تحقیق رایگان درمورد علوم تجربی، تصویرسازی، مهارت حل مسئله، آموزش و پرورش

دانلود پایان نامه ارشد

حالت بازي گونه‌ی آن شرايط لازم مشاركت گروهي را حتي براي خجول‌ترین شرکت‌کنندگان فراهم می‌کند (اسپاندلو، 2008). مشاركت در يك گروه بديعه پردازي همواره نوعي تجربه‌ی جمعي منحصربه‌فرد را فراهم می‌کند كه درك بين فردي و يك حس جمعي را درميان افراد پرورش می‌دهد. هنگامي كه هر يك از افراد گروه از طريق وابستگي خود نسبت به برداشت‌های گوناگون ديگر اعضاي گروه، آگاهي دقيقي كسب می‌کند وهرفكري هرچند سطحی، به خاطر تأثیر تحليلي بالقوه اي كه بر انديشه دارد، حائز اهميّت است (ظهیری ناو،1388).
در بیانی دیگر، الگوي بديعه پردازي يكي از الگوهاي فعال در فرآیند یاددهی –یادگیری. اين الگو قوه‌ی خلاقيّت دانش‌آموزان را افزايش ميدهد، زیرا راهبردهای آن، ذهن آنان را به تفكر در زمينهي ابعاد گوناگون موضوع ترغيب ميكند و در هر موقعیتی، به توليد ايدههاي جديد و درک نحوه ارتباط بين مفاهيم می‌پردازند.
در این الگو، براي دريافت مفاهيم جديد و کاربرد آن‌ها، مشابه سازي می‌گردد و فعالیت‌ها از طريق قیاس‌هاي گوناگون دنبال می‌شود. درجريان اجراي اين الگو، نقش معلم هدايت دانش‌آموزان براي انجام دادن قیاس‌های مستقيم و شخصی است. البته امكان دارد در ابتداي فعاليّت، دانش‌آموزان با مشكل روبه رو شوند. كه در این صورت بهتر است كه معلم نمونه‌ای بيان كند و به راهنمايي دانش‌آموزان بپردازد (شیخ محسنی،1385). يكي از مهم‌ترین دستاوردهاي الگوي بديعه پردازي، تقويت مهارت حل مسئله در فراگيرندگان است، زيرا آنان رويدادهاي را از زواياي گوناگون مشاهده می‌کنند وبری مقابله با مشكلات، قدرت خلاقانه‌ای به دست می‌آورند ويك نظام فكري منسجم را با شناخت كامل ارتباطات عناصر و مفاهیم درك می‌کنند (استرایکر،1385). اين شيوه، زماني كه راه حل‌های قديمي براي انجام كار مناسب نباشد مطرح می‌گردد. يعني به افراد فرصت ابتكار راه‌های جديد براي اشيا و ابراز خويشتن داد. گوردون آن را آشنایی‌زدایی می‌نامد. يعني فرد تلاش می‌نماید بادید تازه‌ای به چيزهاي آشنا بنگرد. تفكر خلاق در این شيوه به وسیله‌ی فعاليت استعاري و تمثیلی شكل می‌گیرد. بدين ترتيب از شباهت امور مانند مقايسه يك چيز بافکر ديگر به وسیله‌ی استفاده از يكي به جاي ديگري بهره می‌گیرند (اوجی نژاد،1386).
اگرچه خلاقيت يك فرايند فردي است ولي پويايي يك گروه كلاسي می‌تواند خلاقيّت فرد را پرورش دهد. اين مدل از اين جهت طراحي می‌شود كه جوي در كلاس به وجود آورد كه خلاقيّت دانش‌آموز و اکتشاف اندیشه‌های جديد را در علوم و هنر تشويق نمايد. در اين مدل معلم سؤالاتي را مطرح می‌کند كه علاقه دانش‌آموز را تحريك و توجه تمام اعضاي كلاس را به فرآيند خلاق جلب می‌کند (به نقل از فیشر رابرت، ترجمه ناتالی چوبینه). هنگامي كه دانش‌آموزان، قیاس‌هاي خويش را تدوين می‌کنند معلم بدون آنكه آنان را تحت نفوذ خويش قرار دهد آن‌ها را ياري می‌کند. دانش‌آموزان تشويق می‌شوند تا شیوه‌های متعارف تفكر را از طریق تسليم شدن به حالات غیرمعقول ذهني نظير خیال‌پردازی، افكار نامربوط و نماد گرايي بشكنند. معلم چنين رويكردي را با پذيرش بدون داوري تفكرات عجيب و غیرمعقول وازطريق آشكار كردن برخي از رويكردهاي غیرمنطقی براي حل مسئله تشويق می‌کند (هاشمی،1391).
