تحقیق رایگان درباره گردشگری مذهبی، توسعه گردشگری، گردشگری فرهنگی، مواد غذایی

دانلود پایان نامه ارشد

می گیرد (Okumus & et, 2013, 640). ایران نیز با توجه به تمدن کهن خود، از کشورهای صاحب تجربه و سابقه در گردشگری است ( شالچیان، 1372: 12). ایران به ویژه از قرن هفدهم میلادی، اوج دوران حکومت صفویان، به عنوان یک کشور جذاب، نظر بسیاری از گردشگران را به خود جلب کرد و در عصر مشروطیت رو به فزونی نهاد و در دوران رضا پهلوی در آستانه تبدیل شدن به یکی از نقاط جذب گردشگر قرار گرفت ( سازمان ایرانگردی و گردشگری، 1376: 12).
در واقع آن دسته از گردشگرانی که با هدف شناخت فرهنگ، هنر، تئاتر، موسیقی، آداب و رسوم، صنایع دستی، معماري و آثار تاریخی هر منطقه به آن منطقه سفر می کنند، گردشگر فرهنگی نامیده می شود. گردشگر فرهنگی براي بالا بردن اطلاعات علمی و فرهنگی خود با آگاهی کامل منطقه سفر خود را انتخاب می کند نه با انگیزه ي تفریح و سرگرمی43 و خوشگذران (عیان بد، 1382: 15). اگر فرهنگ به عنوان نیروي محرك در نظر گرفته شود و به گردشگري شکل دهد آن صورت گردشگري فرهنگی می توان بدین شکل تعریف کرد: حرکت انسان به سوي مراکز جاذب فرهنگی و دور شدن از محل سکناي خویش به قصد جمع آوري اطلاعات و تجربه جهت تامین نیازهاي فرهنگی خود (پارسایان و اعرابی، 1386: 304 )
گردشگری فرهنگی بخش مهمی از تقاضای جهانی گردشگری را تشکیل می دهد. طبق آمار سازمان جهانی گردشگری44 37 درصد گردشگری بین المللی با انگیزه فرهنگی انجام می شود و این تقاضا، سالانه در حال افزایش است. رشد گردشگری فرهنگی و گردشگری میراث به عنوان عناصر گردشگری نوین، توجه سیاستگداران و محققان را در سراسر دنیا به خود جلب کرده است. گردشگری فرهنگی شامل تمام اشکال گردشگری می شود که با انگیزه ی فرهنگی صورت می گیرد ( کاظمی، 1386: 153-154).

2-5-2 گردشگری مذهبی45
گردشگري مذهبی یکی از رایج ترین اشکال گردشگري در سراسر جهان است و شامل سفرها و بازدیدهایی میشود که اصلی ترین هدف آن ها تجربه اي مذهبی است. گردشگري مذهبی یکی از رایج ترین اشکال گردشگري در سراسر جهان است که سابقه آن به قرون و اعصار گذشته بر می گردد و شامل سفرها و بازدیدهایی می شود که اصلی ترین هدف آن ها تجربه اي مذهبی است. جاذبه هاي مذهبی، زیارتگاه ها و اماکن مقدس هر ساله تعداد زیادي از گردشگران مذهبی را به سوي خود جذب میکنند، تاسیسات اقامتی و پذیرایی این نوع از گردشگري مانند مسافرخانه ها و زائرسراها با توجه به بافت اجتماعی، فرهنگی و عقیدتی گردشگران و جامعه میزبان داراي ویژگی هاي خاص خود است که در هر کشوري از تنوع بسیار بالایی برخوردار می باشد. نکته قابل توجه در این زمینه، این است که گردشگري مذهبی تنها شکلی از اشکال گردشگري می باشد که بر موانع آب و هوایی غلبه می نماید و با تغییرات فصلی و تحولات آب و هوایی تعداد گردشگران و بازدید از شهرها و مراکز مذهبی دچار تغییر نمی شود. براي این نوع گردشگر، تنها مقصد حائز اهمیت نیست. تجربه او از همان ابتداي ترك مبدا آغاز می شود و تمام مسیر و وقایعی را که در طول مسیر با آن مواجه می شود، در بر می گیرد. گردشگري مذهبی نقش عمدهاي در زندگی اجتماعی کشورهاي اسلامی ایفا می کند.
