تحقیق رایگان درباره حمل و نقل، سازمان ملل

دانلود پایان نامه ارشد

آوردن خدشه به منابع زيستي، طبيعي و فرهنگي تعريف نمود(جعفريان و عبدالحسين پور، 1385: 5).
امروزه با روند نزولي وضعيت اقتصاد سکونتگاههاي کوچک شهري، جابجايي و مهاجرت هاي گسترده جمعيت اين سکونتگاهها به شهرهاي بالادست، گسترش فقر و بيکاري، امنيت پايين غذايي، سطوح توزيعي نابرابر امکانات و مواردي از اين دست(قديري معصوم و همکاران، 1389:2) برنامه ريزي جهت تقويت نظام اقتصاد شهرهاي کوچک جهت دستيابي به توسعه پايدار شهري لازم و ضروري مي باشد. در اين راستا ارزيابي پايداري اقتصادي زماني به اهداف خود دست مي يابد که اين فرايند در قالب چارچوبي نظامند و جامع صورت گرفته و با ارائه و ابزار و شاخص هاي هدفمند همراه باشد. در واقع پرداختن به موضوع مهم ارزيابي توسعه پايداري در شهرهاي کوچک ما را قادر خواهد ساخت تا با داشتن شناختي کافي از سرزمين مطالعه شده به برنامه ريزي و مديريت آن بپردازيم. بدون چنين شناختي برنامه ريزي و مديريت در جهت پارادايم فعلي توسعه، با دشواري روبه روست. در پژوهش حاضر پايداري اقتصادي شهرهاي مورد مطالعه بر اساس عوامل رفاه اقتصادي(مانند بهره وري و کارايي)، عدالت اقتصادي(مانند رفع فقر و توزيع درآمد) و ثبات اقتصادي(مانند تنوع بخشي) بررسي خواهد شد.
ج- پايداري اجتماعي:
پايداري اجتماعي، مجموعه اي از اقدامات و خط مشي هاست که هدف آن بهبود کيفيت زندگي و دسترسي عادلانه به توزيع حقوق و استفاده و تخصيص مناسب محيط طبيعي و مصنوع است، اين امر دلالت بر بهبود شرايط زندگي محلي به وسيله کاهش فقر و افزايش رضايت مندي از نيازهاي پايه دارد(Pacrion,2009:607).
به طور کلي پايداري اجتماعي در دو بعد مفهومي مورد توجه قرار گرفته است: عدالت اجتماعي که اشاره به توزيع عادلانه منابع و اجتناب از تکنيک هاي انحصاري داشته و اجازه مي دهد افراد يک جامعه به طور کامل در جامعه و مسائل اجتماعي، اقتصادي، سياسي مشارکت دلشته باشند که اين امر ارتباط نزديکي با عدالت محيطي پيدا مي کند. در ارتباط با محيط ساخته شده، عدالت اجتماعي به معناي توجه به ماهيت و وسعت دسترسي به خدمات و امکاناتي مي باشد که در منطقه استقرار يافته است. بدين ترتيب، پايداري اجتماعي، شامل طيف وسيعي از رفتارهاي اجتماعي، وجود تعامل ميان ساکنان يک محله، وجود مشارکت ميان نهادهاي رسمي و غير رسمي محلي، ثبات نسبي در جامعه که هر دو گروه ساکنان و غير ساکنان را در بر مي گيرد و وجود سطحي از اعتماد در جامعه که حس مثبتي از هويت و غرور را در جامعه ايجاد مي کند را شامل مي شود(Dempsey,2012, 94). پژوهش حاضر نيز پايداري اجتماعي شهرهاي مورد مطالعه را بر اساس عواملي مانند سلامت و امنيت اجتماعي، کيفيت زندگي، مشارکت اجتماعي و دسترسي به زيرساخت هاي نهادي مورد بررسي قرار خواهد داد.
