دانلود تحقیق در مورد اقتصاد کسب و کار، عرضه کنندگان، انتقال دانش

دانلود پایان نامه ارشد

جغرافيايي صنايع در بخشهاي مشابه از لحاظ بهرهوري داراي اهميت است؛ چرا که دانش و علم مربوطه زمانيکه صنايع و کارخانجات برخي اطلاعات و تکنيکهاي مربوط به توليد و محصول را به اشتراک مي گذارند، به راحتي انتقال مي يابد. از طرفي ديگر، دانشکدة اقتصادهاي شهرگرائي تأکيد دارد که تراکم جغرافيايي صنايع و کارخانجات از بخشهاي صنعتي متفاوت، براي بهبود بهرهوري مهم تر است؛ چرا که آن تبادل دانش متفاوت را که به عنوان منبع ايده هاي جديد و خلاق است، تسهيل مي کند. جداي از نقطه نظر منطقه گرائي و شهريگرائي، تأثير خوشه بندي صنعتي بر برقراري بهرهوري نيروي کار ممکن است تا حدودي به حوزههاي جغرافيايي و صنعتي تراکم نيز بستگي داشته باشد (پاکپون و ديگران، 2011).
5-2- انواع خوشه از ديدگاه صاحب نظران
يک تقسيم بندي از خوشه ها توسط آلتنبرگ و استامر در مقاله اي در مورد تجارب سياستگزاري در امزيکاي لاتين ارائه شده است. در اين مقاله سه نوع خوشه در امريکاي لاتين مورد بررسي قرار گرفته اند(Altenburg and stamer 1999).
الف- خوشه بقايي23 که از شرکت هاي بسيار کوچک تشکيل شده اند. اين شرکت ها براي بازارهاي محلي، کالاهاي مصرفي با کيفيت پايين توليد مي کنند و عمدتا در فعاليت هايي وارد شده اند که موانع ورود کم است و بسياري از آنها مشخصه بخش غير رسمي را دارند. بهره وري و سطح دستمزد در آنها بسيار کمتر از شرکت هاي متوسط و بزرگ است. ميزان “همکاري و تخصص بين شرکتي ” اندک است که نشانگر فقدان متخصصان و همچنين شکنندگي بافت اجتماعي است.
در اين نوع خوشه کپي برداري از ساير شرکت هاي درون خوشه، ساز و کار اصلي انتقال دانش است. فقدان اعتماد و تمايل اندک به همکاري ويژگي ديگر خوشه بقايي است به طوري که حتي به صورت انفرادي اقدام به خريد نهاد ها مي کنند. اين خوشه ها داراي ويژگي هاي پويايي و نوآوري بالا ( مانند خوشه هاي پيشرفته) نيستند ليکن کمک به آنها از جنبه اشتغال و درآمد زايي قابل توجيه است.
از آنجايي که شبکه سازي به ندرت در خوشه هاي بفايي شکل مي گيرد، شرکت ها نمي توانند به بسياري از مزاياي بالقوه خوشه سازي دست يابند.
ب- خوشه هاي پيشرفته تر مبتني بر توليد انبوه که در اين گونه خوشه ها چندين گروه از شرکت ها وجود دارند که از توليد کنندگان خردهپا و متوسط گرفته تا شرکت هاي بزرگ داراي قابليت هاي خوب مديريتي و فنآوري را در بر مي گيرند. اين نوع خوشه ها عموما در دوره رونق استراتژي جايگزيني واردات رشد کرده اند و توليدشان بيشتر به کالاهاي مصرفي استاندارد براي بازار هاي داخلي مربوط مي شود.
در چنين خوشه هايي در مقاسه با خوشه هاي کشور هاي پيشرفته، ميزان تخصص و همکاري بين شرکت ها بسيار کمتر است و مزاياي غير ارادي خوشه سازي سيطره دارد. در بين شرکت ها همکاري غير رسمي نادر است و انجمن هاي صنفي قوي نيستند. اين ويژگي ها به چهارچوب برنامه جايگزيني واردات مربوط مي شود و اين در شرايطي است که فشار رقابت ناچيز است، تخصص نداشتن تاواني ندارد، بازار داخلي محدود است و فقدان قابليت رقابتي مانع صادرات است.
