دانلود تحقیق در مورد تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی، ادله الکترونیکی

دانلود پایان نامه ارشد

تولید و تهیه و توزیع و جابه‌جایی کالاها و همچنین خدمات پس از فروش را در بر می‌گیرد. البته مفهوم گسترده‌تر تجارت الکترونیک کسب و کار الکترونیک می‌باشد.
شاید برخی به اشتباه مبادله الکترونیکی داده‌ها و تجارت الکترونیکی را یکی بپندارند، ولی باید اذعان داشت که؛ مبادله الکترونیکی داده به صورت مکانیزمی تعریف می‌شود که به موجب آن انتقال و تبادل داده در راستای تحقق فعالیت‌های تجاری با ساختار و شکل تعریف شده و به کارگیری پیام‌های استاندارد شده بین‌المللی، توسط ابزار الکترونیکی از یک کامپیوتر به کامپیوتر دیگر انجام می‌شود، در حالی‌که تجارت الکترونیک عبارت از مبادله تجاری بدون استفاده از کاغذ است که در آن از مبادله الکترونیکی داده‌ها به عنوان یک ابزار به همراه پست الکترونیک، تابلوی اعلانات الکترونیک، انتقال الکترونیک وب و سایر فناوری‌های مبتنی بر شبکه استفاده می‌شود. به عبارت دیگر مبادله الکترونیکی داده‌ها به عنوان ستون فقرات تجارت الکترونیک عمل می‌نماید و با این تفاسیر، تجارت الکترونیک حیطه‌ای بسیار وسیع‌تر از مبادله الکترونیکی داده را دارد.70
در مدت کوتاهی که از آغاز عمر تجارت الکترونیک در جهان معاصر می‌گذرد، این فعالیت رشد بی سابقه‌ای را در کشورهای پیشرفته داشته‌است و پیش بینی می‌شود در آینده نزدیک با سرعت شگفت انگیزی در سطح جهان توسعه یابد. بر اساس آمار محاسبه شده موسسات معتبر اقتصادی نیز پیش بینی شده‌است که گستره این فعالیت تا سال ۲۰۱۰ به طور متوسط ۵۴ الی ۷۱ درصد رشد داشته است که نشان دهنده شتاب دار بودن حرکت آن است.
تجارت الکترونیک در ایران بسیار نوپا و در مراحل اولیه ‌است. اما اهمیت فناوری اطلاعات باعث شده تا تدوین و اجرای قوانین و لوایح مورد نیاز در این عرصه همواره مد نظر مسئولان ایران باشد. اما به ‌نظر می‌رسد با وجود برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی متعدد هنوز میزان آگاهی افراد و تجار کشور از نحوه استفاده از امکانات موجود برای تجارت الکترونیک کم است. از سوی دیگر نبود شناخت از میزان امنیت موجود در شبکه داخلی و جهانی باعث شده‌است که اطمینان لازم وجود نداشته باشد.
2-3-2: انواع تجارت الکترونیک
تجارت الکترونیک را می‌توان از حیث تراکنش‌ها71 به انواع مختلفی تقسیم نمود که بعضی از آنها عبارتند از:
الف) ارتباط بنگاه و بنگاه :(B2B)به الگویی از تجارت الکترونیکی گویند، که طرفین معامله بنگاه‌ها هستند. در این نوع از تجارت الکترونیکی مبادله کالاها، خدمات و اطلاعات بین شرکت ها و بازرگانان با یکدیگر به روش الکترونیکی انجام می‌گیرد. با توجه به سرعت و سهولت دسترسی بنگاه ها به شبکه های کامپیوتری و اینترنت، امروزه حجم معاملات به روش تجارت بین بنگاه ها از سایر انواع تجارت الکترونیکی بیشتر است.
