دانلود تحقیق در مورد قانون نمونه، تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی

دانلود پایان نامه ارشد

محسوب مي‌شود مگر آنكه پيشنهاد دهنده به وضوح خلاف آن‌را تصريح نموده باشد»147 در نتيجه مطابق كنوانسيون وين، در مورد كالاهاي عرضه شده بر روي صفحات وب كه معمولاً مخاطب معين ندارند ايجاب از سوي مشتريان و قبولي از سوي فروشنده اعلام مي‌شود. لذا در اين صورت وقتي كه مشتريان از گالري‌هاي مجازي كالا را انتخاب و مطابق فرم‌هاي از پيش تعيين شده بر روي سايت‌هاي اينترنتي سفارش ارسال كالا را مي‌دهند هنوز قراردادي منعقد نشده است. وقتي قرارداد شكل مي‌گيرد و طرفين ملزم به آثار آن مي‌شوند كه فروشنده به اين سفارش پاسخ مثبت بدهد.148
از آنجا كه در قراردادهاي الكترونيك، معمولاً مخاطب‌ها محدود نيستند و پيشنهاد به عموم اشخاص عرضه مي‌شود، هيچ كنترلي بر روي اشخاصي كه به صورت آن لاين وارد معامله مي‌شوند وجود ندارد. ايجاب بي‌قيد و شرط به عموم با توجه به ماهيت بين‌المللي شبكه‌ها خالي از خطر نيست. زيرا ممكن است طبق مقررات برخي از كشورها در برخي موارد پيشنهاد به عموم به معني ايجاب الزام‌آور تلقي گردد. لذا توصيه شده است اگر قصد داريم معرفي و تبليغ كالاها بر روي سايت به معناي ايجاب تلقي نشود و با قبولي طرف مقابل مأخوذ به آثار قرارداد نشويم، لازم است به صورت قطعي و مشخص موضوع را تعيين تكليف كنيم. بنابراين پيشنهاد شده عباراتي مانند «بدون الزام از طرف ما» يا «هر قراردادي پس از تأييد نهايي ما منعقد مي‌شود» و امثال آن در متن پيام‌ها و آگهي‌هاي منتشر شده بر روي سايت گنجانده شود.149
2-8-3: مقررات ايجاب و قبول از طريق داده پيام‌ها
در مورد وضعيت و مقررات ايجاب و قبول در قراردادهاي منعقده از طريق واسطه‌هاي الكترونيك قانون نمونه آنسيترال و به تبع آن قانون تجارت الكترونيك ايران احكام خاصي پيش‌بيني نكرده‌اند. ليكن مقررات مربوط به داده پيام‌ها به تفصيل بيان شده است، مضافاً اينكه در صورت لزوم قواعد عمومي قراردادها نيز در اين خصوص قابليت ارجاع دارند. مقررات مربوط به انتساب و تصديق دريافت داده پيام‌ها با توجه به قانون تجارت الكترونيك ايران مورد بررسي قرار مي‌گيرند:

الف) انتساب داده پيام150
در قراردادهاي عادي، طرفين اراده خود را از طريق الفاظ، اشارات و يا به صورت كتبي به هم اعلام مي‌كنند و مشكل خاصي در مورد انتساب اظهارات انشاء شده به آنها وجود ندارد به ويژه در عقود بين حاضرين كه طرفين با يكديگر صحبت مي‌كنند و معمولاً نسبت به هم شناخت دارند. در عقود مكاتبه‌اي نيز اسناد بين متعاقدين از طريق امضاي ايشان قابل انتساب است. ولي در بستر تجارت الكترونيك، موضوع كمي پيچيده مي‌شود زيرا طرفين يك تبادل حضور فيزيكي ندارند و حتي ممكن است براي همديگر نيز كاملاً ناشناخته باشند. قانون تجارت الكترونيك ايران از ماده 18 الي 21 خود به تبعيت از ماده 13 قانون نمونه آنسيترال در خصوص انتساب داده پيام‌ها مقرراتي را به شرح ذيل وضع كرده است:
1- مواردي كه داده پيام به اصل ساز151 منسوب است:
– هنگامي كه داده پيام توسط اصل ساز و يا بوسيله شخصي ارسال شده باشد كه از جانب اصل ساز مجاز به اين كار بوده است.(بند الف ماده 18 قانون تجارت الكترونيك)
– اگر داده پيام به وسيله سيستم اطلاعاتي152 برنامه‌ريزي شده يا تصدي خودكار از جانب اصل‌ساز ارسال شود.(بند ب ماده 18 قانون تجارت الكترونيك)
بنابراين تمام داده پيام‌هايي كه توسط خود اصل‌ساز و شخص مأذون از ناحيه وي يا از طريق سيستم‌هاي رايانه‌اي تحت كنترل ايشان ارسال شده باشد، منتسب به اصل ساز بوده و او را متعهد مي‌سازد.
