تحقیق رایگان درباره حقوق بشر، دولت مدرن، کرامت انسان

دانلود پایان نامه ارشد

است.95
در خصوص رابطه حقوق بشر و حقوق شهروندي و تفاوت هاي اين دو، نظريات متعدد و متنوعي وجود دارد. عده اي هيچ تمايزي بين حقوق بشر و حقوق شهروندي قائل نيستند و معتقدند که اين دو، موضوعا واحد هستند و تفاوتي بين آنها نيست. به عنوان مثال برخورداري از حقوق قضايي مانند حق داشتن وکيل، يا حق برخورداري از دادرسي عادلانه در هر دو يکسان است. همچنين ساير حقوق از جمله حقوق اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و غيره. و نکته ديگر اينکه مخاطب در هر دو مورد، مردم هستند. به عبارتي اين مردم اند که مخاطبان حقوق و صاحبان آن مي باشند. فلذا از اين حيث نيز مشابه و يکسان اند.
به نظر مي رسد حقوق شهروندي، در حقيقت همان حقوق بشر است که در اعلاميه جهاني حقوق بشر و شهروندي فرانسه مطرح گرديد و مشابهت آن دو آنقدر عميق مي باشد که تفکيک بين آنها دشوار است. البته براي تفکيک اين دو مقوله بعضي از صاحب نظران و کارشناسان مواردي را ذکر کرده اند که به آنها اشاره خواهيم کرد: “مورد اول گيرنده يا دارنده آن است بدين معني که دارنده حقوق بشر موجودي است که با عضويتش در جامعه انساني به عنوان جهان وند از آن منتفع مي شود در حالي که حقوق شهروندي متعلق به انسان هايي است که در يک دولت – کشور عضو مي باشند. مورد دوم مخاطب آن است، حقوق بشر هر انسان، نهاد و اجتماع انساني را مخاطب قرار مي دهد و توصيه و فرمان مي دهد. در حالي که حقوق شهروندي اجتماع يا افراد خاصي را در محدوده يک کشور خطاب مي کند. سوم، موضوع آن است، مفاهيم حقوق بشر عموما ما بعدالطبيعه هستند. از اين رو کلي و داراي ابهام هاي اساسي هستند. اما حقوق شهروندي از آن رو که مستقيما با مردم و اجرا مواجه هستند داراي ابهام نيستند بر اساس همان مباني حقوق ايجاد مي شوند. ديدگاه ديگري هم بر عدم تفاوت بين حقوق بشر و شهروندي است. در اين نظر از حيث ماهوي تفاوتي با هم ندارند و به نظر مي رسد که اين ديدگاه در قوانين موضوعه ايران نيز جاري شده است96”.
از ديدگاه دکتر شريفي طراز کوهي، حقوق شهروندي در واقع حد وسط حقوق دولت و حقوق آحاد جامعه تلقي مي گردد. به عبارت ديگر حقوق شهروندي ميان تکاليف و حقوق انسان به مثابه موجودي ذي شعور که بنا دارد با همگنان خود در جامعه اي صلح آميز زندگي کند و اخلاق و عقل و ، وجدان خود را در پرتو درکي که از ارزش هاي حيات مشترک بشري دارد، در يک فضاي تعاملي ارتقاء بخشد. حقوق بشر بيان همين چارجوب ارزش و تعالي بخش است که بدون ترديد از تعاليم گرانمايه مذهبي نيز سيراب مي شود. در اين نگرش، مذهب و حقوق بشر نه تنها در تعارض با يکديگر قرار نمي گيرند، بلکه در برخي حوزه ها يکديگر را تقويت نموده و در برخي ديگر از زمينه ها، نيز هر يک از اين دو مبنايي براي انضمام ديگري به واقعيت حيات اجتماعي مي شود. براي نمونه رعايت حقوق بشر در حوزه آزادي اعمال و مناسک مذهبي اقتضا دارد که جامعه، و در ديد مضيق تر آن، دولت حداقل هاي کرامت انساني را که بر اين گونه اعمال و مناسک مرتبط است محترم شمرده و از مداخله در چنين اموري پرهيز نمايد97.