ب) ارتباط بنگاه و مصرف کننده :(B2C)به الگویی از تجارت الکترونیک گویند که بسیار رایج بوده و ارتباط تجاری مستقیم بین شرکت‌ها و مشتریان می‌باشد. در این مدل تجارت الکترونیک، در یک طرف سازمان واقع شده است و در طرف دیگر افراد یا همان مشتریان قرار دارند. از این مدل با عنوان ارائه مجموعه خدمات بازاریابی و ترخیص کالا و خدمت به‌طور مستقیم براي مشتریان نیز یاد شده است.
ج) ارتباط مصرف‌کننده‌ها و شرکت‌ها :(C2B)در این حالت اشخاص حقیقی به کمک اینترنت فراورده‌ها یا خدمات خود را به شرکتها می‌فروشند. در حالی که بازار مصرف ONLINE روز به روز در حال گسترش است، بسیاری از خریداران دریافته اند که شیوه انتخاب محصول بسیار گسترده است و ممکن است که آن ها را غوطه ور سازد، چون وقتی که مصرف کنندگان، سایت هایی را در ارتباط با فروش محصول مورد نظر خود می‌یابند، یافتن خود محصول در آن سایت و بدست آوردن قیمت محصول اغلب کاری دشوار است.
د) ارتباط مصرف‌کننده با مصرف‌کننده :(C2C)در این حالت ارتباط خرید و فروش بین مصرف‌کنندگان است. در این مدل تجارت الکترونیکی، مزایده ها و مناقصه ها ی کالا از طریق اینترنت انجام می‌گیرد. مدل C2C شبیه به نیازمندی های طبقه بندی شده یک روزنامه و یا شبیه به یک دکه در بازار دست دوم یا سمساری است. ایده اصلی این مدل این است که مصرف کنندگان با یکدیگر بدون واسطه به خرید و فروش بپردازند.
ه) ارتباط بین بنگاه‌ها و سازمان‌های دولتی :(B2A)که شامل تمام تعاملات تجاری بین شرکتها و سازمانهای دولتی می‌باشد. پرداخت مالیاتها و عوارض از این قبیل تعاملات محسوب می‌شوند. در این نوع از تجارت الکترونیکی مبادله کالا،خدمات و اطلاعات بین بنگاه‏ها و دولت به‏ روش الکترونیکی انجام می‏گیرد. برای مثال می‏توان به مشارکت بنگاه‏ها در مناقصه‏ها و مزایده‏های دولتی، خرید کالاها و خدمات توسط دولت از بنگاه‏ها، پرداخت عوارض و مالیات از سوی بنگاه‏ها، انجام امور گمرکی بنگاه‏ها به روش الکترونیکی و… اشاره کرد.
و) ارتباط بین دولت و شهروندان :(G2C)الگویی بین دولت و توده مردم می‌باشد که شامل بنگاه‌های اقتصادی، موسسات دولتی و کلیه شهروندان می‌باشد. این الگو یکی از مولفه‌های دولت الکترونیک می‌باشد.
ز) ارتباط بین دولت‌ها :(G2G)این الگو شامل ارتباط تجاری بین دولتها در زمینه‌هایی شبیه واردات و صادرات می‌باشد. دو طرف مبادله حکومت می باشند یعنی دو کشور متفاوت که‏ یکی تحت عنوان فروشنده دیگری خریدار است.حوزه این مدل‏ تجاری در عرصه تجارت بین الملل می‏باشد و معاملات خارجی‏ کشورها را در برمی‏گیرد. این شیوه تجاری جدید می‏باشد. از معاملات این شیوه تجاری معاهدات و تفاهم‌نامه‏ها بین کشورها و پروژه‏های بین‌المللی قابل ذکر است.
