دانلود تحقیق با موضوع مقایسات زوجی، ناسازگاری، سلسله مراتب

دانلود پایان نامه ارشد

(مومنی، 1387: 98).
AHP بر سه اصل زیر استوار است (مومنی، 1387: 102):
الف) اصل ترسیم سلسله مراتبی
ب)اصل تدوین و تعیین اولویت ها
ج) اصل سازگاری منطقی قضاوت ها
اکنون به تشریح مختصر هر یک از این سه اصل می پردازیم:
الف) اصل ترسیم درخت سلسله مراتبی:
براساس این اصل درک یک مسئله در حالت کلی و پیچیده، برای انسان کاری دشوار است و ممکن است ابعاد مختلف و مهم مسئله ی مورد نظر مورد توجه قرار نگیرد. از اینرو، تجزیه یک مسئله کلی، به چندین مسئله جزئی تر، در درک مسئله بسیار کارساز می باشد (مومنی، 1387: 104).
در شکل 2-12 نمونه ی یک درخت سلسله مراتبی را مشاهده می‎کنید:

شکل 2-12) نمونه ی یک درخت سلسله مراتبی

ب) تعیین اولویت ها
انسان نمی تواند یک مسئله را بطور کلی درک نماید. بنابراین، آنها را به مسایل کوچکتر تجزیه می کند و با توجه به معیارهای مشخص، بین آنها ((مقایسات زوجی)) انجام داده و برتری یک گزینه بر گزینه دیگر را مشخص می نمایند. سپس این نتایج، وارد مدل های مختلف تصمیم گیری شده تا درک بهتری از کل سیستم ارایه شود.

ج) سازگاری منطقی قضاوت ها
ذهن انسان می تواند به نحوی بین اجزا، رابطه برقرار کند که بین آنها سازگاری و ثبات منطقی وجود داشته باشد.
سازگاری در دو مفهموم بکار می رود:
1-ج) ایده ها و اشیا مشابه، با توجه به ارتباطشان، در یک گروه قرار می گیرند.
2-ج) معیار دوم، میزان ارتباط بین ایده های مختلف، با توجه به معیار خاص آنهاست.

2-4-2) الگوریتم AHP
در این مرحله با مدل AHP، مسئله را تجزیه و تحلیل کرده و آن را به چند قسمت ساده تر تجزیه می کنیم. پس از آن که گزینه ها و شاخص ها مشخص شد، بین شاخص ها مقایسات زوجی انجام می دهیم. در مرحله ی بعد برای هر شاخص بین گزینه ها، مقایسات زوجی انجام می دهیم. سپس از الگوریتم زیر پیروی می کنیم.
الف) به هنجار29 کردن ماتریس مقایسات زوجی
ب) بدست آوردن میانگین حسابی هر سطر ماتریس بهنجار شده ی مقایسات زوجی(که به آن وزن های نسبی گفته می شود).
ج) ضرب وزن های نسبی شاخص ها در میانگین حسابی گزینه ها
د)رتبه بندی کردن گزینه ها.
پس از طی این مراحل بسراغ (( سنجش نرخ ناسازگاری )) می رویم. به این منظور مراحل زیر را طی می‎کنیم.
گام1. محاسبه بردار مجموع وزنی(WSV)30 : ماتریس مقایسات زوجی (D) را در بردار وزن های نسبی ضرب کنید. به بردار حاصل، ((بردار مجموع وزنی)) گفته می شود.
WSV = D × W
گام 2. محاسبه بردار سازگاری(CV)31: عناصر بردار مجموع وزنی را بر بردار وزن های نسبی تقسیم کنید. به بردار حاصل، ((بردار سازگاری)) گفته می شود.
گام3. محاسبه ی بزرگترین مقدار ویژه ی32 ماتریس مقایسات زوجی(λ_max ):
برای محاسبه ی بزرگترین مقدار ویژه ی ماتریس مقایسات زوجی، میانگین عناصر بردار سازگاری محاسبه می شود.
گام4. محاسبه ی شاخص ناسازگاری33(II): شاخص ناسازگاری بصورت زیر محاسبه می شود.
II = (λ_max-n)/(n-1)
گام5. محاسبه ی نرخ ناسازگاری34(IR): به این منظور به ترتیب زیر عمل می شود:
IR = II/IRI
در اینجا IRI ( شاخص ناسازگاری تصادفی35) مقداریست که از جدول زیر استخراج می گردد. جدول شاخص ناسازگاری تصادفی، بر اساس شبیه سازی بدست آمده است و بصورت جدول شماره (2-12) است:
جدول2-12 : شاخص ناسازگاری تصادفی
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
n
0 0 58/0 9/0 12/1 24/1 32/1 41/1 45/1 51/1
IRI

