حقوق انسان، ناخودآگاه، ضرب المثل

دانلود پایان نامه ارشد

ابداع مي کنند ، زيرا آن دنيايي است که کودک با شنيدن يا خواندن قصه ها و حکايت ها آن را مي سازد و مطابق ميل خود و آنگونه که دوست دارد ، به آن نظم مي بخشد .”35
بر اين اساس شاعران مي توانند در اشعارشان مهارت ها و تجربه هاي فکري ، عاطفي و اجتماعي خود را در قالب سبک هاي زيبا و بديع و موزون به کودکان ارائه کنند و نيز نويسندگان قصه ها ، حکايت هاي عاميانه و نمايشنامه ها مي توانند جزئيات حقايق علوم و معارف و مراحل تکامل و تغييرات مرتبط به جامعه را ذکر کنند و نهفته ترين احساسات و ظريف ترين عواطف و گرايش ها و انگيزه ها را علي رغم پيچيدگي و ابهام ، در آنها برانگيزد تا کودکان از آن دانش و معرفت و تجربه به دست آورند و به وسيله آن از مسائل آگاهي پيدا کند که در گذشته اطلاعي نداشته اند و بدين طريق شناخت خود را از جامعه و زندگي گسترش دهند .
بدين ترتيب اين نوع ادبي کودک را به کشف هر چيز جديد و شناختن علم و دانش در حال رشد پيرامونش تشويق مي کند و علوم انساني مانند تاريخ و جغرافيا و نيز علوم تجربي از قبيل فيزيک ، رايانه و ماهواره را به او مي آموزد تا علاقه به علم و دانش را در روح او بپروراند و حس کنجکاوي او را ارضا کند .
1-5-1-4. اهداف تفريحي
کودک تفريح و سرگرمي را بيش از جديت دوست دارد ؛ چرا که جديت او را خسته و ملول مي کند. وقتي فرهنگ و تعليم و تربيت را از طريق تفريح و سرگرمي به کودک ارائه مي کنيم ، کودک با اشتياق و علاقه فراواني بدان روي مي آورد و مطالب مورد نظر بهتر به ذهنش نفوذ مي کند .
” وظيفه تفريحي و سرگرمي ادبيات کودک نبايد فقط هدفي في ذاته باشد ، بلکه لازم است وسيله اي باشد که با ديگر وظايف ارتباط پيدا مي کند ؛ بسياري از آثار ادبي که هدف آن فقط فراهم کردن تفريح و سرگرمي براي کودکان بوده ، ناخودآگاه در روح کودکان خلق و خصلت هايي را بر جاي گذاشته است که با ارزش هاي اخلاقي انساني در تعارض قرار مي- گيرد .”36
1-5-1-5. اهداف زيبايي شناختي و ذوقي
” ادبيات کودک پنجره دنياي کودک را به سوي زيبايي مي گشايد و توانايي ابداع وخلاقيت ناب را مي پروراند . کودک از طريق حس زيبا شناختي مي تواند در تمام مراحل رشد ، توانايي لذت بردن و بهره مندي و حس زيبايي را مطابق هر مرحله و ويژگي ها و اثر ادبي مناسب آن مرحله را کسب کند . به همين سبب مي توانيم ذوق کودک را بر حسب استعداد و توانايي او و طبيعت و مرحله رشد پرورش دهيم . پرورش ذوقي کودک او را در بهترين حالت هاي احساسي و عاطفي و ذهني قرار مي دهد که همه اين ها پژواک حس ذوقي است که در اثر ارتباط دائم با لذت و ذوق ادبي رشد کرده است ، از اين رو عجيب نيست که يکي از متفکران با توجه به عوامل متعددي بگويد : “کتاب کودک نه تنها مي تواند ذوق جهان را تغيير دهد بلکه قادر است تمام دنيا را متحول سازد.”37 و به نظر او اين عوامل متعدد عبارتند از :
– ادبيات کودک براي رشد و تکامل شخصيت و حمايت از ارزش هاي اجتماعي ، ديني و فرهنگي تلاش مي کند .
