دانلود تحقیق در مورد ادبیات شفاهی، تحلیل داده، زن در ادبیات، ایلات و عشایر

دانلود پایان نامه ارشد

زوار “فَتِ راه” می دهند، “فت راه” یا فتح راه معمولاً مقداری پول است. البته، مسافران بعد از آمدن از مشهد مقدس برای کسانی که “فَتِ راه” دادن، دستمالی ابریشمی، جانماز، نبات طواف شده و تُربت معروف به گل تربت تقدیم می کنند.
– رضا بهرامی در تحقیقی با عنوان”خواستگاری در میان ایلات کرد شمال خراسان” که در سال 1385 به نگارش در آورده است به تاریخچه کردها و اعتقادات و آداب و رسون آنها به خصوص در مورد خواستگاری پرداخته است که خلاصه ای از آن به این صورت است که:
خواستگاری در میان ایلات كرد شمال خراسان چه برای اقوام نزدیك و چه دور، تقریبا یكسان بوده است. خواستگاری با اقدام پدرو مادر پسر – كه معمولا در مرحله اول زنها هستند – وبا رفتن به خانه دختر مورد نظر، شروع می شود تا نظر پدر و مادر دختر را نسبت به خود جلب كنند.
خواستگاران از نزدیكان داماد یا پیرزنهایی كه ازاعتبار و تجربه كافی برخوردارند، انتخاب می شوند و در اغلب مواقع، مادر داماد به همراه خواستگاران نمی رود. خواستگاران وظیفه دارند دختر را از نظر اصالت خانوادگی، جمال، كمال و توانایی كار در عشیره بپسندند و پرس و جو نمایند كه دختر خواستگار دیگری نداشته باشد. البته واضح است در این بررسی ها، به گونه ای رفتار نمی كنند كه زننده و یا جنبه ی توهین آمیزداشته باشد. پس از مقدمه چینی ها، اگر خواستگاران، دختر را نپسندند به زودی خداحافظی كرده و می روند اما اگر دختر مناسب و مورد پسندشان واقع شود، موضوع را بی پرده با مادر و خویشاوندان دختر در میان می گذارند و می گویند آمده اند تا دخترشان را برای فلان شخص خواستگاری نمایند. مادر و خویشان دختر اجازه می خواهند و در جواب می گویند بر روی چشم، اجازه بدهید تا با دختر، پدر و دیگر خویشان، موضوع را در میان بگذاریم. مهمانان نیز، اجازه رفتن گرفته، و قول می گیرند چند روز بعد بیایند و خبر بگیرند. خانواده دختر در مدتی كه معین كرده اند موضوع را با بستگان خود در میان گذاشته و شور و مشورت می كنند.
در این گونه گفتگوها اغلب ناسازگاری های شدیدی اتفاق می افتد. به ویژه هنگامی كه جوانانی از خانواده خود مانند پسرخاله، پسردایی، پسرعمو و جز آنها به دختر نظر داشته باشد. در این گونه مواقع، عاقبت مادر دختر نظر خود را موافق می سازد و در هر حال در موعد مقرر تصمیم نهایی گرفته می شود. در روز مقرر پیكی از سوی خانواده پسر می آید كه: «شما قولی به خانواده فلانی داده بودید حالا اجازه می دهید كه خواستگاران رسما به خدمت برسند؟» اگر پاسخ خانواده دختر منفی باشد موضوع به كلی فراموش می شود.چنانچه پاسخ مثبت باشد پدر دختر به پیك خانواده پسر می گوید: «مانعی ندارد» ، و اگر پسری از اقوام عروس، داوطلب ازدواج با این دختر باشد و خانواده دختر نیز موافق با وی باشد، خانواده پسر داوطلب در این امر تعجیل می كند و پا پیش می گذارد.
