دانلود تحقیق در مورد عقد ازدواج، قانون مدنی، مجلس شورای اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

و مقصود آن است که دولت عهده‌دار تنظیم آن از طریق وضع قوانین می‌باشد و همچنین مسئولیت منازعات ناشی از آن را نیز بر عهده دارد بدون اینکه به آموزش‌های دینی رجوع نمایند.
بنابراین، این حکومت است که تحریم یا عدم تحریم ازدواج را در دست دارد. همان طور که نظام ازدواج مدنی در برخی از کشورها وضع گردید که براساس این نظام به زن مسلمان اجازه ازدواج با غیر مسلمان داده می‌شود و اینکه شخص می‌تواند با خواهر یا برادر رضاعی خود ازدواج نماید، به مرد حق طلاق داده نمی‌شود، یا اختلاف مذاهب و دین مانع ارث بردن همسران از هم نمی‌گردد. تعدد زوجات منع شده است و علاوه بر آن در این گونه قرار دادها نه به حکم شرعی، بلکه به قانون مدنی رجوع می‌شود.129 همچنین دکتر سالم رافعی130 در تعریف اصطلاحی این ازدواج می‌گوید: عقدی است که در اداره‌های دولتی جاری می‌شود، بدون موافقت ولی و بدون حضور شهود می‌باشد.131

1ـ12ـ3 حکم شرعی ازدواج مدنی
ازدواج مدنی باطل و مرفوض و مشمول احکام ازدواج شرعی از جمله: حلال بودن وطی، ارث بردن، نسب فرزندان و غیره نمی‌شود. زیرا این ازدواج نه تنها برخلاف شریعت اسلام است بلکه، خلاف تمام ادیان آسمانی می‌باشد و شامل امور بسیاری است که مخالف شریعت اسلام می‌باشد.132 همچنین دکتر سالم رافعی معتقد است که ازدواج مدنی عقدی فاسد می‌باشد و نکاح زن بدون عقد شرعی حلال نیست جز اینکه عقد به صورت شرعی جاری شود و بعد آن را به صورت مدنی اجرا کنند که هیچ ایرادی نخواهد داشت و اگر مرد باعقد ازدواج مدنی با زنی نکاح کند بدون عقد شرعی فعل او حرام می‌باشد و بر او واجب است که عقد شرعی را اجرا کند تا عقدشان مشروع شود، ولی اگر قبل از عقد شرعی دخول صورت گیرد، حرام است ولی به درجه زنا نمی‌رسد و فرزندان شان، فرزندان غیر شرعی محسوب نمی‌شوند زیرا این عقد، عقد مشتبه است و حکم به بطلان آن مقطوع نیست.133
پس دو نظر می‌توان برای مشروعیت ازدواج مدنی در نظر گرفت:
الف) ازدواج مدنی صحیح است؛ در صورتی که همه شرایط و ارکان ازدواج صحیح شرعی را داشته باشد.
ب) اگر شروط شرعی در ازدواج مدنی کامل نباشد، اتفاق شده که حرام است. زیرا شرایط ازدواج صحیح مانند: موافقت ولی، حضور شهود و ایجاب و قبول را دارا نمی‌باشد بلکه، کارمند اداره ازدواج از آن‌ دو سؤال می‌کند: «آیا شما مایل به ازدواج با فلان شخص هستید؟» یک طرف جواب می‌دهد: « بله» و دیگری هم همین‌طور و از صیغه خبری نیست؛ پس این ازدواج نزد جمهور فقها باطل است.
1ـ13 ازدواج فرندی (دوستی)
فرند، کلمه‌ا‌ی انگلیسی friend به معنای دوست است. به ازدواج فرندی، ازدواج دوستی گفته می‌شود.
