تحقیق رایگان درمورد علوم تجربی، کیفیت تدریس، بهبود کیفیت، فعال نمودن

دانلود پایان نامه ارشد

براین باورند که اطلاعات، کارگشای مسائل زندگی فردا نیست و امروزه وظیفه و نقش آموزش در مدارس، یاددهی شیوه‌های یادگیری وپرورش مهارت‌هایی است که به کمک آن‌ها، کودک، خود بتواند راه‌های حل مسئله و کشف مجهولات را بیابد (امام قلی وند،1385).

2-9. مزایای روش بدیعه پردازی
1- دگرگون‌سازی دیگری را با راهنمایی معلم
2- ایجاد ارتباط اجتماعی در کلاس حل تعارضات و غلبه بر هیجانات
3- ترکیب با الگوهای دیگر
4- افزایش تفکر خلاق و پرورش همدلی و نزدیکی بین افراد
5- با این رویکرد می‌توان از نو مفهوم‌سازی کرد و تفکر جدید را جانشین نظرات قبلی نمود.
2-10. مراحل اجرای الگوی بدیعه پردازی
مرحله اول: توصیف شرایط موجود
مرحله دوم: قیاس مستقیم
مرحله سوم: قیاس شخصی
مرحله چهارم: تعارض فشرده
مرحله پنجم: قیاس مستقیم مجدد
مرحله ششم: بررسی مجدد وظیفه اولیه (سیف، 1388).
2-11. شرح و بسط قیاس
قیاس در فرهنگ لغت چنین تعریف شده است شباهت نسبی میان جنبه‌های مشابه دو چیز که بر اساس آن می‌توان دو چیز را باهم مقایسه کرد. در علم دانستن اینکه دو چیز قابل قیاس هستند مفید است به ویژه زمانی که یکی از آن دو کاملاً شناخته‌شده و دیگری ناشناخته باشد. در چنین مواردی می‌توان آنچه را شناخته ‌شده است به عنوان یک الگو یا مدل برای درک آنچه شناخته نیست به کاربرد. درگذشته درک شباهت میان کارکرد پمپهای مکانیکی (که درباره آن‌ها اطلاعات زیادی بود) و کارکرد قلب آدمی (که درباره آن اطلاعات کمی موجود بود) راهنمایی مفید برای پژوهش در زمینه قلب به شمار می‌آمد. همچنین دانستن شباهت‌های میان حیوانات رده پایین‌تر برای کسب اطلاع درباره فرایندهای انسانی بوده است. برای طراحی و استفاده مناسب از قیاس‌ها باید بدانیم، چگونه کارکنیم تا یک قیاس به بهترین شکل عمل کند و به خوبی مؤثر واقع شود (دادستان،1382).

ویژگی‌های قیاس‌های موثر را می‌توان به صورت زیر بیان کرد:
* مفهوم برای فراگیر جدید باشد
* مفهوم پیچیده باشد.
* قیاس برای فراگیر آشنا ومشخص باشد
* قیاس و هدف باید هم جهت باشند و شباهت‌های کلی میان آن دو وجود داشته باشد.
2-12-کاربرد قیاس در علوم تجربی
بسیاری از مفاهیم در علوم تجربی انتزاعی هستند بعضی از مواد، اندازه‌های نسبی اجزای سلول‌های بدن و پیوند میان مولکول‌ها و سلول‌های بدن و … همگی مسائل تقریباً بنیادی هستند، اگر چه این‌ها مفاهیم دشواری هستند دانش‌آموزان ملزم هستند که آن‌ها را یاد بگیرند. در صورتی که دانش‌آموزان بتوانند مدلهای کلی آن‌ها را ازاین ایده‌ها بسازند و سپس قیاسشان را برای شکل دادن به دیگر نوشته‌ها توضیح دهند، می‌توانند یک دید بهتر از مفهوم را توسعه دهند و ایده‌ها را برای مدت طولانی تر در حافظه خود نگه‌دارند.
