تحقیق رایگان درمورد قرآن کریم، رسول خدا (ص)، امر به معروف

دانلود پایان نامه ارشد

براساس حقّ و شايسته است:
«لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ …» (رعد/ 14)
ترجمه: دعوت حقّ خاص اوست.
عدالت ‏پيشگان قوم موسى (ع) و عدالت ‏پيشگان الهى، همواره حقّ را ميزان قضاوت هاى خويش قرار داده و براساس آن داورى مى‏كردند. و تنها خواندن خدا و دعوت به توحید كردن امرى حق و به جاست.140
16- دعوت به بندگى خدا
بندگى خداوند و پرهيز از بندگى ديگران، محور اصلى دعوت انبياء (ع):
«ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللَّهُ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِباداً لِي مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ…» (آل‏عمران/ 79)
ترجمه: هيچ بشرى را نسزد كه خداى تعالى كتاب و حكم و نبوتش داده باشد آن گاه به مردم بگويد به جاى خدا مرا بپرستيد وليكن چنين كسى اين را مى‏گويد كه اى مردم به خاطر اينكه كتاب آسمانى را تعليم مى‏دهيد و درس مى‏گيريد ربّانى باشيد.
هيچ انسانى، شايسته پرستش نيست و دريافت كتاب آسمانى و معارف حكيمانه و مقام پيامبرى از خداوند، براى كسى كه ديگران را به بندگى خود بخواند، امكان‏پذير نيست. بنابراین، حكم رانان و داوران الهى باید مبرّا از دعوت مردم به بندگى خويش باشند.141
17- دعوت به خير
از جمله موارد دعوت به خير و نيكى از وظايف امّت اسلامى است:
«وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ…» (آل‏عمران/104)
ترجمه: بايد از ميان شما طايفه‏اى باشند كه مردم را به سوى خير دعوت نموده.
همچنین دستور به دعوت به خير، از آيات الهى است:
«وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ… تِلْكَ آياتُ اللَّهِ نَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّ…» (آل‏عمران/ 104 و 108)
ترجمه: بايد از ميان شما طايفه‏اى باشند كه مردم را به سوى خير دعوت نموده،…اينها آيات خداست كه ما آن را به حق بر تو مى‏خوانيم.
دين الهى خير محض است و دعوت مردم به دين خدا و تمسّك به حبل اللّه‏ واجب است، بنابراین بايد عده‏اى از مسلمانان به دعوت مردم بپردازند. منظور اين است كه بايد از شما امّتى ساخته شود كه دعوت كننده به خير باشد.142
18- دعوت به دعا

خداوند در آیات متعدد مردم را به دعا و نيايش دعوت می کند، از جمله می فرماید:
«… وَ قُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَكُمْ خَطاياكُمْ وَ سَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ» (بقره/ 58)
ترجمه: و بگوئيد: گناهان ما را فرو ريز تا گناهان شما را بيامرزيم و نيكوكاران را فزونى دهيم.
استغفار به درگاه خدا موجب آمرزش گناهان است و اجراى فرمان هاى الهى زمينه ساز آمرزش گناهان است. بنابراین براى استغفار از گناهان و توبه به درگاه خدا بايد به دستورها و آداب تعيين شده از جانب خدا عمل كرد.143
19- دعوت به راستگويى
خداوند از مؤمنان به راستگويى و درستى در عمل دعوت می کند:
«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ» (توبه/ 119)
ترجمه: اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد از خدا بترسيد و قرين راستگويان باشيد.
خداوند، فراخوان مؤمنان به راستى و درستى در گفتار و عمل‏ است، بنابراین ايمان به خداوند و پيامبر (ص) مستلزم رعايت تقواى الهى است.144
20- دعوت به سبيل‏اللَّه‏

پيامبر اکرم (ص) از راه حكمت، موعظه و جدال احسن مأمور دعوت مردم به راه خداوند است:

«ادْعُ إِلى‏ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ» (نحل/ 125)
ترجمه: با فرزانگى و پند دادن نيكو به راه پروردگارت دعوت كن و با مخالفان به طريقى كه نيكوتر است مجادله كن كه پروردگارت كسى را كه از راه او گمراه شده بهتر شناسد و هم او هدايت يافتگان را بهتر شناسد.
در این آیه پيامبر (ص) مأمور به دعوت مردم به راه خدا در پرتو «حكمت»، «موعظه» و «جدال به احسن» می باشد که به عنوان سه ابزار دعوت به راه خدا است.145
21- دعوت به صبر
دعوت به صبر در آیات متعدد آمده است،146 از جمله موارد دعوت به صبر این است که خداوند همگان را به صبر پيشگى دعوت می کند:
«وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ» (بقره/ 45)
ترجمه: از صبر و نماز كمك بجوئيد و آن بسى سنگين است مگر براى خشوع پيشگان.
همچنین خداوند مؤمنان را به تشويق و ترغيب يكديگر به صبر موظّف کرده است:
«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا…» (آل‏عمران/ 200)
ترجمه: اى اهل ايمان در كار دين صبور باشيد و يكديگر را به صبر و مقاومت سفارش كنيد.
صبر و نماز وسايلى كار ساز براى موفقيت در انجام دستورهاى خداوند و پرهيز از محرمات الهى است. همچنین مؤمنان موظّف هستند يكديگر را به صبر و شكيبايى در برابر مشكلات ترغيب كنند.147
22- دعوت به صراط مستقيم‏
خداوند از انسان ها براى پيروى از صراط مستقيم دعوت می کند:
«وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ… ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ…» (انعام/ 153)
ترجمه: و اين راه من است يك راست، پس پيروى كنيد…اينها است كه خدا شما را بدان سفارش كرده.
همچنین پيامبر اكرم (ص) دعوت‏كنندۀ راستين مردم به راه مستقيم است:
«وَ إِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ إِلى‏ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ» (مؤمنون/ 73)
ترجمه: و تو همانا خلق را به راه راست مى‏خوانى، و كسانى كه به آخرت ايمان ندارند از راه برمى‏گردند.
در این آیه پيامبر (ص) دعوت كنندۀ راستين مردم به راه مستقيم‏ است. «صراط مستقيم» به معناى راه واضح و روشنى است كه در آن اختلاف و تخلف نیست و اين صفت حقّ است، چون اجزاى حقّ با يكديگر اختلاف و تناقض ندارد و در رساندن به آن مطلوبى كه به سوى آن هدايت مى‏كند تخلّف نمى‏ کند. از اينجا می توان نتيجه گرفت كه حقّ صراط مستقيم است و چون فرموده كه رسول خدا (ص) به سوى حقّ هدايت مى‏كند لازمه‏اش اين مى‏شود كه به سوى صراط مستقيم هدايت كند.148
23- دعوت به ارزش هاى عرفى‏

