تحقیق رایگان درمورد سینمای ایران، تصویرپردازی، شخصیت پردازی

دانلود پایان نامه ارشد

فیلم ساز تصویری از وی به مخاطب ارائه می کند که در تضاد کامل با یافته های پیشین اوست. این تضاد منجر به شکل گیری باور جدید (حتی محتمل و نه قطعی) درباره ی شخصیتی خواهد شد که پیش از این از آن مبرا دانسته می شده است. به این ترتیب، حدود ورود به این موضوع ها، نقش تعیین کننده ای در ارائه ی تصویری منزه یا مشبّه از شخصیت های معصوم و مقدس خواهد داشت.

3ـ8ـ3 تصویرگری معصوم در سینمای ایران
گرچه تصویر شخصیت های معصوم (ع) در سینمای ایران همچون فیلم های هالیوودی در نشان دادن چهره معصومین (ع)، رویکری تشبیه گرایانه دارد و بازیگرانی در نقش پیامبران الهی به ایفای نقش پرداخته اند، تصاویر ارائه شده از شخصیت های بازنمایی شده، قطعاً تصاویری محترم و با در نظر گرفتن وجه آسمانی شخصیت آن بزرگان است که متناسب با توانمندی موجود، سعی دارد در تکریم شخصیت های مقدس و پیامبران الهی بکوشد.
تصویری که از پیامبران الهی در سینمای ایران ارائه شده به دو روش تحلیل پذیر است. تصویری که مبین تصویر ظاهری و شخصیت ظاهری ایشان است و تصویری که شمایل باطنی و ویژگی های معنوی و آسمانی ایشان را به تصویر می کشد که متناسب با هر پیامبر، ویژه ی خود اوست. مخاطبان آثار تولیدی با مضمون شخصیت های معصوم (ع) در این سینما، با حساسیت های متأثر از ایمان وافرشان، در جستجوی تصویری از کُنه وجود این پیامبران اند که ویژگی های آسمانی ایشان را بازمی نمایاند. بنابراین، بیش از آنکه دقت و حساسیت در نمایش شمایل ظاهری پیامبران نیازمند ریزبینی و مداقه باشد، باید کیفیت تصویرپردازی از شمایل باطنی ایشان را مدنظر قرار دهیم.
پرداخت تصویری از شخصیت های معصوم (ع) در آثار سینمای ایران، طیفی را شامل می شود که از روایتگری صرف از داستان زندگی و تاریخ مربوط به ایشان تا تلاش برای نمایش شخصیت ملکوتی آنها در نوسان است؛ با این حال، غلبه ی روایتگری در میان آثار مشهود است. شاید یکی از دلایل این امر را بتوان چنین برشمرد که در سینمای ایران به دلیل عقاید راسخ دینی، جایی برای تخیل پردازی درباره ی شخصیت های آسمانی و مقدس وجود ندارد. با این حال، باید یادآور شد که روایتگری صرف در هنر سینما، طریقی اثربخش و پرکشش برای بیان تصویری حقیقی از این بزرگان نیست. بنابراین، پردازش هنرمندانه ها را باید از ضرورت های تصویرگری شایسته از شخصیت های معصوم (ع) در سینمای ایران دانست.
فیلمنامه کارکرد مستقیم و مؤثری در چگونگی ارائه ی تصویری از ظاهر و باطن این شخصیت های معصوم (ع) دارد. متناسب با تحقیق های به عمل آمده که مبنای تألیف فیلمنامه قرار می گیرد و نیز چگونگی نگارش آن، می تواندتصاویر ویژه ای از شخصیت های معصوم (ع) ارائه کند. در آثاری که فیلمنامه آن بر مبنای منابع متقن و با دقت نظر نوشته شده، تصویرپردازی قریب به واقعی از پیامبران دست داده است. همچنین، در آثاری که بطن حوادث مربوط به این شخصیت ها را از بین روایت های متعدد و تفاسیر قرآنی جستجو کرده است، تصویر ارائه شده از اولیای الهی، جلوه ای حقیقی تر یافته و در نمایش منزلت و حقیقت وجودی ایشان توفیق بیشتری داشته است.