د- پايداري کالبدي:
تغيير و تحول در محيط هاي شهري امري اجتناب ناپذير است و عوامل و نيروهاي متعددي، شامل نيروهاي اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، جمعيتي، فناوري و زيست محيطي در فرايند و شدت و ضعف اين تحولات اثرگذار هستند. اين عوامل(طبيعي يا مصنوعي، فردي يا اجتماعي، برنامه ريزي شده يا برنامه ريزي نشده)، شکل، اندازه و ساختار کالبدي شهرها را دگرگون مي کنند. پايداري کالبدي به دنبال ارتقاي کيفيت فيزيکي سکونتگاههاي انساني و محيط هاي زندگي و کار تمام مردم بويژه قشرهاي ضعيف مردم، در مسير رسيدن به پايداري است. اين ديدگاه بر “حفاظت، نوسازي و نگهداري از ساختمانها و کالبد شهرها، بناهاي تاريخي، فضاهاي باز، مناظر، حمل و نقل پايدار، انرژي پايدار، الگوهاي زيستي و فرم کالبدي شهر” تأکيد مي کند(عزيزي،1386:35). در ابعاد کالبدي و شاخصهاي کيفيت زندگي مي توان به شاخص هاي دسترسي به خدمات و تجهيزات، دسترسي به محل کار، کيفيت مسکن، تحول در سيستمهاي حمل و نقل و اثر آن بر بافت شبکه هاي ارتباطي، شکل معابر، تحقق انديشه هاي طراحي شهري، روشهاي مختلف ساخت و ساز، اعمال مقرات شهرسازي اشاره کرد(نوريان و عبداالهي،1387: 57).
پايداري يا ناپايداري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه از منظر کالبدي-زيرساختي بر اساس عوامل يکپارچگي کارکردي(مانند تحرک مکاني)، کيفيت و امکانات مکان مانند قابليت دسترسي و تجهيزات و زيرساختهاي شهريمورد بررسي خواهد گرفت.
در اين تحقيق جهت عملياتي ساختن تعريف شهر پايدار به منظور سنجش آن، با توجه به نظريه ها و مولفه هاي هدايتگر تحقيق و بهره گيري از پيشينه ادبياتي موجود در منابع خارجي و داخلي، اقدام به تدوين مجموعه اي از شاخص ها گرديد.
3-10- ارزيابي پايداري
ارزيابي و توسعه پايدار عمدتاً دو رکن جدايي ناپذير قلمداد مي شوند که با همکاري هم در حل مشکلات اجتماعي، اقتصادي و منابع مهم که بخش زيادي از سکونتگاههاي شهري و روستايي جهان را درگير کرده اند، از اثربخشي بسيار زيادي برخوردار هستند (Department of Geography,1999,p.18). پيوند بين ارزيابي و پايداري بدين معني است که پايداري به صورت يک هدف قابل اندازه‌گيري تبديل گردد. در همين راستا، پايداري گاهي به عنوان يک هدف و گاهي نيز به عنوان يک نتيجه در نظر گرفته شده است. در اين برداشت، ارزيابي پايداري به عنوان يک معيار براي اندازه‌گيري ميزان موفقيت مطرح شده است (CIDA,2002). ارزيابي به طور عام، فرايندي است که اثرات يک فعاليت، پروژه و يا برنامه را بر روي عناصر موجود در محيط اجتماعي، اقتصادي و بيوفيزيکال ثبت و تشخيص مي دهد (Waltern, 1998; Wood, 1995; Sadler, 1996). پژوهشگراني چون رادکليفت و گودمن در سال 1991، سينگ و استريلگلند در سال 1993 و دزايي در سال 1998 بر اين باورند که فعاليت هاي ارزيابي در توسعه پايدار مي تواند بسياري از موضوعات و مشکلات اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي همچون فقر، تهيه غذا و آب آشاميدني قابل شرب و غيره را حل نمايند (Redclift and Goodman,1991; Singh and Strickland, 1993; Desaei, 1998). در مجموع ارزيابي پايداري به عنوان