دانلود تحقیق در مورد سطح مهارت، انتخاب عاقلانه، چالش ها و فرصت ها

دانلود پایان نامه ارشد

ذينفعان در
ايجاد و توسعه يک چشم انداز جمعي و مشارکتي براي آينده
تقويت ظرفيت بر مبناي چشم انداز مذکور
براي رسيدن به اين دو هدف فعاليت هاي زير بايد صورت گيرد:
الف) تقويت پيوند هاي درون خوشه: اين رابطه شامل ارتباطات بيم خود صنايع کوچک و متوسط و نيز رابطه بين اين بنگاه ها و شرکت هاي بزرگ، نهاد هاي پشتيبان، دولت، بانک ها، مراکز توسعه کسب و کار و مانند اين ها مي شود.
ب) کمک به ذينفعان در حصول به يک چشم انداز مشترک براي کل خوشه
ج) کمک به ذينفعان براي هماهنگ کردن فعاليت هايشان و اشتراک منافع در راستاي چشم انداز مشترک براي کل خوشه
د) عامل توسعه خوشه، يک چهارچوب خودکار و خودگردان که به پويايي و تغيير در خوشه تداوم مي بخشد را از طريق يک فرايند گام به گام ايجاد مي کند.
1-10-2- ويژگي هاي كليدي و مهم رويكرد يونيدو
رويكرد مبتني بر نياز (نياز محور)
توسعه خوشه نمي تواند توسط يك برنامه از پيش تعيين شده آغاز شود. برنامه توسعه اي براي هر خوشه بر اساس نيازهاي ديكته شده از سوي ذينفعان-در هر مقطع زماني- تعيين مي شود. گرچه يك هدف اصلي براي راهبران خوشه آن است كه آگاهي و توجه ذينفعان را جلب كنند، اما مورد ديگري كه به همين اندازه حياتي مي باشد اين است كه در مرحله مياني، تنها فعاليت هايي كه از سوي ذينفعان تاييد شده است به صورت پايدار و پيوسته اجرا شود.
در موارد و مثال هاي نادر، زماني فعاليت هاي هدايت شده مبتني بر عرضه آغاز مي شوند كه جلب و ايجاد علاقه در ذينفعان ضروري باشد.زماني كه هر خوشه با طيف گسترده اي از چالش ها و فرصت ها روبه رو است، برخي نواحي داراي اولويت كاري (نقاط فشار) به آساني تشخيص داده مي شوند.در همه خوشه ها، هم فرايند انتخاب نقطه فشار و هم استراتژي مواجهه با آن ها به خصوصيات ويژه آن خوشه بستگي دارد.
انعطافپذيري
به محض اينكه رويكرد توسعه خوشه اي در محدوده گسترده اي از بخش ها و كشورها با تقاضا روبهرو شد، لازم بود كه يك سازوكار مداخله اي انعطافپذير براي تهيه برنامه عمل مناسب و سفارشي (مطابق با ميل مشتري) بسط و گسترش داده شود.
موفقيت يك پروژه توسعه خوشه حقيقتا به انعطاف پذيري و اختيارات طراحان برنامه و مجريان بستگي دارد. اين موضوع به ويژه در مورد عامل توسعه خوشه (CDA) كه مستقيما با ذينفعان كار مي كند، صادق است.
رويكرد يونيدو اين نكته را تصريح مي كند كه اجزاء نسبتا بزرگ و مهم هر برنامه عمل خوشه، از اول شناخته شده نيستند. بهترين رويكرد آن است كه اجزاه دهيم اجزاء ياد شده به طور طبيعي از ارتباط متقابل و روزمره بين ذينفعان خوشه ناشي شوند. به همين دليل، اين مسئله مشكلي متداول براي مسئولين اجرايي (مثلا بالا بردن سطح فناوري يا احتمال حمايت مالي SME ها) جهت انجام موفقيت آميز توسعه خوشه بشمار مي آيد.
مشكل مذكور به اين دليل پيش مي آيد كه توسعه گام به گام در سطح خوشه، اغلب باعث ايجاد تقاضاي همكاري مي شود كه خارج از محدوده اختيارات مسئولين اجرايي است.