– به کمک اين ادبيات ، کودک علاوه بر پشتيباني از ارزش هاي معنوي ، روحي ، ملي و ميهني توانايي هايي را براي صدور حکم هاي مثبت در تأييد نظم و بهداشت در چارچوب زيبايي کل به دست مي آورد. کودکي که با ذوق و قريحه ادبي رشد مي کند و مهارت هايي را به دست مي آورد که عبارتند از :
– بيان افکار و احساسات با زبان و تصوير
– ذوق و قريحه زباني و ادبي افق هاي وسيعي را در تعامل و ارتباط با جامعه انساني براي او باز مي کند و کودک درون گرا و گوشه گير را درمان مي کند . همين توانايي زباني و ذوق ادبي ، کودک را از قالب عيوب شخصي و اجتماعي خارج کرده و به چارچوب وسيع تري از نشاط ، پويايي ، سرزندگي و تعامل اجتماعي سازنده رهنمود مي شود .

ادبيات هنر است و هنر زادگاه و موطن زيبايي است ، و رابطه ذوق با هنر بر پرورش حسن و زيبا شناختي کودک مبتني مي باشد . بنابراين ادبيات کودک نمايشگاه هنري و موطن زيبايي جهان و تصوير زندگي و جولانگاهي براي پرورش ذوق و قريحه است . همچنين ادبيات کودک عنصري فعال در ساختن شخصيت کودک و پرورش استعدادها و توانايي هاي کودک مي باشد ، از اين رو ادبيات يکي از حوزه هايي مي باشد که براي شکوفا ساختن مرحله کودکي و تربيت کودک تلاش مي کند .
1- 6 . تأثيرادبيات کودک در رشد شخصيت کودک
” تأثيرگذاري ادبيات کودک در رشد شخصيت کودک از خلال موارد زير امکان پذير است :
الف) ياري رساندن به کودکان در لمس کردن تجربه هاي ديگران
ب) فرصت دادن به کودکان براي بيان ديدگاه خود به ديگران ، و نيز ياد گرفتن مشارکت در حل مشکلات و سختي هاي زندگي.
ج) درک و فهم سبک فرهنگ هاي ديگر، و روش هاي زندگي در آن از طريق ميراث اين فرهنگ ها يا فرهنگ معاصر آنها.
د)گسترش افق ديد کودکان، وآشنا کردن آنان با شخصيت هاي بزرگوار ، که ديگران را قبول کنند و فرهنگ آنها را بفهمند.
هـ )گرايش هاي خوب در نزد کودکان، آنها را به سوي افراد ديگر و عقايد مختلف و حرفه هاي فراوان رشد مي دهد، و هيچ کسي شخصي را به سبب رنگ يا عقيده يا حرفه ويا کار از خود دور نمي سازد.
و) ادبيات کودک ، آنها را به سمت و سويي مي کشاند که برخوردار از چيزهاي است که حاصل خواندن است و آنها را از طريق هنر به حرکت وا مي دارد و ملاحظه مي‌کنيم که تداخل بزرگي بين اهداف ادبيات کودک و تأثير آنها بر کودکان وجود دارد ، زيرا هدف تأثير گذاري است . “38
ادبيات کودک در نتيجه آگاهي کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه از نقش و کارکرد آن در تربيت فکري ، اجتماعي ، رواني و رفتاري و نيز هماهنگي آن با مفهوم تربيتي جديد در ارائه معلومات علمي و هنري مسئله اي حساس و محوري شده است .