ج) خوشه هاي متشکل از شرکت هاي فراملي: در فعاليت هاي پيچيده تر از لحاظ فناوري مثل صنايع الکترونيک و خودرو سازي، خوشه ها متشکل از کارخانه هاي بزرگي هستند که شعبه توليد کنندگان جهاني اند و معمولا محصولات خود را به بازارهاي بينالمللي ارائه مي کنند. کسب تسلط تکنولوژيکي بر اين فرايند ها دشوار است و در آن صرفه هاي مقياسي اهميت زيادي دارد.
در اين نوع خوشه ها تحقيق و توسعه در کشورهاي مادر انجام مي شود و طرح ها صرفا براي ساخت به مکان هاي توليدي فرستاده مي شود. شمار شرکت ها به دو دليل مي تواند در خوشه هاي فراملي افزايش يابد، نخست آنکه سرمايه گذاران ديگري که کالاهاي مشابه توليد مي کنند در همان نزديکي سرمايه گذاري مي کنند(مخصوصا اگر شرکت پيشتاز و موفق باشد) و برخي صرفه هاي بيروني مثبت مانند شکلگيري حوزهاي محلي از کارگران ماهر يا انباشت تجارب مقامات محلي و انجمنهاي صنفي در زمينه همکاري با سرمايهگذاران خارجي پديدار مي شود. دوم آنکه قطعات و اجزا بايستي در جوار کارخانه هاي مونتاژ صورت پذيرد به ويژه در شيوه هاي توليد انعطاف پذير، که عرضه کنندگان خارجي نيز بايد در نزديکي شرکت مونتاژکنند نهايي باشند.
با توجه به لزوم نزديکي مکاني در نظامهاي توليد انعطافپذير و فرايند آزاد سازي در عرصه حط مشيهاي ملي و فراملي، مکانهاي توليد شرکت هاي بزرگ هر چه بيشتر خصيصه هاي خوشه اي پيدا کردهاند. در ضمن، پويايي خوشه، دولت هاي محلي و انجمن هاي صنفي را ترغيب مي کند تا نهاد هاي پشتيبان ايجاد کنند و براي متحول کردن خوشه ها، خطمشيهاي خاصي را هدف قرار دهند. اين ويژگي ها تمايز بخش خوشه هاي فراملي از مجتمع هاي عادي سرمايه گذاري خارجي است.( اشميتز و ندوي،1381)
تقسيم بندي هاي مختلفي در مورد خوشه هاي صنعتي وجود دارد واز جمله، خوشه ها را مي توان بر اساس نوع توليدات يا خدماتي که ارائه مي دهند ،دسته بندي کرد. به عنوان مثال، خوشه هايي با فعاليت در زمينه توليدات قطعات خودرو (خوشه قطعات خودرو تبريز)، خدمات مالي(خوشه خدمات مالي لندن )توريسم (در آفرقاي جنوبي)، توليد کاشي و سراميک (در يزد) و .. وجود دارد .
در يک تقسيم بندي ،خوشه ها را بر اساس پويايي ،استقرار و پوشش جغرافيايي، به خوشه هاي صنايع محلي که فقط بازارهاي محلي را پوشش مي دهد، خوشههاي وابسته به منابع طبيعي محلي که فعاليتشان به منابع و نهادهاي مناطق محل استقرار وابسته است؛ و خوشه هايي که اساساً وابسته به محل استقرار خود، از نظر محيط کسب و کار خود نيستند و به آنها خوشه هاي تجاري شده اطلاق مي شود، بخش بندي مي کنند. در يک دسته بندي ديگر، خوشه ها را مي توان از نظر ميزان توسعه يافتگي در منحني عمرشان به خوشه هاي جنيني، شکل يافته، در مرحله توسعه و توسعه يافته تقسيم کرد. دسته بندي ديگري نيز با توجه به سطح و نوع تکنولوژي خوشه ها وجود دارد که بر اساس آن، خوشه ها به فناوري پيشرفته، متوسط و کوچک، سنتي و هنري تقسيم مي شوند.