نتيجه گيري:

اصولا حق و تکليف در برابر هم قرار دارند و حق، تکليف را به دنبال دارد. بنابراين مي توان گفت: مفهوم شهروندي و حقوق شهروندي در برگيرنده مجموعه‌اي از تکاليف و مسئوليت هاي شهروندان در قبال يکديگر و در قبال شهر و دولتي است که در آن زندگي مي کنند.
به نظر مي رسد حقوق شهروندي جديد دو ويژگي دارد که آن را از ساير مفاهيم حقوق جدا مي سازد: نخست، اينکه حقوق شهروندي مدرن جداي از حقوق بشر به شمار مي آيد. پس اگر حقوق شهروندي مدرن را جدا از حقوق بشر بدانيم، پس مفاهيم، اهداف و بنيان هاي آن نيز بايد جداگانه بررسي شود و کارکردهاي آن نيز متفاوت خواهد بود. بايد با نگاهي خاص اين علم را تعريف نمود. ارتباط اين رشته با حقوق بشر و مفاهيم اجتماعي و فرهنگي مربوط به شهروندي، لزوما به معني عدم استقلال آن نخواهد بود چرا که تقريبا تمام رشته هاي علوم انساني با هم در ارتباط اند. دوم، حقوق شهروندي مدرن بر روابط شهروندان با يکديگر و رابطه آنها با ارگان هاي دولتي دلالت دارد و از اين لحاظ مي توان آن را حقوق شهروندي به مفهوم عام به شمار آورد.
با توجه به بررسي نظرات صاحب نظران و کارشناسان مي توان گفت: امروزه، افراد داراي شهروندي دوگانه و چند گانه مي شوند. همچنين از قانون مداري، مشارکت و مسئوليت پذيري به عنوان مهم ترين مولفه هاي حقوق شهروندي مي توان ياد کرد.
به نظر مي رسد شکل و کارکرد شهروندي يوناني ها بسيار متفاوت از شکل و کارکرد شهروندي دوره مدرن بوده است. از برخي از تفاوتهاي ميان شهروندي در دولت شهرهاي يونان و دولت مدرن مي توان به موارد زير اشاره کرد: 1- گستره شهروندي در دولت شهرهاي يونان انحصاري ولي در دولت مدرن به طور روز افزون فراگير و به لحاظ نظري مساوات گرايانه است.2- محتواي شهروندي در دولت شهرهاي يونان تعهداتي گسترده دارد. ولي محتواي شهروندي در دولت مدرن از حقوقي گسترده و، وظايفي محدود برخوردار است. 3- عمق شهروندي در دولت شهرهاي يونان عميق ولي در دولت مدرن سطحي است. 4- در بستر شهروندي در دولت شهرهاي يونان جامعه از نوع جامعه برده داري و توليدات کشاورزي بوده، اما در دولت هاي مدرن نظام دولت ها مردم سالار، نژادي، سرمايه دارانه و توليد آن صنعتي بوده است.
به نظر مي رسد به طور کلي در دين اسلام شهروندي مفهومي مبتني بر قوانين الهي، فطري و اجتماعي است. در مجموع مي توان گفت حقوق شهروندي مجموعه قواعدي است که بر روابط اشخاص در هر جامعه حکومت مي کند. دولت ها هم همواره ملزم و مکلف به حفظ و رعايت اين حقوق هستند و اجراي آن را طبق قوانين داخلي براي اتباع خود تامين و تضمين مي کنند. البته محتواي آن ممکن است از يک کشور به کشور ديگر متفاوت باشد. به نظر مي رسد در مقام مقايسه جايگاه حقوق شهروندي در ميان اديان و مکاتب بشري، اسلا‌م در عالي‌ترين مرتبه قرار دارد. چون به انسان در مقام خليفه`‌اللهي، حقوق و آزادي‌هاي اجتماعي را داده و در عين حال او را مسئول و مکلف به شناختن خير خود و ديگران دانسته است.
در مجموع مي توان گفت: حقوق بشر اساسي‌ترين و ابتدايي‌ترين حقوقي است که هر فرد به طور ذاتي، فطري و به صرف انسان بودن از آن بهره‌مند مي‌شود و منظور از واژه حقوق که در حقوق بشر بکار رفته است حقوق تشکيل دهنده نظام سياسي و اجتماعي است، نه حقوقي که به لحاظ اخلاقي به عهده هرکس هست. مثلا اينکه فرزندان چه حقوقي برعهده والدين خود دارند و بالعکس، ربطي به مسئله حقوق بشر ندارد. قوانين حقوق بشر يکي از بخشهاي قوانين و حقوق بين الملل است که بر اساس اصول و مباني اين قوانين و با نگاهي انسان دوستانه براي حمايت از گروههاي مختلف اجتماعي و اقليتهاي قومي و مذهبي در مقابل تعديات دولتها تهيه شده است. معمولا تعهد صيانت از حقوق بشر بر عهده دولتها، سازمان هاي بين المللي و بين الدولي نهاده شده است و اين دولتها به موجب قوانين اساسي و پيمانهاي دسته جمعي جهاني التزام خويش را به رعايت اين حقوق قبول نموده اند. در پايان با توجه به آن چه در خصوص مفاهيم حقوق بشر و شهروندي ارائه شد و همچنين، آن چه که در خصوص مرزهاي دقيق ميان اين دو مقوله حقوقي آمد، بايد بيان داشت که نسبت بين اين دو مقوله عموم و خصوص مطلق است. يعني حقوق بشر برتمام افراد صدق مي کند. اما حقوق شهروندي فقط شهروندان يک دولت را در بر مي گيرد. بنابراين حقوق بشر در سطحي فراملي است و حقوق شهروندي مخصوص شهروندان هر دولت است. وقتي صحبت از حقوق بشر مي شود ديگر تقسيم بندي ايراني و خارجي مطرح نيست اما وقتي صحبت از حقوق شهروندي مي شود اين سوال مطرح مي گردد که حقوق شهروندي در کدام دولت؟

