تحقیق رایگان درمورد پیامبر (ص)، امام علی (ع)، پیامبر اسلام(ص)

دانلود پایان نامه ارشد

راهکار، آن را در حوزه ی نظر مورد بررسی قرار می دهیم.
بررسی تکنیک «غیاب» در نگارش فیلمنامه می تواند برای تصویرگری شخصیت های قدسی راهگشا باشد و گاهی در جهت شکل گیری و یا تکامل گونه ای از تکنیک های سینمایی به شمار بیاید. از این رو برخورد آگاهانه با «غیاب»، در کنار امکانات دیگری که یک فیلمنامه نویس و فیلمساز در اختیار دارد، می تواند دامنه ی نقد و پژوهش در سینما را گسترش دهد. همچنین در آموزش های فیلمنامه نویسی توجه به «غیاب» در کنار تأکید بر «حضور» می تواند خلاقیت و تنوع دید را افزایش دهد. در اینجا جا دارد قبل از ورود به بحث غیاب و فیلمنامه، اشاره ای به غیاب در هنر و سنت اسلامی کنیم و سپس با توضیح مختصر ویژگی ها و ظرفیت های مختلف غیاب، وارد بحث فیلمنامه شویم.

3ـ9گستره غیاب در فیلم

3ـ9ـ1غیاب در عناصر میزانسن

مقصود از عناصر میزانسن در این پژوهش دو عنصر صدا وتصویر است و اگر چه در بقیه عناصر هم می توان غیاب را بررسی کرد ولی بحث ما متمرکز در همین دومورد می شود

3ـ9ـ1ـ1غیاب در صدا و تصویر

غیاب درتصویر وصدا جایی است که در فیلم شخصیت معصومی داریم و قرار نیست تصویر وصدایی مستقیم از او داشته باشیم به این معنی که مخاطب چهره اورا ببیند وصدای اورا بشنودولی تصمیم براینست که او از لحاظ فیزیکی درفیلم باشد ومثل شخصیتهای دیگرکنش داشته باشدنظیر فیلم الرساله،در این فیلم پیامبر مثل بقیه افراد حضوردارند وفعالیت می کنند ولی ما نه صدایی از ایشان می شنویم ونه صورت وحتی بدن ایشان را نمی بینیم بلکه همانطور که قبلاً هم اشاره شد دربعضی جاهازاویه دوربین نسبت به بقیه شخصیتها پیامبر هستند ودر بعضی جاهای دیگر مثل راهکارغیاب شخصیت شخصیتی دیگر مقاصد ایشان را به یاران می رساند.

3ـ9ـ1ـ1ـ1 بررسی فیلم الرساله
چکیده داستان فیلم
فیلم الرساله به ترسیم داستان زندگی پیامبر اسلام (ص) از 40 سالگی تا وفات ایشان پرداخته و وقایع مهمی از دوران صدر اسلام را همچون: بعثت پیامبر (ص)، جنگ بدر، جنگ اُحد، هجرت مسلمانان از مکه به مدینه، فتح مکه و… به تصویر می کشد.
فیلم با روایت نزول وحی به پیامبر آغاز می شود. دشمنی امویان به سرکردگی امیه، «برونو بارنابه»، با رسالت پیامبر(ص) در این برهه، بیش از هر چیز از آن روست که وی احساس می کند تجارت موفق وی در مکه که مدیون وجود بت ها در خانه ی کعبه است، در این جریان به خطر خواهد افتاد. پس از گرویدن بسیاری از مظلومان مکه به حضرت محمد(ص)، به رغم اینکه ایشان از حمایت حمزه، «آنتونی کویین»، عموی پیامبر برخوردارند، کار بر ایشان سخت می شود؛ زیرا کفار مکه نومسلمانان را اذیت و آزار می کنند. از این رو، جعفربن عبدالمطلب، «نویل جیسون»، مسلمانان را به نزد نجاشی، پادشاه حبشه، می برد تا امان یابند. حضرت محمد(ص) نیز مجبور به مهاجرت می شود؛ در حالی که عمویش ابوطالب را از دست داده است. سرانجام حضرت پیامبر(ص) و مسلمانان پس از سال هایی چند در مدینه استقرار یافته و در آنجا مسجدی بنا می نهند که مقر پیامبر(ص) و نیز مرکز تجمع مسلمانان می شود.
امویان همچنان درصدد آزار مسلمانان اند و در این باره دو بار تلاش می کنند حضرت محمد(ص) را به قتل برسانند؛ اما با فداکاری حضرت علی (ع) که در بستر ایشان می خوابد و نیز به مدد لطف الهی، موفق نمی شوند.
ابوسفیان، «مایکل آنسارا»، در مکه اموال مسلمانان را مصادره می کند. سپس جنگ احد درمی گیرد که به دلیل غفلت مسلمانان، پیروزی از آنِ کفار می شود. در این جنگ حمزه به دست غلام سیاهی که همسر ابوسفیان، هنده، «ایرنه پاپاس»، اجیر کرده، به شهادت می رسد. مسلمانان به تدریج پیروانی بسیار یافته و به نیرویی دست می یابند که ابوسفیان را وادار به تسلم می کند. وی بنا به ضرورت اسلام را می پذیرد و اجازه می دهد تا مسلمانان وارد مکه شوند. حضرت محمد(ص) نیز خانه ی کعبه را از وجود بت های متعدد پاک می کند. سرانجام نیز پیامبر(ص) در سال یازدهم هجرت در شهر مدینه وفات می یابد.

