دانلود مقاله با موضوع آموزش و پرورش، جهان مادی، آموزش علوم، آموزش مهارت

دانلود پایان نامه ارشد

رشد‌عقلاني‌خود را ياد بگيرند. نكته متمايز كننده روشهاي‌فعال و سنتي‌تدريس بر فعال‌بودن دانش‌آموزان در فرايند تدريس است و اصولاً روشهاي فعال‌تدريس، شاگرد_محور هستند، به دانش‌آموزان و توانايي‌هاي آنها توجه بسيار مي‌كنند و نيازهاي دانش‌آموزان در درجه اول اهميت قرار دارد، فعاليت‌هاي يادگيري از علايق، خواسته‌ها و ادراكات دانش‌آموزان آغاز مي‌شوند و مسئوليت‌هاي مقدماتي و كنترل يادگيري برعهده آنها است(شعباني‌وركي، 1378، شعباني،1381، سليمانپور، 1380).
• نحوه ارتباط معلم و دانش‌آموزان: رابطه معلم و دانش‌آموزان در روشهاي‌فعال‌تدريس به‌صورت ارتباط دوجانبه‌ومشاركتي است. شاگردان با يكديگر نيز رابطه‌اي دوستانه و توأم با همكاري و مشاركت دارند و فعاليت‌هاي گروهي و مشترك تقويت مي‌شوند.
• نحوه ارزشيابي: با توجه به نقش كليدي دانش‌آموزان در روشهاي‌فعال‌تدريس و تناسب محتوا و فعاليتهاي آموزشي با نيازها، استعدادها و علايق آنها،‌ از ارزشيابي‌تشخيصي و تكويني به دفعات استفاده مي‌شود. هدف ارزشيابي شناسايي نقاط قوت و ضعف دانش‌آموزان و برطرف‌نمودن‌ضعف آنها است، در ارزشيابي بر فرايند يادگيري به‌جاي محصول و بازده آن تأكيد مي‌شود، تغييرات‌كيفي نسبت به تغييرات كمي بيشتر مدنظرند، ارزشيابي صلاحيت‌محور هستند و كانون توجه آنها بر مهارتهاي ‌شناختي دانش‌آموزان قرار دارد و لذا آزمونهايي‌كه مهارتهاي‌گوناگون‌فكري را براي حل‌مسائل مختلف بكارمي‌گيرند؛ موردتأكيد قرار مي‌گيرند.
• فضا و امكانات آموزشي: فضا و امكانات‌آموزشي موردنياز روشهاي‌فعال‌تدريس حاوي مواد و منابع‌آموزشي و كمك‌ آموزشي متناسب با سن، جنسيت، علايق و استعدادهاي دانش‌آموزان و مشوق فرايندهاي‌ شناختي آنها است، آرايش‌كلاسي امكان تعامل رو در رو و فعاليت‌گروهي شاگردان را مهيا مي‌كند و از وسايل و كمك‌آموزشي متعدد مناسب با شرايط سني و عقلاني دانش‌آموزان و براي ترغيب‌ و بكارگيري حواس و مهارتهاي متعدد فكري آنها استفاده مي‌شود.

جدول 2-1- مقایسه روش های یاددهی (سنتی ) و یادگیری (روش نوین و فعال):
ردیف
روش سنتی(انفعالی وغیرفعال)
روش نوین آموزش(فعال)
1
دانش آموزن مفاهیم تجربه وقوانین را می خوانند حفظ می کنند ومی کوشند که به خاطر بسپارند.
دانش آموزان ضمن انجام دادن فعالیت هایا کسب تجربه درتولید مفاهیم شرکت دادند نتایج هرتجربه رابطورمستقیم بدست می آورند .