2- مواردي كه داده پيام از سوي اصل ساز، ارسال شده تلقي مي‌گردد:
در دو صورت مخاطب153 داده پيام حق دارد، داده پيام‌هايي كه دريافت كرده است منسوب به اصل ساز دانسته و آنها را از سوي وي ارسال شده تلقي كند و در نتيجه طبق محتواي آنها عمل كند:
– قبلاً به وسيله اصل‌ساز روشي معرفي و يا توافق شده باشد كه معلوم كند آيا داده پيام همان است كه اصل‌ساز ارسال كرده است.(بند الف ماده 19 قانون تجارت الكترونيك) ممكن است اصل‌ساز و مخاطب در مورد روش خاصي براي انتساب داده پيام‌ها توافق كرده باشند، در اين حالت توافق مذكور معتبر و قابل استناد است و به‌طور كلي، هرگونه تغيير در توليد، ارسال، دريافت، ذخيره و يا پردازش داده پيام با توافق و قرارداد خاص طرفين معتبر است» (ماده 5 قانون تجارت الكترونيك)
– داده پيام دريافت شده توسط مخاطب از اقدامات شخصي ناشي شده كه رابطه‌اش با اصل ساز يا نمايندگان وي باعث شده تا شخص مذكور به روش مورد استفاده اصل ساز دسترسي يافته و داده پيام را به مثابه داده پيام خود بشناسد‌(بند ب ماده 19 قانون تجارت الكترونيك) هنگامي كه مخاطب به‌طور معمول و متعارف داده پيام را خطاب به خويش تلقي كند و عرفاً حق با او باشد، يعني هر كس ديگري نيز جاي وي بود چنين برداشتي مي‌كرد، آنگاه داده پيام را بايد به اصل ساز منسوب بدانيم.154
3- ارسال داده پيام از سوي غير اصل‌ساز:
گاهي ممكن است داده پيام‌ها از سوي اصل ساز ارسال نشده باشد و نيز نتوان طبق مقررات فوق‌الذكر آنها را به وي منسوب كرد. در اين حالت چنانچه مخاطب نتواند انتساب داده پيام‌ها را به اصل‌ساز ثابت كند، داده پيام‌هاي دريافتي به اصل ساز منسوب نخواهد شد و وي هيچ مسئوليتي در قبال آنها ندارد. گاهي مواقع نيز ممكن است داده پيام به‌طور اشتباهي ارسال شده باشد. در اين حالت نيز مخاطب نمي‌تواند داده پيام‌ها را به منسوب به اصل ساز تلقي كند. طبق اصول كلي حقوقي، مدعي اشتباه بايد ارسال نادرست داده پيام را اثبات كند والّا بايد به آثار حقوقي احتمالي داده پيام‌ها ملتزم باشد. ماده 20 قانون تجارت الكترونيك در اين خصوص مقرر مي‌دارد: «ماده 19 اين قانون شامل مواردي نيست كه داده پيام از اصل ساز صادر نشده و يا به طور اشتباه ارسال شده است»
4- استقلال داده پيام ارسال شده در انتساب به مخاطب:
مطابق ماده 21 قانون تجارت الكترونيك «هر داده پيام، يك داده پيام مجزا و مستقل محسوب مي‌گردد. مگر آنكه معلوم باشد كه آن داده پيام نسخه مجددي از داده پيام اوليه است» هنگامي كه مخاطب داده پيامي را از سوي اصل‌ساز دريافت مي‌كند، حق دارد آن ‌را مستقل و مجزا فرض كرده و طبق آن عمل نمايد مگر اينكه به نحو متعارفي بداند يا بايد بداند كه آن داده پيام نسخه مجددي(كپي) از داده پيام اصلي و اوليه است.