گردشگري مذهبی، علاوه بر جنبه هاي اقتصادي و مالی، باعث ارتباط بیشتر با سایر جوامع اسلامی شده و تعامل بین ملل و فرهنگهایی را که نقاط مشترکی دارند، سبب میشود. در ضمن باید توجه داشت که، پایدارترین گردشگران، گردشگران مذهبی هستند که برپایه مذهب به زیارت اماکن مذهبی میروند. زیرا گردشگران مذهبی ممکن است بارها به زیارت اماکن مقدس بروند و یک بار رفتن به این اماکن، آن ها را از مراجعه مکرر منصرف نمی کند. هم اکنون زیارت، یکی از مهمترین مقاصد سفر و گردشگري بسیاري از مردم کشورهاي مسلمان است، بنابراین میتوان از این امکان استفاده کرد و با تبلیغات در اینگونه کشورها زمینه ورود گردشگران مذهبی و توسعه گردشگري مذهبی را فراهم کرد.( فیض آبادی، محبوب، 1390: 3).
گردشگری مذهبی در زمرۀ قدیمی ترین و پُررونق ترین گردشگری های گذشته و حال سراسر جهان قرار دارد و قدمت آن ،که دشواری های اقلیمی یا بدیِ آب و هوا نیز مانع آن نمی شود ( منشی زاده، 1384: 139)( Adjit,2004:2) و قدمت آن به قدمت خود فرهنگ دینی می رسد. مدارک و مستندات تاریخی موجود از تمدن های عظیم بین النهرین و مصر و دیگر سایر آثار و قرائن بر جای مانده از روزگاران پیش از تاریخ، از دیرباز از سفرهای مذهبی هزاران نفر از انسان ها حکایت می کنند، به طوری که توده های متراکم انسانی از هزاران سال قبل به منظور انجام فرایض دینی هر رنجی را بر خود هموار می کردند و راهی سفرهای دور و دراز می شدند. در واقع زیارت و گردشگری مذهبی ریشه در باورها و اعتقادات دینی مذهبی دارد ( مومنی و همکاران، 1387: 14). امروزه گردشگری مذهبی با همۀ اجزا و گونه های مختلف، به سبب ویژگی های ساختاری و کارکردی بارز آن، توانسته است در متن گردشگری جهانی جای گیرد، به طوری که حوزه نفوذ آن سراسر جهان را فرا گرفته است (santos, 2004: 4) ، بر اساس برآورد سازمان جهانی سفر و جهانگرد ی46، گردشگری مذهبی 26 درصد از کل جریان های گردشگری جهان را به خود اختصاص داده است (Icep, 1997: 30).
در این نوع از گردشگری انگیزه اصلی زیارت اماکن مقدسه و زیارتگاه هاست، که اقامتگاه ها و نوع امکانات آن به هر حال در طول مدت اقامت تأثیر می نهد. ولی درآمد خانوار نقش چندانی در انگیزۀ اصلی زیارت از این اماکن ندارد ( فاطمی، 1380: 11). در میان گردشگران مذهبی، دو گروه مواجه مشاهده می شوند: یکی زائران، یا کسانی که انگیزۀ آنها از مسافرت، فقط انجام امور مذهبی است، و زمان و مدت اقامت شان، تابع اوقات فراغت نیست ؛ و دیگری ، گردشگر ان مذهبی که ضمن انجام زیارت و شرکت در مراسم مذهبی از مکان های دیگر گردشگری اعم از مذهبی و غیر زیارتی نیز دیدن می کنند و یا به عبارتی دیگر، اهداف مسافرت آنها چند منظوره با اولویت زیارت است، که خود موجب بالا رفتن مدت سفر و در نتیجه افزایش میزان هزینه های مسافرت می شود ( ابراهیم زاده و همکاران، 1390: 117). به همین دلیل امروزه منابع و جاذبه های گردشگری در تمامی بخش های برنامه ریزی و مدیریتی گردشگری اهمیت فراوانی یافته است ؛ لیکن استفاده از مواهب گردشگری جز با فراهم کردن بستر مناسب توسعه گردشگری امکا نپذیر نیست.