2
دانش آموزانم مطالب مختلف را درذهن خود نگه می دارند وهنگام پرسش وپاسخ مطالب حفظ شده رابازگومیکنندبه عبارت دیگر در این روش دانش آموزهرچه را به امانت به ذهن خود سپرده است هنگام آزمون پس می دهد
دانش آموزان باافراد گروه خود به بحث وگفتگو می پردازند وافراد گروه با هم کارمی کنند گروه ها هنگام گزارش دادن به جمع، نظرات خودرابا گروههای دیگرمقایسه می کنند وبسیاری مطالب را ازیکدیگرمیآموزندمعلم درحین ارائه شدن گزارشها و پرسش و پاسخ درصورت لزوم دانش آموزان را راهنمایی می کند وا اشتباهی رخ داده باشد آن را تصحیح می کندوبه فراگیری دانش آموزان یاری می رساند
3
معلم اغلب باروش سخنرانی درس میدهد وکوشش میکندهمه جزئیات را مطرح کند و به انها پاسخ میدهد اودرصورت لزوم شکل می کشد تمرین می دهدوخودبه حل تمرین ها کمک می کند وبا مثال های متعدد مفاهیم را توجیه میکند به عبارت دیگر نقش حل المسائل را برای دانش آموزان ایفا می کند.
معلم راهنمای یادگیری است وبه جای پاسخ گویی مستقیم به پرسش دانشاموز می کوشدباطرح پرسشهای متعدددانش آموز را به طرف پاسخ صحیح هدایت کند و به جای آنکه مشکل دانش آموز راحل کندسعی دارد مسئله طرح کند ودا نش آموز را به اندیشیدن عادت می دهد
4
اغلب معلما ن جزوه می گویند مطالب کتاب را خلاصه می کنندودانش آموزان را به سمت کتابهای حل المسائل سوق می دهندبدین ترتیب دانش آموزان بدون فهمیدن صورت مسئله پاسخ ان را از کتاب رونویسی می کنند.
معلم به دانش آموزان پاسخ کلیشه ای نمیدهدوازروش پرسش وپاسخ سنتی دوری می کنداوپرسش هارا به طریقی مطرح میکندکه درکلاس قابل بحث باشد به عبارت دیگر پرسش فقط دارای یک پاسخ نباشدتا فرصت گفتگو برای همه دانش آموزان باشد
5
معلم به کلاس تکلیف می دهدیاازدانش آموز می خواهد موضوعی را رونویسی کند یاخود به تجربه دست می زند و دانش آموزان دراین فرایند تماشا چی هستند.
معلم هر دانش آموزرا تشویق می کند که درباره ی موضوعی انتخابی از دیگران بپرسد کمک بگیرد اطلاعات دریافتی را جمع آوری کند وپس ازبحث در گروه نتایج را به جمع گزارش دهد هم چنین برای نظریه های خود وسایلی بسازد وتجربه کند ونتیجه گزارش را گزارش دهد
6
در روش سنتی (انفعالی) معلم نظم کلاس و حضور وغیاب دانش آموزان راکنترل می کند او خود تدریس می کند جزوه می گوید تمرین تهیه می کندوارائه می دهد پرسش می کند و گاهی پاسخ پرسش هارامی دهد تمرین هاراحل می کند ورفع مشکل می کند درحقیقت معلم در صحنه ی آموزش کاملا فعال است ودانش آموزان ساکت نشسته اند وظاهراگوش میکنند جزوه می نویسندوگاهی پرسشی مطرح میکنند واگراز آنها سوالی شود به آنها پاسخ می دهند.
دانش آموزان به مطالعه کردن تشویق می شوند ودر مورد نتایج مطالعات خود با اعضای گروه بحث می کنند کنترل حضور وغیاب دانش اموزان به عهده ی سرگروه است هنگام بحث در گروه رعایت نوبت و نظم وترتیب به عهده ی گروه است معلم بر فعالیت های گروه نظارت داردودر صورت لزوم با طرح پرسش هایی دانش آموزان به طرف پاسخ صحیح هدایت می کند به عبارت دیگر در این روش دانش آموزان در صحنه ی آموزش فعالیت میکنند ومعلم راهنما و ناظر فعالیتهای آنهاست .