– زهرا صفایی نیز طی مقاله ای با عنوان”رقص در ایلات و عشایر ایران زمین” که در دی ماه 1384 در هفته نامه فصل نو به چاپ رسانده است به نحوی کاری مردم شناختی انجام داده است، خلاصه تحقیق ایشان به شرح ذیل می باشد:
یکی از مهمترین آداب و رسوم در میان ایلات و عشایر ایران رقص یا حرکات موزون و ریتمیک می باشد . هرچند رقص درکنارموسیقی به عنوان یک سرگرمی و عاملی روحیه بخش ، نشاط آور و شادی آفرین مطرح است که به زندگی سخت و دشوارایلیاتیِ سخت کوش، رنگ و جلایی خاص می بخشد ، لکن رقص از جنبه های دیگری نیز قابل بررسی است . رقص به عنوان یک هنر در کنار موسیقی و شعر بیان کننده حالات روحی و وسیله ای برای بیان احساسات و عواطف فردِایلیاتی بوده و نیزابزاری جهت ایجاد ارتباطِ نمادین می باشد . رقص درهمراهی با قصه گویی ونقالی نوعی نمایش گونه ی پرشور برای جذاب کردن کار قصه گوست و از این جهت قابل مقایسه با پانتومیم یا نمایش صامت در تئاتر می باشد که در آن فارغ از صحنه آراییهای مرسوم ، تنها با حرکات صورت ، دستها و بدن ، معنایی خاص را به بیننده القا می کنند . رقص همچنین کارکردهای دیگری مانند برانگیختن حس تعاون و دوستی از یکسو و پرورش احساس رقابت سازنده میان افراد ایل دارد و سبب آمادگی جسمانی و روانی برای انجام کارهای سخت زندگی کوچ نشینی می شود . باید توجه داشت که در اکثر ایلها و عشایر ایران همچنانکه بخش عظیم ، مهم و سختی از کارها بر دوش زنان است و زنان نیز دوش بدوش مردان و گاهی حتی بسیار فراتر از آنها به کار می پردازند و در تقسیم کار اجتماعی واجد نقشها و جایگاههای مهم و قابل توجهی هستند، درآیینها و رسوم نیز همه ی افراد ایل اعم از مردان و زنان همراهند و اصولا” در رقصها خصوصا” آنها که بازگوکننده ی مفاهیم خاصی هستند، هم زنان و هم مردان دارای نقش برابر می باشند و در رقصهای آیینی همه با هم می رقصند . این همراهی زنان با مردان در رقص ، در گذشته و تاریخ تمامی عشایر به چشم می خورد، لکن در معدودی از عشایر اکنون زنان و مردان در دستجات جداگانه ای می رقصند .
– فاطمه امیری در تحقیقی با عنوان”بررسی شیوه های سنتی ازدواج در بین ایلات کهگیلویه و بویر احمد” که در مرداد ماه 1384 توسط خبرگزاری جمهورس اسلامی( ایرانا) چاپ شده است، با دیدی مردم شناسانه این رسم را مورد توجه قرار می دهد که در ذیل به خلاصه آن پرداخته می شود:
ازدواجهای ناف بری، خون بس، لویرات، سرارت، برون همسری،گل به گل و نذری از جمله انواع ازدواج ها در میان محلی ها و عشایر این استان بوده است. این نوع ازدواجها براساس موقعیت زمانی، شرایط خانواده، طایفه و عشیره در برخی از مناطق این استان صورت می گرفته و گاهی صورت می گیرد. ازدواج “ناف بری” برپایه نامزدی در دوران طفولیت بوده است.دربرخی موارد دختری كه متولد می شد، همزمان با تولد پسری از اقوام یا طایفه، ناف هر دو را قطع و باانجام اینعمل این دو از همان بدو تولد نامزد می شدند و هنگام بلوغ ازدواج می كردند. در مواردی خصومت ها و نگرانیهای زیادی بین خانواده ها بر اثر لغو چنین آیینی هنگام بلوغ بوجود می آمد كه نتایج ناخوشایندی هم داشته است. در روزگار گذشته، نامزدی ناف بری در سنین طفولیت در میان طبقات بالای جامعه ایلی بیشتر رایج بود كه ابزاری برای زد وبندهای ایلی و طایفه ای بین بزرگان قوم محسوب می شده است، این روش امروزه كمتر رواج دارد. ازدواج “خون بس” درمواردی كه بین دوقبیله یا طایفه اختلافی صورت گیرد و چنانچه فردی در این میان به قتل برسد برای جلوگیری از تداوم این خون ریزی درگیری و نزاعهای احتمالی،این نوع ازدواج صورت می گیرد و با این پیوند نوعی خویشاوندی جایگزین دشمنی خواهد شد. در باورهای ایلی “خون فقط با خون پاك می شود”، اما معتمدین و ریش سفیدان محلی درمواردی با برقراری ازدواج بین دو طایفه قاتل و مقتول به این خصومت پایان می دهند. دراین رسم،دختری از خانواده یا نزدیكان فرد قاتل را به عقد یكی از افراد خانواده مقتول با انتخاب “ولی دم” در می آورند تا پیوند زناشویی ریشه این خصومت را بخشكاند.