الگوي بديعه پردازي حاوي عناصر نيرومندي است كه هم ارزش آموزشي وهم ارزش پرورشي دارند. از آن جا كه گوردون معتقد بوده است فرآيند خلاق را می‌توان به طور اخص از طريق آموزش مستقيم گسترش داد، الگوي بديعه پردازي را برای «آموزش خلاقيت» به افراد و گروه‌ها طراحي كرده است. با اين حال بديعه پردازي نه تنها براي گسترش توانايي خلاق عمومي، بلكه براي گسترش پاسخ‌های خلاق در زمينه موضوع‌های مختلف كاربرد دارد. معلماني كه از الگوي بديعه پردازي براي دستيابي به اين اهداف استفاده می‌کنند بر يك محيط اجتماعي مشوق خلاقيّت تأكيد داشته و از انسجام گروهي براي توليد نيرويي كه شرکت‌کنندگان را قادر سازد تا در يك دنياي استعاره‌ای به ايفاي نقش بپردازند، بهره می‌گیرند (بریانت،2010).
از آن جا كه گوردون معتقد بوده است فرآيند خلاق را می‌توان به طور اخص از طريق آموزش مستقيم گسترش داد، الگوي بديعه پردازي را برای «آموزش خلاقيت» به افراد و گروه‌ها طراحي كرده است. با اين حال بديعه پردازي نه تنها براي گسترش توانايي خلاق عمومي، بلكه براي گسترش پاسخ‌های خلاق در زمينه موضوع‌های مختلف كاربرد دارد معلماني كه از الگوي بديعه پردازي براي دستيابي به اين اهداف استفاده می‌کنند، بر يك محيط اجتماعي مشوق خلاقيّت تأكيد داشته و از انسجام گروهي براي توليد نيرويي كه شرکت‌کنندگان را قادر سازد تا در يك دنياي استعاره‌ای به ايفاي نقش بپردازند بهره می‌گیرند.
همان طور که گفته شد الگوي بديعه پردازي دربردارنده ارزش‌های بسيار خوبي از آموزش و پرورش است. فنون آموزشي خاصي كه گوردون به وجود آورد، مبتني براين اعتقاد است كه می‌توان «جريان خلاقيّت را با ديگران مبادله كرد و می‌توان آن را با مهارت‌آموزی مستقيم توسعه داد»» (اکبرزاده،1383).
به هر حال بديعه پردازي در گسترش توان كلي خلاقيّت و در رشد پاسخ‌های خلاق در زمینه‌های گوناگون مطالب درسي به كار مي رود. گوردون به صراحت اعتقاد دارد كه خلاقيّت با انرژي خود که در هنگام استفاده از بديعه پردازي پديد می‌آورد يادگيري را افزايش می‌دهد. او به محيط اجتماعي كه بتواند مشوّق خلاقيّت باشد و یکپارچگی گروهي مولد انرژي كه بتواند شرکت‌کنندگان را به فعاليّت متقابل در درون دنياي استعارات بکشاند تأکید دارد (شیخ محسنی،1385).
درگذشته درباره خلاقیت این تصور وجود داشت كه خلاقیت امری ذاتی است و نمی‌توان آن را آموزش داد و خلاقیت ویژه خلق آثار بزرگ هنری است. ولی بنا بر نظر «گوردون» جریان خلاقیت را می‌توان شرح داد و پرده از مراحل آن برداشت و خلاقیت فعالیت پوشیده و اسرارآمیز نیست. وی چنین اظهار می‌دارد كه خلاقیت را در فعالیت‌های روزانه می‌توان دید و می‌توان فعالیت‌های روزانه را خلاقانه كرد (سیدمحمدی،1388).