مصطفی عقاد، کارگردان این فیلم، آگاهانه از نمایش چهره ی پیامبر (ص) پرهیز کرده است. از یک سو عقاید خود وی در جایگاه مسلمان متشرع به حرمت نمایش تصویری از سیمای مقدسان دینی و از سوی دیگر، حساسیت افکار عمومی مسلمانان جهان و علمای اسلامی در این باره سبب شد تا به کلی از نمایش سیما و نیز پیکر پیامبر(ص) صرف نظر کند تا جایی که حتی صدای ایشان نیز در فیلم شنیده نشود. عقاد همچنین این اصل را درباره ی نمایش سه خلیفه ی مقبول پیروان اهل سنت و نیز امام اول شیعیان حضرت علی بن ابیطالب (ع) نیز رعایت کرده است.
کارگردان به شیوه های دیداری، شنیداری و نیز تمهیدهایی در نگارش فیلم نامه متوسل شده تا غیرمستقیم به موضوع حضور پیامبر(ص) اشاره کند.
در این فیلم غیاب دیداری و شنیداری وجود دارد. بدین نحو که که قطعه ای از موسیقی متن فیلم، به ویژه در مقاطعی پخش می شود که پیامبر(ص) در آن صحنه ها حضور دارد. پخش این قطعه که منحصر به این صحنه ها و دال بر حضور فیزیکی پیامبر(ص) در صحنه های مذکور است، با ایجاد نوعی شرطی سازی، القاگر حضور ایشان شده است.
غیاب تصویری نیز به دو روش به کار رفته است: در یک روش، نمایش غیابی که نمادی از حضور شخصیت های مقدس به شمار می رود به مثابه راهکار انتخاب شده است. برای نمونه چوبدستی پیامبر(ص) در برخی نماها به نمایش در می آید و نشان می دهد که پیامبر (ص) در این صحنه ها حضور دارد. همچنین، پس از پیامبر(ص)، حضرت علی(ع) تنها شخصیت مقدس دیگری است که با نمایش شمشیر ایشان موسوم به «ذولفقار» حضورشان به نمایش درمی آید.
در راهکار دوم نیز دوربین برابر با منظر پیامبر (ص) فرض می شود و افرادی برای گفتگو با پیامبر(ص) به دوربین می نگرند و با آن سخن می گویند. تغییر زوایای دوربین و جابه جایی و حرکت آن در چنین مقاطعی، به منزله ی حرکت پیامبر(ص) تلقی می شود و نشانگر حضور ایشان است.
زمانی که این دو روش تلفیق می شود، غیابی بصری حضور پیامبر (ص)، از جمله چوبدستی و نیز سر شتری که بر آن سوارند، در زاویه دید دوربین قرار می گیرد و با جمع این دو روش، احساس قوی تری از حضور ایشان به دست می آید. گاهی نیز مجموع این عوامل با غیاب شنیداری موسیقی که ذکر آن رفت، همراه می شود و حضور کامل تری را به مخاطب ارائه می دهد؛ صحنه ی ورود پیامبر(ص) به کعبه برای شکستن بت ها.
در فیلم نامه ی این فیلم، متنِ مربوط به صحنه های حضور پیامبر (ص)چنان به نگارش درآمده که فحوای آن، بی نیاز از گفتگوی دو جانبه است. در این گفتگوها پیامبر(ص) مخاطب سخنان افراد قرار می گیرد، بی آنکه لزومی به پاسخ داشته باشد. پاسخ ایشان بعضاً در گفته های مخاطب اوست. حمزه می پرسد: «رسول الله چه می کنند؟ آجر می آورند؟» یا با حرکتی از سوی پیامبر(ص) نشان داده می شود. ابوسفیان که برای عذرخواهی نزد پیامبر آمده، با روگرداندن ایشان مواجه می شود و در پاسخ خود، حالت قهر پیامبر را درمی یابد.
توسل به چنین روش هایی به میزان درخور توجهی توانسته، نبودن تصویر پیامبر(ص) را در این فیلم جبران کند.