استفاده از قیاس‌ها و مدلها برای تشریح و توضیح مفاهیم و فرایندهای ذهنی و انتزاعی می‌تواند موثر باشد در الگوی قیاسی در آموزش علوم تجربی، مفاهیم آشنا بازندگی فراگیران به عنوان قیاس‌های آشنا و مبحث مورد تدریس به عنوان هدف در نظر گرفته می‌شود. در این حالت مفهوم جدید به موضوع آشنا، قیاس تلقی می‌شود و تدریس انجام می‌گیرد (عارف نیا،1385).
2-13. نقش الگوی بدیعه پردازی در آموزش درس علوم تجربی
آموزش درس علوم تجربی به روش بدیعه پردازی باعث می‌شود که دانش‌آموزان راه‌های جدید تفکر را بیاموزند، در حل مسئله مشکل گشای متبحر گردند، زمینه‌های ذهنی خود و مفهوم‌سازی جدید برای حل مسائل زندگی فردی خود را دگرگون کنند و به هر فکری که به جریان تفکر گروهی کمک می‌کند ارزش بگذارند. درس علوم تجربی به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا مهارت خود را در به‌کارگیری توانایی‌هایشان افزایش دهند. مدرسان در این درس قبل از به اجرا درآوردن روش‌های تدریس باید خود با دیدن آموزش‌های لازم در این حیطه مسلط شوند (فضلی خانی،1388).
نتیجه تحقیقات دهه1950 نشان داده است که الگوی تدریس بدیعه پردازی، پتانسیل بیشتری را صرف توجه به علایق دانش‌آموزان می‌کند و آن‌ها را نسبت به سایر مدلهای تدریس در تجربیاتمعناداریادگیری بیشتر درگیر می‌سازد. بدیعه پردازی شامل رویه‌هایی برای توسعه ورفتار گروهی است؛ به عبارت دیگر این روش اعضا را با مزایای اشتراک مساعی در حل مسئله آشنا می‌سازد. این روش برای تمامی دانش‌آموزان فرصتی را فراهم می‌سازد تا در فرایند حل مسئله به طور کامل تری مشارکت داشته باشند. بعضی از مفاهیم در درس علوم تجربی برای دانش‌آموزان انتزاعی بوده و اغلب دانش‌آموزان این مطالب را به حافظه سپرده و طوطی‌وار به سئوالات پاسخ می‌دهند. با توجه به اینکه دانش‌آموزان باید مهارت‌های علوم تجربی را به صورت عملی به کار ببرند (امانی تهرانی و همکاران،1388). لذا باید این مفاهیم در قالب قیاس‌های ملموس و عینی به آن‌ها آموخته شود، به این ترتیب با استفاده از الگوی تدریس بدیعه پردازی دانش‌آموزان از قیاس‌های متنوعی برای دستیابی به مهارت‌های لازم استفاده می‌کنند. آموزش درس علوم تجربی باعث می‌شود که دانش‌آموزان از تلفیق مهارت‌های حل مسئله و تصمیم‌گیری از افکار یا روابط نو برخوردار شده و قدرت کشف و انتخاب راه‌حل‌های جدید را پیدا کنند تا پدیده‌ها و امور و افکار را آن چنان که هستند به راحتی نپذیدند، بلکه نگاه متفاوت تری داشته باشند و از قالب‌های فکری همسان دور شوند، به عبارتی پدیده‌ها را با منظر دیگری نگاه کنند (شعبانی،1387).
روش تدریس بدیعه پردازی ذهن دانش‌آموز را آماده کرده و به سمت تفکر خلاق سوق می‌دهد. در این الگو به منظور برانگیختن تفکر خلاق، آسودگی خیال برای دستیابی به راه‌های جدید مورد استفاده قرار می‌گیرد. در الگوی بدیعه پردازی دانش‌آموزان از جواب‌های کلیشه‌ای و پیش‌پاافتاده احتراز کرده و در سایه راه‌حل‌های جدید و بدیع، آموزش به سمت جلو هدایت خواهد شد. در اجرای این الگو نقش معلم ترغیب دانش‌آموزان به توصیف شرایط موجود و هدایت دانش‌آموزان برای انجام دادن قیاس‌های مستقیم و شخصی برای رسیدن به مفهوم است. اجرای الگوی تدریس بدیعه پردازی در آموزان در درس علوم تجربی، در بهبود کیفیت تدریس، بالا بردن قدرت تفکر و خلاقیت و افزایش روحیه پژوهشگری دانش‌آموزان نقش بسزایی داشته و در صورت اجرای دقیق می‌تواند تحولی شگرف در آموزش وپرورش و به تبع آن در جامعه به وجود آورد (هاپکینز،1385، ترجمه مهرمحمدی).