اما اگر بخواهیم به صورت متمرکز آثاری که نزدیک به موضوع تحقیق حاضر کار شده اند، بایست به مواردی چند اشاره کرد:
1. آذر خسروی ترازک، بررسی جایگاه زن در ادبیات شفاهی طایفه ی کاکاوند، راهنما: منیژه مقصودی، مشاور: جلال الدین رفیع فر، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، شهریور 1382
رساله‌ای حاضر پژوهشی است که حاصل قریب به دو سال کار نظری و عملی است، راجع به مسایل زنان شکل گرفته و این مطلب را از دریچه ادبیات شفاهی انجام داده است، همانگونه که از عنوان رساله بر می‌آید «بررسی جایگاه زن در ادبیات شفاهی طایفه کاکاوند» هدف اصلی و اساسی، پژوهش ضمن جمع آوری و ثبت بخشی از ادبیات شفاهی جامعه آن بوده که با تحلیل محتوای متون ثبت شده به کنه اندیشه مردمان این ناحیه پی ببریم که چه صفات و خصوصیاتی را به زنان نسبت میدهد و چه انتظاراتی از زن در میان آنها وجود دارد.
این پژوهش در دو بخش مشتمل بر پنج فصل تدوین شده است، بخش اول پژوهش‌هایی است که لازم بود برای ورود به بحث اصلی داشته باشیم که خود شامل سه فصل (کلیات، گذری بر جامعه‌ی مورد پژوهش و در باب فولکلور و ادبیات شفاهی) است و بخش دوم شامل دو فصل (ادبیات منظوم و ادبیات منثور) می‌باشد، این فصول، تنه اصلی پژوهش را تشکیل میدهند. فصل مربوط به ادبیات منظوم در سه قسمت، لالایی(32 لالایی)، ترانه(83 ترانه) و مرثیه (150 مرثیه) به ثبت و تحلیل داده‌ها پرداخته‌ایم و در فصل ادبیات منثور به پیروی از نامگذاری جامعه متون جمع آوری شده را «پاچا» (مجموعاَ 17 قصه جمع آوری شده) نامیده‌ایم و سپس به استخراج داده‌های مورد نظر از آنها پرداخته‌ایم.
مراحلی را قبل از تدوین این اطلاعات به صورت مکتوب گذرانده‌ایم که عبارتند از :1- ضبط اطلاعات با استفاده از ضبط صوت 2- ثبت آنها به زبان بومی (لکی) 3- ترجمه به زبان فارسی 4- و در بخش ادبیات منظم به آوانگاری اطلاعات پرداخته‌ایم. روش مورد استفاده در تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده، تحلیل محتوی کیفی است که از واحد موضوعی برای تحلیل اطلاعات جمع آوری شده استفاده کرده‌ایم.