در این فیلم، پیامبر(ص) حضور تصویری ندارد؛ بنابراین بازنمایی از شخصیت ایشان، به مدد تمهیدهایی دیگر صورت می گیرد. انتقال آرا و اندیشه هایی که برخاسته از وحی و دین اسلام است و معرف شخصیت پیامبر اسلام(ص)، گاهی با سخنان برخی نزدیکان پیامبر(ص) در بین مردم انجام می شود. برای نمونه نخستین آیه های وحی را زید، پسرخوانده ی پیامبر به گوش دیگران می رساند. در آغاز جنگ بدر نیز بلال، مؤذن پیامبر، به نکته هایی اخلاقی اشاره می کند که باید در جنگ مدنظر باشد؛ از جمله آزار ندادن زنان و بچه ها که خود مبین سیره ی حضرت نبی(ص) است. در پایان جنگ نیز حمزه چگونگی رفتار با اسرا را اعلام می کند که مبین آرای پیامبر(ص) است؛ از جمله اینکه اگر اسیری به 10 مسلمان خواندن و نوشتن بیاموزد، آزاد می شود.
همچنین، در خلال صلح 10 ساله بین قریشیان و مسلمانان نیز از طریق مواعظ اصحاب نزدیک پیامبر، آرای ایشان منتشر می شود. از سوی دیگر، در خلال قرائت مفاهیم موجود در متن وصیت پیامبر که در پایان فیلم از زبان راوی انجام می شود نیز شخصیت ایشان و کیفیت پیام الهی و رسالتشان ارائه می شود.
عقاد با انتخاب آنتونی کویین در نقش حمزه، عموی پیامبر (ص)، با ارائه ی شخصیتی جذاب و با سیمایی حماسی، به نحوی نمادین، با توسل به غیاب برای قهرمان فیلم، یعنی پیامبر(ص) برگزیده است. حمزه که جنگاوری دلیر و معروف به «شکارچی شیر» است، با ایمان آوردن خود به دین محمد (ص) نشان می دهد که چقدر شخصیت پیامبر اسلام(ص) را تأیید کرده و گرامی می دارد. عقاد، شخصیت حمزه را به نحوی طراحی می کند که در وی برخی صفات پیامبر(ص) از جمله شجاعت، راستی و دلیری متجلی است. به این ترتیب، با آنکه مخاطب پیامبر(ص) را نمی بیند، از طریق حمزه، شبیهی از او در ذهنش به یادگار می ماند.
این فیلم ضمن پاینبدی به ارائه ی روایتی قریب به صحت از تاریخ و شخصیت پیامبر اسلام(ص)، بیش از هر امری بر شخصیت اجتماعی پیامبر(ص) و کارکرد آن در ایمان آوردن اعراب به دین اسلام تأکید دارد. فیلم الرساله مبین تصویری گویا از تاریخ صدر اسلام است؛ اما جوانب بسیاری از وجود پیامبر اسلام (ص) در آن ناگفته مانده است. بیش از هر چیز، شخصیت روحانی ایشان، به ویژه عوالم معنوی و مشهودات ایشان از عالم ملکوت در این فیلم مغفول مانده است. بیننده نظاره گر چگونگی و ویژگی پیامبر(ص) در مقام انسانی متصل به عالم قدس نیست که خداوند با او سخن گفته، گرچه این موضوع از اهداف فیلم نیز به شمار نمی رود و عقاد آن چنان که خود می گوید، درصدد معرفی اسلام برآمده و نه پیامبر اسلام(ص).
در خاتمه باید بگوییم با وجود محدودیت های موجود از جمله نمایش ندادن تصویری از حضرت علی (ع) به دلیل پرهیز از نمایش خلفای راشدین، پرداختن عقاد به نمایش حضور نمادین حضرت علی (ع) به مثابه پردازش شخصیت نبی اکرم (ص) از طریق نزدیک ترین کسانش به او درخور تأمل است. حضرت علی (ع) در دو قسمت فیلم حضور دارند: نخست زمانی که ایشان به جای حضرت محمد (ص) در بستر می ماند تا فدایی او شود. در این زمان، بزرگان مکه نمایندگانی از هر طایفه برای قتل او فرستاده اند. در حالی که حضرت علی (ع) در بستر ایشان قرار می گیرد، پیامبر(ص) از مکه خارج می شود و به سوی مدینه می رود.
به این ترتیب، عقاد با به کارگیری غیاب، حضور علی بن ابیطالب (ع) موفق می شود جوانب بیشتری از شخصیت پیامبر(ص) را توصیف کند. با این حال، به دلیل برخی محدودیت های سیاسی و ایدئولوژیک، برخی مقاطع مهم تاریخ زندگی پیامبر(ص) در این فیلم گنجانده نشده است؛ از جمله اعلان عمومی دعوت پیامبر(ص) که در آن حضرت علی (ع) به دعوت پیامبر(ص) لبیک می گویند و واقعه ی مهم غدیر که حضرت علی (ع) جانشین پیامبر (ص) معرفی می شود؛ جنگ خیبر و احزاب نیز از این دست است.