به طور کلی دو راهبر بر روش‌های بدیعه پردازی وجود دارد:
1- خلق چیزی جدید: یعنی مطالب آشنا و قدیمی را در پرتو خلاقیت، به صورت غریب و ناآشنا درآوردن و در حقیقت چیز جدیدی خلق کردن؛ مثلاً از شاگردان خواسته شود درباره کتاب علوم خود که چیزی آشناست هم چون یک چشمه فکر کنند، در این راهبرد با استفاده از قیاس، فاصله‌های مفهومی توسط فراگیر خلق می‌شود. شاگردان به جز مرحله نهایی که به مسئله اولیه بازمی‌گردند، مقایسه‌های ساده انجام نمی‌دهند.
2- غریب را آشنا ساختن: این روش برعکس راه اول است، یعنی عقاید جدید و ناآشنا را معنادار و آشنا می‌کنیم مثلاً از شاگردان می‌خواهیم تا بدن انسان را که به تازگی درباره آن اطلاعاتی به دست آورده‌اند با سیستم حمل‌ونقل مقایسه کنند. این روش برخلاف روش اول به دنبال افزایش درک شاگردان ودرونی سازی مقدار قابل‌توجهی مطالب جدید یا دشوار است (به نقل از بی. آر. هگهنام، ترجمه سیف2000).

2-14. چارچوب اجرایی روش تدریس بدیعه پردازی
گام اول-توصیف اولیه
در این مرحله، محیط کلاس بیشتر به سمت‌وسوی اهداف از پیش تعیین‌شده سوق داده می‌شود و فرصتی ایجاد می‌شود تا موقعیت کلاس در مسیر خواسته‌های دانش‌آموز باشد، اگرچه این مرحله، مرحله مقدماتی است اما زمینه بروز مراحل بعدی را آماده می‌کند به نوعی می‌توان بیان نمود که این مرحله، مرحله گرم کردن می‌باشد هرچه قدر موضوع مورد نظر موشکافانه‌تر باشد و دقیق و جذاب ارائه داده شود ذهن فراگیر آمادگی بهتری برای شروع گام بعدی و استفاده از قیاس‌ها را پیدا می‌کند بر فرض مثال موضوع اگر راجع به تک سلولی‌ها باشد بنابراین گام اول در ارتباط با این موضوع ارائه می‌شود.
نقش مربی در این گام به عنوان راهنما، ناظر و هدایت‌کننده است. معلم موقعیتی را به وجود می‌آورد که دانش‌آموزان وارد موضوع مورد نظر شوند. این موقعیت را با پرسیدن سئوال به اشکال مختلف به وجود می‌آورد. وی با پرسیدن سئوالهای متعدد، ذهن فراگیران را به سمت موضوع اصلی سوق می‌دهد. برای مثال با پرسیدن سئوالهایی این‌چنین می‌توان مرحله گرم کردن را شروع کرد: یک تک سلولی چه کارهایی را می‌تواند انجام دهد؟ فواید آن چیست؟
گام دوم-قیاس مستقیم:
در این مرحله، قیاس و نشانه بین دو عامل، دو موجود ویا دو مقوله انجام می‌گیرد. همان طور که گفته شد مثال ما تک سلولی بود بنابراین معلم دانش‌آموزان را ترغیب می‌کند تا در راستای هدف حرکت کنند از فراگیران پرسیده می‌شود یک تکسلولی شبیه چه چیزی است و از آنان خواسته می‌شود قیاس‌های خود را با ذکر دلیل شباهت بیان کنند ومعلم فرصتی برای اندیشیدن به دانش‌آموزان می‌دهد و سپس با ترغیبکردن آن‌هاوایجاد فضای نواندیشی و خلاقانه، جواب‌های دانش‌آموزان را بر روی تخته می نویسد. او متذکر می‌شود که دانش‌آموزان ذهن خود را آزاد گذارند و محدودیتی در پاسخگویی برای خود ایجاد نکنند. هرچه شباهت ها بعیدتر به نظر آیدبهتر خواهد بود و در ادامه بهترین شباهت توسط دانش‌آموزان انتخاب خواهد شد.