تمرکز بر مهم ترین وجوه داستان های مربوط به شخصیت های معصوم (ع) در آثار سینمایی که در محدوده ی زمانیِ اندک باید تصویرگر وسعت و حقیقت وجود شخصیت های معصوم (ع) را بنمایاند ، نقش مهمی در ارائه ی تصویری متناسب از ایشان دارد. برخی از آثاری که در این زمینه در سینمای ایران تولید شده، حواشی مفصلی، زاده ی تخیل فیلمنامه نویس دارد. در این آثار حتی اگر قصه گویی و روایتگری از زندگی شخصیت های معصوم (ع) نیز مدنظر باشد، باید چگونگی تصویری که از ظاهر و باطن شخصیت های آسمانی ارائه می شود نیز به درستی مدنظر قرار گیرد تا از خدشه دار شدن تصاویر آرمانی اذهان مؤمنان جلوگیری کند.
اغلب آثار به نمایش درآمده در سینمای ایران درباره ی شخصیت های مقدس مثل: ایوب، ابراهیم خلیل الله، یوسف پیامبر و مسیح (ع) در آغاز به منظور ارائه به مخاطبان در قالب سریال تولید شده است؛ از این رو، در ساخت آنها، قالب تلویزیون مدنظر بوده نه سینما و همین موضوع باعث افت مشهودی در پرداخت هنری صورت گرفته از این شخصیت ها در فیلمنامه، کارگردانی، جلوه های ویژه و… شده است.
حتی اگر قائل به این باشم که در تولید تلویزیونی لزوماً کیفیت ساخت پایین تر از سینما نیست، باید توجه داشته باشیم که شخصیت پردازی برای سریال با شخصیت پردازی برای فیلم سینمایی بسیار متفاوت است و چون این فیلم ها تنها از طریق تدوین و تبدیل ساختار به فیلم های سینمایی تبدیل شده، ضعف های بسیار مشهودی در روایت آنها دیده می شود. بهره مند نبودن از ساخت دراماتیک و تمرکز بر دیالوگ گویی از مهم ترین این ضعف هاست.
ارائه ی تصویر از شخصیت های مقدس برای مخاطبان معاصر، چنانچه متناسب با سطح معرفت، نکته سنجی و نیازهای ایشان نباشد، مکمل تصاویر ذهنی ایشان و ارتقا دهنده ی آنها نخواهد شد. نیازسنجی مخاطبان امروزی این آثار از جمله نکته هایی است که ممکن است سبب توفیق یا شکست آنها شود. در این باره آثاری که روایت های کهن را به زبانی بازگو می کند که متناسب با دانش امروزی مخاطبان است و نیز شمایلی را از شخصیت های آسمانی به تصویر می کشد که با معارف و دریافت های عقلی و قلبی ایشان از بزرگان الهی همخوانی دارد، به موفقیت بیشتری در تصویرپردازی از شخصیت های مقدس نائل می آید.
بخشی از توفیق در شخصیت پردازی پیامبران و اولیای الهی، در گرو چگونگی تصویر نمودن وقایع پیرامون آنها و شخصیت های ثانوی دخیل در وقایع مربوط به ان بزرگوارن مقدس است. چنانچه این عوامل به درستی مدنظر قرار گیرد و به قدر لزوم به انها پرداخته شود، می توان آنها را واسطه ای دانست که برای تکریم و تعظیم شخصیت های مقدس تصویر شده مؤثر عمل می کند. بدیهی است سهل انگاری در این موارد، به تصویرپردازی صحیح از اولیای خدا لطمه می زند. مصداق این مسئله را در فیلم مسیح مشاهده می کنیم. رفتار منفعلانه ی حواریون مسیح (ع) مانع از نمایش تأثیر و قدرت آموزه های مسیح (ع) در بین پیروان خود می شود؛ زیرا در چنین شرایطی مخاطب انتظار دارد صورت عینی این تأثیر را در نزدیک ترین پیروان پیامبر ببیند.