7
دراین روش هدف یاد دادن است وتکیه کردن برمحفوظات وکسب دانستنیهای ضروی وغیرضروری
درروش فعال هدف یادگیری است به طوری که دانش آموزبه یادگیرنده ای مادا العمر تبدیل می شود
کار گروهی درکلاس
بخشی از دانش امروز بشرکه حاصل مطالعه وجستجوی او در جهت شناخت جهان مادی ونظام ها و قوانین آن است علوم تجربی نامیده می شود بشر برای کشف شناخت جهان مادی عمدتا” از ابزارهای حسی خود استفاده می کند به همین دلیل نقش تجربه در این حوزه بسیار اساسی و تکیه بر آن بسیارضروی است.دانش آموزی که به مدرسه وارد می شود از یک سو دارای نیروی خداداد کنجکاوی است نیرویی که هر لحظه او را به یافتن دانشی تازه وپاسخی برای پرسش های بیشمار میکشاند واز سوی دیگراین دانش آموز باید برای زندگی در دنیای فردا که دنیای علم وتکنولوژی است آماده شود برای آموزش علوم باید سعی شود که فرآیند یاد گیری از حالت انفعالی یعنی یاد گیری به روش سنتی به حالت یاد گیری فعال درآید .يادگيري از طريق كار گروهي، داراي نظم و ساختار است و تمركز اساسي اش بر اطمينان يافتن از رخ دادن يادگيري است. انتخاب و فعال سازي گروه سبب مي شود دانش آموزان بنابه ديدگاه ها، توانايي ها، قوميت و نژادهاي مختلفي كه دارند، به صورت خلاقانه عمل كنند. واگذار كردن تشكيل گروه به خود دانش آموزان امكان دارد سبب تشكيل گروه هاي همگن شود، يعني امكان دارد دانش آموزاني كه گرايش هنري، علمي، اجتماعي، خانوادگي، طبقه اجتماعي و… خاصي دارند، به گروه هاي خاص تقسيم شوند. اين كار سبب مي شود كارآيي گروه ها كاهش يابد و كسب مهارت هاي اجتماعي به تأخير افتد و تمركز بر انجام تكليف محوله تنزل يابد (كوپر، ۱۹۹۰). از اين روست كه، توصيه مي شود، معلم براي يادگيري از طريق همياري و به منظور تشكيل گروه ها بايد خود رأساً وارد عمل شود و گروه هاي ناهمگني بسازد. در گروه هاي ناهمگن، اعضاي گروه از زمينه هاي دانشي، هنري، قومي و… متفاوتي هستند.
تعداد اعضاي گروه در كلاس درس مي تواند بين ۴ تا ۸ نفر متغير باشد. اين تعداد عضو براي گروه هاي دانش آموزي است كه تا حدودي توانايي مديريت زماني و كلامي را دارند. به ديگر سخن، اگر از نظر پايه هاي تحصيلي به تعيين اعضاي گروه اقدام شود، بهتر است گروه هاي 5 نفري از پايه چهارم و پنجم دبستان به بالا تشكيل شود. به طوری در هر گروه دانش اموزان بادرجات مختلف (خوب ، ضعیف ،متوسط ) وجود داشته باشند و براي پايه هاي اول تا سوم دبستان، كار دونفري مناسب تر است. گروه هايي با اعضاي زياد، امكان تنوع ديدگاه ها را افزايش مي دهد، در حالي كه گروه هايي با اعضاي محدود براي تسهيل تعاملات اثر گذارند (ميليس، ۱۹۹۳)
نظرکار گروهی براي يادگيري محتواي درسي و آماده سازي شاگردان براي شهروندي و يك زندگي خوب اجتماعي ، نظري بسيار قديمي است كه ميتوان آن را در آثار ارسطو و افلاطون و فيلسوفان رم همچون ماركوس اورليوس و در آثار صاحب نظران دورة رونسانس مانند جان آموس كمينوس يافت .
