دانلود تحقیق در مورد توسعه منطقه، رقابت در بازار، عدم تمرکز

دانلود پایان نامه ارشد

تمرکز اصلي آنها مورد بررسي قرار گرفت. با تحليل محتوا، مدارک و شواهد قابل توجهي در مرور ادبيات مربوطه پيدا شد که به بر اساس ارتباط و تلفيق مديريت زنجيره تأمين و خوشه صنعتي بودند. تأکيد کلي مطالعات قبلي، بر مديريت زنجيرة تأمين خوشهاي بود که به طور قابل توجهي عملگرهاي کاراي خوشه هاي صنعتي را توسعه مي داد. اغلب مطالعات انجام شده بر زنجيره تأمين خوشه اي بر اهميت اين موضوع متمرکز است. به عبارت ديگر، نقش خوشه هاي صنعتي در مديريت زنجيره تأمين يکپارچه و الگوبرداري از بهترين عملکردها، هنوز چندان مورد توجه قرار نگرفتهاند (جوئت و ديگران، 2013).
5-8-2- تفاوت بين سياستهاي توسعه خوشه اي و سياست هاي سطح صنعت
سياست هاي سطح صنعت متناسب با يك رشته صنعتي خاص بوده و داراي ابعاد محدود جغرافيايي نيست به علاوه يك رشته صنعتي مثل نساجي و يا صنايع فلزي در بردارنده زيرشته ها و محصولات متعددي است . حال آن كه يك خوشه صنعتي ممكن است توليد يك محصول خاص از يك رشته صنعتي را دنبال نمايد.
در حالي كه سياست هاي سطح صنعت مبعث از برنامه ها و مبتني بر اولويت هاي ملي و براي يك صنعت خاص طراحي مي شوند . سياست هاي توسعه خوشه اي بايد به گونه اي انعطاف پذير، ظرفيت توسعه خوشه ها را مبتني بر رويكرد ملي، اما در سطوح منطقه اي و محلي ارتقاء دهند. بنابراين، اين دو با تاثير متقابل همديگر را تقويت مي نمايند (منصوري، 1388).
6-8-2- تفاوت توسعه منطقه اي و توسعه خوشه اي
توسعه منطقه اي عموماً دستيابي به همه اهداف اقتصادي و … در يك منطقه مشخص را مدنظر قرار مي دهد، در حالي كه توسعه خوشه اي مجموعه اي از فعاليت ها را كه توليد يك (يا چند دسته) محصول يا خدمات مشخص را در قالب همكاري هاي تكميل كننده شكل مي گيرند، در كنار نهادها و بنگاههاي پشتيبان و تامينكننده دنبال مينمايند. اگرچه خود اين كار توسعه محلي و منطقه اي را تقويت مي كند (منصوري، 1388).
9-2- پروژه توسعه خوشه هاي صنعتي و نقش نهادها در راستاي توسعه
1-9-2- رويكرد بنيادي در توسعه خوشه هاي صنعتي
رويكرد بنيادي در توسعه خوشه هاي صنعتي به عنوان يك سيستم اقتصادي، اجتماعي و صنعتي، مبتني بر دو پايه توانمند سازي(Empowerment) وپايايي (Sustainability) است. در توانمند سازي كوشش مي شود قابليت هاي خوشه مبتني بر هنجارهاي خود خوشه، شكوفا گردد. بنابراين زمينه ها، بسترها و فرصت هاي لازم براي توانمند شدن فراهم مي گردد. اما همه اين موارد به گونه اي صورت مي گيرد كه در درازمدت ذينفعان خوشه بتوانند خود را راهبري كرده موارد و بدون نياز به مداخله مستقيم خارجي، خود را مديريت نمايند. اين امر، مستلزم آموزش و مشاركت ذينفعان در مراحل مختلف فرايند توسعه خوشه و ممارست و سعي و خطاي ذينفعان خوشه در عمل است. در اين صورت مي توان به پايا بودن فرايندها و ساختارهاي شكل گرفته در خوشه، به صورتي پويا، اميدوار بود (منيري، 1391).
