفتار شهروندی، رفتار شهروندی سازمانی، تعهد سازمانی، فرهنگ سازمانی