دانلود تحقیق در مورد حمل و نقل، توسعه پایدار، رشد هوشمند، توسعه پاید

دانلود پایان نامه ارشد

اهداف ممکن است به منظور افزايش ظرفيتها براي دستيابي به اهداف محتوايي باشد.
2-8- محله پایدار
توسعه پايداري در کوچکترین پاره شهری را توسعه پایدار محله‏ای می نامند. مبانی پژوهشي فارسی زبان در اين حيطه نسبتا ضعیف تر از حوزه توسعه پایداری شهری است. عموماً در تحليل پایداری سطح محله، افزایش انسجام اجتماعي، دلبستگی به محیط محله، بهداشت و سلامت محیطی، خوانايي و هويت محله اي و پایداری اقتصادی و ارزش مسکن مطرح است. توسعه شهري پايدار كه از جمله نظريه ها و سياستهاي اخير و جاري تلقي مي شود، بخش عمده اي از ادبيات شهرسازي سالهاي اخير را به خود اختصاص داده است. اما نظريه اخير در مقياس محلي هنوز به درستي تبيين نشده و مي تواند به عنوان موضوع پژوهشها مدنظر باشد، توسعه پايدار در مقياس محله مسكوني است. اين مقاله با مرور ادبيات مربوط به پايداري شهري و پايداري سعي دارد معيارها و شاخص هاي مناسب براي محله هاي مسکوني را جمع آوري نمايد. محله هاي شهري به مثابه كوچك‏ترين واحد سازمان فضايي شهر، در پايداري شهري نقشي اساسي ايفا مي‏كنند. پايداري محله هاي مسكوني به پايداري اجتماعي، اقتصادي، زيست محيطي و مديريتي بستگي دارد. فرايند توسعة پايدار دربرگيرندة كيفيت اقتصادي، اجتماعي و سرماية محيطي است.
2-9- پیدایش دیدگاه توسعه محلهای پایدار
به دنبال افزايش مشكلات در سطح جهان، متفكران و نظريهپردازان در طول سالها به دنبال يافتن راهكارهایي براي حل مشكلات بودهاند. يكي از نظريات و ديدگاهها «توسعه پايدار» است كه طي دو دهه اخير به تدريج تبديل به الگوي نويني در برابر ديدگاههاي علمي و سياستهاي عملي مسلط در دنيا شده و در واكنشي در برابر فرآيند باز توسعه در يك مقطع زماني براي تمامي ساكنان زمين و چه در طول زمان، حتي براي اقليت توسعه يافته كنوني قابل استمرار و پايدار نيست(صرافی، 1381: 4). به طور كلي همان طور كه هيچ شهري نميتواند بدون اتكاء به منابع و ظرفيت محيطي اطرافش پايدار بماند، بدون توجه به اجزاء دروني خود يعني سلولهاي شهري نيز اين پايداري تحقق نمييايد. با مطرح شدن اين نظريه در مقياس جهاني، مشكلات اجرايي در نيل به اين نوع توسعه در جوامع مختلف پديدار گشت كه مشكل اصلي آن عدم توجه به ويژگيهاي محلّي و بومي هر محدوده بوده است. به موازات اين ديدگاه و حتي قبل از آن ديدگاهي كه توجه به محلات شهري را به عنوان سلولهاي حيات شهري مطرح ميكردند، توسعه یافت(موسوی، 1382: 12). اين ديدگاه حل مشكلات شهري را استفاده از نيروهاي توانمند درونزا در محلات شهري يعني گروهها و اجتماعات محلّي به عنوان سرمايههاي اجتماعي كه از جايگاه و كاركرد ويژهاي از لحاظ حفظ و توسعه تنظيمات اجتماعي در كلانشهر برخوردارهستند، ميدانست. اين دو نظريه دركنار يكديگر (توسعه پايدار- مكتب محيط گرايان فرهنگي) منجر به تبيين ديدگاهي با عنوان توسعه محله‏ای پايدار گرديد. اين ديدگاه مبين اين اصل است كه محلات شهري داراي درونمايه عظيم اجتماعي و فرهنگي ميباشند كه تنها بازآفريني فرهنگ شهروندي و توجه به محلات به عنوان بستر زندگي اجتماعي ساكنان، به توسعه پايدار محلّي ميانجامد(معصومی، 1390: 62).