جان ديويي اين مفهوم را در خلال نيمه اول قرن بيستم به خوبي معرفي مي كند . همياري بموجب نظر ديويي بعنوان اولين اساس و پايه تحول تعدادي از الگوهاي آموزشي و فعاليت انجمن پيشرو در آموزش و پرورش محسوب ميشود و از دوره فعلي تحقيق و رشد الگوهاي اجتماعي در آموزش و پرورش حمايت مي كند . ( بهرنگي، 1380)
در رويكرد مشاركتي دانش آموزان از طريق همكاري و مشاركت در قالب گروه ها به يادگيري مي رسند و در قبال يادگيري احساس مسئوليت مي كنند . زماني كه همكلاســانشان نياز به كـــمك داشته باشند به كمك مي شتابند و موفقيت ديــگران موفقيت آنها و شكست ديگران شكست آنها محسوب ميشود . اين رويكرد موجب يادگيري عميق تر و خلاقيت و نوآوري بيشتر شاگردان مي شود(به نقل از شافر 2001)
مشخصه هاي کار گروهی
تمايز بين كار گروهي و يادگيري مشاركتي ،تنها از طريق تعريف مشخصه هاي يادگيري مشاركتي امكان پذير است.در اين زمينه نظريه پردازان مختلف هر يك مشخصه هايي براي کار گروهی ذكر كرده اند .
1- همبستگي مثبت : فعاليتهاي گروهي زماني شكل همياري به خود مي گيرد كه اعضاي گروه همه باور كنند كه موفقيت هريك ، در گرو موفقيت فرد فرد اعضاي گروه است . بنابر اين براي تحقق هدفهاي گروه ، اين همبستگي از راههاي گوناگوني مانند : تقسيم كار ، توزيع منابع آموزشي و تعيين نقش افراد در گروه امكان پذير است .
2- مسئوليت فردي : مسئوليت فردي به اين معني است كه هريك از افراد ، خود را موظف بداند در مورد تكاليف تعيين شده براي گروه ، به خوبي مطالعه كند و آنها را انجام دهد تا ياد بگيرد . زيرا او مسئوليت آموزش ساير اعضاي گروه را نيز بعهده دارد . بنابر اين ، تمام اعضاي گروه تلاش مي كنند كه تكاليف تعيين شده را هرچه بهتر انجام بدهند تا نسبت به مسئوليت آموزشي خود كوتاهي نكرده باشند .
3 – تعامل چهره به چهره ( كنش متقابل ): در کار گروهی ، پشتيباني ، تشويق و كمك همه افراد گروه به يكديگر اهميت زيادي دارد . اين باور و اعتماد ، عامل محرك فعاليتهاي گروهي و مشوق تلاشهاي فردي در گروه است . از اين رو ، اعضاي گروه را بايد به مشاركت در بحث ها و تبادل نظر ها با يكديگر تشويق كرد
4- مهارتهاي اجتماعي : بخش مهم درکار گروهی ، آموزش مهارتهايي است كه براي مشاركت مؤثر افراد در فعاليت هاي گروهي لازم است . معلم بايد مهارتهاي درون گروهي و مهارتهاي اجتماعي از قبيل ارتباط اعضاء با يكديگر را مشخص كند . برخي از اين مهارت ها عبارت است از : پيگيري وظايف و پا به پاي گروه حركت كردن ، فهميدن پاسخ هاي گروه و موافقت آگاهانه افراد با آنها ، احترام گذاشتن به نظريه هاي اعضاي گروه ، گوش دادن به فردي كه در حال سخن گفتن در گروه است،آرام و ملايم حرف زدن در گروه ،نقد و بررسي نظريه هاي ارائه شده به جاي انتقاد از افراد و …
معلمان بايد اين مهارتها و نظاير آن را ، كه براي پرورش رفتارهاي اجتماعي دانش آموزان ضروري است ، به آنان آموزش دهند . ( اسلاوين 1990 )
5- پردازش گروهي : در پايان هر فعاليت گروهي به دانش آموزان فرصت داده شود نحوه همكاري و همياري گروه خود را بررسي و تحليل كنند و پس از ارزشيابي ، طرحهايي نيز براي بهبود كار گروهي ارائه دهند .
نگاهي به الگوهاي نوين آموزش علوم
الگوهاي آموزشي در واقع الگوهاي يادگيري هستند. ما در حالي كه به شاگردان در كسب

پایان نامه
Previous Entries دانلود مقاله با موضوع یادگیری مشارکتی، توانایی ها، آموزش و پرورش، مسئولیت پذیری Next Entries دانلود مقاله با موضوع یادگیری مشارکتی، وابستگی متقابل، محتوای آموزشی، کیفیت یادگیری