توسعه روستا، توسعه روستایی، محیط زیست

دانلود پایان نامه ارشد

به ورطه فراموشی سپرده شده اند و حتی برای مردم ایران نیز ناشناخته هستند درحالی که با کمی توجه ، این روستاها می توانند نقش مهمی در توسعه روستایی و بهبود اقتصاد ناحیه ای داشته باشند .
پژوهش حاضر با عنوان مدیریت وبرنامه ریزی توسعه ی گردش گری روستایی دربندر ترکمن با تأکید برروستای نمونه گردش گری آشوراده ، درهمین راستا تنظیم گردیده است . به امید اینکه نتایج آن مورد استفاده مسئولان ودست اندرکاران مسائل گردش گری وتوریسم قرار گیرد .

فصل اول

1-بیان مسئله
با گسترش روز افزون مهارت هاي روستايي ؛ كاهش در آمد خانوارهاي روستايي و افول كشاورزي روستايي نيازي روز افزون به فعاليتي جايگزين و در عين حال مكمل براي كشاورزي در نواحي روستايي احساس مي شود تا به منظور توسعه پايدار روستايي ، امكان بهره مندي روستائيان از معيشت پايدار فراهم آيد كه اين خود بهبود زندگي روستايي و رضايت مندي روستايي را به همراه دارد معمولاً توريسم بازديدهاي روزانه و اقامت هاي طولاني مدت دور از محل زندگي و كار را شامل ميشود . در حالي كه ديدارهايي مورد توجه هستند كه گردش گران حد اقل به مدت يك شبانه روز در روستا بمانند . كساني كه يك روز از روستا بازديد مي كنند در مقايسه با كساني كه مدت بيشتري در روستا مي مانند ؛ به دليل اينكه تعدادشان بيشتر است تاثير بيشتر هم بر محيط زيست دارند پس بايد در برنامه ريزي و مديريت موثر در گردش گري روستايي هم تاثير بازديد هاي تفريحي روزانه و هم تاثير اقامت هاي بلند مدت را در نظر گرفت زيرا محدوده ي فعّاليّت هاي گردش گري در دامنه اين دو دسته قرار مي گيرد . در نهايت بخش گسترده اي از بازديدها از جانب قشر كوچكي صورت مي گيرد اما تعداد بازديد كنندگان داخلي كه روزانه گردش گري روستايي را مورد توجه قرار مي دهند بسيار زياد است . انگيزه بسياري از گردش گران از ديدن روستا علاقه مندي به تجربه ي محيط روستاست تا شركت در فعاليت هاي مشخص . بنا براين مهم ترين تجربه اي كه گردش گران از گردش گران روستايي كسب مي كنند ؛ اين است كه روستا با زندگي نوين شهري تقابل دارد .اما فوايد گردش گري روستايي محدوديت هايي دارد كه نشان مي دهد گردش گري روستايي نمي تواند يك شيوه موفق جهاني براي اقتصاد باشد در حاليكه علاقه مندي به اين پديده نشانگر اين است كه برنامه ريزي دقيق و حساب شده اي براي گردش گري روستايي لازم است . بنابراين موفقيت گردش گري روستايي به صورت جدايي ناپذير با توسعه و محافظت بيشتر منابع روستايي در ارتباط است . (جوليا شارپلي ، 1380 ، صص 45 ، 50 ، 65 ) البته توريسم به تنهايي منتهي به توسعه نمي شود بلكه توسعه عمومي باعث بهره دهي توريسم ميشود .