2-5-3 گردشگری غذایی47
گردشگری غذایی یک پدیده در حال ظهور است که است که به عنوان یک محصول جدید گردشگری در حال توسعه است. بیش از یک سوم مخارج گردشگری به غذا اختصاص داده می شود. بنابراین غذاهای مقصد از جنبه ی کیفیت تجربه تعطیلات از اهمیت زیادی برخوردار است. یکی از اهداف مهم گردشگری غذایی مورد استفاده در مطالعات Hall و Sharples (2003) این است که سفر به یک مقصد وابسته به غذا و پخت و پز با اهداف تفریح و سرگرمی شامل: بازدید اولیه و ثانویه، تولید مواد غذاییی، فستیوال های آشپزی، نمایشگاه های مواد غذایی، رویدادها، بازارهای کشاورزی و محلی، نمایش های غذایی و هر چیزی است که به غذا است. علاوه بر آن این سفر تجربه ای مربوط به یک سبک زندگی خاص است که شامل آزمایش،یادگیری از فرهنگ های مختلف، کسب دانش و درک درستی از کیفیت و یا صفات مربوط به محصولات گردشگری، و همچنین تخصص آشپزی در آن منطقه از طریق مصرف آن است. بنابراین، تجربه گردشگری غذایی با توجه به مطالب بالا به شرطی پذیرفته شده است که دلیل اصلی سفر برای بازدید کنندگان به مقاصد خاص، موارد مریوط به پخت و پز و غذا باشد (UNWTO,2012: 6).
غذا و مواد غذایی در هر جامعه‌ای نماد و بیان‌کننده بخشی از فرهنگ جامعه است و بسیاری از گردشگران می‌توانند با خوردن غذای کشور مقصد به فرهنگ،آداب و رسوم و سبک زندگی افراد آن جامعه پی ببرند. انسان‌شناسان عادات غذایی را به عنوان کلیتی پیچیده از فعالیت‌های آشپزی، تمایل‌ها و تنفرها، آگاهی جمعی، اعتقادات، تابوها، موهومات وابسته با تولید، تهیه و مصرف غذا و در یک کلام یک مفهوم فرهنگی بزرگ میک مدرس دانشگاه درباره گردشگری غذایی به خبرنگار ایرنا گفت:گردشگری غذایی یکی از شاخه‌های گردشگری سلامت است و گردشگرانی که با هدف تجربه و تنوع در مواد غذایی و نوشیدنی‌ها به کشورهای مختلف سفر می‌کنند علاوه بر بهره‌مندی از جاذبه‌های تاریخی از امکانات غذا و نوشیدنی در محل‌های مورد بازدید گردشگری نیز استفاده می‌کنند. گردشگري غذا نوعي ديگر از فعاليتهاي گردشگري است که به اين نوع گردشگري در روستاها توجه زيادي مي‌شود.
برگزاري جشنواره‌ها و فستيوال‌هاي غذايي در محيطهاي روستايي برگزاري تورهاي غذا براي آموزش پخت غذاهاي محلي و افزايش گردشگراني که به دنبال تنوع غذايي در محيطهاي کاملا سنتي هستند به ايجاد گردشگري غذايي منجر شده است. اين سطح راز گردشگري در زمانهاي ويژه‌اي از سال که محصولات کشاورزي مثل سبزي‌هاي محلي مي‌رسد طرفداران خاص خود دارد. امروز، مسافران با تجربه تر هستند، بیشدرآمد قابل تصرف و زمان بیشتری اوقات فراغت به سفر، و بنابراین گردشگری اجازه می دهد تا آنها را به فرار از زندگی روزمره خود را محیط معمول و غرق خود را در جهان از آزادی و اخبار. گردشگران بنابراین، بیشتر و بیشتر در جهان به دنبال برای تجارب یادگیری بتن، و در این تلاش تجربه وابسته به غذا و پخت و پز، بسیار متنوع راه، در حال پخش است به طور فزاینده ای برجسته است.