پشتيباني هدايت شده از طريق واسطه
يك بخش جدايي ناپذير از رويكرد يونيدو در توسعه خوشه اي آن است كه اجراي مسئوليت ها را تا حد امكان به واسطه هايي مانند اتحاديه هاي صنعتي، سازمان هاي غير دولتي (NGO)، شبكه هاي شركتي نهادينه شده و ارائه كنندگان خدمات (دولتي يا خصوصي) و غيره واگذار مي كند.
اين روش نه تنها به عنوان بخشي ضروري از مسير بلندمدت توسعه كل خوشه بشمار مي آيد، بلكه اغلب پارامتري كافي براي آشكار ساختن عوامل موثر و تعيين كننده در خوشه هاي توسعه نيافته محسوب مي شود.
در بسياري از خوشه هاي توسعه نيافته، واسطه ها اغلب يا وجود ندارند و يا اگر هستند، ظرفيت هاي عملي بسيار ضعيفي دارند. به همين دليل ممكن است كه واسطه ها نياز اساسي به بالا بردن سطح كيفيت (اگر نياز باشد كه از ابتدا آنها را نوسازي كنيم) متناسب با طبيعت خوشه ها و نقاط فشار داشته باشند.
انتظار ميرود كه واسطهها نقش راهبري رو به افزايش را در تشخيص و اجراي فعاليت ها با هدف “سازماندهي” فرايند توسعه خوشه و ايجاد يك سيستم خودگردان در خوشه بر عهده گيرند.
انتظار مي رود در زمان لازم و تا زماني كه عامل توسعه را ترك مي كند، واسطه ها از توانايي لازم و كامل برخوردار شده و به عنوان نقطه كانوني ساختار شكل گرفته خوشه عمل كنند.( منصوري، 1384)
2-10-2- مراحل رويکرد يونيدو
مراحل اصلي توسعه خوشه اي که از سوي يونيدو مد نظر قرار گرفته است، به ترتيب ذيل مي باشد: (همان)
انتخاب خوشه ها:
يک انتخاب عاقلانه و درست بر اساس اهميت خوشه، قاليت ارتقاء، امکانپذيري و پايايي، کمک مي کند تا اطمينان لازم از اثربخشي و حصول نتيجه به وجود آيد. اين باعث مي شود که اطمينان از تمرکز منابع موجود روب خوشه هايي که اين رويکرد در آنها با احتمال بالاي موفقيت روبهرو است به واسطه مشارکت و تقسيم منافع SME ها، احياء دوباره روابط متقابل سيستماتيک و گسترش بهترين کاربست ها و … به وجود آيد.
مطالعه شناختي
پيادهسازي پروژه توسعه خوشه با جمعآوري اطلاعات در مورد خوشه، البته با روش کاملا مشارکتي آغاز ميشود.
محدوديت هاي پيش روي ذينفعان عبارت از پتانسيل هاي هدايت و کنترل نشده، شبکه ها محلي و مکانيزم هاي پشتيباني و حمايتي است. فرايند مشارکت در ايجاد اعتماد اوليه بين ذينفعان محلي مفيد است.
اعتماد آفريني
بنيان نهادن يک فضاي اعتماد بخش در يک خوشه، براي بدست آوردن حمايت افرادي که در خوشه درگير هستند، پيش نيازي ضروري است. به اين منظور CDA بايد ابتدا اعتمادي دو طرفه را بين تک تک ذينفعان به وجود آورد و پس از شکل گيري اين اعتماد، از آن براي ايجاد يا افزايش اعتماد در کل مجموعه استفاده کند. اين کار با روابط متقابل رسمي يا غير رسمي و سپس از طريق مشارکت در فعاليت ها، در مسير اعتماد آفريني پيش ميرود.