و در نهايت توريسم از ديد اقتصادي ؛ يكي از سريع ترين راه هاي بازگشت سرمايه است و بالاترين ضريب انباشت را دارد . زيرا سرمايه به صورت ارز وارد كشور ميشود (سرلك ، 1380 ، ص241) . امروزه در قلمرو جغرافيا ؛مطالعات در بخش هاي مختلف روستا با تكيه بر تئوري سيستم ها و با تاكيد بر نگرش سيستمي ؛ بررسي و تحقيق مي شود . نبود اطلاع از امكانات بالقوه روستا ، بهره برداري كامل از آن را نا ممكن مي سازد و تدوين برنامه هاي مربوط به توسعه روستايي را با مشكل مواجه مي سازد(بدري فر ، 1376 ، ص 71) . بنابراين مي توان اذعان نمود كه روستاشناسي مقدم بر برنامه ريزي روستايي است . زيرا لازم است كه بر اساس دريافت استعدادهاي موجود روستا ، برنامه ريزي نمود .(منشي زاده و همكار ، 1380 ، ص5) شرايط گوناگون روستاها به خصوص در كشورهاي در حال توسعه (و نوعاً در كشور ايران ) مي طلبد كه هدف برنامه ريزي روستايي در جهت رفاه بيشتر ساكنان ؛كاهش فاصله بين سطح زندگي روستايي و شهري ؛افزايش درآمد روستائيان ، كاهش شدت مهاجرت ها ، حفظ محيط طبيعي وجلوگيري از تخريب و آلودگي هاي آن و جهت دادن فرهنگ روستايي به سوي تفكر و انديشه ي خلاق داشتن و به كار بستن آن در جهت اوضاع باشد كه در نهايت باز خورد آن توسعه است .
روستا واحد همگن طبیعی ، اجتماعی و اقتصادی است که در آن افرادی که دارای عقاید و افکار تقریباً مشترکی هستند به سر می برند . روستائیان برای امرار معاش و گذراندن زندگی شان ناگزیر از انجام فعالیت هایی که عمدتاً شامل کشاورزی ، دامداری ، صنایع دستی یا ترکیبی از اینها است ، هستند در کشورهای جهان سوم روستائیان و کشاورزان به رغم کار و کوشش فراوان همواره جز قشر کم در آمد جامعه به شمار می روند و در تأمین مخارج و هزینه های زندگی دچار مشکل هستند . در روستاها پتانسیل های گردش گری روستایی است که می تواند منبع جدید درآمدی برای روستائیان بویژه روستائیان کشورهای در حال توسعه باشد و تا اندازه ای مشکلات آنها را حل کند یا تقلیل دهد . این امر مستلزم مدیریت و برنامه ریزی خاصی است . گردش گران افرادی هستند که ممکن است بر اساس حس کنجکاوی خود به روستاها سفر کنند تا علاوه بر دیدن مناظر طبیعی آن نقاط ، با آداب و رسوم و فرهنگ آنجا آشنا شوند .(مصدق ، 1388 ، ص36)
روستاهايي كه در حاشيه كوير و مناطق خشك قرار دارند . با معماري خاصي كه مختص مناطق خشك است و ساكنين آنها كه داراي روحيه قناعت و ساده زيستي كه حاكي از شرايط طبيعي است مي توانند براي جهان گردان جالب توجه باشند و يا اينكه اين روستاها مي توانند براي مطالعه كنندگان و بازديدكنندگان و ورزشكاران خدماتي ارائه دهند .
روستاهاي مناطق كوهستاني كه بعضاً داراي چشم اندازهاي زيبائي هستند كه به عنوان مكان هاي ييلاقي نيز مورد استفاده توريست ها بويژه در فصل تابستان قرار مي گيرند (رضواني ، 1377 ، ص15) . نواحي كوهستاني همچنين به علت اينكه آب و هواي معتدل دارند محل زندگي و معيشت كوچ نشينان هستند، ايلات و عشاير ايران با بافت اجتماعي پيچيده و منسجمي كه دارند مي توانند براي توريست هاي علمي فرهنگي بسيار جاذب و جالب توجه باشند (همان منبع) .
