دانلود تحقیق در مورد کشف الاسرار، حدود الله

دانلود پایان نامه ارشد

روحانيون فعال در انقلاب – سه تن از اين بزرگان را بررسي خواهيم نمود – آراءشان در باب آزادي به عنوانيکي از ارزش هاي نهادين در انقلاب اسلامي است، چيست؟ از ميان اين روحانيان فعال مي توانيم از :آيت الله دکتر شهيد بهشتي،آيت الله شهيد مرتضي مطهري و مرحوم آيت الله طالقاني؛ نام ببريم.آيت اله شهيد بهشتي در چندين سخنراني”آزادي”را نقطه قوت آفرينش انسان شناخته؛ اما، در عين حال همه آزادي ها رادرچارچوب حدود الهي مشروع مي داند.او در سخنراني معروف خود درباره ليبراليسم، ضمن برشمردن جنبه هاي مثبت و منفي اين طرز تفکر مي گويد:”اسلام آزادي انسان را به عنوان نقطه قوت آفرينش انسان مي شناسد وانسان گوهر تابناک هستي است بدان جهت که آزاد و آگاه آفريده شده است. درجامعه اسلامي، اسلام انسان را موجودي آزاد مي داند، و حتي به اين موجود آزاد نهيب مي زند که در شرايط اجتماعي که هستي نايست، نمير،يا بميران يا بمير يا لااقل هجرت کن به هر حال تسليم محيط فاسد نشو. اما، اسلام روي نقش کندکننده محيط فاسد، نقش کند کننده فساد و ظلم حاکم بر محيط که حرکت انسان آزاد را کند و دشوار مي کند؛ حساسيت دارد و نمي تواند در برابر اين نقش کندکننده ظلم و فساد ساکت و بي تفاوت بماند… نتيجه آنکه در اسلام آزادي هاي فردي، محدوديت هاي اجتماعي نيز دارد. انسان آزاد است اما در چهارچوب حدود الله و در چهارچوب قوانين الهي…” (کواکبيان،116:1380-115). آيت الله دکتر بهشتي درجاي ديگر آراي مردم را داراي نقش بسيار موثر وبنيادي در اداره امورکشور دانسته و مي فرمايد: “بر طيف موازين اسلامي و بر طبق آنچه که عنوان جمهوري اسلامي ايجاب مي کند، آنچه در اداره امور کشور نقش بسيار موثر و بنيادي دارد، آراي مردم است. در آن روزها که پيرامون کيفيت حکومت واداره آن بحث مي کرديم آنجا که مربوط به اين کيفيت مي شد، باصراحت و تاکيد گفتيم که حکومتي مي تواند حکومت صحيح وسالم وموفق باشد که “مردمي”، باشد ومردم او را بپذيرند و حمايت کنند و اين همان اصلي است که در طول انقلاب روي آن تکيه مي شد (همان،116). آيت الله شهيد مرتضي مطهرييکي ديگر از روحانيان فعال در انقلاب اسلامي و داراي جايگاه رفيعي در ميان رهبران انقلابي است. وي را عموما به عنوان انديشه ورز بزرگ انقلاب اسلامي دانسته اند. آراء او در باب آزادي با تفکيک ميان آزادي انديشه و آزادي عقيده استقرار مييابد. و بنا بر اين تفاوت است ميان آزادي تفکر وآزادي عقيده، براين باور است که اگر اعتقادي برمبناي تفکر باشد،عقيده اي داشته باشيم که ريشه آن تفکر است، اسلام چنين عقيده اي را مي پذيرد.غير از اين عقيده را اساسا قبول ندارد.آزادي اين عقيده آزادي فکر است، عقايدي که بر مبناهاي وراثتي و تقليدي از روي جهالت به خاطر فکر نکردن و تسليم شدن درمقابل عوامل ضد فکر درانسان پيدا شده است، اين ها را هرگز اسلام به نام آزادي عقيده نمي پذيرد (کواکبيان،117:1380). آيت الله مطهري درجاي ديگري صرفا مصلحت انسانيت را محدود کننده آزادي دانسته و مي گويد:آزادي راچه چيز محدود مي کند؟ به عقيده “ميل”، – منظور استوارت ميل فيلسوف انگليسي است- هيچ چيز مگر زيان فرد ديگريا جامعه. به عقيده”لاک”،مصلحت فرد ومصلحت جامعه يعني اکثريت،به عقيده ما مصلحت انسانيت به طورکلي. مطهري ادامه ي راه صحيح انقلاب اسلامي را صرفا در اثر وجود آزادي فکر، بيان و قلم دانسته و مي گويند: هرکس مي بايد فکر وبيان و قلمش آزاد باشد و تنها در چنين صورتي است که انقلاب اسلامي ما راه صحيح پيروزي را ادامه خواهد داد… اگر جلوي فکر را بخواهيم بگيريم، اسلام و جمهوري اسلامي را شکست داه ايم. در جاي ديگر استاد مطهري با تاکيد،دموکراسي اسلامي مي گويند:دموکراسي اسلامي بر اساس آزادي انسان است،اما اين آزادي انسان در آزادي شهوات خلاصه نمي شود.(همان،118)اما در مورد آراء وعقايد مرحوم آيت الله طالقاني من باب آزادي ابتدا بايد به تعلق انديشه وگفتمان ايشان در ساحت ” بين گفتمان “اشاره نمائيم، بدين ترتيب که:انديشه هاي مرحوم طالقاني در اين زمينه و در ارتباط با آرمان خواهي او در خصوص انقلاب؛ با عنوان بين گفتمان معرفي مي گردد. دليل آن اين است که آن مرحوم، سه آرمان مهم تحقق حکومت اسلامي را حاکميتيافتن قانون، آزادي، و بالاخره عدالت اجتماعي مي دانستند. هر يک از اين آرمان هاي سه گانه، کليدي ترين آرمان در گفتمان پيش نيز بودند- وي آزادي را در ميان اين سه آرمان؛ در صدر توجهات خويش قرار داده است.البته در اين ميان بايستي توجه نمود که بنابه دلايلي اوبه گفتمان اسلام ليبرال نزديک تر است”.(افروغ،صالحي،72:1382)اساسي ترين دغدغه ومساله طالقاني در خلال حياتش متوجه احياء اسلام سياسي است. پرسش اصلي او – که مستلزم پي جويي اساسي ترين آرمان هاي مور نظر اوست – متوجه تحقق جامعه اي است که در آن حاکميت اسلام، قانون و حکومت ملت بر سرنوشت شان در کنار تحقق دو مسئله اساسي آزادي وعدالت تعبيه گردد وبر اين اساس طالقاني منتهاي همت خود را تحقق حکومت اسلامي با محوريت مردم، قانون، آزادي و عدالت معرفي مي دارد و تا پايان عمر بر عملي ساختن آن ها پاي مي فشرد.البته چنان که گذشت تحقق حوکتي قانونمند،آزاد ومردمي در انديشه طالقاني متضمن تحقق دو آرمان ديگر او نيز مي باشد. در باب آزادي در نظرگاه طالقاني بايد هواخواهي او از اين مقوله را به عنوان يک آرمان اساسي در پيوند با روح استبداد ستيز او تفسير نمود چه آن که طالقاني هواداري از اين مقوله را در تماس مداوم با آزادي ستيزي ناشي از حکومت رضاخان پي جويي کرد و بعدها با تامل در آيات وروايات مشعر بر آزادي وآزادگي آن را بالنده ترنمود. طالقاني ضمن آن که آزادي حاصله در نظام هاي کاپيتاليستي وسوسياليتي را مورد انتقاد قرار مي دهد، آزادي حقيقي در هردوقالب “آزادي از” و “آزادي در” را تعبيه شده در حکومت اسلامي معرفي مي دارد “ايده اي که ماداريم مجتمع اسلامي خالصي است که با معيارهاي مترقي قران وآراء آزاد همه مردم شکل مي گيرد.” (افروغ،صالحي،74:1382-73).