البته باید گفت که انواع بالا کاملاً مستقل از هم نیستند و گاهی که تأکید بر خرید و فروش ندارند، در قالب کسب و کار الکترونیک می‌آیند.72
2-3-4: اینترنت و بیع الکترونیک
اینترنت نوعی شبکه است. به همین دلیل قبل از پرداختن به مفهوم اینترنت، به تعریف و مفهوم شبکه می‌پردازیم. شبکه در لغت به معنای توری و شبک به معنای به هم وصل کردن آمده است.73 معنای شبکه در ارتباط با اینترنت تا حدودی با معنای لغوی آن یکسان است؛ و به معنای اتصال از نوع ابزارهای الکترونیکی از جمله کامپیوتر است. اینترنت شبکه‌ای عظیم و وسیع است که از به هم پیوستن شبکه‌های مختلف محلی در سراسر دنیا تشکیل شده است و به این خاطر تعبیر برخی از آن، شبکه جهانی است.74
وجود شبکه‌ای از ابزارهای الکترونیکی مانند رایانه و ابزارهای دیگر، موردی است که در تجارت الکترونیک مورد توجه است. اگرچه اینترنت در توسعه و گسترش تجارت الکترونیک و همگانی شدن آن نقشی متمایز دارد، ولی تصور اینکه تجارت الکترونیک بدون اینترنت امکان‌پذیر نباشد، تصوری اشتباه است. زیرا سیستم پرداخت الکترونیک و انتقال وجه از سال 1960 به بعد در بانک‌ها مرسوم بوده است،75 در صورتی که اینترنت در آن سال‌ها موجودیتی نداشت. با این اوصاف می‌توان اذعان نمود؛ شبکه ارتباطی الکترونیکی در تجارت الکترونیک اساس و پایه مبادلات را تشکیل می‌دهد.
اینترنت، شبکه‌های داخلی بانک‌ها، شرکت‌ها و … از جمله شبکه‌هایی هستند که در تجارت الکترونیک مورد استفاده قرار می‌گیرند. همان‌گونه که بیان نمودیم؛ تجارت الکترونیک به اینترنت وابسته نیست ولی از آنجاکه عموم افراد به این شبکه گسترده دسترسی دارند و تجارت الکترونیک بیشتر از این طریق صورت می‌گیرد، اینترنت در این عرصه جایگاه مهمی کسب نموده است.
2-4: قرارداد الکترونیک
قرارداد الكترونيك نوع خاصي از قراردادها نيست بلكه وصف الكترونيك فقط بيانگر نحوه تشكيل آن است يعني شكل اين نوع قراردادها به صورت الكترونيك است. تشكيل قراردادها معمولاً نياز به تشريفات خاصي ندارد و به مجرد اينكه اراده افراد در خصوص ايجاد يك ماهيت حقوقي به مرحله اعلام رسيد و مورد توافق قرار گرفت يك قرارداد بين آنها تشكيل مي‌شود. روش اعلام اراده نيز اهميت ندارد بلكه هر وسيله كه دلالت بر قصد انشاي افراد كند، مي‌تواند موجد آثار حقوقي گردد. حال در قراردادهاي الكترونيك اراده افراد از طريق ابزارهاي الكترونيك تلاقي كرده و آثار حقوقي به بار مي‌آورند.
اعتبار چنين قراردادهايي كه با گسترش فناوري‌هاي نوين، به ويژه اينترنت، در امر تجارت مورد پذيرش و استفاده قرار گرفته‌اند، قابل انكار نيست حتي اگر قوانين به طور خاص تصريحي به آن نكنند. مع هذا، حضور قانون از جهت حفظ نظم عمومي و ايجاد چارچوب براي روابط حقوقي و معاملاتي افراد لازم است. از همين رو با پيدايش شيوه نوين تجارت الكترونيك نظام‌هاي حقوقي به بسترسازي تقنيني آن مبادرت ورزيده‌اند. در اين ميان براي تشكيل قراردادهاي الكترونيك نيز قوانين و مقرراتي وضع شده است.