3ـ9ـ1ـ1ـ2 بررسی سریال امام علی
داستان سریال، تنها بخشی از زندگی امام علی (ع) را در برمی گیرد؛ از سال های پایانی حکومت عثمان آغاز می شود و با شهادت امام علی (ع) پایان می یابد. همه داستان ها و ماجراهای سریال، درباره ی شخصیت امام علی (ع) و ماجراهای ایشان نیست؛ بلکه در برخی قسمت ها، به جزئیات زندگی یارانی مانند ابوذر غفاری و مالک اشتر پرداخته می شود و گاه شخصیت های برجسته کوفه و داستان های فرعی این شهر بیان می شود. برای نمونه، «قطام»، پدر و برادرانش از خانواده های کوفی هستند که در داستان این سریال از شخصیت های محوری و اصلی به شمار می آیند و به تفصیل پاره داستانِ آنها موازی یا در عرضِ خط کلی داستان، پی گرفته می شود. در مواردی نیز ماجراهای فرعی، به خط کلی و نهایی داستان وصل می شوند و سرانجام واحدی دارند؛ اما برخی پاره داستان ها، در کنار ماجرای اصلی قرار دارند و تنها از باب تعریض و کنایه در حاشیه مطرح می شوند و به نوعی، به ماجرای اصلی ربطی ندارند و سرنخ آنها گم می شود.
آشکار است که در این مورد، منظور از خط اصلی داستان در سریال امام علی (ع)، ماجرا و شخصیت محوری سریال؛ یعنی امام علی (ع)

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درمورد الهیات مسیحی، ادبیات نمایشی، روابط اجتماعی Next Entries تحقیق رایگان درمورد امام رضا (ع)، نمایشنامه، امام علی (ع)