دانلود تحقیق در مورد وزارت امور خارجه، جبران خسارات، سازمان ملل، دانشگاهها

دانلود پایان نامه ارشد

هفته پس از ملاقات با كوزيروف در جريان سخنراني “برنامه‌اي” در مورد روابط با روسيه در دانشگاه اينديانا كه بطور مستقيم در ساختمان وزارت امور خارجه ايالات متحده پخش مي‌شد اعلام داشت: “روسيه همسايه ايران است اگر ايران با استفاده از دانش و تجهيزات روسي سلاح اتمي بسازد روسيه روزي که همكاري با اين كشور تروريستي را آغاز كرده نفرين مي‌كند. اين بسيار خطرناك است نبايد اجازه اين را داد”. كريستوفر خودداري روسيه از همكاري اتمي با ايران و سطح شركت آن در ملاقاتهاي گروه هفت(جي 7) را با هم مرتبط كرده و اعلام نمود “روسيه بايد اين موضوع را در نظر بگيرد كه هيچ كدام از كشورهاي پيشرفته صنعتي با ايران در موضوع اتمي همكاري نمي‌كند”.(پيشين)
ويليام پري وزير دفاع ايالات متحده در ديدار از مسكو در اواخر آوريل 1995 در تلاش براي توضيح موضع طرف آمريكايي در ملاقات با ويكتور چرنومردين نخست وزير و پاول گراچف وزير دفاع روسيه مسئله همكاري روسيه و ايران در زمينه انرژي اتمي را مطرح كرد.
اواسط سال 1995 اطلاعاتي در اين مورد بدست آمد كه نظاميان اسرائيلي راه قهرآميز جلوگيري از تكميل ساختمان نيروگاه اتمي را منتفي نمي‌دانند و نيز امكان وارد كردن ضربات موشكي و بمباران نيروگاه بوشهر بررسي مي‌شود. همان زمان ايران براي اولين بار در مورد صادرات سيستم‌هاي ضدهوايي “اس 300” براي ايجاد سيستم ضدهوايي نيروگاه اتمي بوشهر به روسيه مراجعه كرد.
اوضاع روابط روسيه و آمريكا بالاخص پس از معلوم شدن محتواي پروتكل مذاكرات ميخايلوف و امراللهي در ماههاي مارس و آوريل 1995 رو به وخامت گرائيد. موضوع همکاري در زمينه سانتريفيوژ بالقوه قادر به توليد اورانيوم غني داراي كيفيت تسليحاتي در پروتكل مذکور ، باعث شد موضع روسيه و وزارت انرژي اتمي آن كه تا آن زمان از نقطه نظر همكاري با ايران بي‌عيب بود، در حد ملموسي آسيب پذير شود.
ويشنفسكي رئيس نظارت فدرال امنيت اتمي و تشعشعي روسيه عليه صادرات فن‌آوريهاي اتمي به ايران و نيز نمايندگان كميسيون بين نهادي امنيت اكولوژيك شوراي امنيت روسيه مانند منشيكوف و يابلوكوف عليه همكاري اتمي با ايران و همينطور كارشناسان دولتي روس تحليل كننده اوضاع ايران و تائيد كننده ساخت نيروگاه بوشهر، بشدت عليه صدور سانتريفيوژهاي گازي اظهار نظر ‌كردند. نهايتا دولت روسيه تصميم بلا قيد و شرطي در مورد ختم مسئله سانتريفيوژ و عدم مذاكره با طرف ايراني در اين مورد اتخاذ کرد. اين تصميم به وزارت امور خارجه ايالات متحده اطلاع داده شد. (پيشين)
بررسي مسئله ساخت نيروگاه اتمي بوشهر تا ملاقات رؤساي جمهور روسيه و ايالات متحده در ماه مي 1995 به تعويق انداخته شد. طبق برنامه مي‌بايست بخش ملموس مذاكرات سران به بررسي همكاري اتمي روسيه و ايران اختصاص داده مي شد.