در صورتیکه نرخ ناسازگاری کوچکتر یا مساوی 1/0 باشد در مقایسات زوجی، سازگاری وجود دارد و می‎توان کار را ادامه داد؛ در غیر اینصورت تصمیم گیرنده در مقایسات زوجی تجدید نظر کند.
لازم به ذکر است که برای پر کردن ماتریس مقایسات زوجی، از مقیاس 1 تا 9 استفاده می شود تا اهمیت نسبی هر عنصر نسبت به عناصر دیگردر رابطه با آن خصوصیت، مشخص شود که در جدول 2-13 به تفصیل قابل مشاهده است:
جدول 2-13) مقیاس AHP
شرح
تعریف
درجه اهمیت
دو عنصر اهمیت یکسانی داشته باشند
اهمیت یکسان
1
یک عنصر نسبت به عنصر دیگر، نسبتا ترجیح داده شود
نسبتا مرجح
3
یک عنصر نسبت به عنصر دیگر، زیاد ترجیح داده شود
ترجیح زیاد
5
یک عنصر نسبت به عنصر دیگر، بسیار زیاد ترجیح داده شود
ترجیح بسیار زیاد
7
یک عنصر نسبت به عنصر دیگر، ترجیح فوق العاده زیادی دارد
ترجیح فوق العاده زیاد
9

ارزش های بینابین در قضاوت ها
8,6,4,2
هنگامی که عنصر i با j مقایسه می شود، یکی از اعداد بالا به آن اختصاص می یابد. در مقایسه عنصر j با i، مقدار معکوس آن عدد اختصاص می یابد (x_ji=1/x_ij )
توجه داشته باشید که ماتریس مقایسات زوجی، سطر i با ستونj مقایسه می شود. بنابراین تمام عناصر قطر اصلی این ماتریس عدد یک می باشد؛ همچنین هر مقدار زیرقطر اصلی، معکوس مقدار بالای قطر است. نرم افزاری بنام Expert Choice برای حل مسائلAHP وجود دارد.

2-5) پیشینه تحقیق
الف) تحقیقات خارجی:
از مهمترین مطالعات صورت گرفته در حوزه عوامل موثر بر تسهیل تجاری می توان به بررسی هاي صورت گرفته توسط زکی36 (b2010، a2010، 2009) اشاره نمود که تلاش کرده بحث تسهیل تجاري را به تفکیک با تأکید بر داده هاي کشور مصر و نیز کشورهاي افریقایی، آسیایی و خاورمیانه در قالب مدل بیان نماید. زکی در مطالعات خود تلاش کرده با شناسایی مؤلفه هاي مؤثر بر تسهیل تجاري مانند استفاده از اینترنت، بروکراسی اداري، فساد، موانع و محدودیتهاي جغرافیایی، زمان صرف شده براي تجارت و… اثر این عوامل را مورد بررسی قرار دهد. وي با معادلسازي هریک از مؤلفه هاي برشمرده به (معادل) بار تعرفه اي براي تجارت، با استفاده از یک مدل جاذبه تلاش کرده یک الگوي تعادل عمومی قابل محاسبه را طراحی و به دنبال آن اثر هریک از این عوامل را از مجراي تسهیل تجاري بر سایر متغیرها برآورد نماید. نتایج وي حکایت از آن دارد که با رویکرد منطقه اي، کشورهاي در حال توسعه افریقایی و آسیایی و به ویژه کشورهاي خاورمیانه میتوانند به مراتب بیش از (حتی) کشورهاي توسعه یافته از تسهیل تجاري منتفع شوند (مراد حاصل، 1387).
پرز و ویلسون (2011) به شناسایی عوامل موثر بر تسهیل تجارت در 100 کشور در دوره زمانی 2004 الی 2007 پرداختند. آنها این عوامل را در دو گروه شاخص های زیرساخت «سخت» و «نرم» طبقه بندی نمودند. زیرساختهای سخت شامل استفاده از تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات و زیرساختهای فیزیکی مانند کیفیت خطوط زمینی و ریلی و… می شد. همچنین زیرساخت های نرم شامل محیط کسب و کار و کارایی حمل و نقل بود. نتایج آنها نشان داد که اصلاح تسهیل تجاری در کشورهای توسعه یافته می تواند عملکرد اقتصادی را بهبود بخشد.