دیدگاه‌های حاضر نیز این امیدواری را به وجود آورده است كه می‌توان خلاقیت را یاد گرفت و یاد داد هدف اساسی نو آفرینی یا بدیعه پردازی شكستن سد قواعد مرسوم و ایجاد راه‌های جدید برای حل مسائل می‌باشد. این روش به منظور كمك به افراد برای شكستن زمینه‌های ذهنی قبلی و پیداكردن راهی مناسب برای اندیشیدن به طرز جدید به موضوع می‌باشد. در بیشتر دروس کاربرد زیادی دارد اما در کشور ما این روش در درس علوم تجربی اهمیت بیشتری دارد این روش قوه خلاقیت دانش‌آموزان را افزایش می‌دهد و به تولید ایده‌های جدید و درک نحوه‌ی ارتباط بین مفاهیم را باعث می‌شود. (ادوارد ،2005). گوردون تفکر استعاری یا بدیعه پردازی را بر پایه چهار ایده یا اندیشه استوار می‌کند (به نقل ازلنکسترجانترجمه عباس زاده،1388).
نخست: خلاقیت در امور روزانه دارای اهمیت است؛ و فقط مخصوص هنر یا بداهه‌نوازی نیست. خلاقیت بخشی از زندگی ما در کار و اوقات فراغت هستند.
دوم: فرآیند خلاقیت چندان رازآلود و اسرارآمیز نیست. منحصر به افراد خاصی نیست و کسانی که با مبانی خلاقیت آشنایی دارند می‌توانند راه‌های خلاقیت را بیابند.
سوم: ابداع خلاقانه در همه رشته‌های علوم تجربی و ریاضی و انسانی مشابه است؛ و همه فرآیندهای عقلانی یکسانی دارند.
چهارم: تفکر خلاق یا ابداع فردی و گروهی بسیار شبیه به یکدیگرند. افراد و گروه‌ها به یک شیوه ایده‌ها و محصولات خود را تولید می‌کنند.
2-7. هدف الگوی بدیعه پردازی
هدف اساسی نو آفرینی یا بدیعه پردازی شکستن سد قواعد مرسوم و ایجاد راه‌های جدید برای حل مسائل می‌باشد. این روش به منظور کمک به افراد برای شکستن زمینه‌های ذهنی قبلی و پیداکردن راهی مناسب برای اندیشیدن به طرز جدید به موضوع می‌باشد.
توانایی‌های فکری بشر را می‌توان بر چهار دسته تقسیم کرد:
جذب =توانایی مشاهده و به کاربردن توجه
ضبط =توانایی حفظ کردن و به خاطر آوردن
استدلال =توانایی تجزیه و تحلیل و قضاوت
خلاقیت = توانایی تجسم، پیش‌بینی و ایجاد ایده‌ها (به نقل از لنکسترجان، ترجمه عباس زاده،1389).
2-8. اثرات آموزشی وپرورشی الگوی بدیعه پردازی
در نظام‌های آموزشي امروزی، تأكيد عمده بر پرورش خلاقيّت دانش‌آموزان است. معيار اساسي موفقیت‌آمیز يك نظام آموزشي در این است كه چه میزان افراد بافکر و اخلاق تربيت می‌کند. به همين دليل جوامع مختلف براي بقاي جامعه خود به اين امر مهم اهميت داده‌اند وبر این اعتقادند كه براي بقاوتداوم آن در افراد بايستي عادت به تفكر را در آن‌ها ايجاد كرد چرا كه خلاقيت با تفكر به وجود می‌آید (عارف نیا،1385).
يكي از الگوهاي تدريس كه باعث پرورش ظرفيت مشکل‌گشایی دانش‌آموزان و هدایت آن‌ها به بيان خلاق و گسترش انگاره‌های جديد عقلي از طریق توجه به بعد عاطفي غیرمعقول می‌شود، الگوي بديعه پردازي است. در این الگو، خلاقیّت به وسیله‌ی فعالیّت استعاری به جریان آگاهانه تبدیل می‌شود.
مقایسه یک مفهوم و یا یک نظر با مفهوم و نظری دیگر و استفاده از تشبیه و تمثیل برای بیان واقعیت‌های موجودمراحل الگوی بدیعه پردازی است در خلال جايگزيني كه خلاقيّت رخ می‌دهد (مرادی نژاد،1386).