فیلم هایی که شخصیت الهی پیامبران و رسالت آسمانی ایشان را از طریق ارائه ی وعظ و خطابه های مستقیم تصویرپردازی کرده، تصاویر درخوری از اولیای الهی ارائه نکرده و سبب جذب مخاطب نشده است. در واقع این آثار، به ویژه فیلم ایوب (ع)، پرداختی سینمایی و حتی تلویزیونی از شخصیت مدنظر نداشتهو چندان در جایگاه فیلم سینمایی در خور اعتنا نیست. هر چند ساخت این آثار، مقدمه و گام هایی نخست برای ساخت آثار برخوردار از وجوه سینمایی بیشتر درباره ی پیامبران و اولیای الهی در ایران بوده، وهمچنان سینمای ایران گاهی با این چالش رو به روست که پرداخت منسجمی در فیلمنامه از زندگی شخصیت الهی مدنظر ارائه نشده و این موضوع، در فیلم سینمایی ملک سلیمان نبی مشهود است.
آثار سینمایی که موضوع محوری داستان هر یک از شخصیت های مقدس را درمی یابد و متناسب با فهم مخاطب امروزی خود تصویرپردازی کند، در ارائه ی تصویری از حقیقت وشخصیت پردازی صحیحی ازایشان موفق تر است. این آثار با برخورداری از ممیزه ها و امکانات تصویری سینما، انتظارهای حقیقی و به جای مخاطب از اسوه ی آسمانی را در قالب و صورتی زیبا، وزین و در شأن مقدسان، تصویرپردازی می کند
ضعف های تصویرپردازی متناسب با شخصیت های مقدس، بر دو حوزه ی پژوهش و تولید اثر سینمایی است وضعف در پرداخت تکنیکی همچون نمایش شایسته ی معجزه یا رویدادهای عظیم زندگی پیامبران، سبب ارتباط مخاطب با شخصیت مذکور در سطحی نامتناسب می شود. از سوی دیگر، ضعف در معرفی عظمت نهفته در وجود شخصیت های مقدس، باورپذیری وی را خدشه دار می کند. ضعف در پرداخت صحیح و دقیق شخصیت های مقدس در برخی از این آثار سبب شده تا نه تنها چهره ی شایسته ای از ایشان به تصویر درنیاید؛ بلکه با تصاویر ذهنی مخاطب که بر مبنای ذهنیت کامل تر او از اطلاعات پیشین است نیز در تعارض قرار گیرد. در فیلم ابراهیم خلیل اللهاین مسئله دیده می شود.
با ساخت سریال امام علی(ع) ساخته ی داوود میرباقری برای نخستین بار نمایش چهره ی ائمه(ع) در کشور مطرح شد و در حد نمایش تنها قسمتی از دست یا پای مبارک حضرت علی(ع) اتفاق افتاد. در سریال حضرت یوسف، تصویرپردازی از ایشان اتفاق می افتد؛
در سریال مختارنامه، نیز موضوع نمایش چهره ی حضرت ابوالفضل(ع) در فضای رسانه ای و فقهی مطرح و با مخالفت شدید برخی از علما، منتفی شد. یکی از شدیدترین مخالفت ها از سوی آیت الله وحید خراسانی (قبل از ماه محرم) صورت گرفت. این مرجع تقلید اعلام کرد «اگر بخواهند چهره ی حضرت ابوالفضل(ع) را نمایش دهند، ما به مردم می گوییم که در عزاداری هایشان، مخالفت خود را با این موضوع نشان دهند.» در نتیجه ی این مخالفت ها، به طور کلی قسمت های مربوط به نمایش چهره ی حضرت ابوالفضل(ع) که در واقع، نقطه ی اوج سریال بود، حذف شد. به گفته ی داوود میرباقری، «اوج سریال مختارنامه پلانی بود که به نمایش شهادت حضرت ابوالفضل (ع) مربوط می شد.»