قابل ذکر است که ادبیات شفاهی در ایران با رویکردی که اتخاذ شده کم و بیش انجام نشده (بخشهای ادبیات شفاهی که مورد مطالعه قرار گرفته هیچ یک در جایی ثبت نشده‌اند و این اولین کوششی است که برای ثبت ادبیات شفاهی طایفه کاکاوند صورت گرفته است) و به ناچار راه تحلیل داده‌هایمان را با الگویی نو در پیش گرفته‌، به این ترتیب که با مقوله بندی موضوعاتی که در ادبیات شفاهی راجع به ایل کاکاوند مطرح شده است به تحلیل اطلاعات ثبت شده پرداخته‌تا بتوان تصویری را که به صورت ضمنی از زن توسط ادبیات به افراد جامعه منتقل می‌شود به تصویرکشید.
2. صفیه مراد خانی و پرستو قبادی، آیین سوگواری در ایل کاکاوند، فصلنامه فرهنگ مردم ایران، شماره 26، پاییز 1390
نویسنده اشاره می کند که: مراسم عزاداری و سوگ در بین مردمان این ایل و آیین های خاص آن بیانگر پیوند ناگسستنی مردم با فرهنگ آبا و اجدادی خویش است. امروزه این مراسم به دلیل گسترش شهرنشینی دچار تغییر و تحول شده است وحتی برخی از آیین های مربوط به آن تحریف یا فراموش شده اند. مردم کاکاوند چون تعصب خاصی نسبت به گذشتگام خود داشته اند، به بسیاری از این رسم و آیین ها پایبندند و آنها را سینه به سینه از نسلی به نسلی انتقال داده اند. آیین سوگ درمیان طوایف ایل کاکاوند در مقایسه با سایر اقوام ایرانی بسیار پررنگ و مفصل تر به نظر می رسد؛ مردم این قوم، چون خبر مرگ یکی از اقوام را می شنوند، از همان دقایق اول، با حضور صمیمانه و شرکت در مراسم، تمام تلاش خود را به کار می بندند تا تسلای خاطر داغدیدگان باشند و در مقابل صاحبان عزا نیز در برگگزاری مراسم سنگ تمام می گذارند و با وسواسی خاص، آداب سوگ را به جا می آورند تا هم روان تازه درگذشته از آنان خشنود باشد و هم در میان هم طایفه ای ها و دیگر طوایف، سربلند باشند.
3. صفیه مرادخانی و پرستو قبادی اصل، ابیات مویه( مور) در ایل کاکاوند، فصلنامه فرهنگ مردم ایران، شماره 18و19 پاییز و زمستان 88
نویسنده اشاره می کند: آداب و سنن و ادبیات شفاهی از جمله های بسیار مهم قابل مطالعه می باشد . مویه نیز یکی از ابعاد فرهنگ عامه محسوب می شود و از پرشورترین و اندوهناک ترین آیین های سوگ در میان ایل کاکاوند می باشد. مویه ها، تک بیت هایی هستند که در سوگ درگذشتگان با سوز و گداز خواند می شوند. در این مقاله با هدف ثبت ادبیات شفاهی ناحیه ای از ایران، یکی از مظاهر فرهنگ عامه یعنی مویه پرداخته شده است. این مقاله تنها به بخشی از مویه های مردانه پرداخته است. رسانه برای پرداختن به وجوه فولکلوریک سوگ نیازمند شناخت عمیق جلوه های سوگ در مناطق مختلف کشور است. استفاده از ادبیات و مفاهیم آنها و شناسایی ملودی ها و اوزان موسیقیایی یکی از کاربردهای این گونه مردم نگاری هاست. تولید مستندهای مردم شناختی همچون مویه می تواند یکی از برنامه های پرمخاطب در ایام سوگواری از تلویزیون باشد. با توجه به چخش برنامه های متناسب در ایام

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد جمال زاده، صادق هدایت، شرق شناسان، تاریخ ایران Next Entries دانلود تحقیق در مورد انسان شناسی، کارکردگرایی، مردم شناسی، فرهنگ و تمدن