” کودکي بهترين مرحله زندگي انسان را شکل مي دهد . آغاز صحيح زندگي نصف زندگي را سامان مي بخشد و اين بدان معني است که آغاز صحيح و علمي با انتقال تجربه هاي پيشينيان و استفاده از رهنمودها ي آنها نصف عمر کودک را مي سازد ؛ به همين علت ” ژان ژاک روسو” در انتقال تجربه هاي خود به فرزندش اميل هدف از اين کار را بيان مي کند ، وي مي خواهد به او بياموزد چگونه احساس کند و زيبايي را در اشکال مختلف آن دوست داشته باشد و ذوق و عاطفه اش را را پرورش دهد و شهوت ها و خواسته هايش را از آلوده شدن به پليدي و خيانت حفظ کند و اگر او همه اين توانايي ها را به دست آورد در ابتداي زندگي راه سعادت و خوشبختي را در پيش مي گيرد . اين امر ما را به ضرورت طراحي فلسفه ادبيات کودک بر پايه اهداف و مقاصد منسجم و متحد سوق مي دهد که همه وسايل و اهدافش را از مضامين اجتماعي و ارزش هاي اخلاقي و هر آنچه بشر بدان دست يافته است به عاريت مي گيرد . بخشي از اين راهنمايي ها تأثير به سزايي در تربيت کودکو ساختن شخصيت او دارد ، به طوريکه ادبيات موجب مي شود کودک از طريق خواندن قصه و آشنايي با سرگذشت قهرمانان بزرگ و نيز از طريق پرورش خيال علمي او به اخلاق پسنديده آراسته گردد و بذرهاي عشق به وطن در روح آنها افشانده شود .”39
اهميت ادبيات کودک زماني براي ما روشن تر خواهد شد که بدانيم اين نوع ادبي در ساختن شخصيت کودک و نيز تکامل رشد او طبق مراحل مختلف رشد نقش مهمي ايفا مي- کند ، بدين معني که ذوق هنري و زيبا شناختي کودک را از طريق گوش دادن به سرودها و ترانه ها با تماشاي هنرهاي زيبا پرورش مي دهد و خيال علمي کودکان را نيز به وسيله گوش دادن و خواندن قصه ها و حکايت ها شکوفا مي سازد ، به اين ترتيب که جنبه هاي عاطفي و اجتماعي و عقلي آنها آشکار مي شود و نظر به اينکه ادبيات کودک در بالا بردن توانايي هاي زباني کودکان از طريق غني سازي گنجينه ي زباني نقش دارد ، در پرورش جنبه هاي ديگر از شخصيت آنها سهيم مي باشد .
همچنين ادبيات کودک تفريح و شادي را براي کودکان به ارمغان مي اورد و کودک احساس لذت مي کند و اين امر باعث ارضاي نيازهاي رواني و دروني در رهايي يافتن کودک از مشغوليت ها ي ذهني سهيم مي باشد و او را در گزينش خواسته ها و سرگرمي هايش توانمند ساخته و اوقات فراقتش را به بهترين وجه پر مي کند .
1-7 . وظايف ادبيات کودک
1-7-1. وظيفه اجتماعي
” با توجه با اينکه ادبيات کودک تصويري از محيط يا محيط هايي که با واقعيت در ارتباط هستند را به کودک انتقال مي دهد و بدين سان شکلي از اشکال تعامل اجتماعي را محقق مي سازد و وظيفه اجتماعي مهمي را انجام مي دهد که از طريق پرورش حس اجتماعي کودک تجسم مي يابد ، بنابراين کودک را از فرد گرايي و خود محوري و گوشه گيري و انزوازطلبي خارج مي کند و ارتباط صحيح با خانواده ، مدرسه و جامعه را به او مي آموزد و او را به نظم و انضباط و صبر و عقل گرايي عادت مي دهد و آزادي شخصي را مي پروراند .”40 ادبيات کودک همچنين کودک را با محيطي که در آن زندگي مي کند و محيط هاي ديگر به ويژه آنچه مرتبط با امور خانواده و روابط اجتماعي مي باشد و آنچه را براي سازگاري مثبت با جامعه و تعامل با آن در آينده آماده مي کند ، آشنا مي سازد .