1ـ13ـ1 مقصود از ازدواج فرندی
در ازدواج فرندی، زن از بعضی حقوق خود مانند هم‌خوابگی (مبیت) نفقه و سکونت در منزل همسر به صورت موقت چشم‌پوشی می‌کند، ولی در سند عقد ازدواج مکتوب نمی‌شود. این ازدواج همه‌ ارکان و شرایط ازدواج صحیح را دارا می‌باشد؛ از جمله: اجازه ولی، حضور شهود، خواندن صیغه‌ عقد، ایجاب و قبول، مهر و خالی بودن از موانع شرعی ازدواج.134
1ـ13ـ2 ازدواج مِیسَر یا فرندی
1ـ13ـ3 میسر در لغت
میسر از الیسر به ضم «ی» و سکون «س» که به معنای سهولت و آسانی است که متضاد کلمه‌ عُسر به معنای سختی و دشواری است.135
با توجه به اعتراض‌ها و اشکال‌هایی که عامه مردم به این ازدواج وارد نمودند، طراح ازدواج فرندی نام آن را به ازدواج مِیسَر تغییر داد.136
1ـ13ـ4 سبب نامیده شدن این ازدواج به ازدواج فرندی
نامیده شدن این ازدواج به ازدواج فرندی به پیشنهاد شیخ عبد المجید الزندانی137 می‌باشد. این نام‌گذاری حقیقی نیست بلکه، در برابر (boy friend, girl freind) دوست پسر و دوست دختر که در غرب رواج دارد، آمده است. گفتنی است، این گونه ازدواج ارتباطی با نکاح خدن در دوره جاهلیت ندارد.138
در قرآن به نکاح خدن اشاره شده است، آنجا که می‌فرماید: «غیر مسفحت و لا متخذات اخدان» 139 یعنی: خلوت کردن به طور سری140 و خدن: یعنی دوست زن که به طور پنهانی با وی زنا می‌کند.141 و همچنین «ذات الخدن من النساء»؛ یعنی: زنی که به طور پنهانی زنا می‌کند.142 و ابن جریر از ابن‌عباس نقل می‌کند: «المسافحات»؛ یعنی: زنانی که به طور آشکار زنا می‌کنند و «المتخذات اخدان»؛ یعنی: زنانی که فقط یک دوست دارند.143
1ـ13ـ5 حکم شرعی ازدواج فرندی
در اینکه حکم ازدواج فرندی چیست، سه نظر عمده وجود دارد :
الف) جواز: این ازدواج جایز است؛ به شرط اینکه در متن عقد چشم‌پوشی زن از حقوق خود به صورت موقت نوشته شود و به نیت طلاق نباشد. از جمله کسانی که این نظر را دارند، شیخ عبد المحسن العبیکان مشاور در وزارت عدل سعودیه و عضو مجلس شورا، شیخ عبد الحمید حمد عضو مجلس شورای اسلامی در دانمارک و شیخ ابو حسن رئیس گروه فتوی در الازهر می‌باشند.
استدلال این افراد بر این است که چون همه‌ ارکان و شرایط آن، ازجمله: صیغه، موافقت ولی، حضور شاهدان و مهر کامل است، ازدواجی صحیح می‌باشد وگذشتن از حقوقی مانند: مسکن، شرط صحت نکاح نیست و هیچ ایرادی ندارد و وجود و عدم آن هیچ اثری بر ازدواج نخواهد داشت. همچنین بر این عقیده‌اند که این ازدواج با روح شریعت و مقاصد عامه سازگار است زیرا به ازدواج و آسان گرفتن آن دعوت می‌کند.144
ب) تردید: بعضی از اهل علم در حکم این ازدواج تردید کرده‌اند که از جمله می‌توان شیخ سید طنطاوی و شیخ الازهر را نام برد. استدلال این افراد آن است که همه شرایط و ارکان این ازدواج کامل می‌باشد، پس نمی‌توان آن را حرام دانست. در این نوع نکاح، زوجه باید از یک سری حقوق خود به طور موقت بگذرد، اما زوجین بعد از ازدواج، باید حقوق یکدیگر را رعایت کنند. همچنین دکتر محمد رأفت عثمان عضو مجمع بحوث اسلامی در الازهر اضافه می‌کند که باید حقوق بچه‌هایی که از این ازدواج به وجود می‌آیند و همچنین مسائل تربیتی آنان که در خانه‌ غیر مستقر هستند نیز، در نظر گرفته شود.145