2-10- نمونه‏هایی از رویکردهای مرتبط با محله پایدار
همواره بين شكلگيري محله و شكلدهي آن تفاوتهاي بسياري است. شكلگيري محله به صورت ارگانيك و عموماً ناآگاهانه و تدريجي است اما شكلدهي آن زماني صورت ميگيرد كه محله از طريق طرح و برنامه از پيش انديشيده شده شكل گيرد(رفیعیان و همکاران، 1389: 6). نمونههای رویکرد پایداری به محله از تنوع فراوانی برخوردار هستند که در ادامه چند نمونه از این رویکردها که از نوع شکلدهی به محلات بوده، به صورت مختصر توضیح داده خواهد شد. به عنوان مثال برخی از تلاشهای طراحی شهری پایدار ابتدا به تدوین الگوهایی نظیر طراحی محله سنتی49، توسعه مبتنی بر حمل و نقل عمومی50، الگوی محلات سرزنده51، ایده محدوده امن52، رشد هوشمند53 و … منجر شده است.
2-10-1- طراحی محله سنتی
در این رویکرد محله‏ایدآل محلهای فشرده با کاربری مختلط است که برخورد خوبی با پیاده داشته باشد. هدف این الگوی طراحی، تلفیق ویژگی‏های شهرهای سنتی مانند مقیاس انسانی، از طریق طراحی خیابان، تنوع گونههای مسکن و تلفیق کارکردهای قابل دسترسی پیاده در مرکز محله و فضای عمومی تعریف شده است(کاتز54، 1994: 18). اين رويكرد محلات شهري را مورد هدف قرار داده و با راهكارهايي كه ارائه ميدهد پويايي، سرزندگي و پايداري را به محلات شهري باز ميگرداند و همچنین با راهكارهايي كه ارائه ميدهد محلات را دوباره زنده ساخته و حضور افراد را در سطح محله تداوم ميبخشد(رفیعیان و همکاران، 1389: 2). رویکرد مذکور با محوریت قرار دادن محله به عنوان هسته تشكيل دهنده شهر، يكي از ابزارهاي شكلدهي محلات بر اساس نظم و برنامهاي از پيش تعيين شده محسوب ميشود. از اين رو استفاده از اين رويكرد به عنوان راهكاري كه تنظيم كننده محيط كالبدي، اجتماعي و فرهنگي در سطح محله مورد استفاده قرار گرفت.
2-10-2- توسعه محلی مبتنی بر حمل و نقل عمومی
مجموعه محلی با محوریت حمل و نقل یک استراتژی مؤثر برای مدیریت رشد سریع شهر با ترکیبی کارآمد از کاربری زمین، حمل و نقل و محلات قابل زندگی با تراکم بالاست که این الگو مشابه حومههای راهآهن قرن 19 است. هر مجموعه محلی، یک محله متراکم و فشرده است که ترکیبی از فروشگاهها، خانهها و ادارات را در یک منطقه فشرده و قابل پیادهروی به دور یک ایستگاه حمل و نقل مستقر میکند(کریمی و نگین تاجی، 1391: 74). اندازه هر محله باید به گونهای باشد که حداکثر پیادهروی در نقاط مختلف تا مرکز تجاری و ایستگاه حمل و نقل عمومی در ده دقیقه قابل طی کردن باشد، اگرچه ممکن است به واسطه اهمیت و در سایتهای مختلف، متفاوت باشد(نیل55، 2003: 27). بدین ترتیب رابطه مستقیمی میان الگوی حمل و نقل عمومی و کاربری زمین برقرار میشود. ایده اصلی این است که نقاط مبدأ و مقصد بیشتری را در فاصله قابل پیادهروی از ایستگاه، حمل و نقل بگذارند تا افراد بیشتری از ایستگاه استفاده کنند(مدنیپور، 1384: 315).