1-7-2. وظيفه تاريخي و فرهنگي
” از وظايف ادبيات کودک ، عمق بخشيدن به ريشه هاي تاريخي کودک و پيوند دادن گذشته و آينده او مي باشد به نحوي عشق به وطن از طريق ترسيم تصويري درخشان از ميراث اصيل و شخصيت هاي علمي ، سياسي و فرهنگي منحصر به فرد و قهرمانان در روح کودک ريشه بدواند از سوي ديگر ادبيات کودک مي تواند وسيله مهمي براي آموختن اصول و مبادي حقوق انسان مانند : آزادي ، عدالت ، مساوات و کرامت ، همبستگي و تعاون به کودک باشد . روش هاي آموزشي حقوق انسان در ادبيات کودک متنوع مي باشد که در رأس آنها سرودها ، ترانه ها ، اشعار ، قصائد و ضرب المثل ها قرار دارد . کودک انواع ادبي مذکور را دوست دارد و به حفظ کردن و ترنم آن ها به صورت فردي و گروهي علاقمند مي گردد . اهميت اين امر در آن است که بسياري از اهداف زباني و تربيتي را محقق مي سازد و به درمان حالت هاي خجالت و کمرويي و لغزش هاي زباني کمک مي کند .
چه بسا بهترين نوع ادبيات که کودک به آن تمايل پيدا مي کند ، شعر غنايي باشد که درباره ي نگراني هاي او سخن مي گويد و به روشي که مورد پسند و مطلوبش باشد ، اين مشکل را حل مي کند ؛ لذا از اين نوع ادبي جهت آموختن حقوق انسان به کودک بهره برده مي شود .”41
1-8 . انواع ادبيات کودک
” نوع ادبي اصطلاحي است براي دسته بندي آثار ادبي بر حسب قالب ، تکنيک و موضوع و معادل کلمه لاتين ” ژانر “42 مي باشد ، دسته بندي آثار ادبي حاکي از اين معني است که در ميان حوزه هاي نوشته ادبيات ، صرف نظر از نويسنده ، مضامين و زمان و مکان نوشته ، از لحاظ قالب و تکنيک و تا حدودي موضوع ، مشخصات مشترکي دارند ؛ مثلا در ادبيات مي توان به سادگي بين يک تراژدي ، يک کمدي و يک داستان رئاليستي تمييز قائل شد يا به همين صورت مي توان قصه پريان را از اسطوره جدا کرد .
البته با گسترش دامنه ادبيات کودک ، گاهي اين قالب ها و تکنيک ها با يکديگر آميزش پيدا کرده و موجب ابهاماتي شده اند . امروز اصطلاح ” نوع ادبي ” را تنها با تسامح مي توان به کار برد . اما علي رغم اين آميزش و اختلاط هنوز مي توان تا حدود زيادي به نوعي دسته- بندي از نظر قالب و تکنيک ، بين آثار ادبي سخن گفت و انواع ادبي را از هم جدا کرد . در ادبيات کودک نيز مثل ادبيات بزرگسال انواع ادبي کم و بيش قابل تشخيص هستند .” 43
ما در اين بحث تلاش مي کنيم بي آنکه وارد پاره اي از ريزه کاري هاي تکنيکي شويم برخي از مهم ترين انواع ادبي را معرفي نماييم .
1-8-1 . قصه
” قصه در اصطلاح هنر ادبي است که کشف مجموعه اي از ارزش ها و اصول و رويکردها يا نهادينه کردن آن ها را هدف قرار مي دهد و آن را از طريق نثري محقق مي سازد که به حادثه يا مجموعه اي از حوادث تنظيم شده در چارچوب هنري متکامل مي پردازد و شخصيت هاي بشري يا غير بشري آن ها را به وجود مي آورند . اين حوادث در مکان و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره شازده احتجاب، زمان گذشته Next Entries پایان نامه درباره شازده احتجاب، زمان گذشته، سه طلاقه