وقتي معلم از دانش‌آموزان می‌خواهد كه بين مطالب آشنا و غیر آشنا ارتباط برقرار كند. بدين وسيله فاصله مفهومي ميان شاگرد و هدف یا موضوع درسی را پر می‌کند و به دانش‌آموز در فهم بهتر مطالب اوليه كمك می‌نماید. مثلاً وقتي معلم از شاگرد می‌خواهد كه درباره‌ی كتاب درسي خود همچون يك كفش كهنه ويا يك رودخانه فكر كند يك ساخت (استعاره‌ای) به وجود آورده است كه شاگردانش از طريق آن درباره چيزي آشنا به صورت جديد فكر می‌کنند ويا وقتي به آن‌ها می‌گوید بدن انسان را با يك سيستم حمل‌ونقل مقايسه نمايند از اين راه افراد می‌توانند با ايجاد تخيّل و بصیرت در افکار و فعالیت‌های روزانه، فعاليّتي جديد را ابداع نمايند الگوی بديعه پردازي در گسترش توان كلي خلاقيّت و در رشد پاسخ‌های خلاق در زمینه‌های گوناگون مطالب درسي به كار مي رود. (فیشر رابرت،1388، ترجمه ناتالی چوبینه).
گوردون به صراحت اعتقاد دارد كه خلاقيّت با انرژي خود که در هنگام استفاده از بديعه پردازي پديد می‌آورد يادگيري را افزايش می‌دهد. او به محيط اجتماعي كه بتواند مشوّق خلاقيّت باشد و یکپارچگی گروهي مولد انرژي كه بتواند شرکت‌کنندگان را به فعاليّت متقابل در درون دنياي استعارات بکشاند تأکید دارد. اين ساده است كه ببينيم چرا قیاس‌ها ومدل ها، راه‌های مهمي براي تشريح و توضیح مفاهيم و فرآیندها هستند مخصوصاً براي آن مواردي كه ديده نمی‌شوند، مانند اتم‌ها و مولکول‌ها. مفاهيمي از اين قبيل، به ما كمك می‌کند كه بفهميم چرا قیاس‌ها ابزار تفکر در چرايي آموزش علوم تجربی هستند آن‌ها در واقع به عنوان ابزار تفكر در علم معرفی‌شده‌اند (بادی و واتسون،2007).
دانش‌آموزاني كه نمی‌توانند تصوري از مسائل مبهم علوم تجربی داشته باشند در درك آن‌ها نيز با مشكل مواجه خواهند شد. اين مشكلات از عدم توانايي در تصویرسازی رفتار مدارهاي الكتريكي نشأت می‌گیرد زماني كه معلم سعي دارد به دانش‌آموزان در درك اينكه چه اتفاقاتي در داخل مدارات الكتريكي در حال رخ دادن است كمك كند، تصویرسازی نقش مهمي در فرآيند يادگيري بازي می‌کند.
الگوی بدیعه پردازی در برگیرنده ارزش‌های بسیار خوبی از آموزش وپرورش است و در رشد پاسخ‌های خلاق در زمینه‌های گوناگون مطالب درسی به کار می رود، به طور کلی:
اثرات آموزشی: توان کلی خلاقیت و توان خلاق در قلمرو موضوع
اثرات پرورشی: پیشرفت در قلمرو موضوع همبستگی و بار آوری گروهی، هماهنگی با تحولات دنیایی که هر لحظه در حال دگرگونی و تغییرات است از نگرانی‌های بشر امروز، به شمار می رود.
سیاستمداران، برنامه‌ریزان آموزشی و والدین در سراسر دنیا تلاش می‌کنند شیوه‌هایی بیابند که پایداری آن شیوه‌ها، کودک امروز را برای زیستن در دنیای غیرقابل‌ پیش‌بینی فردا آماده کنند. در چنین موقعی تمام کارشناسان تربیتی

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درمورد انگیزش پیشرفت، پیشرفت تحصیلی، یشرفت تحصیلی، انگیزش پیشرفت تحصیلی Next Entries تحقیق رایگان درمورد علوم تجربی، کیفیت تدریس، بهبود کیفیت، فعال نمودن