دانلود تحقیق در مورد افغانستان، مواد مخدر، مبارزه با مواد مخدر، سپتامبر 2001

دانلود پایان نامه ارشد

امنيتي در سياست خارجي هر دو كشور در تنظيم اين روابط ، بسيار اثرگذار بوده است. هر دو كشور در پيشبرد پروژه كريدور شمال – جنوب همكاري موثر را دنبال كرده اند. براي جمهوري‌هاي آسياي مركزي و قفقاز ( غير از گرجستان ) خروج از انسداد جغرافيايي بسيار اهميت دارد و پروژه هايي كه در اين مسير به آنان ياري رساند مورد توجه جدي قرار دارد. (پيشين)
نزديکي ديدگاه روسيه و ايران نسبت به بسياري از مسائل منطقه اي و جهاني عامل مهمي در نزديکي و بسط روابط دو کشور شده است. از ديدگاه روسيه ، ايران اين ظرفيت را دارد که هم در جهت ثبات و هم بي ثباتي منطقه مهم آسياي مرکزي و قفقاز ايفاي نقش نمايد. نفوذ و اعتبار تهران در دنياي اسلام مشخص و بطور بارزي براي روسيه با اهميت است. نقش تعيين كننده ايران به عنوان رئيس سازمان كنفرانس اسلامي نيز براي روسيه بسيار حائز اهميت بود.
در اين دوران با توجه به نقش مهم روسيه در منطقه به عنوان يک کشور صاحب نفوذ و قدرت، داراي اهميت خاصي براي ايران بوده که به تبع آن سياست خارجي ايران در رابطه با روسيه از اولويت جدي و مهمي برخوردار بود. به عبارت ديگر ايران سعي ميکرد با ديدي واقع گرايانه و با در نظر گرفتن ملاحظات سياسي جهاني و منطقه اي به اين کشور (هر چند تضعيف شده) به عنوان قدرتي که با ساختارهاي زيربنايي وسيع در حوزه هاي مختلف و داراي بنيه علمي و فني مناسب و قدرت بالاي نظامي برجاي مانده از اتحاد شوروي بنگرد که مي توان با آن کشور، همکاري گسترده برقرار و مناسبات متوازن ديپلماتيک فيمابين را گسترش داد. (پيشين)

2-3-2) اثرپذيري و منافع مشترک در منطقه پيراموني دو کشور:
همجواري ايران و روسيه با آسياي مركزي و قفقاز و اثرپذيري هر دو از تحولات داخلي اين كشورها زمينه را براي نزديكي فزاينده دو كشور هموار ساخت. در پرتو دگرگوني در سياست خارجي روسيه، اهميت جمهوري هاي سابق اتحاد شوروي ارتقا يافت. رهبران روسيه بر ضرورت توسعه روابط با اين كشورها در آسياي مركزي، قفقاز و شرق اروپا مجدداً توجه خود را متمركز كردند. اين جمهوري ها كه ” خارج نزديك” خوانده شدند، جايگاه ويژه‌اي در روابط خارجي روسيه پيدا كردند. به ويژه جنگ داخلي در تاجيكستان، جنگ قره‌باغ، جدايي طلبي در مولداوي و چچن اين حساسيت را شدت بخشيده بود. با دگرگون شدن نگرش حاكم بر سياست خارجي فدراسيون روسيه و اهميت جهان اسلام و خاورميانه، روابط با ايران نيز ارتقا يافت. نقش مؤثر ايران در مذاكرات صلح تاجيكستان غيرقابل چشم‌پوشي بود. اين همكاري مي‌توانست در قفقاز و آسياي مركزي، براي روسيه مزاياي گوناگون در بر داشته باشد. (پيشين)
نقش سازنده و واسطه جمهوري اسلامي ايران در جمهوري هاي شوروي سابق در آسياي مرکزي و ماوراي قفقاز و همکاري هاي ويژه دو کشور در حل و فصل مسائل تاجيکستان و تلاش براي تشکيل دولت آشتي ملي و پايان جنگ داخلي در آن کشور در نيمه دهه 1990 که عرصه مناسبي از همکاري و هماهنگي فيما بين بود و نيز مبارزه با نفوذ کشورهاي خارجي فرا منطقه‌اي در کشورهاي آسياي مرکزي و ماوراي قفقاز و مخالفت با توسعه ناتو به شرق و حضور آمريکا و برخي کشورهاي ديگر در منطقه آسياي مرکزي و درياي خزر از موضوعات مشترک مورد توجه دولت روسيه مي باشد. از نظر رهبران روسيه، ايران در آسياي مرکزي و ماوراي قفقاز اساسأ بسيار مسئولانه عمل مي کند. (پيشين)