فرايندي تعريف مي شود که از طريق آن مفهوم ضمني يک عمل ابتکاري بر روي پايداري ارزيابي مي شود، جايي که ابتکار مي تواند يک پيشنهاد يا سياست، طرح، برنامه، پروژه، بخشي از قانونگذاري يا کارها و فعاليت ها جاري باشد (Pop et al,2004). اهميت فعاليت هاي ارزيابي به اندازه اي است که در بسياري از کنفرانس هاي بين المللي در ارتباط با توسعه به طور مستقيم و غيرمستقيم مورد اشاره قرار گرفته و مواردي مرتبط با آن تصويب مي شوند. از آن جمله مي‌توان به يکي از موارد تصويب شده در کنفرانس ريو در سال 1992 اشاره کرد که آمده است:
“به منظور توسعه و ارتقاء در استفاده هر چه بيشتر از ارزيابي‌هاي زيست محيطي، دولت ها و سازمانهاي بين‌المللي مکلف هستند تا آن را (ارزيابي هاي اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي) بسان يک عنصر ضروري و جدايي ناپذير از برنامه ريزي هاي توسعه اي قلمداد کرده و اثرات هر فعاليت و برنامه ريزي را ارزيابي نمايند(Bisset, 1995,5)”. همچنين در پنجمين کنفرانس جهاني زمين (Agenda21) ارزيابي به عنوان يکي از مهمترين ابزارهاي توسعه پايدار قلمداد شده است (UN, 1997). هدف از ارزيابي به بياني ساده، عقلاني کردن نظام تصميم‌گيري و برنامه ريزي است (فراهاني، 1385، 114). بِلاگيو اصول مرتبط با فرايند ارزيابي و توسعه پايدار را در چهار حوزه پيوند داده است:
1. نقطه آغاز هر ارزيابي تدوين يک سري از اهداف روشن از توسعه پايدار است که يک تعريف عملياتي را به گونه‌اي که براي واحد تصميم گيري معني دار باشد، ارائه دهد.
2. محتوي ارزيابي نيازمند ايجاد پيوند بين چارچوب‌ها و ابعاد يک سيستم جامع است. به گونه اي که تأکيد عملاً بر روي موضوعات اولويتي وضعيت موجود باشد.
3. ارزيابي به عنوان يک فرايند بايد شفاف بوده، امکان مشارکت عمومي در آن فراهم باشد و قادر باشد تا نتايج را با مجموعه گسترده اي از افراد در ميان بگذارد.
4. ارزيابي بايد يک فرايند پيوسته و دائمي باشد که يک ظرفيت مداوم را براي ارزيابي و مقدمات نهادي مرتبط فراهم نمايد (Peter and Andre, 2007,24).
3-11- ارزيابي و کاربرد آن در تدوين استراتژيهاي توسعه پايدار
هدف از انجام هرگونه فعاليت تحقيقي و پژوهشي و نيز هر گونه برنامه ريزي در عرصه سرزميني در نهايت کمک به ايجاد شرايط رفاه و سعادت براي ساکنان و جامعه مي باشد. به ديگر سخن، پايدارسازي فضا هدف نهايي فعاليت‌هاي پژوهشي و برنامه اي مي باشد. مثلاً در کنفرانس 1992 سازمان ملل در مورد توسعه و محيط زيست (کنفرانس ريو) اصولي براي ادغام و يکپارچگي ملاحظات زيست محيطي در برنامه ريزي ها و سياست گذاريهاي راهبردي توسعه به عنوان يک مکانيزم کليدي براي رسيدن به اهداف تعيين شده تعريف شد و توافق شد که هر دولت بايد يک استراتژي توسعه پايدار ملي (NSDS) را در راستاي تحقق اهداف نشست 21 تعريف نمايد (Peter and Andre,2007,P4-5).
در واقع هدف يک ارزيابي يا سنجش پايداري، فراتر از ميزان موفقيت يک راهبرد براي پايداريست، بلکه ترسيم خط مشي پايداري براي دستيابي به هدف يکي از اصول مهم تلقي مي شود (بدري و ديگران، 1386، 9-34). اين موضوع در ارتباط با تحقيقات ارزيابي نيز به طور کامل صادق است.
