تحقیق رایگان درباره فخر رازى، اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، منابع فارسی

دانلود پایان نامه ارشد

وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مُوسي إِنهُ كانَ مُخْلَصاً وَ كانَ رَسُولًا نَبِيا (مريم: 51)
و در اين كتاب (آسمانى) از موسى ياد كن، كه او مخلص بود و رسول و پيامبرى والا مقام.”
با وجود اين دلايل قرآنى كه بر پاكى و عصمت انبيا دلالت دارد، فرقه سلفیه، افعال ناشايست و خطاهايى را به پيامبران الهى نسبت داده‏اند كه به تعدادى از آنها اشاره مى‏گردد:

3-2-1. نفى تقدس از پيامبران‏ ؛
سلفیه عربستان كه غير از خود، همه فرق اسلامى را كافر، مبتدع و مشرك مى‏دانند ، براى پيامبران الهى هيچ‏گونه تقدس و مقامى فوق انسان‏هاى عادى قايل نيستند.
آنان در جهت سست‏نمودن پايه‏هاى نبوت و مبانى اعتقادى مسلمانان، با كمال جسارت و اهانت، پيامبران بزرگ را در معرض اتهام‏هاى نارواى خود قرار داده، اوصافى را از آنان نفى مى‏كنند كه خداوند براى آنها قرار داده و در عوض به جاى آن، صفات و خصايص ناپسندى را كه سزاوار يك انسان عادى هم نيست به آنها نسبت داده‏اند.
عقايد سلفیه، مبتنى بر انكار عصمت انبياست. آنان معتقدند كه‏ پيامبران الهى نه تنها هيچ مصونيتى در برابر معصيت و نافرمانى خدا ندارند، بلكه گناه و معصيت را براى آنان لازم دانسته، آن را مايه كمال و علت دسترسى آنها به مقامات بالاتر معنوى مى‏شمارند.
ابن تيميه، در دفاع از كسانى كه عصمت انبيا را نمى‏پذيرند و صدور گناهان صغيره و كبيره را از آنها جايز مى‏دانند مى‏گويد:
درست است كه اين‏گونه گناهان از انبيا سر مى‏زند، اما آنان بر اين گناهان، استقرار نمى‏يابند، بلكه با توبه به مقام بالاترى از مقام قبل از ارتكاب معصيت خود نايل مى‏گردند.425
آيا با پذيرش اين عقيده سلفیه در مورد انبيا، تفاوتى بين پيامبران الهى و ساير انسانها باقى مي ماند؟
بديهى است كه لازمه عدم مصونيت پيامبران از گناه و نافرمانى خدا، اين است كه آنان هيچ تقدسى نخواهند داشت و به همان علتى كه بندگان غيرمعصوم، مرتكب گناه ميشوند، پيامبران نيز تحت تأثير اين عوامل قرار گرفته، مرتكب گناه خواهند گرديد!
وقتى كه براى پيامبران، در برابر گناه و معصيت، هيچ مصونيتى از جانب خداوند وجود نداشته باشد، چه تضمينى وجود دارد كه آنان لااقل در انجام برخى از وظايف شرعى و انسانى خود كوتاهى نكنند و با وجود اين فرض، انسان‏ها بر طبق چه معيارى بايد به آنان اعتماد داشته باشند؟
از سوى ديگر هرگاه كه بر لزوم اعتماد مردم نسبت به پيامبران، دليلى‏ وجود نداشته باشد، چه الزامى بر وجوب پيروى مردم از آنان وجود خواهد داشت؟ آيا با پذيرش اين عقيده، پايه‏هاى نبوت فرو نمى‏ريزد و فلسفه وجودى آن از هم نمى‏پاشد؟
از همه اينها كه بگذريم، آيا اين پندار با آموزه‏هاى قرآنى كاملًا در تضاد نيست؟ در حالى‏كه مى‏دانيم خداوند متعال، به وجود بندگان مخلص و مصون از اغوا و سيطره شيطان تصريح دارد و مى‏فرمايد:
“قالَ رَب بِما أَغْوَيْتَنِي لَأُزَينَن لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنهُمْ أَجْمَعِينَ* إِلا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ‏ (حجر: 39- 40)
گفت: پروردگارا چون مرا گمراه ساختى، من نعمت‏هاى مادى را در زمين در نظر آنها زينت مى‏دهم و همگى را گمراه خواهم ساخت؛ مگر بندگان مخلصت را.”
مفسران قرآن كريم، از جمله علامه طباطبايى از مفسران شيعه و خطيب، طبرى و آلوسى از مفسران اهلسنت گفتهاند كه مستثنا در اين آيه، بندگانى هستند كه خداوند آنان را براى خودش پاك و خالص گردانيده و هيچ راهى را براى تسلط ابليس بر آنان نگذاشته و آنان را براى عبادت و اطاعت خود بر گزيده است.426
با وجود مخالفت عقيده سلفی های عربستان با نص قرآن كريم، طرح اين پرسش به جاست كه اگر پيامبران الهى در اين استثنا جاى نگيرند و از بندگان پاك و معصوم خدا نباشند، پس مصداق اين مستثنا چه كسانى مى‏توانند باشند؟ بنا بر عقيده وهابى‏ها براى اين گفته خداوند، هيچ مصداقى نمى‏تواند وجود داشته باشد.
ابن تيميه براى اين سخن كه پيامبران با ارتكاب معصيت و توبه به مقام‏هاى بالاتر راه مى‏يابند، چه دليل نقلى و عقلى دارد؟
آيا لازمه اين سخن بى‏پايه، اين نيست كه پيامبران هر چه بيشتر گناه انجام دهند و به دنبالش توبه كنند، به همان اندازه به مقام‏هاى بالاترى‏ مى‏رسند؟ گويى از ديدگاه سلفیه، بهتر بود كه خداوند، همگان را براى به دست آوردن مقام‏هاى بالاتر به سوى گناه دعوت مى‏كرد، نه به سوى تقوا و دورى از معصيت!