پيروزي نظامي غيرمنتظره و سريع نيروهاي طالبان در افغانستان، روند مثبت روابط ايران و روسيه را تشديد کرد. يكي از عوامل مهم نزديكي ايران و روسيه در آسياي مركزي و قفقاز، گسترش بنيادگرايي اسلامي تحت تأثير انديشه هاي طالباني است كه با حاكميت آنها در افغانستان شدت نگران كننده اي يافت. طالبان گرايي كه زمينه هاي رشد خود را از فقر، ركود، فساد موجود در نظام هاي سياسي پس از فروپاشي اتحاد شوروي مي گرفت به تهديدي جدي عليه ثبات و امنيت در منطقه تبديل شد كه نزديكي ايران و روسيه را تقويت كرد. (پيشين)
ايران براي بررسي وضعيت افغانستان يک کنفرانس منطقه اي با شرکت روسيه در تهران برگزار کرد. روسيه نيز که از امکان نفوذ طالبان به کشورهاي آسياي مرکزي و حتي خود روسيه که حدود 20 درصد جمعيت آن را مسلمانان تشکيل ميدهند در هراس بوده و منافع مشترکي با ايران در متوقف کردن طالبان داشت. لذا دو کشور با اتخاذ مواضع هماهنگ در مبارزه با حاکميت طالبان و نيروهاي سازمان القاعده در افغانستان براي محدود کردن ميدان عمل و حوزه نفوذ آنان و توسعه فعاليت طالبان در کشورهاي همسايه و جلوگيري از قاچاق مواد مخدر از سوي اين کشور با يکديگر همکاري کردند. ضمنا دو کشور در جريان سفر پريماکف نخست وزير روسيه به تهران در سال 1999 موافقتنامه اي براي مبارزه با مواد مخدر تنظيم کردند. (پيشين)
هر چند ايران به عنوان كانون تروريسم از سوي آمريكا همواره مورد حمله قرار گرفته، ولي سياست هاي منطقه‌اي آن به خوبي نشان دهنده اهميت تقويت صلح و ثبات از سوي ايران است كه در دوران رياست جمهوري آقاي خاتمي ابعادي گسترده و نافذ يافت. به اين ترتيب پيوندهاي مشتركي در عرصه هاي سياسي – امنيتي‌، روند نزديكي ايران و روسيه را تداوم بخشيده است.
از طرفي ديگر حضور گسترده نظامي آمريکا در منطقه آسياي مرکزي و قفقاز بخصوص پس از حوادث 11 سپتامبر 2001 و حمله نظامي و اشغال کشور افغانستان بر نگراني روسيه بيش از پيش افزوده است. مسئله گسترش ناتو به سوي شرق كه به عنوان دغدغه اي مهم براي رهبران روسيه با دقت مورد توجه قرار گرفته، ضرورت تقويت همكاري‌هاي دفاعي – نظامي در آسيا را با بهره گيري از زمينه هاي تعارض براي روسيه برجسته ساخته است. براي ايران نيز در شرايط تقابل مستمر با آمريكا، روسيه نقطه اتكايي قابل اطمينان تلقي شده كه به طور روزافزون در اين چارچوب به ايفاي نقش پرداخته است ولي بهرحال سياست خارجي اورآسياگراي روسيه، توسعه روابط مستمر با ايران را الزامي اجتناب ناپذير ساخته، تا از تعارض مستمر ايران و آمريكا به نفع آن بهره برداري شود. (پيشين)
در همين چارچوب چين، روسيه و برخي کشورهاي آسياي مرکزي در قالب منافع مشترک و بمنظور مقابله با خطرات و تهديدات امنيتي و حضور کشورهاي فرامنطقه اي در حوزه آسياي مرکزي در سال 1997 به تشکيل پيمان شانگهاي مبادرت نمودند.