2-4-1:تعریف
منظور از قرارداد همان عقد است و از حيث معني، عقد عبارت است از توافق و همكاري متقابل دو يا چند اراده به منظور ايجاد آثار حقوقي76 يا ايجاد يك ماهيت حقوقي77. از حيث دايره شمول نيز قرارداد مانند عقد داراي دو معني اعم و اخص است. قرارداد در معني اعم در برگيرنده عقود معين و غيرمعين است ولي در معناي اخص صرفاً شامل عقود غيرمعين مي‌شود.78 در اينجا مفهوم اعم قرارداد مورد نظر مي‌باشد. عبارت «الكترونيك» نيز صفت از كلمه «الكترون» است. بنابراين، منظور از قرارداد الكترونيك هر عقدي (معين و غيرمعين) است كه از طريق الكترون‌ها و از طريق واسطه‌هاي الكترونيك منعقد مي‌گردد. يعني اعلام اراده انشايي به صورت الكترونيك و در يك فضاي غيرملموس (مجازي) انجام مي‌شود. پس مي‌توان گفت قرارداد الكترونيك عبارت است از توافق و همكاري دو يا چند اراده به منظور ايجاد آثار حقوقي از طريق الكترونيك.
2-4-2: قرارداد الكترونيك و مبادله الکترونیک79
طبق تعريف قانون مبادلات الكترونيك ايالت يوتاي آمريكا، مبادله الكترونيك عبارت است از «عمل يا مجموعه‌اي از اعمال حادث به صورت الكترونيك بين دو يا چند شخص در ارتباط با انجام امور مربوط به كسب و كار و تجارت يا اموال دولتي»80 بنابراين اصطلاح مذكور مفهومي اعم از قرارداد الكترونيك دارد زيرا بسياري از تبادلات الكترونيك اطلاعات كه از طريق اينترنت انجام مي‌گيرد صرفاً انتقال اطلاعات است و هر داده پيامي نمي‌تواند موجد آثار حقوقي و مسئوليت‌ساز باشد.81
بنابراين، اگرچه دو اصطلاح مذكور گاهي به جاي يكديگر استعمال مي‌شوند ليكن آنچه كه در اين تحقيق مورد توجه قرار مي‌گيرد ناظر به آن دسته از تبادلات الكترونيك است كه موجود آثار حقوقي باشند. لازم به ذكر است، اصطلاحات ديگري همچون «قراردادهاي مجازي»82 و «قراردادهاي آن لاين»83 نيز گاهي در مفهوم قراردادهاي الكترونيك به كار برده مي‌شوند و معناي يكساني از آنها مستفاد مي‌گردد.
علاوه بر اين، در قانون تجارت الكترونيك ايران كه در برگيرنده مجموعه قواعد و مقرراتي در خصوص مبادلات الكترونيك است، در فصل دوم كه به تعاريف اختصاص يافته از اصطلاح ديگري تحت عنوان «عقد از راه دور»84 نام برده شده كه طبق تعريف عبارت است از: «ايجاب و قبول راجع به كالاها و خدمات بين تأمين كننده و مصرف كننده با استفاده از وسايل ارتباط از راه دور»85 ليكن، اصطلاح مذكور در هيچ جاي قانون مذكور استعمال نشده است كه به نظر مي‌رسد، اصلاحات نهايي بدون توجه به حذف اصطلاح عقد از راه دور صورت گرفته است. البته در مواد 37 و 47 عبارت معامله از راه دور به كار گرفته شده است بنابراين براي اينكه عمل قانونگذار لغو تلقي نشود بايد اصطلاح‌هاي «عقد از راه دور» و «معامله از راه دور» را مترادف دانسته و آنها را ناظر به مبادلات الكترونيك بدانيم.86
2-4-3: ماهيت قراردادهاي الكترونيك
با توجه به تحولات چشمگيري كه فناوري اطلاعات در امر تجارت ايجاد كرده و دو ويژگي سرعت و سهولت را به آن داده است، ديگر لزومي ندارد كه تجار به منظور مذاكره و تبادل اطلاعات در خصوص فعاليت‌هاي تجاري و انعقاد قرارداد مورد نظر خود در يك مجلس حاضر شوند بلكه آنها مي‌توانند از طريق فناوري‌هاي نوين الكترونيك نظرات و پيشنهادهاي خود را براي مخاطب ارسال كنند. طرف مقابل نيز

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی، قانون مدنی Next Entries دانلود تحقیق در مورد تجارت الکترونیک، قانون تجارت الکترونیکی، تجارت الکترونیکی