سلفیه بعد از اينكه پنداشته‏اند پيامبران از گناه و معصيت مصون نيستند، با كمال جسارت به برخى از پيامبران بزرگ خدا تهمت هاى ناروا نسبت داده‏اند! واقعاً هدف آنان از اين عمل ناپسند چيست؟
3-2-2. نسبت شرك به مادر پيامبر اسلام صلی الله علیه و آله ؛
پيامبر اعظم، حضرت محمد مصطفى صلی الله علیه و آله رحمة للعالمين، خاتم‏النبيين، صاحب اخلاق عظيم و آينه تمام‏نماى فضائل و خوبى‏ها و اسوه حسنه‏اى است كه قرآن كريم مسلمانان را به پيروى از آن بزرگوار دعوت مى‏نمايد:
“لَقَد كانَ لَكُمْ في رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ (احزاب: 21).”
او كه در عرصه‏هاى مختلف و گوناگون، چگونه زيستن را با رفتار و گفتار خود به بشريت آموخت، از ديدگاه وهابى‏ها به گونه‏اى توصيف شده كه نه تنها با هيچ يك از اوصاف ياد شده مطابقت ندارد، بلكه مقام آن حضرت را پايين‏تر از افراد معمولى قرار داده‏اند، كه دل هر انسان مؤمنى را به درد مى‏آورد.
سلفیه اصرار دارد كه مادر گرامى پيامبر عظيم‏الشأن اسلام، العياذ بالله، مشرك بوده است؟ ابن‏تيميه پيشواى وهابى‏ها كه غير از خود، همه مسلمانان را كافر و مشرك مى‏داند در كتاب مجموع الفتاوى به تكفير مادر پيامبر اعظم صلی الله علیه و آله حكم نموده و گفته است:
“زيارت قبر كفار جايز است، اما طلب مغفرت براى آنان جايز نيست، زيرا خداوند به پيامبر اجازه داد كه قبر مادرش را زيارت كند، ولى اجازه نداد كه براى او طلب مغفرت نمايد”.427
طبق دلائلى از آيات و احاديث، پدر و مادر رسول خدا صلی الله علیه و آله و همه اجداد آن بزرگوار، موحد و خداشناس بوده اند و هيچ‏يك از آنان به شرك و بت‏پرستى آلوده نگرديدهاند و نه تنها نطفه پاك رسول خدا صلی الله علیه و آله و نور آن وجود مقدس از صلب‏هاى پاك و ارحام پاكيزه، به صلب عبدالله، پدر موحدش و رحم آمنه، مادر باايمانش منتقل گرديده، بلكه انبياى ديگر نيز داراى چنين ويژگى هستند و از چنين طهارت مولد، برخوردار بوده‏اند.
جلال‏الدين سيوطى از بزرگ‏ترين شخصيتهاى علمى اهل‏سنت، در اين‏باره بحث مفصلى دارد كه اينك خلاصه آن را مي آوريم .
او می گوید، همان‏گونه كه قبل از اسلام، در جزيرة العرب، گروهى از مردم مانند ورقه بن نوفل و زيدبن عمرو بن نفيل بر توحيد و يگانه‏پرستى پايدار بودند، خاندان پيامبر صلی الله علیه و آله و پدر و مادر او هم از حُنَفا و بر دين جدشان حضرت ابراهيم علیه السلام بودند و بر آيين او عمل مى‏كردند.
سيوطى اضافه مى‏كند كه گروهى از علماى ما درباره اجداد رسول‏خدا صلی الله علیه و آله بر همين عقيده هستند كه از جمله آنها امام فخر رازى است. او در تفسير خود، چند دليل بر اين مطلب آورده است:
“الف) الذي يراكَ حينَ تَقُومُ* وتَقَلبَكَ في الساجِدين‏ (شعرا: 218 و 219)
خدايى كه تو را مى بيند، آن‏گاه كه به عبادت برمى‏خيزى و آن‏گاه كه در ميان سجده‏كنندگان منتقل مى‏گردى.
فخر رازى مى‏گويد:
به عقيده مفسران منظور از تقلب و جابه‏جا شدن در ساجدين انتقال نطفه پيامبر از صُلب سجده‏كننده و موحد و خداشناس به صلبِ سجده‏كننده و موحدِ ديگر است و اين آيه دلالت دارد كه همه پدران پيامبر، موحد و خداشناس و از كسانى بوده‏اند كه به پيشگاه خداوند يكتا سجده و ستايش مى‏كردند. لَمْ أزَلْ أنْقُلُ مِن أصلابِ الطاهِرينَ إلى أرحامِ المُطَهرات؛ من هميشه از صلب‏هاى پاك به ارحام پاك منتقل شده‏ام.428
در قرآن مجيد هم مى‏فرمايد:
ب) إنمَا المُشرِكونَ نَجسَ‏؛ مشركان ناپاكند. (توبه: 28)
بنابراين اگر اجداد و جده‏هاى پيامبر صلی الله علیه و آله مشرك بودند، پاكى آنها را تأييد نمى‏كرد.”
سيوطى پس از نقل دلايلى ديگر از فخر رازى می گوید: فخر رازى كه به ايمان و قداست اجداد پيامبر صلی الله علیه و آله معتقد است اين دلايل را بيان كرده است.
سيوطى آن‏گاه در تأييد نظريه فخررازى به بيان چند دليل عقلى و نقلى ديگر مى‏پردازد و در اثبات اين موضوع، احاديثى از بخارى، بيهقى و ابونعيم و ساير محدثان نقل مى‏كند و سپس دلايلى را كه شهرستانى و ماوردى آورده‏اند، متذكر مى‏شود.429
علماى اهل‏سنت درباره ايمان اجداد و پدر و مادر رسول خدا صلی الله علیه و آله تأليفات زيادى دارند كه سيوطى به تنهايى چهار جلد كتاب در موضوع ياد شده به رشته تأليف در آورده است:
1. الدرج الرفيعة فى الآباء الشريفة.
2. المقاصد السندسية فى النسبة المصطفوية.
3. التعظيم والمنة بأن أبوى رسول الله صلی الله علیه و آله فى الجنة.
4. السبل الجلية فى الآباء العلية.430