برنامه عمل
فهرستي از فعاليت ها که فراتر از يک جمع بندي کلي از تقاضاهاي مختلف مي باشد، با داده هاي اوليه مطالعه شناختي، آغاز مي شود. اين فهرست، نقشه اي راهنما است که به پرورش روابط بين ذينفعان براي حصول نتايج ملموس (قابل مشاهده) کمک خواهد کرد. اين برنامه عمل همچنين تلاشي است براي عملي ساختن چشم انداز خوشه از طريق انجام يک رشته فعاليت هايي که با مشارکت ذينفعان انجام مي گيرد. برنامه عمل به طور عادي هر سال يک بار تهيه مي شود.
پياده سازي
پياده سازي به مفهوم ساده، تحقق بخشيدن به يک سري اهداف نيست، بلکه شامل تغيير اساسي در فعاليت ها و تعاملات بازيگران خوشه و اجراي اين فعاليت ها مي باشد. مسئوليت راهبري اجرايي فعاليت هاي متفاوت، به طور منظم و از روي برنامه به عهده ذينفعان است. به ويژه ذينفعاني که از بخش خصوصي با پشتيباني مرکز محلي فعاليت مي کنند. در اجراي برنامه عمل، ذينفعان به مزيت هاي مشارکت نزديکتر پي مي برند. در اين ميان فعاليت هاي مشترک با واسطه ها، بازده جمعي خوشه و همچنين قدرت سازمان حاکم را افزايش مي دهد.
نظارت و ارزيابي
نظارت کمي و کيفي بر نتايج کار ها به انتشار و فراگير شدن بهترين نمونه ها کمک مي کند و اعتماد بين ذينفعان را تقويت مي نمايد. اين نظارت، شناسايي تغييرات در روابط بين ذينفعان خوشه را ممکن مي سازد و علاوه بر اين، حوزه فعاليت هاي مشترک و ساختار خوشه را با اين تغييرات تطبيق مي دهد.( همان)

شکل (4-2) مراحل رويکرد يونيدو در توسعه خوشه صنعتي
جدول (2-1) زمان تقريبي مراحل توسعه خوشه با استفاده از رويکرد يونيدو

3-10-2- مراحل تفضيلي فاز مطالعه شناختي بر اساس رويکرد يونيدو
گردآوري اطلاعات، بررسي و مطالعه زمينه ها و سابقه تاريخي خوشه
گردآوري اطلاعات و آمار خام
بررسي سوابق و ريشه هاي تاريخي و سير تطور صنعت/ فعاليت مورد نظر در منطقه مورد بررسي و به طور محدود در ساير مناطق
وضعيت کلي خوشه (ارائه يک تصوير کلي از خوشه)
شناخت عوامل محيطي موثر بر خوشه (فرصت ها و تهديدها)
تعريف و بررسي عوامل محيطي موثر بر کارکرد و ساختار خوشه در دوره اخير (اعم از عوامل جغرافيايي، فرهنگي و … و به طور ويژه عوامل بازار و تکنولوژي)
ارزيابي و تحليل روند ها و سناريو هاي موجود در سطح ملي و بين المللي
تعريف تهديدها و فرصت هاي موجود
مطالعه وضعيت دروني خوشه و تعريف نقاط قوت و ضعف
تعريف و تحليل نقاط قوت و ضعف خوشه از نظر ساختاري و کارکردي شاخص هايي چون: تکنولوژي، سطح مهارت نيروي انساني، سطح تکنولوژي، دسترسي به مواد اوليه، سرمايه اجتماعي، وضعيت مراکز و نهادها، وضعيت مالي و اعتباري و … و روند کلي تغييرات
مطالعه مسائل استراتژيک و تعريف گزينه هاي استراتژيک
تعريف مسائل استراتژيک که رشته فعاليت صنعتي خوشه با آن مواجه بوده است.
تعريف استراتژي هايي که مي تواند پيش روي رشته فعاليت مورد بررسي باشد.
تدوين استراتژي هايي در سطح رشته فعاليت
پيشنهاد استراتژي هاي اصلي از سوي مشاور براي رشته فعاليتي که خوشه در آن حضور دارد.
تعريف زنجيره ارزش، شبکه ها، و نقشه خوشه در وضعيت موجود
تعريف زنجيره ارزش و بخش هاي آن در سطحي فراگير
تعريف شبکه ارتباطات موجود و انواع آن
ارائه نقشه فعلي خوشه که در بر دارنده کل ساختار موجود خوشه و همه زير مجموعهها و واحدهاي مختلف آن باشد.