تلاش غرب به ويژه آمريکا آن است که روسيه را هر چه بيشتر در مناطق استراتژيک به ويژه حوزه شوروي سابق تضعيف و تحديد نمايد. اين روند که از تضعيف جامعه کشورهاي مستقل مشترک المنافع و با وقوع انقلاب هاي مخملي در کشور اوکراين و تکرار آن در گرجستان و به قدرت رسيدن نيروهاي غربگرا در آن کشورها وارد مرحله جديدي شد هر چند گسترش آن در آذربايجان متوقف گرديد. بروز انقلابهاي مخملي در اين کشورها و فروپاشي نظامهاي مستقر در اين جمهوري ها که با حمايتهاي مستقيم آمريکا صورت گرفت و پيگيري اين سياست براي تغيير صحنه سياسي در روسيه سفيد و ديگر کشورهاي منطقه، دغدغه ديگري بوده كه هر دو كشور روسيه و ايران به آن توجه كرده اند. لذا روسيه هر اقدام و سياستي که موجب تضعيف حريف (آمريکا) و عدم کاميابي آن شود را به مورد اجرا مي‌گذارد که يکي از آن اقدامات توسعه همکاريها با جمهوري اسلامي ايران است. (پيشين)
پس از استقلال كشورهاي حاشيه درياي خزر كه تعداد كشورهاي ساحلي به ? كشور تبديل شد، روابط ايران و روسيه تحت تأثير ادعاهاي جديد قرار گرفت. در دوران اتحاد شوروي قراردادهاي ???? و ????، روابط ايران و اين كشور را در خصوص بهره‌برداري از درياي خزر روشن كرده بود و پس از فروپاشي كشورهاي ساحلي متعهد شده بودند به قراردادهاي دوران اتحاد، تا انعقاد قراردادي جديد پايبند باشند. ولي دولتهاي آذربايجان و قزاقستان به زودي تلاش كردند با شركت هاي خارجي در مورد بهره‌برداري از نفت از درياچه قراردادهاي گوناگون را منعقد سازند. قرارداد دولت قزاقستان با كمپاني آمريكايي شورون در حوزه نفتي تنگيز و دولت آذربايجان با كنسرسيوم شركت هاي نفتي در باكو از اين شمار است. شركت هاي نفتي بين‌المللي نيز در روند اغراق آميز، منابع نفتي درياي خزر را تا ??? ميليارد بشكه برآورد كردند تا حمايت سياسي لازم كشورهاي غربي را تامين كنند.
آمريكا پس از فروپاشي اتحاد شوروي به بازيگري فعال و موثر در اين منطقه تبديل شد تا “مهار” ايران و روسيه را به طور همزمان انجام دهد. روسيه همراه با ايران مدتي بر حقانيت و مشروعيت قراردادهاي قبل از فروپاشي تاكيد داشت و از رژيم مشاع براي درياچه و منابع آن حمايت مي كرد، ولي از سال ???? قرارداد تقسيم حوزه شمالي را با قزاقستان بست و سپس در سال ???? با آذربايجان در مورد تقسيم سواحل خود به توافق رسيدند. روسيه از آن پس رژيم دوگانه‌اي را دنبال كرد، مشاع در سطح و تقسيم در زير بستر. مخالفت هاي جمهوري اسلامي ايران نيز راه به جايي نبرد. روسيه اطمينان داشت در شرايط موجود سياست خارجي ايران و تعارض با آمريكا، برگ برنده را به تنهايي دراختيار دارد. آذربايجان و قزاقستان مدتي از ايده دريا بودن خزر نيز دفاع مي كردند، تا بتوانند براي استفاده از كانال ولگا- دن و ولگا- بالتيك شرايط لازم را مهيا سازند. فدراسيون روسيه به شدت با ايده دريا بودن خزر مخالفت كرده، زيرا در اين صورت مفاد كنوانسيون ???? حقوق درياها بر آن اطلاق مي گردد و