فصل دوم
بررسي ابعاد حقوق شهروندي
از ديدگاه امام خميني(ره)

مبحث نخست: حقوق شهروندي در انديشه امام خميني(ره)

سيره نظري- عملي امام خميني(ره) چه در دوران مبارزات و چه پس از استقرار نظام جمهوري اسلامي بر محور حفظ حقوق شهروندان بوده است. ايشان به عنوان بنيان گذار يک انقلاب مردمي در مصاحبه ها و سخنرانيهاي خود بارها به حقوق مردم اشاره كرده اند. اين امر نشان مي دهد حقوق مردم جايگاه مهمي در انديشه و سيره ايشان داشته است. در همين راستا مي توان به فرمان هشت ماده اي كه ايشان در سال 1361 خطاب به مسئولين اجرايي و قضايي صادر کردند اشاره نمود که صريح ترين ديدگاه ايشان در خصوص موازين اين موضوع مهم براي جامعه است. امام خميني(ره)، در برخي از سخنان خود، از جمله مسئله فلسطين خطاب به همه مسلمانان اعم از شيعه و سني در داخل و خارج ايران سخنراني کردند. در برخي از سخنراني هاي ايشان فقط مردم ايران مورد خطاب قرار گرفته اند. البته بعضي موارد را مي توان به مردم کشورهاي ديگر هم تعميم داد. اما در اين پژوهش سعي شده است سخنان امام(ره)، که خطاب به مردم ايران است بيان گردد. لذا، منظور از شهروند در اين پژوهش مردم ايران است.