2-9-2- انواع روش هاي توسعه خوشه اي
مراجعه به نتايج و تجارب مختلف در زمينه توسعه خوشه هاي صنعتي در سطح جهان نشان مي دهد كه آن گاه كه ورود به يك خوشه و اجراي فرايند توسعه اي در آن مد نظر قرار مي گيرد، علي رغم وجود تفاوت هاي صوري، همه آنها در برداشتن چند گام اصلي مشترك هستند. از جمله روش هاي موجود در جهان مي تواند به تجارب در نيوزلند، مكزيك، هند، اطريش و … اشاره نمود از سوي ديگر، تجربه ايتاليا كه نه با ورود به خوشه، بلكه با تاكيد بر سياست هاي ملي، منطقه اي و محلي، توسعه نواحي و خوشه هاي صنعتي را دنبال مي نمايد نيز قابل توجه است (منصوري، 1388).
3-9-2- پروژه توسعه خوشه اي
يك پروژه توسعه خوشه صنعتي، كوششي برنامه ريزي شده است كه توسط يك موسسه توسعه اي (از درون يا بيرون خوشه) با همكاري و كمك نهادهاي مختلف محلي جهت ارتقاء سطح بويايي يك خوشه و بهبود قابليت رقابت پذيري آن به اجرا در مي آيد.
يك پروژه توسعه خوشه اي از يك سو بر ارتباطات دروني بخش هاي مختلف خوشه تمركز كرده و از سوي ديگر، به زنجيره ارزش اقتصادي كه خوشه صنعتي مورد نظر بخشي از آن است توجه دارد. بنابراين سعي مي كند از تامين مواد و نهادهاي اوليه گرفته تا ارائه محصول و خدمات، مصرف كننده نهايي را به مسيري صحيح تر هدايت و راهبري نمايد.
بنابراين در اين فرايند، ضمن توجه به روندها و سناريوهاي بين المللي، ملي و سطح صنعت بر مشكلات موجود و مسيرهاي توسعه خوشه تاكيد مي شود معمولاً خوشه ها داراي يك يا چند مشكل با گلوگاه اصلي هستند. اين گلوگاه مي تواند در حوزه هاي تكنولوژي بازار، سطح سرمايه اجتماعي و اعتماد، كيفيت و … باشد.
شناسايي صحيح و كامل مسائل مبتلا به خوشه و طراحي بهترين راهكارهاي مبتني بر مشاركت پيش نيازهاي اصلي توسعه يك خوشه است (منصوري، 1388).
4-9-2- مسئوليت اجراي يك پروژه توسعه خوشه اي
معمولاً پروژه هاي توسعه خوشه اي با مسئوليت سازمان هاي توسعه اي، عمومي و گاهاً فعالان درون خوشه صورت مي گيرد. مسئوليت مستقيم راهبري يك پروژه خوشه اي بر عهده عامل توسعه خوشه (Cluster Development Agent) است. (منصوري، 1387).
5-9-2- مشخصات عامل توسعه خوشه
عامل توسعه خوشه عموماً فردي است با تحصيلات دانشگاهي مرتبط (ترجيحاً مهندسي صنايع، اقتصاد و مديريت) و تجربه كافي (حداقل 5-4 سال) در حوزه صنايع كوچك و متوسط كه داراي قابليت هاي رهبري، ايجاد ارتباط مثبت و اثربخش ، قدرت تحليل اقتصاد كسب و كار، آشنا به رويكردهاي كل گرا و سيستمي مديريت استراتژيك توان حل تعارضات روحيه پويا و فعال و ترجيحاً داراي سن بين 50-30 سال (منصوري، 1387).