2-10-3- محلات سرزنده
سرزنده واژهای است که با هدف معرفی کیفیت بهتر زندگی مورد استفاده قرار گرفته و مبحث مهمی است که در چند دهه اخیر به رفاه مردم و ساکنان محلات میپردازد. این ایده در سال 2003 توسط کمسیون برنامهریزی استرالیا پیشنهاد و به منظور ساختن اجتماعات محلی قویتر و افزایش کیفیت زندگی از طریق اقدام به افزایش و بهبود کیفیت محیط محلهای و مکانی ساکنین ارائه شده است. سرزنده بودن محله را میتوان از طریق میزان تسهیلات تعیین کرد(برانل56، 2007: 5). اصلیترین ویژگی‏های محلات سرزنده عبارت است از:
– استقرار مراکز محله در محل تقاطع خبابانهای اصلی با حمایت مجموعهای از خرده فروشیها.
– استقرار پارکهای بزرگ و مدارس بین محلات به منظور اطمینان از قابلیت دسترسی پیاده از محلات مجاور.
– حمایت از محل تقاطع خیابانها و فعالیتها خرده فروشی با ایجاد حمل و نقل عمومی در هسته محلات(ویلر و دیکین57، 2004: 12).
2-10-4- ایده محدوده امن
ایده محدوده امن یک مفهوم نسبتاً جدید و با ابتکار دولت انگلستان، به منظور تشویق برای طراحی دوباره خیابانها به عنوان مکانهایی برای مردم که تنها مکان ترافیکی نباشند، شکل گرفت و هدف آن بهبود کیفیت زندگی و معابر مسکونی با ایجاد مکانهایی برای مردم که آنان را به استفادههای گوناگون تشویق میکند. در این ایده کاستیهای محیط شهری، فشرگی محلات و امنیت معابر مناطق مسکونی مورد نقد قرار گرفته است. مهمترین عامل در موفقیت آن سطح مشارکت ساکنین از طراحی تا اجرا میباشد. ترافیک، امنیت، کاربری زمین، راههای دروازهدار، نورپردازی و طراحی مشارکتی از اصولی به شمار میروند که در طراحی ناحیه مسکونی مورد توجه قرار میگیرد(کریمی و نگینتاجی، 1391: 76).
2-10-5- ایده رشد هوشمند
رشد هوشمند الگویی است که اقتصاد، اجتماع و محیط را یکپارچه میکند. این الگو چارچوبی برای یک تصمیم آگاهانه فراهم میکند و با پشتیبانی از توسعه اقتصادی و شغلی و تنوعی از انتخابها شامل خانهسازی، تجارت و حمل و نقل، امکان دستیابی به محلهای سالم(خانوادههای سالم با محیط سالم) را زمینهساز میشود(دانی58، 2003: 6). براساس چنین دیدگاهی رشد هوشمند تلاشهایی را جهت ترویج بیشتر محلات فشرده و مقابله با توسعهها پراکنده شهری آغاز کرد(سونگ59، 2005: 240). بنابراین محلات هوشمند محلاتی هستند که نسبتاً خودکفا باشند و یک تراکم ترکیبی از مسکونی، تجاری و اداری در کنار تسهیلات عمومی محله مانند مدرسه، کتابخانه و پارک را دارا باشد؛ همچنین با یک طراحی پیادهروی و فعالیت دوچرخهسواری، امنیت عمومی، نگهداری محیط، سرمایهگذاری درازمدت و استفاده کارآمد از زیرساخت‏ها را ترویج دهد.