ب) تصديق دريافت155 داده پيام
با توجه به طبع خاص فضاي مجازي مبادلات الكترونيك كه بحث امنيت مبادلات را مطرح مي‌سازد، لذا براي قطعيت يافتن آگاهي طرفين از اعلام اراده يكديگر، انتساب داده پيام به اصل ساز كافي تلقي نشده است بلكه مخاطب مورد نظر اصل ساز نيز بايد دريافت داده پيام‌ها را تصديق كند. در اين خصوص نيز مواد 22 الي 25 قانون تجارت الكترونيك ايران به تبعيت از ماده 14 قانون نمونه آنسيترال مقرراتي به شرح ذيل وضع كرده است:
1- تصديق دريافت شرط شده است:
هنگامي كه اصل ساز به طور صريح هرگونه اثر حقوقي مترتب به داده پيام‌ها را مشروط به تصديق دريافت داده پيام‌ها از سوي مخاطب كرده باشد آنگاه تا زماني كه مخاطب، دريافت داده پيام‌ها را تصديق نكند داده پيام‌ها ارسال نشده تلقي مي‌گردند و هيچ اثر حقوقي بر آنها مترتب نمي‌شود (مستفاد از ماده 23 قانون تجارت الكترونيك) بنابراين ممكن است اصل ساز قبل يا به هنگام ارسال داده پيام‌ها از مخاطب بخواهد يا با وي توافق كند كه دريافت داده پيام‌ها تصديق شود و (ماده 22 قانون تجارت الكترونيك) بنابراين اگر تصديق دريافت شرط شده باشد اثر آن مترتب شدن آثار حقوقي بر داده پيام‌ها است و عدم تصديق از سوي مخاطب به منزله عدم تحقق ارسال از سوي اصل ساز محسوب مي‌شود.

2- تصديق دريافت شرط نشده است:
قانون تجارت الكترونيك ايران در خصوص حالتي كه تصديق دريافت شرط نشده باشد ساكت است البته اين حالت در بند 4 ماده 15 قانون نمونه آنسيترال پيش‌بيني شده است و به تبع آن در پيش‌نويس قانون تجارت الكترونيك ايران در ماده 32 نيز آمده بود كه قبل از تصويب نهايي در شوراي محترم نگهبان و بر اساس ايرادات اين شورا حذف گرديده است. اين ماده مقرر مي‌داشت: «اگر اصل‌ساز از مخاطب درخواست و يا با وي توافق كرده باشد كه دريافت داده تصديق شود و اصل ساز به‌طور صريح هرگونه اثر حقوقي داده پيام را مشروط به تصديق دريافت آن نكرده باشد، اصل ساز بايد اقدامات زير را انجام دهد:
1-32- به مخاطب اعلام كند كه تصديقي دريافت نشده و با دادن يك وقت معقول كه بيش از 24 ساعت نباشد از مخاطب بخواهد كه دريافت داده را تصديق كند.
2-32- اگر در مدت زمان فوق تصديقي نرسد، اصل‌ساز با ارسال يك پيام تكميلي اعلام كند كه داده هرگز دريافت نشده و آثار حقوقي بر آن مترتب نيست».
در حال حاضر كه ماده فوق حذف شده است تكليف حالتي كه تصديق دريافت شرط نشده معلوم نيست ولي به نظر مي‌رسد زماني كه ارسال محقق مي‌گردد بايد بتوان اثر حقوقي بر آن بار كرد. و طبق ماده 26 قانون مذكور ارسال داده پيام زماني تحقق مي‌يابد كه به يك سيستم اطلاعاتي خارج از كنترل اصل ساز يا قائم مقام وي وارد شود.