6-9-2- گام هاي اصلي در فرايند توسعه يك خوشه صنعتي
اگر چه در مدل ها و روش هاي مختلف توسعه خوشه اي از اصطلاحات و فازهاي مختلفي ياد مي شود، اما اغلب روش ها به ويژه روش هايي كه به خوبي در مناطق مختلف جهان به اجرا درآمده اند، با طي مراحل با گام هاي اصلي زير به اجرا درمي آيند (منيري، 1391):
انجام مطالعه شناختي
افزايش سطح سرمايه اجتماعي (Social Cappital)
حصول چشم انداز مشترك (Common Vision)
تدوين برنامه عمل (Acition Plan)
پياده سازي (Implementation)
خروج
7-9-2- زمان مورد نياز براي اجراي يك پروژه توسعه خوشه اي
مدت زمان اجراي پروژه كاملاً وابسته به حصول زير مجموعه هاي خوشه به سطحي از توانمندي است كه بتوانند به صورت مشاركتي و نهادينه شده، مسائل پيش بيني روي خود را شناخته و مديريت نمايند.
با توجه به مشخصات منحصر به فرد هر خوشه و ضرورت هاي اختصاصي آن فرايند توسعه خوشه نيز به زمان هاي متفاوتي نياز دارد، اما معمولاً اجرايي اين پروژه ها بيش از 3 سال طول مي كشد.
به عبارت ديگر، عامل توسعه خوشه پس از اجباري پروژه هاي فراگير مورد نظر و ارتقاء سطح خوشه، آن گاه كه خوشه به سطح مناسبي از پويايي پايا (Sustainable) رسيد، از خوشه خارج گرديده و جريان توسعه خوشه به اتكاي نظام شكل گرفته در درون آن دنبال خواهد شد (منصوري، 1387).
8-9-2- توسعه خوشه صنعتي از ديدگاه صاحب نظران
نواحي تشکيل هر خوشه با ديگران متفاوت است و هر کدام مسير خاص خود را مي طلبد، اما عناصر مشترکي در توسعه عملي آنها وجود دارد. البته براي تبديل تجمع هاي ابتدايي به خوشه هاي کامل، نياز به اقداماتي است که بدون آنها ايجاد خوشه به معناي واقعي آن را نمي توان قابل تحقق دانست. در واقع خوشه ها در ابتدا به صورت طبيعي شروع به تشکيل مي نمايند اما توسعه عملي خوشه ها نمي تواند با اتکا به شانس و رشد خود به خود رها شود. شرکت هاي کوچک و فعال در يک بخش صنعتي يا در بخش هاي مرتبط گرايش به خوشه شدن دارند، بنابراين شکلگيري يک خوشه اغلب يک پديده خودانگيخته است که در هر دوگروه از کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه مشاهده ميشود. (عسکري، 1388) ديدگاه اين تحقيق اين است که شرکتها موجوديت هاي مرتبط با يکديگرند و عوامل محلي مهمترين فاکتورهاي تعيين کننده براي رقابت در بازارهاي جهانياند.
حال بايد به اين سئوال پاسخ داد که چه شرايطي باعث ايجاد، اصلاح يا توقف رشد خوشه هاي صنعتي ميشود؟
نتايج تحقيقات بدست آمده در اين زمينه معمولا به اين صورت ارائه شده اند:
تجمع هاي ابتدايي، زماني و در شرايطي در مسير تبديل شدن به خوشه صنعتي قرار مي گيرند که ارتباطات بين توليدکنندگان مختلف، توزيعکنندهها، صادرکنندگان، موسسات کنترلکننده کيفيت، آزماشگاهها، موسسات اعتباري، نهادهاي تحقيقاتي و نوآوري و غيره تدريجا نهادينه شده در جهت هدف اصلي يعني ورود به بازارهاي بين المللي سازماندهي شوند.