2-10-6- توسعه محله‏ای پايدار
با مطرح شدن محلّه به عنوان «سلول زندگی شهری60» تحقق توسعه پايدار نيز تنها در قالب توسعه محله‏ای و در مقياس محلّي و در ادامه تفكر « جهاني بينديش، محلّي عمل كن61» دنبال شد(معصومی، 1390: 62). با این مقدمه نظریه توسعه محلهای پایدار در چند دهه اخیر تفکر نوینی در شیوه توسعه محلات شهری ارائه نموده است. غالباً اصطلاحات دیگری نیز وجود دارد که تا حدودی به این مفهوم اشاره می‏کنند و یا در ارتباط هستند از جمله آنها میتوان به توسعه سبز62، محیط مصنوع پایدار63، اجتماع سبز64، جوامع پایدار65 و جامعه سالم66 اشاره نمود.
توسعه پایدار کوچکترین پاره شهری، منوط به بهرهبرداری و استفاده از منابع طبیعی، انسانی و اکولوژیک به گونهای است که همه ساکنین حال و آینده از سطح مناسبی از بهداشت، امنیت، انسجام اجتماعی برخوردار بوده و محیط زیست مطلوب و اقتصادی پویا را تجربه کنند(کلاین67، 2005: 162). توسعه پایدار محلی بر پایه توسعه اجتماعات محلی بنا میشود و حل مشکلات از درون محله با ترکیب سرمایههای طبیعی، کالبدی، انسانی و اجتماعی مقدور خواهد شد و به بیانی توسعهپایدار محلی رویکردی متوجه به اجتماعات محلی دارد و این عنصر بیشترین نقش را برای دستیابی به این مهم داراست(خاکپور و همکاران، 1388: 62). آنچه در رويكرد توسعه محله‏ای هدف غائي به شمار ميرود، مردم و تأمين نيازهاي اوليه و اساسي آنان با توجه به محيط زندگي آنهاست(فنی و صارمی، 1393، 37).
2-10-7- ابعاد و معیارهای پایداری محله
در اغلب نظريهها و تجربيات موجود در مقياس جهاني، اصول و معيارهاي بسياري را ميتوان براي توسعه پايدار در مقياس شهر و محلّه مورد تجزيه و تحليل قرار داد. از جمله اين اصول و معيارها ميتوان به سرزندگي، هويت، پويايي، سازگاري، تنوع، خوانايي و دسترسي اشاره كرد كه به طور مختصر در مورد آنها بحث ميشود.
1. هويت و سرزندگي: وضوح در درك از محلّه و سهولت در شناخت و برقراري پيوند بين عناصر و اجزاء آن با ساير رويدادها و مكان را ميتوان در زمره هويت محلّه دانست. به عبارت دیگر محلّه با شكل فضايي و كيفيت آن در ارتباط مستقيم است، در حالي كه وابستگي شديد به فرهنگ نيز دارد. محلّه با هويت، محله‏ای است كه از ساير مكانها و محلّهها قابل تمايز است(لینچ، 1376: 167). انطباق محيط با تواناييهاي احساسي و ذهني و ساختارهاي فرهنگي را هويت گويند(نوریان و عبدالهی، 1387: 55) كه تأثير مثبتي بر توانايي و اعتماد به نفس ساكنان دارد و ساكنان هر سكونتگاه را از غير آن متمايز ميكند(بزّی، 1391: 235).
سرزندگي در محله زماني به وجود ميآيد، كه انسان بتواند در شهر درآمدي عادلانه بدست آورد، سرپناه مناسب تهيه نمايد، احساس راحتي كند و تلاش و وقت خود را وقف حفاظت از تصوير مناسب شهر نمايد(موسی کاظمی، 1380: 97).
2. پويايي و سازگاري: همراه با تداوم زندگي انسانها و زندهبودن طبيعت، محلّههاي شهري نيز با حالت ارگانيك و پويا سير تاريخي خود را سپري ميكنند. محلّهها مكان تلاقي

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد توسعه پاید، توسعه پایدار، توسعه پایدار شهری، توسعه شهر Next Entries دانلود تحقیق در مورد کیفیت زندگی، توسعه پایدار، توسعه پاید، محل سکونت