تحقیق رایگان درباره توسعه یافتگی، تاکسونومی، استاندارد سازی

دانلود پایان نامه ارشد

برنامه های توسعه ای است . همانطور که در فصل 2 اشاره شد برای رسیدن به توسعه پایدار باید نسبت به شرایط زیست محیطی ، اجتماعی ، اقتصادی شناخت لازم را پیدا کرد و سپس برای بهبود اقدام کرد . توسعه پایدار در سطح شهرستان ورامین هم از این قاعده مستثنی نیست . به همین دلیل برای اینکه اقدامات توسعه ای در سطح شهرستان با توجه به قابلیت های موجود ، در مسیر اصلی و مناسب خود قرار گیرد باید تمام معیار های اقتصادی ، اجتماعی ، کشاورزی ، بهداشتی وغیره به خوبی کنکاش و مورد بررسی قرار گیرد تا نتایج حاصل از آن را برای طرح برنامه توسعه به کار برد . برای سنجش توسه یافتگی شهرستان از شاخص ها در سه روش موریس ، تاپسیس و تاکسونومی استفاده کرده ایم ؛ چراکه شاخص ها بسان قطب نما عمل کرده و ابزار بسیار مناسبی برای رصد کردن سیاست های اعمال شده ونتایج حاصل از آن و در نهایت اعمال سیاست های جدید و تخصیص منابع برای رسیدن به ایده آل ها ، می باشد . ابعاد توسعه یافتگی شامل شاخص های 1) اقتصادی 2) اجتماعی 3) کالبدی می باشد که در قالب روش های فوق برده شده و اطلاعات از آن استخراج شده است .

4-5-1-روش موریس
همانطور که گفته شد برای سنجش توسعه یافتگی از روشهای مختلفی استفاده می باشد ، یکی از این روشها ، روش موریس است . روش موریس بر مبنای مقایسه می باشد و حد مطلوبیت وجود ندارد و مطلوبیت شاخص ها بین 0تا 1 می باشد و همه شاخص ها باتوجه به درجه اهمیت و کاربرد آن در شهرستان مورد مطالعه 0 و 1 می گیرند . با استفاده از فرمول زیر نرخ توسعه ای هر شاخص به خوبی مشخص می گردد .
فرمول 1 Yij= x ij – y min ⁄ x max – y min
فرمول 2 Di = ∑n i=1 ⁄ n

در این روش ابتدا شاخص و دهستانها استفاده می شود ، سپس درصد هر شاخص محاسبه می گردد . نتایج حاصل از محاسبات فرمول 1 در کنار شاخص مورد نظر به صورت ستون مجزا نوشته می شود فرمول 1 بدین گونه محاسبه میشود که درصد شاخص هر دهستان از کمترین درصد شاخص کم می شود و سپس تقسیم بر جواب تفریق بیشترین در صد شاخص از کمترین آن می گردد . بعد از محاسبه تمام شاخص ها ، از فرمول 2 جمع سطری شاخص تقسیم بر تعداد شاخص ها می کنیم و در نهایت میزان دسترسی به امکانات و توسعه یافتگی منطقه مشخص خواهد شد .

4-5-1- عملیات موریس در شهرستان ورامین به تفکیک دهستان
همانطور که در مقدمه توضیح داده شد برای به دست آوردن میزان توسعه یافتگی نیازمند یکی سری از شاخص های اقتصادی ، اجتماعی و کالبدی هستیم که بنابر اقتضای هر منطقه این شاخص ها متفاوت می باشد . برای شهرستان ورامین در عملیات موریس از 24 شاخص بهره برده شده است . که در جدول 4-8- به تفکیک بیان شده است . (جدول خ – 11) و (جدول د – 12)
جدول 4-8- شاخص های مورد استفاده در عملیات موریس
نرخ اشتغال مردان
نرخ اشتغال زنان
نرخ باسوادی مردان
نرخ با سوادی زنان
نرخ فعالیت
نرخ روستاهای دارای حمام
نرخ روستاهای دارای مدرسه راهنمایی
نرخ روستاهای دارای خانه بهداشت
نرخ روستاهای دارای مخابرات
متوسط اندازه جمعیت روستا
تراکم تراکتور
تراکم کمباین
نرخ شاغلین در مشاغل غیر از کشاورزی
عملکرد محصول گندم
عملکرد محصول جو
عملکرد محصول یونجه
عملکرد محصول گوجه فرنگی
عملکرد محصول پنبه
تراکم روستا در دهستان
نرخ زمین های زراعی
نرخ خانوار های دارای بالاترین متراژ
نرخ روستاهای دارای حمل و نقل عمومی
نرخ دام صنعتی
تراکم جمعیت در دهستان
منبع : مرکز آمار ، 1385
باتوجه به تعیین شاخص های مورد نیاز در عملیات موریس و انجام عملیات محاسبه بر روی تک تک شاخص ها برای هر دهستان به میانگینی از امکانات و توسعه دسترسی پیدا کردیم که از بین دهستانهای ذکر شده دهستان بهنام وسط جنوبی دارای بالاترین میانگین داشت امکانات فوق ذکر و دهستان بهنام پازوکی جنوبی دارای کمترین میانگین می باشد . جدول 4-9 – میانگین امکانات به تفکیک دهستان بیان شده است . (جدول ذ – 13)