6-2- مدلهاي اقتصادي تحليل خوشه ها
براي بررسي تحليل رفتاري و عملكردي خوشه ها (صنعتي ـ فناوري) مدلهاي توسط اقتصاددانان طراحي گرديده است كه با استفاده از آنها مي توان فرايند خوشه اي شدن ارتباطات پيشين و پسين بنگاههاي درون يك خوشه، ارتباطات، بالا دستي و پايين دستي بين خوشه ها و نيز سرريزها و هم پوشاني خوشه ها را مورد مطالعه و بررسي قرار داد بر گمان و فيسر 1999 روشهاي تحليل و مطالعه خوشه ها را بر اساس ادبيات اقتصادي به صورت زير دسته بندي مي نمايند:
الف ـ روش ديدگاه كارشناسي
ب ـ روش ضريب مكان
ج ـ روش همسان سازي بر اساس جدول داده ـ ستانده
د ـ روش تحليل شبكه اي
هـ ـ روش سرشماري عمومي
روشهاي گفته شده، هر يك نقاط قوت و يا ضعفي را دارا هستند كه بسته به مورد استفاده مي توان از آنها بهره جست. اين روشها همگي محدوديت دسترسي به داده هاي منطقه اي را دارا بوده و بر اساس ميزان دسترسي يا دقت داده ها ضريب اطمينان خواهند يافت. روش ديدگاه كار شناسي هنگامي مورد استفاده قرار مي گيرد كه با اطلاعات مناسب و كافي در دسترس نبوده و زمان و هزينه كافي براي جمع آوري و بدست آوردن آنها موجود نباشد، و يا اطلاعات موجود غير قابل اعتماد باشند. در اين صورت مي توان از روش پيمايش ساده كارشناسان فن و يا پيمايش تكرارپذير كارشناسان فن استفاده نمود.
روش دوم بر اساس اطلاعات ملي و مخصوصاً ضرايب مكان شاخص هاي با اهميتي چون اشتغال و تداخل اين شاخص در آمارهاي منطقه اي مي تواند وضعيت واردات يا صادرات خوشه را با ساير خوشه ها و يا بخشهاي منطقه و ساير مناطق نشان داده، سپس با بهره گيري از ضرايب اخذ شده وضعيت تداخل ميان خوشه اي را مورد بررسي قرار داد. روش سوم جداول داده ـ ستانده ملي و منطقه اي و ضرايب آنها را مورد دقت قرار داده، با بهنگام نمودن ضرايب و مقابله با سطح دستمزدهاي منطقه اي مي توان ضريب تداخل ميان خوشه ها را محاسبه و مورد بررسي قرار داد.
روش چهارم روش تحليل شبكه اي است كه در آن به علت نبود فرصت مناسب و هزينه كافي، يك بنگاه اصلي نمونه اي از يك خوشه انتخاب و بر اساس مطالعه رفتار اين بنگاه احكامي در خصوص وضعيت خوشه صادر خواهد شد. روش پنجم در حقيقت پرهزينه ترين ولي دقيق ترين روش بررسي خوشه ها است. اين روش مي تواند اطلاعات دقيق و قابل اعتمادي را جهت بررسي كامل و دقيق خوشه ها بدست داده و مبناي سياستگذاري قرار گيرد (منيري، 1391).
1-6-2- اقتصاد مبتني بر خوشه
هيچ كشوري در همه رشته هاي صنعتي داراي مزيت نيست و به همين ترتيب نمي تواند داراي خوشه هاي صنعتي در همه رشته ها باشد. در مقابل، در صورتي كه كشوري در رشته يا رشته هاي صنعتي خاصي داراي مزيت باشد و خوشه هاي مرتبط با صنايع مذكور نيز در كشور وجود داشته باشد، سياست هاي صنعتي آن كشور مي تواند بر توسعه خوشه هاي مذكور (كه خوشه هاي هسته اي ناميده مي شوند) متمركز شود. در واقع در اين حالت انتظار مي رود توسعه خوشه هاي هسته اي مورد نظر، توسعه صنعت و اقتصاد كشور را متاثر نمايد (منصوري، 1388).