از منظر روش شناسي در بخشي از فضا موضوعات و يا چالش ها و مشکلاتي حاکم است که با استفاده از روش‌هاي ارزيابي روابط علي بين مجموعه اي از فاکتورها و عوامل اثرگذار و نيز سازوکارهاي اثرپذيري شناسايي شده و با استفاده از نتايج آنها، برنامه هاي سياستي و استراتژي هاي لازم جهت روبرو شدن و حل چالش هاي فراروي بکار گرفته مي شود (Adelle,2006,p.57-72).

شکل2-3: ادغام سياستها براي توسعه پايدار منطقه اي
در واقع، نتايج حاصل از ارزيابي‌هاي انجام شده، در عرصه‌هاي مکاني ـ فضايي، روندها و فرايندهاي حاکم و اثرگذار را شناسايي نموده و در مرحله بعدي با تحليل اين روندها، راهبردهاي لازم (استراتژي ها) تدوين و در نهايت برنامه هاي کاربردي و اجرايي نيز طراحي خواهد شد که خود زمينه پايدارسازي عرصه هاي سرزميني را فراهم خواهد نمود؛ روشي که امروزه در غالب کشورها و در زمينه هاي برنامه ريزي مرسوم است. در همين راستا، امروزه مدل ها و روش هاي مختلف ارزيابي ارائه شده که در زمينه سياست گذاري و تدوين برنامه ها از کاربرد فراواني برخوردار است. نکته قابل توجه آنکه برخي از اين روشها در ارتباط با پروژه‌ها و يا سازمان‌هاي مختلف مي باشد و برخي نيز در ارتباط با عرصه هاي جغرافيايي و واحدهاي سکونتگاهي مي باشد. در زير، چارچوب ساختاريافته برخي از اين روش‌ها ارائه شده که هر کدام بر مبناي يک روش‌شناسي در راستاي رسيدن به اهداف موردنظر طراحي شده اند. برخي از مهمترين روشهاي ارزيابي عبارتند از:
1- ارزيابي برنامه محور32
2- ارزيابي پروژه محور33
5- ارزيابي سازمان محور34
6- ارزيابي فرايندهاي فضايي35 (منطقه محور).
توضيح آنکه در هر کدام از چارچوب هاي تعريف شده موارد بالا، ويژگي هاي برنامه ها و مدلهاي ارزيابي شامل، کارايي، اثربخشي، پيوستگي، يکپارچگي، تکرارپذيري و پايداري مبناي اصلي در نظر گرفته شده است و تمامي فرايندهاي طراحي شده بر اين مبنا ساختار يافته است.
3-12- مدل هاي ارزيابي و ارتباط آنها با نظريه‌هاي توسعه اي
در عصري که تئوري‌ها و نظريات توسعه اي مختلف در زمينه هاي متفاوت وجود دارد و در فضاي رقابتي بين اين نظريه‌ها، نظريه‌اي کاربردي تر و پرطرفدارتر است که روشهاي عملياتي کردن ايده هايش را نيز به همراه داشته باشد. نظريه پردازان و طرفداران مکاتب فکري مختلف با علم به اين واقعيت، در طي دهه‌هاي اخير به دنبال پي ريزي شالوده‌هاي اجرايي نظريات و ايده هاي متعلق به خود بوده اند. لذا، امروزه مي توان به جرأت گفت که به تعداد ايده‌ها و نظريات توسعه‌اي مختلف، مدلها و روشهاي کاربردي و عملياتي کردن واقعيات وجود دارد (Cecilia,2006,64).
در ارتباط با موضوع توسعه در حوزه‌هاي علوم انساني و علوم اجتماعي، اين امر موضوعي بديهي و مسلم است که پژوهشگران به فکر عملي شدن ايده‌ها و افکار ذهني خود باشند. در واقع به تجربه ثابت شده است که در دنياي تجريدي و انتزاعي- ذهني

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره سازمان ملل Next Entries تحقیق رایگان درباره سازمان ملل متحد، شاخص توسعه، سازمان ملل