جدول 4-9 – سنجش توسعه یافتگی در عملیات موریس
دهستان
بهنام سوخته جنوبی
عسگریه
بهنام عرب جنوبی
بهنام وسط جنوبی
قشلاق جیتو
ولی آباد
بهنام پازوکی جنوبی
بهنام وسط شمالی
میانگین
0.459
0.394
0.331
0.652
0.461
0.190
0.041
0.404
منبع : نگارنده ، 1392
نمودار 4 -7 – سنجش توسعه یافتگی در عملیات موریس

منبع : نگارنده ، 1392

4 -5-2- عملیات تاپسیس
4-5-2-1- چگونگی عملیات تاپسیس
عملیات تاپسیس یکی دیگر از روش های سنجش توسعه یافتگی است . بر خلاف روش های دیگر که شاخص ها وزن برابر دارند ، در حالیکه در واقعیت این مسأله صدق نمی کند و سهم بعضی از شاخص ها بیشتر است ؛ دراین روش به شاخص ها وزن می دهند و شاخص هایی که وزن بیشتری دارند سهم بیشتری را در توسعه یافتگی می گیرند . این روش دارای پنج گام می باشد که عبارت است از :
گام اول – شاخص های مورد نظر را نوشته و میزان وجود آنها در منطقه مورد مطالعه نوشته می شود .
گام دوم – شاخص ها باید استاندارد سازی شوند . اعداد هر ستون به توان 2رسیده با هم جمع می شود و جذر از آن گرفته می شود سپس استاندارد سازی صورت می گیرد .
Rij= xij ⁄ √ ∑x k=1 x2 kj
Rij =xij ⁄ ∑(xij)2
سپس اعداد هر ستون را در وزن آنها ضرب می کنیم .مجموع وزن به شاخص ها باید 1 باشد .
گام سوم – الف ) راه حل ایده آل A* را که همان بالاترین عدد در هر ستون است ، را می نویسیم .
ب ) عکس راه حل ایده آل A’ را که همان پایین ترین عدد در هر ستون است ، نیز نوشته می شود .
گام چهارم – االف ) با استفاده از فرمول زیر تفاوت از راه حل ایده آل را محاسبه می کنیم . ( اعداد هر ستون از ایده آل آن کم شده و به توان 2 می رسد )
1⁄2 Si*=[∑(rj-rij)2
ب )سپس با استفاده از فرمول زیر اعداد هر سطر را باهم جمع کرده و جذر آن را می گیریم .
+rij)2] 1⁄2 S’i=[∑(rj
گام پنچم – در نهایت طبق فرمول زیر ci* میزان توسعه یافتگی هر دهستان را مشخص می نماییم .
Ci*=s’I ⁄ (si*+s’i)

4-5-2-2- عملیات تاپسیس در شهرستان ورامین به تفکیک دهستان
در این عملیات هم 8 دهستان مورد مطالعه را بررسی کردیم و شاخص های ما در 5 شاخص ، که مهمترین شاخص ها با توجه به بررسی های بعمل آمده می باشند و برای سنجش توسعه یافتگی یک منطقه از ضروریات به حساب می آیند ، خلاصه شده اند؛که عبارت است از : 1- نرخ باسوادی 2- نرخ اشتغال 3- روستاهای دارای خانه بهداشت 4- عملکرد گندم در واحد سطح 5- نرخ روستاهای دارای حمل و نقل عمومی . (جداول ر تا ط – 14-21)
در جدول 4-8- با توجه به محاسبات صورت گرفته بر روی شاخص ها و نتایج حاصل از آن در جدول زیر می توان به این نتیجه رسیدکه بهنام پازوکی جنوبی دارای سطح بالای توسعه یافتگی و بهنام عرب جنوبی دارای کمترین سطح از توسعه یافتگی است . در جدول 4- 10 – میزان ci* که همان میزان توسعه یافتگی است نشان داده شده است . (جدول ظ – 22)

جدول 4-10 – سنجش توسعه یافتگی در عملیات تاپسییس
دهستان
بهنام سوخته جنوبی
عسگریه
بهنام عرب جنوبی
بهنام وسط جنوبی
قشلاق جیتو
ولی آباد
بهنام پازوکی جنوبی
بهنام وسط شمالی
ci*
0.3
0.6
0.09
0.04
0.8
0.6
0.9
0.1
منبع : نگارنده ، 1392