گام سوم-قیاس شخصی
این مرحله یکی از زیباترین مراحل روش تدریس بدیعه پردازی می‌باشد. در این مرحله فراگیر خود را به جای یک فرد، یک شی و حتی یک گیاه قرار می‌دهد و خود را تفسیر و تشریح می‌کند. تغییر شخصیت موقتی که نیاز به خود تمرکزی و خارج شدن از موقعیت کنونی دارد، منتج به تقویت تفکر و ارتقاء تفکر انتزاعی می‌شود؛ که این مهم کاملاً در مسیر خلق تفکری بدیع تأثیرگذار خواهد بود. معلم به طور دائم دانش‌آموزان را درگیر فعالیت‌های ذهنی می‌کند و از آن‌ها میخواهد نظرات خود را هرچند کوچک ارائه دهند. در این مرحله نقش‌آفرینی معلم بسیار ارزشمند می‌باشد.
معلم به طور مداوم باید همه دانش‌آموزان را وادار به صحبت و نقش‌آفرینی و اظهارنظر کند و اجازه ندهد هیچ‌کسی سکوت کند وظیفه معلم این است که با نگاه، نوع کلام خود و با استفاده از شگردهای خاص خود و هنر تدریسش، قدرت تخیل و بدیعه گویی دانش‌آموزان را به تدریج افزایش دهد. مثال ما در تفهیم این مطالب تک سلولی بود که در مرحله قبل به کارخانه تشبیه شد و در نتیجه در مرحله قیاس شخصی دانش‌آموزان خود را به یک کارخانه در نظر می‌گیرند و شروع به نوشتن تصورات و اندیشه‌های خویش می‌کنند.
گام چهام-تعارض فشرده (قیاس متضاد)
اگر برای موضوعی بخواهیم تشبیه‌هایی پیدا کنیم، شاید محدوده ذهن، مجال زیادی برای یافتن تشبیه‌های متعدد و فراوان را نداشته باشد؛ اما اگر برای همان موضوع به دنبال تضادها تناقض‌هایی باشیم احتمال پیداکردن تضادها و تناقض‌گویی‌های بیشتری را خواهیم داشت.
در این مرحله از دانش‌آموزان خواسته می‌شود که بین قیاس‌ها و تشبیه‌هایی که در مراحل دوم و سوم (قیاس مستقیم و قیاس شخصی) انجام داده است که بیشترین تضاد را با موضوع داشته باشد و با شگفتانگیزترین تضاد و حتی عجیب‌ترین تضاد از سوی دانش‌آموز باشد. همان طور که معلم زمینه خلاقیت را به تدریج فراهم می‌کند، درصدد تقویت ذهن و فعال نمودن هرچه بیشتر قدرت تخیل دانش‌آموزان خواهد بود. معلم از دانش‌آموزان می‌خواهد بین مطالب گام دوم و سوم کلماتی باز برداشته درتضاد معنایی هستند پیدا کندوآنها رابیان نماید. معلم براین موضوع تاکید خواهد داشت که دانش‌آموزان هر تضادی باز برداشته مطلوب نظر آنان می‌باشد را برگزینند و این اجازه را به ذهن خود بدهد که با تکیه بر سلیقه خود، این تعارض فشرده را انجام دهند.
گام پنجم-قیاس مستقیم مجدد:
در این مرحله تار و پود روش بدیعه پردازی کاملاً جلوه می‌کند و به اوج تخیل و بدیعه پردازی می‌رسد. در این مرحله، فراگیران با توجه به گزینش زوج کلمه متضاد یا همان قیاس تضاد، موضوع

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درمورد علوم تجربی، تصویرسازی، مهارت حل مسئله، آموزش و پرورش Next Entries تحقیق رایگان درمورد آموزش و پرورش، آموزش ابتدایی، پیش آزمون، ایفای نقش