ج) حرمت: عده‌ای هم به عدم حلال بودن آن معتقدند و به شدت با آن مخالف هستند که یکی از این افراد، دکتر فرید واصل مفتی سابق مصر است. وی بیان می‌کند که این ازدواج روابط درست زناشویی را محقق نمی‌کند و تنها هدف، ارضای شهوت است. زنی که ازدواج می‌کند، شریک همسر خود می‌شود که مسئولیت وحقوقی بر عهده‌اش است، ولی ازدواج فرندی مقاصد شرعی ازدواج را محقق نمی‌کند.146

1ـ14 ازدواج سیاحی
1ـ14ـ1 سیاحی در لغت و اصطلاح
سیاحی به «السیاحه» و ماده‌ آن در لغت، سیح و ساح به معنی رفتن و گشتن است. گفته می‌شود: «ساح فی الارض یا یسیح سیاحه و سیوحا و سیحا و سیحانا یا ذهب»، به معنی رفتن و همچنین به معنی «ذهب فی الارض للعباده و الترهب».147 در تاج العروس آمده است: «سیوح سیحان و السیح: فانه مطلق الذهاب فی الارض سواء کان للعباده او غیرها»148 در معجم الوسیط آمده است: «السائح: المنتقل فی البلاد للتنزه او للاستطاع و البحث و الکشف و نحو هذا و السیاح: المنتقل من بلد للتنزه او الاستطلاع و الکشف»149
1ـ14ـ2 حکم شرعی ازدواج سیاحی
ازدواج صیفی یا سیاحی به صورت شکلی و ظاهری هیچ مشکلی ندارد و همه ارکان و شرایط ازدواج صحیح را دارا می‌باشد، در اکثر اوقات هم در سند رسمی به ثبت می‌رسد و علاوه بر این اعلان هم می‌شود. اما نکته خاص آن این است که ازدواجی مستمر و دائم نیست و فقط برای مدت محدودی منعقد می‌شود. همچنین شبیه ازدواج به نیت طلاق است و رأی راجح عامه در مورد این ازدواج به صحت آن حکم می‌کنند و اگر در سند عقد آن به موقت بودن آن اشاره‌ای نشده باشد، متعه محرمه است، ولی اگر موقت بودن آن ذکر شود، یعنی اجل مسمی داشته باشد، عقد شرعاً باطل است.150

1ـ14ـ3 مقصود از ازدواج سیاحی
ازدواج سیاح ازدواج است که همه‌ ارکان وشرایط نکاح را دارا می‌باشد. مشخصه خاص این نوع نکاح این است که برای مدت محدود و بدون استمرار می‌باشد. این نکاح به این صورت منغقد می‌شود که بعضی از گردشگران کشوری با دختران کشور سیاحی ازدواج می‌کنند و اکثرشان نیتی برای استمرار این ازدواج ندارند و بعد از مدتی قصد طلاق خواهند داشت. در بیشتر موارد، این ازدواج‌ها برای همان مدت تعطیلی استمرار دارند و از آنجا که این ازدواج بیشتر در فصل تابستان که زمان مرخصی و تعطیلات است صورت می‌گیرد، به آن ازدواج صیفی یا تابستانی نیز گفته می‌شود و سبب روی آوردن افراد به این نوع نکاح را دلایلی ازجمله بالا رفتن سن ازدواج، پایین بودن مستوای معیشتی، زیر خط فقر بودن اکثر مردم، وضع اقتصادی خیلی سخت، بالا بودن مهریه‌ها و بالا بودن مخارج ازدواج دانسته‌اند.151
1ـ15 ازدواج معاطاتی
1ـ15ـ1 مفهوم معاطات
معاطات در لغت مصدر از باب مفاعله (عاطي، يعاطي، معاطاة) است. اين کلمه از ريشه «ع.ط.و» است و در لغت به معناي تناول، بخشش و دهش می‌باشد.152 از اين‌رو، به مال بخشيده شده، «عطيّه» مي‌گويند و جمع آن «عطايا» است. با توجه به خصوصيت باب مفاعله که بين‌الاثنين می‌باشد، معاطات به معناي آن است که ميان دو نفر داد و ستدي واقع شود. فقها معمولاً معاطات را در باب بيع تعريف نموده‌اند، ولي تفاوتي ميان معاطات در بيع و ساير عقود وجود ندارد.