نمودار 4 – 8- سنجش توسعه یافتگی در عملیات تاپسییس

منبع : نگارنده ، 1392

4-5-3- عملیات تاکسونومی
4-5-3-1- چگونگی عملیات تاکسونومی
تكنيك مورد بحث داراي چندين مرحله عملياتي است و ازآن جائيكه در عمل كمتر با فضاي يك بعدي سر و كار داريم يعني كمتر اتفاق مي افتد كه طبقه بندي را بر اساس يك شاخص و يا خصوصيت واحد انجام دهيم، به ارائه فضاي تاكسونوميك چند بعدي مي پردازيم.
در ابتداي كار فرض مي كنيم قرار است كه تعداد n فعاليت مختلف را بر اساس m شاخص مورد نظر و معرفي شده، طبقه بندي و درجه بندي كنيم:

مرحله اول: تشكيل ماتريس داده ها در اين مرحله ماتريسي را براي هر كدام از فعاليت ها با توجه به شاخص هاي مورد بررسي طراحي نموده به گونه اي كه ابعاد ماتريس n.m بوده يعني اين ماتريس به تعداد فعاليت هاي مورد بررسي سطر و به تعداد شاخص ها ، ستون داشته باشد. به عنوان نمونه عنصر Xn.m در اين ماتريس بيانگر شاخص m ام از فعاليت n ام مي باشد. بنابراين مشاهده مي گردد كه هر سطر اين ماتريس مربوط به يك فعاليت مجزا و هر ستون نيز مربوط به يك شاخص خاص مي باشد. از آن جا كه هر كدام از اين شاخص ها مي توانند داراي واحدها و مقياس هاي متفاوت از يكديگر باشند ، لذا در راستاي حذف دخالت مقياس هاي متفاوت بر نتايج كار از داخل مدل ، وارد مرحله دوم روش تحليل آناليز تاكسونومي عددي مي شويم.
مرحله دوم: تشكيل ماتريس استاندارد بنابراين با توجه به آن كه شاخص ها با واحد هاي مختلف سنجيده مي شوند، لذا جهت حذف اثر اين واحد ها و جايگزيني مقياس واحد و همين طور حذف اثر مبداء ، ابتدا ميانگين و انحراف معيار ستون ها (شاخص ها) را به دست آورده و سپس كميت استاندارد Zij را محاسبه مي كنيم: در گام اول ميانگين ستون ها را بدست مي‌آوريم .
در گام بعدي انحراف معيار براي هر ستون از ماتريس Xij را بدست مي آوريم .گام سوم آن است كه عضو هاي استاندارد شده ماتريس Xij جهت همسان سازي اطلاعات ساخته شده ، در قالب ماتريس جديدي به نام ماتريس استاندارد را تشكيل دهيم كه از طريق فرمول زير قابل محاسبه مي باشد : ماتريس Z نيز داراي ابعاد n . m مي باشد . و يك ماتريس استاندارد است .چون با تغيير متغير، مقياس هاي مختلف شاخص ها به مقياس واحد تبديل شده است.روشن است كه از لحاظ آماري ميانگين هر ستون ماتريس استاندارد شده Z برابر صفر و انحراف معيار آن مساوي يك است.
با داشتن ماتريس استاندارد Z ، قدم بعدي بدست آوردن ميزان اختلاف و يا فاصله دو نقطه از نقطه ديگر ( 1 و 2 و 3 و … و n ) براي هر كدام از m متغيير يا شاخص مي باشد كه حاصل آن تشكيل ماتريس فواصل مي باشد . ( منظور از نقطه همان فعاليت مورد بررسي ، در مطالعه مورد نظر مي باشد ) .
مرحله سوم: تشكيل ماتريس فواصل در اين مرحله با توجه به اعداد استاندارد شده در ماتريس استانداردZ ، فواصل مركب را بين فعاليت هاي مختلف n گانه ، براي شاخص هاي m گانه به صورت زير به دست مي آوريم.
در صورتي كه فاصله فعاليت ها را دو به دو به دست آوريم ،در آن صورت ماتريس فواصل مركب به دست مي آيد.
چون ماتريس فواصل يك ماتريس قرينه مي باشد ، مي توان نتيجه گرفت اين ماتريس متقارن بوده و قطر آن مساوي صفر است.ضمن اينكه ماتريسي مربع و با ابعاد n.n مي باشد.عضوهاي اين ماتريس فاصله تركيبي هر فعاليت را از فعاليت ديگر نشان مي دهند و در هر سطر اين ماتريس كمترين مقدار نشان دهنده كوتاه ترين فاصله بين آن فعاليت ، با ساير فعاليت ها و يا بيشترين نزديكي مي باشد.
مرحله چهارم: تعيين كوتاه ترين فواصل هر عنصر ماتريس C نشان دهنده فاصله بين هر دو فعاليت در شاخص مورد نظر است.در اين ماتريس در هر سطر كوتاه ترين فاصله بين دو فعاليت را مشخص كرده

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره تولیدات کشاورزی، جهاد کشاورزی، محصولات کشاورزی Next Entries تحقیق رایگان درباره تاکسونومی، عملکرد گندم، توسعه یافتگی