دعوت به امور و ارزش هاى عقلايى و عرفى از وظايف پيامبر اکرم (ص) است که در آیات متعددی آمده است،149 از جمله می فرماید:
«الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ… يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ …» (اعراف/ 157)
ترجمه: همان كسان كه آن رسول پيغمبر ناخوانده درس را … پيروى كنند، پيغمبرى كه به معروفشان وا مى‏دارد.
فرمان به كارهاى شايسته و برحذر داشتن از كارهاى ناروا (امر به معروف و نهى از منكر) از وظايف اساسى پيامبر (ص) و از اهداف رسالت اوست. و این بیانگر ضرورت انجام كارهاى شايسته و پرهيز از كارهاى ناروا می باشد.150
24- دعوت به جهاد
دعوت به جهاد در آیات متعدد آمده است، دعوت خدا به جهاد و ايستادگى در برابر دشمن برخاسته از علم اوست که می فرماید:
«وَ لاتَهِنُوا فِي ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا يَرْجُونَ وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً» (نساء/ 104)
ترجمه: در تعقيب كفار سستى نكنيد، چون اگر شما رنج مى‏بريد، آنان نيز مانند شما رنج مى‏برند. با اين تفاوت كه شما از خدا اميد پاداش داريد و آنان ندارند و علم و حكمت كار خدا و صفت اوست.
سختي ها و رنج هاى ناشى از رويارويى با دشمنان دين نبايد موجب سستى در پيكار با آنان شود. بنابراین پرهيز از ضعف و سستى در رويارويى و تعقيب دشمنان ضرورت دارد و اميد مجاهدان به پاداش و نصرت الهى زمينة تقويت روحيه و سستى نكردن آنان در رويارويى با دشمنان دين‏ می باشد.151
25- دعوت به تفكّر

فراخوانى مردم عرب براى مطالعه و تفكّر در پديده‏هاى آسمان ها و زمين مأموريّت پيامبر اکرم (ص) است:
«قُلِ انْظُرُوا ماذا فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما تُغْنِي الْآياتُ وَ النُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لايُؤْمِنُونَ» (يونس/ 101)
ترجمه: بگو نظر كنيد به موجودات گوناگونى كه در آسمانها و زمين است، ولى چه فايده از اين آيات و اين انذارها، براى مردمى كه ايمان نمى‏آورند.
همچنین پيامبر اکرم (ص) وظيفه‏دار فراخوانى مردمان براى انديشه و مقايسه ميان فرجام كافران و تقواپيشگان می باشد:
«قُلْ أَذلِكَ خَيْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ…» (فرقان/ 15)
ترجمه: بگو: آيا اين بهتر است يا بهشت جاويد كه پرهيزكاران را به عنوان پاداش و سرانجام وعده داده‏اند.
پديده‏هاى جهان هستى قابل شناخت و تفسير براى بشر است و از آيات و نشانه‏هاى الهى در آسمان ها و زمين و از هشدارهاى پيامبران، تنها كسانى كه زمينه ايمان دارند، بهره‏مند خواهند شد. همچنین بهشت جاودان پاداش و سرانجام تقواپيشگان‏ است که سنجش و مقايسة بين فرجام دو انديشه و رفتار، بهترين روش براى گزينش انديشه و رفتارى درست و برتر است.152

2.3.6. روش های دعوت در قرآن کریم
داعی الی الله چه روش ها و ابزارهایی را می تواند در راه دعوت استفاده نماید و چه مسائلی را باید در نظر داشته باشد؟
قرآن کریم می فرماید: «ادْعُ إِلى‏ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» (نحل/ 125)
ترجمه: با فرزانگى و پند دادن نيكو به راه پروردگارت دعوت كن و با مخالفان به طريقى كه نيكوتر است مجادله كن.
حکمت، موعظه و جدال‏ راه هاى متعارفى است كه پيش روى دعوت کننده قرار دارد، قرآن مجيد در این آیه بر سه راه نخست تصريح دارد. در اینجا به تبيين این روش ها ‏پرداخته می شود.
1) حکمت
دانشمندان در تفسير و تبيين واژۀ حکمت سخنان بسيارى گفته اند، این پژوهش از ميان تفاسير سخن علّامه طباطبايى (ره) را مى‏آورد كه‏ مى‏تواند جامع تعابير و تفاسير ديگر باشد.

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درمورد رسول خدا (ص)، امام صادق Next Entries منابع تحقیق درباره قرآن کریم، مبانی فکری، علم ارتباطات، جنگ جهانی دوم