1ـ15ـ2 منظور از نکاح معاطاتی
نکاح معاطاتي يعني نکاحي که فقط به اعلام توافق و تراضي طرفين بسنده می‌شود و فاقد ايجاب و قبول لفظي باشد.153 نکاح معاطاتي بدون عقد و لفظ است و مرد و زن مي‌گويند من راضي، تو راضي و بدون اينکه عقدي خوانده شود، با هم نزديکي مي‌کنند، مانند زنا که دو طرف راضي به آن هستند. ازدواج معاطاتي را هيچ فقيهي قبول ندارد.154
1ـ15ـ3 نظريه صحت نکاح معاطاتي
نظريه صحت نکاح معاطاتي در فقه امامیه جايگاهي ندارد و تقريباً هيچ یک از فقهای صاحب نام، نکاح معاطاتي را صحیح نمی‌دانند؛ البته صاحب جواهر، صحت نکاح به الفاظ غيرمخصوص را به فيض کاشاني و گروهي از ظاهريه نسبت داده و اظهار داشته است:
«نعم ربما ظهر من الكاشاني و بعض الظاهرية من أصحابنا الاكتفاء بحصول الرضا من الطرفين و وقوع اللفظ الدال على النكاح و الإنكاح».155
بعضي نويسندگان از اين عبارت چنين برداشت کرده‌اند که فيض کاشاني و برخي از ظاهريه نکاح معاطاتي را صحيح مي‌دانند،156در حالي که اين برداشت نادرست است و عبارت صاحب جواهر ربطي به اين مطلب ندارد. در واقع باید گفت که نکاح معاطاتی، نکاح بدون ايجاب و قبول لفظي است، در حالي که عبارت صاحب جواهر مربوط به احتمال صحت نکاح به الفاظ غيرمخصوص می‌باشد؛ يعني: رابطه خاصي که ناشي از رضايت باطني طرفين می‌باشد و اين تراضي با الفاظي اعلام می‌شود که مورد تأييد شرع مقدس نيست. در سال‌هاي اخير، بعضي اشخاص نظريه صحت نکاح معاطاتي را مطرح کرده‌اند. از جمله اینکه: عقد يا قرارداد ازدواج به هر زباني که باشد درست است و اگر هم بدون لفظ ويژه‌اش که «انکحتُ» يا نکاح کردم باشد، در صورتي که جرياني ميان زن و مرد انجام گردد ـ چه با نوشتن يا گفتن يا اشاره يا هر طور ديگر که به روشني دلالت بر انجام ازدواج کند ـ کافي است. برای مثال: کفش روي کفش گذاردن يا شيريني به يکديگر تعارف کردن يا هر اشاره و عملي ديگر که در عرف انجام دادن آنها دليل بر انجام ازدواج است، همين‌ها کافي می‌باشد و ديگر به صيغه‌اي ـ چه عربي و چه به زبان ديگر ـ نیاز ندارد. عمده اين است که معلوم باشد قضيه رفيق‌بازي و زنا در کار نيست بلکه، مقصود زناشويي و تشکيل زندگي جديد است ـ چه دائمی و چه موقت.157
1ـ15ـ4 نظريه بطلان نکاح معاطاتي
نظريه بطلان نکاح معاطاتي در فقه اماميه از اعتبار زيادي برخوردار است. تقريباً تمام فقهایي که متعرض بحث نکاح شده‌اند، بر لزوم لفظي بودن ايجاب و قبول تأکيد نموده‌اند. به عنوان نمونه، امام خميني (قدس سره الشریف) در اين خصوص اظهار داشته‌اند:
«النكاح على قسمين: دائم و منقطع، و كل منهما يحتاج إلى عقد مشتمل على إيجاب و قبول لفظين»؛158 یعنی: نکاح بر دو قسم دايم و منقطع می‌باشد و هر کدام محتاج عقدي است که مشتمل بر ايجاب و قبول لفظي باشد. ايشان در ادامه تأکيد مي‌نمايند که تنها رضايت قلبي طرفين کفـايت نمي‌کند و معاطاتي

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد عقد ازدواج، سند رسمی، عربستان سعودی Next Entries دانلود تحقیق در مورد مصالح مرسله، ازدواج سفید، زنان و دختران