گفتار نخست: تبيين حقوق شهروندي از منظر امام خميني(ره)

انقلاب اسلامي از آغاز، انقلابي براي احقاق حقوق ملت در تمامي ابعاد آن بود و حقوق شهروندي به عنوان يکي از ارکان مهم اين حقوق، از همان ابتدا درقالب شعارها، آموزه ها و جهت گيري هاي نهضت خود را نشان داده است. “امام خميني(ره)، نقش مردم را در راس تغيير و تحول جامعه مي دانند. اشاره صريح ايشان به نقش مردم به ويژه مستضعفان و طبقه محروم در همه تحليل ها هست. در کتاب صحيفه امام بيش از ده هزار بار کلمه مردم، نقش و، وظيفه آنان آمده و بيش از چهارده هزار بار واژه ملت و ملت ايران به کار برده شده است98”.
لذا، نهضت انقلاب اسلامي ايران با رهبري امام خميني، فرصت بسيار مناسبي فراهم آورد تا براي اولين بار يک فقيه جامع الشرايط و برجسته که خود اقدام به تاسيس يک نظام سياسي کرد، آراء و انديشه ها و ديدگاه هاي خود را درباره مسايل مختلف حقوق مردم با بهره گيري از منابع فقه و در رابطه با جامعه سياسي اسلامي ارائه دهد. انقلاب اسلامي از متن مردم برخاسته و با رهبري حضرت امام خميني(ره) از پانزدهم خردادماه 1342 هـ.ش. آغاز گرديد. اوج حمايتهاي مردمي و در صحنه بودن امت در سالهاي 1356 تا 1357 هـ.ش جلوه گر شد. از آنجا که مردم اعم از زن و مرد و پير و جوان از هر قشر و گروه گام در راه مبارزه عليه طاغوت ستمشاهي نهاده و بساط ظلم و نظام 2500 ساله شاهنشاهي را از ميهن اسلامي برچيدند. اگر نقش مردم در تشکيل حکومت اسلامي را از صدر اسلام تا به امروز بررسي کنيم، مي بينيم که مردم در تشکيل حکومت اسلامي نقش موثر و زيادي داشته اند. در پيروزي انقلاب اسلامي هم همت و پشتکار عموم مردم، نقش اساسي خود را جلوه گر ساخت. در اين پژوهش نيز هدف آن است كه با بيان فرائض امام(ره) به شناخت بيش‌تري از ابعاد و حوزه شمول حقوق شهروندي از ديدگاه ايشان دست يابيم. در فصل قبل به مفهوم شناسي شهروند و حقوق شهروندي پرداختيم. و در مجموع بيان کرديم که حقوق شهروندي مجموعه اي از قواعدي است که بر روابط اشخاص در هر جامعه حکومت مي کند.
دين اسلام دستورات صريح و شفافي براي روابط اجتماعي انسانها دارد. در فصل قبل اشاره کرديم که از مسائل مهم حقوق شهروندي در اسلام توجه به کرامت انسانها به عنوان اشرف مخلوقات، ارزش حيات و زندگي افراد، بدون توجه به نژاد، رنگ و پوست و غيره است. امام خميني(ره) هم به عنوان يک فقيه جامع الشرايط همواره بر اين موضوع(کرامت انساني) تاکيد داشتند. و بطور کامل براي انسانها کرامت قائل بودند. نمونه بارز آن هم مربوط مي شود به بعضي تجسسها در مورد نحوه زندگي خصوصي افراد که در اوايل انقلاب انجام مي شد. بديهي است که حفظ آبروي مسلمان و عدم تجسس در مسائل شخصي و عدم استراق سمع جزء اصول و مباني اسلام است. که برخي ها وارد زندگي شخصي و خصوصي افراد مي شدند و حضرت امام آن پيام مهم هشت ماده اي را در دفاع از حقوق شهروندي ارائه کردند. در سخنان امام در آن فرمان، يک پيوستگي و ارتباط بين جريان امور بر مبناي مقررات الهي،

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی، فناوری اطلاعات Next Entries منابع پایان نامه درمورد تجارت الکترونیک، صنایع کوچک، صنایع کوچک و متوسط