براي شکلگيري تجمع ها و نهادهاي ارتباطي و هماهنگي بين آنها پيششرطهايي وجود دارد که مهمترين آنها عبارتند از: (اشميتز، 1381)
توافق کلي و اصولي بر روي اهداف اصلي مانند بالا بردن کارايي توليد، افزايش درآمد، ايجاد نوآوري و ورود به بازارهاي بين المللي
تجميع شرکت ها و يا وجود شبکه اي قوي از شرکت هاي کوچک که در يک زمينه خاص تخصص دارند
وجود مهادت هاي لازم
شناخت کامل از ويژگي هاي صنعت مورد نظر و تمايل به بحث و تبادل نظر در جهت ارتقاء مهارت ها در ميان گروههاي ذينفع
وجود روحيه تجاري
وجود انجمن هاي صنفي و اتحاديه هاي کارگري
عدم تمرکز در قوانين و فضاي قانونگذاري مناسب
وجود موسسات علمي کاربردي که مهارت هاي طراحي و تکنولوژي را ارائه دهند
عدم وجود مانع براي ايجاد تغييرات در توليد
وجود تقاضاي بالا براي محصول
همانطور که گفته شد با شکلگيري اين تجمعها، نياز به حمايت و هدايت آنها به سوي تشکيل خوشه وجود دارد که اين کار معمولا به دو صورت انجام مي شود. يک روش به صورت درونزا و از پايين به بالا است که در قالب تشکيل انجمن ها و کنسرسيومها و هدايت هاي جمعي خودانگيخته انجام مي شود و روش ديگر به صورت برونزا و معمولا توسط نهادهاي عمومي انجام مي گيرد. البته بايد ذکر نمود که اين روش در قالب هدايت شرکتهاي مجتمع و با تشکيل برخي نهادهاي حامي و واسط صورت مي گيرد و تشکيل يک خوشه از آغاز با تاسيس شرکت ها و نهادهاي لازم و بر اساس يک برنامه که کلا توسط نهادهاي عمومي صورت گيرد در ادبيات خوشه ها مردود شمرده شده است. از ديدگاه مارتين24 و سونلي25، اگر چه رويکردهاي درونزاي از پايين به بالا تا اندازهاي مطلوب به نظر مي رسند، برنامه هاي عمومي (دولتي) حمايت از خوشه ها نيز نقاط قوت نسبي خاص خود را دارند. همانطور که مورد نخست مي تواند پتانسيلهاي خوشه اي شرکت ها و ديگر سازمانهاي موجود در يک اجتماع را بهتر فعال سازد، رويکرد دوم پتانسيل بيشتري براي در برگرفتن مجموعه بزرگتري از نقشآفرينان و ظهور نقشآفرينان ديگر دارد. در نتيجه، اينکه کدام يک از دو روش پرورش خوشه ها مناسب تر است به وضعيت خاص منطقه اي بستگي دارد و اين وضعيت خاص نيز شامل پيششرطهاي ساختاري و اهداف داراي ارجحيت است. در واقع مي توان گفت که هيچ نسخه قطعي و راهکار بهينه در پرورش خوشه که در گستره وسيعي از مجموعه هاي مجتمع، قابل بکارگيري باشد وجود ندارد.
10-2- توسعه خوشه هاي صنايع کوچک و متوسط از نگاه يونيدو
سازمان توسعه صنعتي ملل متحد(يونيدو) به عنوان يکي از پيشروترين سازمانهاي حامي خوشه هاي صنعتي در جهان، در بسياري از کشورها به خصوص کشور هي در حال توسعه به بررسي توسعه اي خوشه پرداخته است. بسياري از کشور ها، از تجربيات اين سازمان در زمينه خوشه ها استفاده کرده اند و اين سازمان با حمايت هاي خود از خوشه هاي هدف در بخش هاي مختلف کشور ها را در اين فرايند کمک مي نمايد.
يونيدو از اواسط 1990 ياريگر خوشه ها به منظور توسعه کشورها بوده است. التزام آن بوسيله بررسياي که خوشه هاي کشورهاي در حال توسعه بشرطي مي تواند رشد کند که مسائل و دلايل ريشه اي مورد رفع قرار گيرد. چالش يونيدو اين است که اهداف رشد اقتصادي را با ارتباطي گستردهتر، منطبق بر رشد اقتصادي محلي و منطقهاي و کاهش فقر کند (يونيدو، 2010).
رويکرد يونيدو، مشکل اصلي که صنايع کوچک و متوسط با آن روبهرو هستند را منزوي شدن آين شرکت ها و نه اندازه آنها مي بيند. هدف يونيدو در سطح خوشه عبارت است از کمک به

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درباره فصوص الحکم، انسان کامل، عارفان مسلمان Next Entries دانلود تحقیق در مورد سطح مهارت، انتخاب عاقلانه، چالش ها و فرصت ها