فهرست منابع و مآخذ:
الف. منابع فارسی
1. جعفريان، رسول‏، آشنايى با عربستان ، نرم افزار حج ، مرکز تحقیقاتی نور .
2. رباني، علی، فرق و مذاهب كلامي ، موسسه امام صادق علیه السلام ، قم ، 1388 .
3. سبحانی؛ جعفر و محمد رضائی، الزيارة فى الكتاب و السنة ، اندیشه اسلامی، قم، دفتر نشر معارف، چاپ چهارم،  1385.
4. سجادی ، سید جعفر ، فرهنگ معارف اسلامى، انتشارات دانشگاه تهران ،1373 شمسی ، سوم .
5. عسكرى، معالم المدرستين، مؤسسة النعمان، بيروت، 1410 ق.
6. حسينى تهرانى، ترجمه توضيح المراد، انتشارات مفيد ، تهران ، 1365 ش‏ ، سوم‏.
7. صابری حسین، تاریخ فرق اسلامی ، چاپ ششم پائیز 89، انتشارات سمت، تهران.
8. علامه مجلسى‏؛ ايمان و كفر، نرم افزار نور ، موسسه تحقیقاتی نور .
9. رضوانى ، تأويل صفات خدا ‏ ، نشر مشعر ، تهران‏ ، بهار 1391 .
10. — سلسله مباحث وهابيت شناسى- عقل از منظر وهابيان، نشر مشعر – تهران، چاپ: 1، بهار 1390 .

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره امام صادق Next Entries پایان نامه با کلید واژگان مسئولیت کیفری، علوم تربیتی، مجازات اسلامی، مسئولیت کیفری اطفال