قبل از ملاقات رؤساي جمهور، مواضع روسيه و ايالات متحده در مورد “مسئله ايراني” بطور کامل متضاد بود. در گزارش سرويس اطلاعات خارجي كه قبل از آغاز كنفرانس بررسي عملكرد و تمديد پيمان عدم اشاعه تسليحات اتمي در آوريل 1995 منتشر شد گفته شده بود: “تاكنون در ايران شواهد قانع كننده وجود برنامه اتمي نظامي هماهنگ و يكپارچه كشف نشده است. موقعيت كنوني توان صنعتي جمهوري اسلامي ايران بگونه اي است كه بدون كمك از خارج قادر نيست مواد اتمي تسليحاتي را توليد كند”.
برخلاف اظهارات مكرر نمايندگان روسيه درباره اينكه همكاري با ايران در زمينه انرژي اتمي به معني اجراي تعهدات كشور مطابق با ماده چهارم پيمان عدم اشاعه تسليحات اتمي است، موضع مسكو انعطاف پذيرتر بوده و روسيه آماده بود در اين مورد به امتيازات جدي به ايالات متحده تن دهد. طرف روس در چارچوب آماده كردن مقدمات اجلاس سران اعلام داشت: آماده است به سازش با ايالات متحده تن داده و از برخي بندهاي درج شده در موافقتنامه سال 1992 با ايران و پروتكل مذاكرات ژانويه 1995 دست بردارد. (پيشين)
مدودف دبير مطبوعاتي رئيس جمهور روسيه نيز در آستانه اجلاس سران به ضرورت جستجوي راه حل قابل قبول براي طرفين اشاره كرده و اعلام داشت: “براي برطرف كردن ترديدهاي طرف آمريكايي در اين مورد (ساخت نيروگاه اتمي در ايران) بايد راه سازش جستجو شود”. مدودف ابراز اميدواري كرد كه راه اين سازش در ملاقات شخصي سران روسيه و ايالات متحده پيدا شود.
همزمان نمايندگان وزارت انرژي اتمي روسيه از امکان خودداري آن کشور از تعليم كارشناسان ايراني در دانشگاهها و انستيتوهاي علمي پژوهشي روسيه، به استثناي تعليم کارکنان نيروگاه سخن راندند. نماينده وزارت انرژي اتمي روسيه همچنين اعلام داشت: در نظر است اقدامات مربوط به كنترل ساخت نيروگاه اتمي از طرف جامعه جهاني تقويت و “حداكثر سرگشادگي” براي بازرسان تأمين شود. همزمان امكان تقويت سيستم محاسبه و كنترل مواد اتمي مورد استفاده در نيروگاه بوشهر نيز بررسي مي‌شد. (پيشين)
نماينده عاليرتبه وزارت امور خارجه روسيه نيز اتخاذ اقدامات مضاعف براي كنترل نيروگاه بوشهر را ممكن شمرد. علاوه بر اين وي خاطر نشان كرد “براي مثال اگر حين اجراي قرارداد واقعياتي كشف شود كه ماهيت مسالمت آميز برنامه اتمي ايران را زير سئوال ببرد ، ما مي‌توانيم قرارداد مربوطه را منجمد كنيم”. همچنين، به گفته وي “موجه است برنامه‌هاي وزارت انرژي اتمي روسيه براي مساعدت در زمينه تعليم كارشناسان اتمي ايران از تمام جوانب بررسي شود در مورد اجراي اين امر نبايد عجله بخرج داده شود. اگر اين برنامه‌ها با منافع ملي و دولتي روسيه مغاير باشد ، پس آنها بطور لازم اصلاح مي‌شوند”.(پيشين)
در آستانه اجلاس سران دو کشور معلوم شد خواست ايالات متحده از چارچوب قرارداد تكميل ساختمان نيروگاه در ساحل خليج فارس فراتر رفته است. ايالات متحده اصولاً ايده همكاري روسيه و ايران در زمينه اتمي را بطور مطلق قبول ندارد. استدلالات نمايندگان آمريكا که براي توجيه موضع خود بيان مي‌كردند از انتقال احتمالي سوخت مصرف شده راكتور آب سبك (از مصارف مسالمت آميز به نظامي) تا تماسهاي غيرمجاز نمايندگان ايران با كارشناسان روس ناقل اسرار توليد اسلحه اتمي در چارچوب همكاري دو كشور در زمينه انرژي اتمي نوسان داشت.