شپارد37 و ویلسون (2009) در مطالعه خود به پیشرفت و شاخص های تسهیل تجارت در کشورهای جنوب شرق آسیا پرداختند. نتایج تحقیق آنها نشان داد که جریان تجارت در آن کشورها بطور ویژه ای به زیرساختهای حمل و نقل و تکنولوژی اطلاعاتی و ارتباطی حساسند. در انتها آنها پیشنهاد نمودند که کشورهای مورد مطالعه می بایستی اصلاحات اقتصادی اساسی بمنظور کسب منافع حاصل از تسهیل تجارت انجام دهند و این اصلاحات باید چیزی ورای اصلاحات تعرفه ای باشد.
همچنین در این زمینه می توان به مطالعات ایوانف و کرك پاتریک38(2008) اشاره نمود. در این مطالعه که براي 124 کشور در حال توسعه و توسعه یافته (با تأکید بر کشورهاي افریقایی) براي سال هاي 2003- 2004 انجام شده از یک مدل پایه جاذبه39 استفاده و مشاهده گردید تسهیل تجاري نقش بسزایی در توسعۀ تجاري کشورهاي مورد بررسی داشته است. در این مطالعه براي تسهیل تجاري از متغیرهایی چون: تعداد فرآیندها، اسناد و روزهاي مورد نیاز جهت انجام امور اداري واردات و صادرات که توسط بانک جهانی و در قالب شاخص فضاي کسب وکار تولید می شود، استفاده شده است.
در مطالعۀ دیگر شپارد40 (2010) مشاهده شد که کاهش معادل یک واحد انحراف معیار در متغیرهایی چون هزینۀ صادرات، تعرفه ها و هزینه هاي حمل و نقل که تابعی از فاصله جغرافیایی کشورها از یکدیگرند، می‎تواند در شرایطی بین 3 تا 12 درصد صادرات را بهبود بخشد. در این مطالعه که براي 117 کشور منتخب انجام شده مشاهده گردید با توجه به فاصلۀ جغرافیایی کشورها، تسهیل فرآیندهاي تجاري در کشورهاي مبدأ می تواند اثر معناداري بر حجم تجارت میان آنها داشته باشد که در برخی موارد اثر آن حتی با کاهش هزینه‎هاي مستقیم تجارت نیز قابل مقایسه است. در این مطالعه تعداد فرآیندهاي گمرکی، اسناد مبادله شده و… به عنوان شاخص هاي تسهیل تجاري در نظر گرفته شده است. از دیگر مطالعات انجام شده در این باره می‎توان به گزارش( تحلیلی- توصیفی) سازمان ملل (2010) اشاره کرد که طی آن اثر تسهیل تجاري بر توسعه تجارت با تأکید بر فناوري اطلاعات و ارتباطات مورد مطالعه و تحلیل قرار گرفته است.
همچنین فلیپ و کومار41 (2010) در قالب مطالعۀ بین کشوري انجام دادهاند، اثر مثبت تسهیل تجاري بر حجم تجارت میان کشورها بررسی شده است. در این مطالعه از یک مدل جاذبه استفاده گردیده، اما نکته مهم در این خصوص این است که براي متغیر تسهیل تجاري از شاخص عملکرد لجستیک42 استفاده شده است.
ویلسون و همکاران (2004) نیز در مطالعۀ خود که براي مجموعه اي از 75 کشور منتخب صورت گرفته بود دریافتند که توسعه و ارتقاي تسهیلات حوزة تجارت میتواند عملکرد تجاري کشورهاي مورد مطالعه را 10 درصد ارتقا دهد. از دیگر مطالعات انجام شده در این باره می توان به مطالعه سادیکوف43 (2004)، دنیس44 (2006)، پومفرت و سوردیان45 (2010)، تونگ و چانگ46 (2010) نیز اشاره کرد.