روستاهايي كه در مسير جاده ابريشم قرار دارند مثل بسطام و فرقان در سمنان و يا روستاهايي كه چشمه هاي آب گرم معدني فراواني دارند مثل سرعين در اردبيل هم مي توانند نقش مهمي در جذب توريست ايفا نمايند . در داخل و بطن هركدام از روستاهاي مناطق مختلف كشور ، آثار و ابنيه هايي وجود دارند كه بر اساس تاريخ و موقعيت جغرافيايي شان بوجود آمده اند . در طرح هاي هادي روستايي يكي از مواردي كه تأكيد زيادي بر روي آنها مي شود توجه ويژه به اين آثار و ابنيه هاست كه بايد مورد توجه قرار بگيرند و در جذب توريست نقش فعالي داشته باشند (ابري ، 1378 ، ص45) .
لذا این تحقیق می کوشد تابا بررسی همه جانبه ، به رویکردی مدیریتی در زمینه ی گردش گری روستایی در منطقه بندر ترکمن به ویژه روستای آشوراده که از حیث طبیعت بکر وآب وهوای مطبوع و جاذبه های متعدد گردش گری در رتبه های بالای کشوری قرار دارد ، دست یابند .
2-اهمیت مسئله وضرورت انجام تحقیق
امروزه گردش گری به عنوان فرآورده جدید تغذیه ساز درآمد و راه علاج همه جوامع روستایی است که با مشکلات اقتصادی مواجه هستند ، هنوز هم گردش گری به وسیله فعالیت هایی چون جنگل داری ، ذخیره آب و حفظ محیط زیست در حال پیشرفت است که نه تنها یک رابطه متقابل میان کاربردهای متفاوت منابع روستایی را نشان می دهد بلکه یک وابستگی متقابل را هم بین آنها نشان می دهد .
گردش گری روستایی می تواند سهمی در متنوع سازی اقتصادی و توسعه پایدار داشته باشد و با ایجاد اشتغال و درآمد موجب توسعه مناطق توسعه نیافته گردد و اگر چه مشاغل مربوط به این صنعت خیلی تخصصی و پر درآمد نیستند ، منافع بسیاری را نصیب روستاییان می کند . گردش گران برای اقامت ، خرید کالاهای محلی و خدمات پول پرداخت می کنند . این پول ها در فعالیت های محلی جریان می یابد و موجب تحرک روستاییان در برآوردن نیازهای بازدیدکنندگان می شود . گردش گری روستایی با ایجاد اشتغال ، افزایش سطوح درآمد ، متنوع سازی فعالیت های اقتصادی ، افزایش سطح آگاهی های اجتماعی و ایجاد روابط اجتماعی گسترده بین جامعه میزبان و میهمان به حفاظت از میراث فرهنگی و محیط زیست طبیعی کمک کرده و با جلوگیری از مهاجرت بی رویه و بهینه سازی بهره برداری از زمین به توسعه روستایی پایدارکمک می کند .
گردش گری روستایی منبع با ارزش اشتغال زایی و ایجاد در آمد است و می تواند وسیله مهمی برای توسعه اجتماعی – اقتصادی جـوامع روستایی باشـد و در بسیاری از کشـورها با سیاست های کشـاورزی در ارتباط است و غالباً وسیله ای در جهت حمایت از محیط زیست و فرهنگ روستایی می باشد بنابراین می تواند نقش اساسی در توسعه و حفظ روستا می باشد .
گردش گری روستایی می تواند به ازدیاد سرمایه های جغرافیایی ، کیفیت مناظر طبیعی و حفظ فرهنگ روستایی کمک کند . وجود برخی معضلات مانند میزان زاد و ولد بالا ، کمبود آب و خاک ، کمبود منابع اشتغال و درآمد روستاییان و در وضعیت موجود نیز بیکاری و مهاجرت نیروهای فعال به شهرهای بزرگ ، کمبود و نارسایی امکانات و خدمات زیر بنائی و رفاهی ، بهداشت و غیره موجب شده است تا روستاها با توجه به تغیر و تحولات امروزه از هدفهای توسعه انسانی عقب مانده و جهت رسیدن به سطحی مطلوب از توسعه نیازمند برنامه ریزی های کاربردی و کارآمد باشند .