2-6 توسعه گردشگری48
لازم است قبل از بحث میان « توسعه49» و «رشد50» تمایز قائل شویم؛ بدین معنی که واژه ی رشد، تغییر در اندازه یا کمیت وضع پدیدهای از نظر تعداد، ابعاد و میزان آن را بیان می کند. اما توسعه واژه ای مهم است که جنبه های مختلفی اعم از رشد اقتصادی، تغییر ساختاری، صنعتی شدن، خود شکوفایی و اتکا به نفس فرهنگی، مذهبی، ملی و فردی را در بر می گیرد( حسینی و دیگران، 1389: 165). در اواخر دهه 1960 و اوایل 1970 مفهوم توسعه با آنچه در گذشته بود تغییر کرد و به نوعی مساله ی کیفیت زندگی مطرح شد. یکی از جنبه های بسیار مهم که به توسعه همه جانبه ی کشورها کمک کرده است گردشگری و یا توسعه ی گردشگری است.
” توسعه ای که همه جانبه نباشد و برای مثال بعد فرهنگی را نادیده بگیرد و صرفا به الگوهای وارداتی خارجی متکی باشد، خلاقیت فرهنگی بومی را از رشد باز می دارد و ظرفیت جامعه برای مقابله با فرهنگ و الگوی وارداتی را سست و ضعیف می کند” (اردستانی، 1382: 44). گردشگری یکی از ابزارهای دستیابی به توسعه در مقصدها به شمار می رود. در بیانیه مانیل51 درباره گردشگری جهانی که سازمان گزدشگری جهانی (WTO)52 آن را منتشر نموده، آمده است که گردشگری در مقیاس جهانی اش می تواند منجر به ایجاد اقتصاد جدید بین المللی گردد و این خود سبب کاهش شکاف عمیق اقتصادی بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه و هم چنین سرعت بخشیدن به توسعه اقتصادی و اجتماعی به ویژه در کشورهای در حال توسعه می شود (Sharpely, 2002: 14). در همه ی کشورها به ویژه کشورهای در حال توسعه، ساختارهای سیاسی و اجتماعی حاکم است که تعیین می کند کدام یک از راهبردهای توسعه توفیق بیشتری دارد. تجربه ها نشان داده است که توسعه ی موفق، بستگی به دگرگونی های بنیادین در ساختارهای اجتماعی – اقتصادی دارد ( نکویی، 1389: 120). امروزه، بسياري از برنامه ريزان و سياست گذاران توسعه، از گردشگري به عنوان ركن اصلي توسعه ي پايدار ياد مي كنند و در تلاش هستند با شناسايي قابليت هاي توسعه ي گردشگري مناطق و رفع موانع آن سهم بيشتري از عايدات اين بخش را نصيب خود سازند ( قدمی و دیگران، 1389: 111). برای بیان مفهوم توسعه گردشگری و مولفه های آن راه درازی در پیش است، چراکه در کتب و مقالات مختلف به مولفه های متفاوتی به عنوان فاکتورهای توسعه گردشگری اشاره شده است. وقتي تصميمي براي توسعه گردشگري گرفته مي شود، اشكال متفاوت زيادي از آن وجود دارد كه مطابق با مكان، علايق گردشگران و منابع گردشگري قابل استفاده، متغيرند، تنوع و تفاوت رويكردها نسبت به گردشگري ريشه در تصوير جوامع گوناگون از مفهوم

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره گردشگری فرهنگی، قرون وسطی، پناهندگان، میان رشته Next Entries تحقیق رایگان درباره توسعه گردشگری، میراث فرهنگی، فرهنگ عامه، گردشگری ایران