3- روش تصديق:
روش تصديق اختياري است و طرفين مي‌توانند در مورد روش خاصي كه مورد قبول آنها باشد توافق كنند. اگر روش تصديق توسط طرفين تعيين گردد، در اين صورت آنها بايد مطابق آن رفتار كنند و الا ارسال محقق نمي‌گردد. اما چنانچه در مورد شكل يا روش خاصي توافق نشده باشد، در اين حالت طبق قسمت اخير ماده 22 قانون تجارت الكترونيك؛ «به هر نوع ارتباط خودكار يا مكاتبه يا اتخاذ هر نوع تدبير مناسب از سوي مخاطب كه اصل ساز را به نحو معقول از دريافت داده پيام مطمئن كند تصديق دريافت داده پيام محسوب مي‌گردد.» بنابراين، در حالتي كه بر شكل يا روش تصديق توافقي صورت نگرفته است، تصديق به دو صورت انجام مي‌شود:
– به وسيله هر نوع ارتباط و مكاتبه به وسيله مخاطب
– اتخاذ هر نوع تدبير مناسبي كه اصل ساز را به نحو معقول از دريافت داده پيام‌ها مطمئن كرده باشد.156
2-8-4: بیان اراده از طریق داده پیام در انواع عقود
اشخاص به منظور بیان قصد و اراده خویش از الفاظ و کلمات، ایماء و اشاره ها بهره می‌گیرند. آنچه در تبادل افکار و اندیشه‌ها دارای اهمیت اساسی است، قابل درک بودن آن می‌باشد، چنان که به کارگیری شکلی خاص در برقراری ارتباط، تنها، متأثر از موقعیت و شرایط افراد است. در علم حقوق نیز قاعده همین است؛ بیان اراده و صحت قراردادها، در اصل، تابع ضوابط و مقتضیات شکلی نیست. بررسی شرایط صحت قراردادها در سیستم‌های حقوقی مختلف نشان می‌دهد که عقد با توافق طرفین واقع می‌شود و رعایت تشریفاتی معین یا لفظی خاص در بیان قصد، شرط صحت پیمان نمی‌باشد. ماده 191 قانون مدنی «صرف مقرون بودن عقد به چیزی که دلالت بر قصد انشاء نماید» را در تحقق عقد کافی دانسته است، حسب قوانین و رویه قضایی در دیگر کشورها.
2-8-5: عقود رضایی
وعده به وجود آورنده قرارداد می‌تواند لفظی یا مکتوب بوده باشد و به طور کلی یا در بخشی از آن از رفتار طرفین استنباط شود157، این همان اصلی است که از آن به اصل «رضایی بودن عقود» یاد می‌شود.
اصل «رضایی بودن عقود» که در قلمرو حقوق غیر تجاری بسیاری از کشورها اعمال می‌شود در زمینه مسائل تجاری اهمیت خاص دارد. زیرا در این سنخ از قراردادها که به طور معمول با استفاده از ابزارها و فن آوری‌های نوین ارتباطی با سرعت زیاد منعقد می‌شود، مجالی برای رعایت تشریفات دست و پا گیر وجود ندارد. به این دلیل قوانین یکنواخت تجاری که در سطح بین‌المللی یا منطقه ای وضع می‌گردند، بر اصل رضایی بودن عقود تأکید می‌نماید.158
آزادی در گزینش شیوه بیان اراده، چنان انعطافی به اشکال انعقاد قراردادها بخشیده است که پذیرش اعتبار و نفوذ قراردادهای الکترونیکی از حیث شیوه انتقال و بیان اراده با مشکلی مواجه نمی‌گردد. قوانین راجع به تجارت الکترونیکی- به منظور رفع هرگونه ابهام- بر این امر صحه

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد قانون نمونه، انتقال اطلاعات Next Entries دانلود تحقیق در مورد تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی، قانون تجارت الکترونیکی