آيت اله طالقاني در جاي ديگري در لزوم آزادي مطالبي دارند که حاکي از اهميت بخشي ويژه ايشان به اين مقوله است تا از ديکتاتوري و استبداد به هر شکل ممکن، جلوگيري و يا به نوعي پيشگيري نمايند. ايشان مي فرمايند: “هدف پيامبر آزاد کردن مردم بود.آزاد کردن از تحميلات طبقاتي، آزاد کردن ازاحکام وقوانيني که به سود يک گروه و يک طبقه بر ديگران تحميل شده است. اين رسالت پيامبر ما بود. ما هم بايد به دنبال همينرسالت باشيم.اين شهداي ما هم دنبال همين رسالت بودند. در مقابل فرهنگ تحميلي، دربرابر اقتصاد تحميلي، دربرابر قوانين تحميلي، در برابر محدوديت هاي پليسي که گاهي به اسم دين برمردم تحميل مي شد که ازهمه خطرناک تر بود، اين خطرناک ترين تحميلات است. يعني آنچه که از خدانيست، از جانب حق نيست ان ها رابه اسم خدا به دست وپاي مردم بيندازند ومردم را از حرکت حياتي باز دارند. حق اعتراض و انتقاد به کسي ندهند حق فعاليت آزاد به مردم مسلمان ومردم آزاده دنيا ندهند.” (کواکبيان،114:1380).”اما مفهوم انقلاب با تمام ويژگي ها وعناصرش زماني که باقيدي ديگر يعني اسلاميت پيوند بخورد،يقيناً معنايي متفاوت از انقلاب هاي ديگر جهان با شرايط و ويژگي هاي خاص خودر اخواهد داشت.هدف ها وآرمان هايي که درانقلاب اسلامي ايران مدنظر يکايک انقلابيون بوده چهره اي ممتاز ازآن را در انديشه هاي سياسي پديد آورده که حجم بسيار زيادي از ادبيات سياسي جهان را به خود اختصاص داده است.اين انقلاب گرچه با مشارکت اساسي و وسيع توده هاي مردم در پي نابودي ساختار سياسي اجتماعي رژيم گذشته،صورت گرفت،اما چشم انداز دور ونزديک آن دستيابي به آرمان هاي بلند اسلامي بود که نه درهيچ انقلابي سابقه داشته ونه حکومت انقلاب اسلامي ايران بدون تحقق اين آرمانها وجهي دارد .” (فخرزارع ،1390:28)اين نکته که آزادي زير بنايي ترين خواست مردمي در انقلاب ها است؛ ترديدگريز است؛ چرا که نارضايتي از وضع موجود و رهايي از آن براي رسيدن به وضع مطلوب، به عنوان عناصر اصلي وقوع هر انقلابي؛ در درون خود خميرمايه هاي رهايي خواهي و آزادي طلبي را حمل مي کند و داراي سامانه اي از هويت بخشي نظري و عملي به اين پديدهي اجتماعي است. اين در حالي است که انديشه هاي اسلامي با تاکيد بر خليفه اللهي انسان؛ و از سويي ديگر بندگي انسان و رهايي طلبي از قيدِ ظلم پذيري و ظالمشوندگي؛ هويتي آزادي افزا به مفهوم انقلاب تزريق مي کند. آزادي زيبا واژه ي اسماني است که در بين زمينيان همواره قداست داشته است. آزادي در چارچوب مسائل نظري و عملي اسلام و دين مورد تاييد و تبليغ روحانيون فعال در عرصه انقلاب اسلامي بوده است و به آن توجه واهتمام ويژه اي داشتنه اند و بعد از آن در تدوينقانون اساسي در اصل هاي جداگانه ومهمي به صورت مستقيم بر روي تحقق آن پافشاري نموده اند.که در بخش بعدي که با عنوان”تأسيس وتداوم نهادهاي جمهوري اسلامي ايران(مُلهم از انقلاب اسلامي)”آمده است بررسي خواهد شد وبه نوعي به فضاي بعد از انقلاب يعني مدل جمهوري اسلامي ومردم سالاري ديني پرداخته خواهد شد.