ب) تحقیقات داخلی:
در ایران نیز برخی تحقیقات در این زمینه انجام گرفته است. در زیر به برخی از آنها اشاره شده است.
کرمی (1390) به بررسی جایگاه گمرک الکترونیک در تسهیل تجارت پرداخت. او در تحقیق خود به تحلیل جایگاه گمرک الکترونیک در تسهیل تجارت، اقدامات انجام شده در کشور به منظور اجرای گمرک الکترونیک و چالش های موضوع پرداخت و در نهایت موارد زیر را بمنظور برطرف کردن موانع پیشنهاد نمود: 1. اولویت دادن به تحقق گمرک الکترونیک. 2. تشکیل تیم های متشکل از تحلیلگران زبده بمنظور کارشناسی دقیق و جامع تمام رویه ها و تعریف جدید از موجودیت ها در گمرک و تمام سازمان های همجوار، 3. تهیه و تدوین استاندارد ملی و هماهنگ با استاندارد بین المللی بخصوص در فرمت پایگاه داده‎ای و بر اساس الگوی های تحلیلی انجام شده و تبعیت سازمان ها در طراحی از آن، 4. الزام دولت به ایجاد بستر ساختاری و شبکه ای امن و پرسرعت با پوشش وسیع جغرافیایی با ایجاد گمرک الکترونیکی، خطاهای سهوی و احیانا عمدی انسانی را در حین کار به صفر می رساند و در نتیجه سلامت اداری را تا حد زیادی ارتقا پیدا خواهد کرد.
مراد حاصل و همکاران (1387) به بررسی اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر فضای کسب و کار و تسهیل تجاری پرداختند. آنها در مقاله خود با استفاده از مبانی نظری موجود دو مدل پایه مربوط به عوامل موثر بر فضای کسب و کار و تسهیل تجاری استخراج و با استفاده از روش داده های تابلویی (پنل) برای دو گروه از کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته تصریح و برآورد کردند. نتایج مقاله آنها حکایت از تاثیر معنادار فناوری اطلاعات و ارتباطات بر فضای کسب و کار و تسهیل تجاری در کشورهای توسعه یافته و نامشخص بودن این اثر در کشورهای در حال توسعه دارد. بدین معنا که کشورهای توسعه یافته توانسته اند از قابلیت‎ها و مزایای فناوری اطلاعات و ارتباطات در مسیر رشد خود استفاده نمایند. حال آنکه در کشورهای در حال توسعه اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر فضای کسب و کار و تسهیل تجاری محسوس نیست.

3-1) مقدمه
پژوهش فرآيندي است که از طريق آن ميتوان دربارة ناشناختهها به جستجو پرداخت و نسبت به آن شناخت لازم را کسب کرد. در اين فرآيند از چگونگي گردآوري

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق با موضوع سلسله مراتبی، سلسله مراتب، تصمیم گیری چند شاخصه Next Entries دانلود تحقیق با موضوع رتبه بندی، سلسله مراتبی، مقایسات زوجی