7-2- برنامه توسعة خوشهاي
توسعة صنعتي از طريق خوشههاي کسب و کار به عنوان يکي از رويکردهاي بديلي است که طي دو سه دهة اخير در کشورهاي مختلف توسعه يافته و در حال توسعه سرلوحه کار سياستگذاران توسعه صنعتي قرار گرفته است. اين رويکرد به طور موفقيت آميزي قادر است تا نقش حياتي براي توسعه صنايع کوچک و متوسط ايفا نمايد. برنامه هاي توسعه خوشه اي معمولا شامل چند گام مشترک است:
شناسايي همه خوشه هاس صنعتي موجود در کشور. اين کار معمولا با اجراي پروژه تهيه نقشه کشوري خوشه هاي صنعتي و مطالعه فراگير آنها به اجرا در ميآيد.
انتخاب خوشه هاي داراي اولويت جهت مداخله توسعه اي
انتخاب فرد شايسته براي عامليت توسعه خوشه و آموزش تخصصي فرد
آغاز پروژه توسعه خوشه اي (منصوري و محمدلو، 1388).
1-7-2- پروژه توسعه خوشهاي
پروژه توسعه خوشه صنعتي، کوششي برنامه ريزي شده است که توسط يک مؤسسة توسعه اي (از درون يا بيرون خوشه) با همکاري و کمک نهادهاي مختلف محلي جهت ارتقاء سطح پويايي يک خوشه و بهبود قابليت پذيري آن به اجرا در ميآيد. يک پروژه توسعه خوشه اي از يک سو بر ارتباطات دروني بخش هاي مختلف خوشه تمرکز کرده و از سوي ديگر به زنجيره ارزش اقتصادي که خوشه صنعتي مورد نظر بخشي از آن است، توجه دارد.بنابراين سعي مي کند از “تأمين مواد و نهاده اي اوليه گرفته تا ارائه محصول و خدمات به مصرف کننده نهايي” را به مسيري صحيح تر هدايت و راهبري نمايد. بنابراين در اين فرايند ضمن توجه به روندها و سناريوهاي بين المللي، ملي و سطح صنعت، بر مشکلات موجود و مسيرهاي توسعه خوشه تأکيد ميشود. معمولا خوشه ها داراي يک يا چند گلوگاه اصلي هستند. اين گلوگاهها مينواند در حوزههاي تکنولوژي، بازار، سطح سرماية اجتماعي و اعتماد، کيفيت و … باشد. شناسايي صحيح و کامل مسائل مبتلا به خوشه و طراحي بهترين راهکارهاي مبتني بر مشارکت، پيش نيازهاي اصلي توسعة يک خوشه است (همان منبع).
2-7-2- مسئوليت اجرائي يک پروژه توسعة خوشهاي
معمولاً پروژههاي توسعة خوشهاي با مسئوليت سازمانهاي توسعهاي دولتي، عمومي و گاهاً فعالان درون خوشه صورت ميگيرد. مسئوليت مستقيم راهبري يک پروژه توسعة خوشهاي بر عهدة عامل توسعة خوشه (Agent Development Cluster) است. عامل توسعة خوشه عموماً فردي است با تحصيلات دانشگاهي مرتبط (ترجيحاً مهندسي صنايع، مديريت و اقتصاد) و تجربة کافي (حداقل 5-4 سال) در حوزه صنايع کوچک و متوسط که داراي قابليتهاي رهبري، ايجاد ارتباط مثبت و اثربخش، قدرت تحليل اقتصاد کسب و کار، آشنا به رويکردهاي کل گرا و سيستمي، توان حل تعارضات، روحية پويا و فعال و ترجيحاَ داراي سن بين 50 – 30 سال.
3-7-2- گامهاي اصلي پروژه توسعه خوشهاي
اگرچه در مدلها و روشهاي مختلف توسعه خوشه اي از اصطلاحات و فازهاي مختلفي ياد ميشود، اما اغلب روشها به ويژه روشهايي که به خوبي در مناطق مختلف جهان به اجرا درآمدهاند، با

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درباره فصوص الحکم، انسان کامل، عالم برزخ Next Entries دانلود تحقیق در مورد صنعت خودرو، انکوباتورها، منابع محدود