نماينده رسمي دولت ايالات متحده هنگام تفسير امكان نيل به سازش در مورد همكاري روسيه و ايران به شكل خودداري روسيه از واگذاري برخي تجهيزات در ازاي عدم مخالفت و برخورد ايالات متحده با ساخت نيروگاه اتمي بوشهر اعلام داشت: “ايالات متحده نه ميل و نه علاقه‌اي به توافق در مورد خاصي از مجموع همكاري روسيه و ايران ندارد. ما معتقديم كه اين همكاري بايد بطور كامل متوقف شود. ما به سازش علاقمند نيستيم”.(پيشين)
برخي از كاركنان عاليرتبه و سياستمداران روس امكان صرفنظر كردن از قرارداد ساخت نيروگاه بوشهر در صورت آمادگي ايالات متحده براي جبران خسارات روسيه را منتفي نمي‌دانستند. براي مثال كوزيرف وزير امور خارجه روسيه در پاسخ به اينكه چه چيزي مي‌تواند روسيه را وادار كند از ساخت نيروگاه اتمي در ايران صرفنظر نمايد گفت: “قريب به يك و نيم ميليارد دلار”. ولاديمير لوكين نماينده دوماي كشوري نظر مشابهي داشت: “قرارداد با ايران بطور مشروط يك ميليارد دلار ارزش دارد. اگر ايالات متحده آماده است اين مبلغ را جبران كند، اين حرفي است وگرنه، با در نظر گرفتن اينكه كمك ايالات متحده به روسيه بطور ملموسي كمتر از مبلغ قرارداد روسيه و ايران است، جايي براي صحبت باقي نمي‌ماند”.(اورلف، وينيکوف، 1387، صص 196 و 195)
همزمان اطلاع داده شد كه آمريکا به روسيه پيشنهاد داده بجاي ساخت نيروگاه اتمي بوشهر به كره شمالي راكتور صادر كند. مطابق با يكي از راه حل‌ها، روسيه بايد در ازاي بدهي خود به كره جنوبي كه به 1/5 ميليارد دلار بالغ مي‌شد، به كره شمالي راكتور مي‌داد. مادلن آلبرايت نماينده ايالات متحده در سازمان ملل در آغاز ماه مي 1995 در جريان ديدار از اسرائيل گفت: روسيه اعلام كرده آماده است “در ازاي جبران متناسب”، از صدور راكتورهاي اتمي آب سبك به ايران خودداري كند.
مسئله صرفنظر كردن احتمالي روسيه از ساخت نيروگاه بوشهر يك هفته قبل از اجلاس سران روسيه و آمريكا منتفي شد. كاراسين رئيس دپارتمان اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه روسيه اعلام نمود: “روسيه قصد ندارد از صدور راكتور به ايران صرفنظر كند. روسيه تصميم خود را حتي در صورت تهديد كشورهاي خارجي تغيير نخواهد داد”. همزمان وي خاطر نشان كرد: “روسيه به اقداماتي كه قادرند امكان توسعه برنامه نظامي اتمي ايران يا هر كشور ديگري را فراهم كنند تن نخواهد داد. آمادگي ما براي اتخاذ تمام اقدامات ضروري در جهت منتفي كردن امكان مساعدت به ايجاد توان اتمي ايران بر اساس شفافيت كامل، بلاتغيير مانده است”.(خلوپکوف، آنتون، 2001)
در ملاقات سران روسيه و آمريکا كه قريب به چهار ساعت ادامه داشت تغييري در مواضع طرفين ايجاد نشد. گزارش گسترده‌اي كه بر اساس مدارك سرويس‌هاي ويژه آمريكايي آماده شده و به تلاشهاي ايران براي دسترسي به فن‌آوريهاي اتمي در جمهوريهاي شوروي سابق و همچنين تلاش براي خريد تجهيزات ضروري براي توليد سلاح اتمي در اروپاي غربي اختصاص داشت نيز موضع طرف روس را تغيير نداد. بيل كلينتون رئيس جمهور آمريكا شخصاً اين گزارش را در جريان ملاقات با يلتسين در مسكو به وي داد. همزمان ايالات متحده از واگذاري اين اطلاعات به آژانس بين المللي انرژي اتمي خودداري كرد. به گفته ميخايلوف وزير انرژي اتمي روسيه ، در گزارش وقـايع معيني كه حاكي از تلاش ايران براي دسترسي به سلاح اتمي باشد وجود نداشت.