مناطقي به عنوان منطقه انحصاري اقتصادي براي بهره‌مندي از منافع آن براي هر يك از كشورهاي ساحلي مشخص مي سازد. روسيه در پي بهره‌گيري از اهرم‌هاي نفوذ خود بر روند شكل گيري رژيم حقوقي جديد اين درياچه بوده است. ايران نيز ضمن مخالفت با توافق هاي تقسيم درياچه توسط كشورهاي آذربايجان- روسيه – قزاقستان همواره بر سهم ?? درصدي خود تأكيد كرده است، البته بدون آنكه ابزارهاي ديپلماتيك لازم براي تحقق آن را فراهم آورده باشد. (پيشين)
مذاكرات درياي خزر ونحوه تقسيم منافع آن حتي پس از شكل گيري نوعي رژيم دوگانه به نتيجه نهايي نرسيده، زيرا گذشته از عدم موافقت ايران، كشورهاي امضاء كننده قراردادهاي تقسيم، در مورد ماهيت اين امر دچار اختلاف نظر جدي شدند. مسائل حاكميتي سبب شد آنها تفاسير گوناگوني را در اين زمينه مطرح كنند. از نظر روسيه اين تقسيم فقط تكنيكي و فاقد جنبه هاي حاكميتي بود. ولي آذربايجان و قزاقستان نظر ديگري داشتند. به هر حال اقدام روسيه با برگزاري مانور نظامي نشان داد که در صورت لزوم از ابزار سنتي ديپلماسي بهره خواهد گرفت. هر چند اين اقدام در پاسخ به تهديدات ناشي از تروريسم و قاچاق خاويار معرفي شده بود ولي روشن بود كه پوتين رئيس جمهوري روسيه در پي تثبيت موقعيت برتر خود در درياي خزر با بهره‌گيري از همه اهرم هاي قدرت روسيه است. به رغم اينكه ايران تنها و بهترين مسير دسترسي به آب هاي آزاد جهان را از سمت جنوب براي انتقال انرژي از اين منطقه و پيرامون آن ارائه مي كند، به دليل تخاصم با آمريكا نتوانسته از اين مزيت به خوبي بهره گيرد. بدون ترديد ميان مسيرهاي انتقال انرژي از اين حوزه و روند شكل گيري رژيم حقوقي جديد درياي خزر، ارتباط مستقيم و تنگاتنگي وجود داشته كه ايران از آن بهره گرفته است. (پيشين)

2-3-3) حمايت ايران از تماميت ارضي روسيه :
هدف اصلي آمريکا در روسيه، اضمحلال قدرت روسيه و تجزيه آن به کشورهاي کوچکتر و ضعيف‌تر مي باشد و از هرگونه اقدامي هم در اين زمينه حتي الامکان دريغ نمي‌ورزد، امري که مقامات کرملين از آن به خوبي آگاهند. ايالات متحده آشکارا و بي پروا در امور داخلي روسيه دخالت مي کند. حمايت غرب و ايالات متحده از چريکهاي جدايي‌طلب در جمهوري خودمختار چچن که دخالت آشکار در امور داخلي روسيه مي باشد نيز برهمين اساس است. در مقابل، جمهوري اسلامي خود را نه فقط با عدم پشتيباني از چريک‌هاي جدايي طلب از ورود به منازعه در چچن دور نگاه داشت بلکه سياست ايران، توأم با حمايت بي دريغ از تماميت ارضي و يکپارچگي سرزميني روسيه بود. هر چند مقامات ايراني در مورد جنگ چچن اهميت يافتن راه‌هاي مسالمت آميز براي پايان به آن را مطرح مي كردند ولي به هر حال همان گونه كه روسيه مي‌خواست، مقامات ايراني

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد جهان اسلام، روابط دوجانبه، سپتامبر 2001، نفت و گاز Next Entries دانلود تحقیق در مورد از دست دادن فرصت، تجارت دو جانبه، سلسله مراتب، سازمان ملل