بازنمایی چهره های مقدس در سینمای ایران نیز پی گرفته شد اما به طور کلی از نمایش چهره ی پیامبر اکرم (ص) و ائمه هدی (ع) احتراز شدوالبته چهره پیامبرانی چون حضرت ابراهیم، حضرت ایوب، حضرت یوسف، حضرت مسیح، حضرت سلیمان(ع) و نیز شخصیت های مقدسی چون حضرت عبدالعظیم (ع) و حضرت مریم (س) نیز در فیلم های سینمایی ایرانی بازنمایی شده اند.
موضوع نمایش چهره ی پیامبر (ص) و ائمه (ع) همچنان ادامه دارد. مجید مجیدی، در پروژه ی عظیم سینمایی خود که قصد دارد به دوران کودکی حضرت پیامبر (ص) بپردازد، در چالش با این موضوع قرار دارد که در نمایش چهره ی پیامبر (ص) چه حد و حدودی را باید رعایت کند. به جز این، هالیوود با حمایت مالی قطر، پروژه ی عظیمی در دست دارد و آن ساخت فیلمی در مورد زندگی پیامبر اسلام (ص)، از تولد تا مرگ است، تهیه کننده ی این فیلم بَری آزبزن61 است واینکه با چه شیوه ای می خواهند به این موضوع بپردازند، مسئله ای در خور تأمل است.
در بررسی تولیدات سینمای غرب، نشانه هایی وجود دارد که نشانگر گرایش به بازنمایی ملموس، زمینی و نه چندان ملکوتی این شخصیت ها است که در برخی موارد این بازنمایی به هجو نیز کشیده می شود. در روند دیگری، سینمای ایران در بازنمایی چهره های معصومین (ع)، دائماً در حال تغییر و تحول است به نحوی که نشانه های ارائه ی تصویری ملموس تر از ایشان را می توان در میزان محدودیت یا عدم محدودیت های تصویری اعمال شده (همچون نمایش پیکره یا نمایش بخشی از آن) ردیابی کرد.
به طور خلاصه باید تأکید کرد که موضوع تصویرپردازی از شخصیت های مقدس، ابعاد گوناگونی دارد و این مسئله هنوز در سینمای ایران، به طور قطع و یقین حل نشده است که هر فیلم سازی، چه میزان می تواند به نمایش چهره ی این شخصیت های معصوم (ع) و مقدس بپردازد و علاوه بر این، اصولاً از نگاه مطالعات فرهنگی، آثار نمایش یا عدم نمایش چهره ی این شخصیت های مقدس در فیلم های سینمایی نزد مخاطب چگونه است؟ آیا با توجه به جایگاه آسمانی و الهی این شخصیت ها، تجسد آنها در قالب بازیگرانی که نقش های متنوع منفی و مثبت ایفا می کنند، باید محل تأمل و ملاحظه باشد یا باید بر این موضوع تمرکز کرد که هر چه سینما بتواند تصویری عینی تر از زندگی این شخصیت ها به تصویر بکشد، در نهایت مخاطب، ارتباط دقیق تری با آنها برقرار کرده و به شناخت بیشتری از آنها دست می یابد؟

3ـ8ـ4 محدودیت های سینما و تلویزیون در تصویرگری معصوم
در بازنمایی رویدادهای تاریخی، نوآوری، اجتناب ناپذیر است. برای آنکه داستان جریان داشته باشد، برای شدت بخشیدن به احساسات، ساده سازی پیچیدگی رویدادها به گونه ای که در یک ساختار نمایشی قابل فهم جای گرفته و با محدودیت های زمانی در فیلم سازی تناسب باشد. اقدامات تخیلی متنوعی در این مرحله بروز پیدا می کند که فیلم تاریخی را از تاریخ مکتوب جدا می کند. بنابراین سینما و

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درمورد پیامبر (ص)، سینمای هالیوود، تصویرپردازی Next Entries تحقیق رایگان درمورد الهیات مسیحی، ادبیات نمایشی، روابط اجتماعی