مسئله ساخت نيروگاه اتمي بوشهر براي بررسي به كميسيون دوجانبه همكاري فني و اقتصادي تحت رياست آلبرت گور معاون رئيس جمهور آمريکا و ويكتور چرنومردين نخست وزير روسيه محول شد. در نتيجه اجلاس سران تصميم گرفته شد تا روسيه از صادر كردن سانتريفيوژ به ايران خودداري نمايد.
يلتسين رئيس جمهور روسيه در كنفرانس مطبوعاتي در پايان مذاكرات سران اعلام داشت: در مورد تفكيك بخشهاي “نظامي” و “مسالمت آميز” قرارداد روسيه و ايران توافق حاصل شده است. “تصميم گرفته شد مسائل مربوط با بخش نظامي، امكان توليد سوخت تسليحاتي اتمي، سانتريفيوژ و ساخت معادن حذف شود. تنها نيروگاه اتمي مسالمت آميز با آب سبك براي تأمين حرارت و انرژي باقي مانده است”. بيل كلينتون هم تأييد كرد كه به همتاي روس خود “برخي داده‌هاي دريافتي توسط اطلاعات آمريكا ” را تحويل و سعي كرده بر اساس آنها وي را به غيرموجه بودن واگذاري تجهيزات در تمام زمينه‌هاي قرارداد اتمي روسيه و ايران قانع كند. رئيس جمهور آمريكا اعلام داشت: “ما در اين راه بيش از آنچه من اميدوار بودم پيش رفتي”. همزمان وارن كريستوفر وزير خارجه آمريکا خاطر نشان كرد كه دولت ايالات متحده “نتوانست در مورد معامله اتمي روسيه با ايران به تمام آنچه مايل بود نايل شود ولي به پيشرفت بسيار مهمي رسيد”.(پيشين)
اعلام رئيس جمهور روسيه در باره وجود بخش “نظامي” در همكاري اتمي روسيه و ايران باعث واكنش شديدي شد. “اشتباه لفظي” يلتسين براي متهم كردن روسيه به داشتن همكاري سري “نظامي” در زمينه اتمي با ايران بهانه داد، همزمان به مقامات رسمي روسيه امكان داده شد تعهداتي كه روسيه در جريان اجلاس سران در برابر ايالات متحده به عهده گرفت را به اشكال مختلفي تفسير كنند. براي مثال ميخايلوف وزير انرژي اتمي روسيه با اصلاح آن اعلام كرد: تحت عنوان بخش نظامي همكاري اتمي روسيه و ايران كه رئيس جمهور روسيه از آن ياد كرد، صادرات تسليحات و جنگ افزارهاي ساخت روسيه به ايران در نظر بود و ابراز اميدواري كرد كه در آينده روسيه خواهد توانست تجهيزات سانتريفيوژهاي گازي را به ايران صادر كند. (پيشين)
مسئله ايراني از سال 1995 بطور کلي به منشوري تبديل شد كه رهبري آمريكا تقريباً تمام مجموعه روابط روسيه و آمريكا و در وهله اول در زمينه‌هاي پيشرفته فني را از طريق آن بررسي مي‌كرد.
برغم خودداري روسيه از متوقف كردن همكاري اتمي با ايران ، وارن كريستوفر وزير امور خارجه ايالات متحده هنگام سخنراني در گفت و شنود در كميته پرداختهاي

پایان نامه
Previous Entries مقاله درمورد زیبایی مطلق، عالم ماده، یونان باستان، سلسله مراتب Next Entries مقاله درمورد ادراک حسی، روش عقلانی، معرفت حقیقی، آموزش و پرورش