3-4) تأسيس وتداوم نهادهاي جمهوري اسلامي ايران(مُلهم از انقلاب اسلامي)
“اولين ديدگاه هاي سياسي امام خميني ره رابايد درکتاب کشف الاسرار جستجو کرد.امام ره در اين کتاب ضمن انتقاد از سياستهاي رضا شاه،عنوان مي کند که نهاد سلطنت مشروطه برآنکه شاه به وسيله ي مجمعي ازمجتهدان واجد شرايط وپيرامون فقه اسلامي انتخاب شود فقط تا زماني که امکان جايگزيني کردن نظامي بهترپديد آيدمجاز شناخته است.هرچند درکشف اسرار امام مستقيما به حکومت ولايت فقيه اشاره نکردند اما 25 سال بعد (1348)ايشان صراحتاً بحث ولايت فقيه را مطرح کردند.مهم ترين بخش ديدگاههاي سياسي امام را بايد درکتاب ولايت فقيه يا حکومت اسلامي پي گرفت.اين کتاب برگرفته ازمجموعه سخنراني هاي ايشان درسال1348 در نجف اشرف است.دراين سخنراني ها ولايت فقيه به عنوان ساختار حکومت اسلامي معرفي مي گردد که درسال1356 براي نخستين بار نوع حکومت اسلامي،جمهوري اسلامي،معرفي گرديد.سخنراني هاي امام ره درسال1348 بعدها در مجموعه اي به نام ولايت فقيه يا حکومت اسلامي منشرگرديد.امام ره دراين کتاب متذکر مي شود که سلطنت به طوراساسي وبنيادي محکوم است.قوانين اسلامي شامل همه احکامي است که بشر براي سعادت نيازدارد.اسلام بايد به تحصيل کردگان ودانشگاهيان معرفي شود.امام خميني ره درتعبيري که ازحکومت جمهوري اسلامي داشتند،درپاسخ به سوال خبرنگار فاينشنال تايمز که پرسيده بودند دنياي غرب شناخت صحيحي ازحکومت اسلامي شماندارد، مي فرمايند:ماخواستارجمهوري اسلامي مي باشيم ،جمهوري فرم وشکل حکومت راتشکيل مي دهد واسلامي يعني محتواي آن فرم که قوانين الهي است.اين سخن امام ايضاً هماهنگي دارد باسخن استادمطهري درمورد جمهوري اسلامي،مطهري نيز معتقد است کلمه جمهوري ، شکل حکومت را مشخص مي کند وکلمه اسلامي محتواي آن را.جمهوري اسلامي يعني حکومتي که شکل آن،انتخاب رئيس حکومت ازسوي عامه مردم است براي مدت معين ومحتواي آن هم اسلامي است.امام خميني ره برخلاف مخالفين چپ که ايدئولوژي مبارزه خود را ازمارکسيسم به عاريت گرفته بودند وبرخلاف نيروهاي شبه مارکسيست مانند سازمان مجاهدين خلق ايران که درصدد تلفيق آموزه هاي ديني بامارکسيسم بودند وبرخلاف نيروهاي ليبرال وملي گرا که آموزه هاي خود رااز ليبراليسم گرفته بودند،نظريه سياسي وحتي تاکتيک مبارزه ي خود را ازدورن آموزه هاي سنتي(ديني)استخراج نمود،وبابه حاشيه راندن گروههاي ديگر،رهبري بلامنازع انقلاب را برعهده گرفت.امام خميني در طول دوره ي مبارزه آراء ونظريات سياسي خويش رامتناسب با زمان ارائه مي کردند.چنانکه درسال 1323 سلطنت مشروطه ومورد تأييد فقها ومجتهدان را پيشنهادکردند.درسال1348 رسماًٌ ولايت فقيه را مطرح کردندودرسال 1356 به نظريه ي جمهوري اسلامي رسيدند.به نظر مي رسد امام ره فاصله يِ بين مشروطه مشروعه شيخ فضل الله نوري رابا جمهوري اسلامي با اصلي به نام ولايت فقيه پرکردند ودرشرايط

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد روشنفکران، مشارکت مردم Next Entries دانلود تحقیق در مورد مشارکت مردم، شرکت در انتخابات، منابع معتبر