بنابراین همسو بودن ، در یک راستا قرار گرفتن گردش گری روستایی و توسعه روستایی موجب می شود بحث بازنگری در فراهم نمودن هر چه بهتر زمینه های افزایش پتانسیل گردش گری و کیفی نمودن عوامل زیربط درنتیجه ساماندهی نواحی روستایی مورد توجه پژوهش گران ، کارشناسان ، مسئولان برنامه ریزی و خط مشی گذران کشور قرار گیرد .
گردش گری روستایی یکی از زمینه های نسبتاً موثر در توسعه روستایی است که می تواند فرصت ها و امکاناتی را بویژه برای اشتغال و درآمد روستایی فراهم سازد و نقش موثری در احیاء و نوسازی نواحی روستایی ایفا کند . نقش و اهمیت گردش گری در فرآیند توسعه روستایی در بسیاری از کشورها به اثبات رسیده هم اکنون گردش گری روستایی به عنوان صنعتی که بالقوه دارای پایداری است قلمداد می شود .
گردش گری روستایی ، گردش گری کشاورزی ، طبیعت گردی و گردش گری سبز از جمله تعابیر متعددی هستند که به فعالیت های گردش گری واقع در خارج از شهرها اطلاق می گردد .(شريف زاده و همكار ، 1381 ، ص52)
در توجیه شایستگی توجه عادلانه ی دولتها به هر دو رویکرد گردش گری نظرات متنوعی ابراز شده است .برخی متصورند که اعمال هرگونه گردش گری در نواحی روستایی به صرفه است وجوامع روستایی را احیا می کند ولی از دیگر سو برخی معتقدند تنها روستاییان مستحق دریافت مزایایی هستند که از گردش گری روستایی نشات می گیرد . این اظهارنظرها در حالی صورت می گیرد که گردش گری عاملی مهم در سوق دهی سرمایه های شهری و توجه بنگاه های اقتصادی به محیط های روستایی است ، لیکن تاثیر بسیار اندکی در افزایش درآمد روستاییان و کشاورزان دارد .
مطمئنا گردش گری با توجه به رویکرد ساکنین مقاصد گردش گری روستایی نسبت به اقتصاد محلی و چگونگی استفاده از محصولات محلی و سرمایه ی بومی شان جلوه های متفاوتی را به خود خواهد دید . (iran-tourism .ir ، 1390)
هنوز توسعه روستایی با مسائل متعددی ازقبیل فقر ، اشتغال ، بهداشت ، امنیت غذایی وپایداری محیط زیست روبرواست . این مسائل باعث شده است تاباری دیگر توسعه روستایی مورد توجه برنامه ریزان قرار گرفته وراهبردهایی برای حل مسائل این نواحی پیدا کنند .یکی ازاین راهبردها که دراغلب کشورهای جهان مورد توجه قرار گرفته و حتی دربعضی ازکشورها به مرحله اجرا درآمده و نتایج مثبتی به همراه داشته ، توسعه گردش گری در روستاهایی است که دارای توان مندی های لازم برای جذب گردش گر می باشد .
در این پژوهش با توجه به مدارک فوق و درک این مطلب که با شناخت توان مندی ها و محدودیت های مناطق روستایی (با تأکید بر جزیره آشوراده) می توان با برنامه ریزی مناسب گردش گری به توسعه این مناطق کمک نمود ، سعی شده است راهبردها وراهکارهایی برای توسعه گردش گری روستایی پیشنهاد گرد

پایان نامه
Previous Entries استان گلستان، توزیع فراوانی، آزمون فریدمن Next Entries توسعه روستا، صنعت گردشگری، توسعه صنعت گردشگری