بررسي ساختاري و كاركرد خوشه در وضعيت هاي موجود و مطلوب و تشخيص تفاوت ها و تبيين فاصله هاي موجود
تحليل وضعيت خوشه با توجه به تعداد واحد هاي موجود، نحوه توزيع واحد ها (بزرگ، كوچك، متوسط، نوع محصول توليدي و …)
ميزان بازگشت سرمايه
تعداد كاركنان شاغل و وضعيت در آمدي آنها
اهميت محصولات توليدي و جايگاه آن در زنجيره ارزش
روند تغييرات فروش از نظر حجم و ارزش پولي
ميزان صادرات و نحوه مشاركت واحد ها در آن
اندازه بازار موجود و قابل دسترس
جايگاه محصولات خوشه در بازار از نظر حجم، قيمت، كيفيت، تكنولوژي
تحليل ساختار فعلي خوشه
نوع خدمت مورد ارائه از سوي مراكز و نهادها
موارد ضعف و مشكلات موجود در حوزه هاي كيفيت، قيمت، پويايي و پايايي خوشه، ميزان نفوذ مراكز خدمات در خوشه و …
ارائه نقشه خوشه در وضعيت مطلوب
تهيه نقشه خوشه در حالتي كه زير مجموعه هاي آن به طور كامل وجود داشته باشند.
تعريف روابط و نحوه كاركرد به گونه اي كه حداكثر كارايي و تاثيرات هم افزاينده(سينرژيك) در خوشه وجود داشته باشد.
ارائه راهكارهاي ساختاري و كاركردي جهت حصول به وضعيت مطلوب در خوشه
تعريف فاصله هاي موجود در خوشه از نظر كاركردي، ساختاري و فرهنگي در قياس با وضعيت مطلوب
ارائه راهكارهاي اختصاصي براي پر كردن فاصله ها
ارائه استراتژيهاي پيشنهادي براي خوشه
تعريف و تحليل تهديدها و فرصت هاي آينده و پيشنهاد استراتژي هاي اختصاصي براي خوشه تحت عناوين زير:
اصلاح و بهبود محصول، فرايند و تكنولوژي توليد
توسعه بازار
ارتقاء سطح تخصص يافتگي در محصولات و حضور در بازارهاي اختصاصي
ارتقاء سطح مهارت نيروي كار
جايگزيني، ارتقاء و افزايش تجهيزات و ماشين آلات
تامين و توسعه منابع اعتباري
ساير موارد
11-2- ضرورت هاي توجه به توسعه خوشه اي در ايران
همانطور که پيشتر در ضرورت توجه به استراتژي صنعتي شدن مطالبي ارائه شد، با توجه به اهميت توسعه و با ملاحظه شرايط خاص جغرافيايي اقتصادي کشور ( که در ذيل به برخي از مختصات آن اشاره مي شود ) به نظر مي رسد توسعه خوشه اي بتواند در ايران به عنوان يک راهبرد موثر در توسعه صنعتي و اقتصادي کشور مورد توجه قرار گيرد. بعضي از شرايط داخلي که مي تواند توجيه کننده استفاده از اين الگو به عنوان بک راهبرد استراتژيک در توسعه صنعتي کشور قرار گيرد عبارتند از: (فرشادي و ديگران، 91)
الف) توجه به عدالت اجتماعي و توسعه منطقه اي:
ايران کشوري است که متاسفانه ميزان بهرهمندي از ثروت ملي و رفاه در مناطق گوناگون آن، به شدت متفاوت است. اين مسأله که دلايل متعدد فرهنگي، تاريخي و مديريتي داشته و با سياستهاي تمرکزگرايانه که آگاهانه و يا ناخودآگاه در دهههاي اخير دنبال شده است، تشديد يافته است بههيچ وجه با “عدالت اجتماعي” بهعنوان

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد توسعه منطقه، رقابت در بازار، عدم تمرکز Next Entries منابع تحقیق درباره فصوص الحکم، نظام احسن