تحقیق رایگان درباره توسعه شهر، مشارکت مردم، عدم تمرکز، توسعه روستا

دانلود پایان نامه ارشد

کند.
اول) پاسخ هاي شهر به نيازهاي گسترده مردم و سازمانهايش بايد مناسب و موثر باشد.
دوم) شهر توانايي تطابق با جزئيات نظام را داشته باشد.
سوم) شهر بتواند نيازهاي مدام در حال ظهور و متغير را تأمين کند.
چهارم) شهروندان بايد بتوانند از امکانات شهر خويش استفاده کنند.
اينها عملي نخواهد بود مگر اينکه شهر قادر به آموزش شهروندانش باشد.
“لئونارد دهل” با تشبيه شهر به ارگانيسم زنده، به تعريف و تبيين نيازهاي شهر مي پردازد و دو سؤال اساسي زير را مطرح مي کند: الف) شهر به چه چيز نياز دارد تا به صورت يک ارگانيسم سالم توسعه يابد و به افراد امکان تکامل بدهد؟ ب)نيازهاي شهر در کليه مراحل توسعه آن چه هستند؟
دهل در پاسخ به اين سؤالات به موارد زير به عنوان نيازهاي شهري اشاره مي کند. به طور کلي نيازهاي هر شهر به پنج طبقه قابل تقسيم است:1- نيازهاي اوليه و اساسي،2- نيازهاي عملکردي و هنري3 – ارتباط و شبکه ،4- زيرساختها ، 5- ملاحظات اکولوژيک (نوابخش و ارجمند سياه پوش،1388: 209).

نمودار شماره2-2: خلاصه نظريه نياز سنجي شهري دهل
2-2-6-5- نظريه توسعه پايدار شهري (Theory Urban Sustainable Development)
نظريه توسعه پايدار شهري، حاصل بحثهاي فراوان طرفداران محيط زيست در خصوص مسائل زيست محيطي بويژه محيط زيست شهري است که به دنبال نظريه ” توسع? پايدار براي حمايت از منابع طبيعي” ارائه شد. در نظريه مذکور، بر نگهداري منابع براي حال و آينده از طريق استفاد? بهينه از زمين و وارد آوردن کمترين ضايعات به منابع تجديد ناپذير تأکيد شده است. جلوگيري از آلودگيهاي محيط شهري و ناحيه اي، کاهش ظرفيتهاي توليد محيط محلي، ناحيه اي و ملي، حمايت از بازيافت، عدم حمايت از توسعه هاي زيان آور و از بين بردن شکاف ميان فقير و غني از مهمترين مباحث اين نظريه بشمار مي روند(ر. ش به: فني.ز. و صارمي.ف، 1392). همچنين راه رسيدن به اين اهداف را برنامه ريزي هاي شهري- روستايي، ناحيه اي و ملي که برابر قانون، کنترل کاربريها و کنترل بيشتر در شهر و روستاست مي‌داند. اين نظريه به مثابه ديدگاهي راهبردي به نقش دولت در اين برنامه‌ريزي‌ها اهميت بسياري مي‌دهد و معتقد است دولت‌ها بايد از محيط زيست شهري حمايت همه جانبه‌اي کنند. توسعه شهري پايدار سلامت اجتماعي و اکولوژيکي بلندمدت شهرها را بهبود مي بخشد. بر اين اساس راستاهاي اصلي پايداري شهري بايد زمينه‌هايي از قبيل احياء سيستم‌هاي اکولوژي بومي و طبيعي، اقتصاد پايدار، کاربري فشرده و با کارايي بيشتر، وسيله نقليه شخصي کمتر دسترسي آسانتر، استفاده درست از منابع، حفظ فرهنگ بومي و محلي، مشارکت مردمي و خودجوش، اکولوژي اجتماعي سالم، مسکن و محيط زندگي مناسب را در برگيرد.
2-2-6-6- نظريه تقويت و توسعه شهرهاي کوچک(مبتني برتوسعه فضايي پايدار)
از آنجايي که يکي از مسائل و مشکلات نظام برنامه ريزي شهري در کشورهاي درحال توسعه، افزايش فاصله کيفي و جمعيتي ميان کانون هاي بزرگ شهري با شهرهاي کوچک و مياني و نواحي روستايي بوده است، گروهي از نظريه پردازان و پزوهشگران اين حوزه به دنبال تبيين و تحليل اين شکاف ها در قالب ديدگاه يا رويکرد توسعه و تقويت شهرهاي کوچک و مياني برآمدند. همانگونه که هاردوي و همکارش تحليل کرده اند؛ اين ديدگاه درواقع يک برنامه راهبردي شهري است که با اهداف توسعه يکپارچه نقاط در شبکه شهري، تمرکززدايي اداري-سياسي، و توسعه پايدار شهري -منطقه اي سازگاري و انطباق دارد و در دراز مدت، منجر به ‌ايجاد شرايطي مي‌شود که توان انجام فعاليت هاي اداري را درون ‌اين نقاط شهري تقويت مي‌کند و کل منطقه را تحت تأثير عملکردهاي خود قرار مي‌دهد. ‌اين سياست عدم تمرکز، همراه با توسعه اجتماعي، به ويژه در کشورهاي امريکاي لاتين و آسيا، مورد استقبال قرار گرفته است(Hardoy & SatterthWaite; 1986: 234). مباني نظري پايه در اين رويکرد عبارتند از:
– شهرهاي کوچک، در تعامل مستقيم با نواحي روستايي هستند.
– تقويت و توسعه دروني اين شهرها در درازمدت مي تواند به کاهش تمرکز ناخواسته صنايع، خدمات و ادارات دولتي در مراکز شهري بزرگ منجر شود.
– اين شهرها مي توانند به دليل ارتباط با روستاها، توسعه روستايي را با اقتصاد شهرهاي بزرگ تر ادغام کنند.
– تقويت اين شهرها موجب همبستگي فضاي محلي، منطقه اي و ملي، گسترش ابداعات فني و اجتماعي از شهرهاي مياني و بزرگ به مناطق روستايي مي شود.
– شهرهاي کوچک داراي توان بالقوه براي جذب مهاجرين روستايي که قصد مهاجرت به شهرهاي بزرگ را دارند، هستند.
– توسعه اين شهرها مي تواند نقش مهمي در تمرکز زدايي فرصت هاي شغلي، تجاري کردن کشاورزي ، توزيع عادلانه تر رفاه ايفا کند.
– پيشرفت ساختار دروني شهرهاي کوچک مي تواند در توزيع و گسترش پيشرفت هاي گوناگون به بخش کشاورزي نقشي کليدي داشته باشد و دسترسي آسان به زير ساخت هاي لازم براي نگهداري و آماده سازي محصولات کشاورزي را فراهم آورند.
لازم به ذکر است که شهرهاي کوچک از حيث ساختار کالبدي و جمعيتي با ديگر شهرها متفاوت اند ولي با تحليل ساختار اجتماعي و فضايي آنها مشخص مي شود که شهرهاي کوچک، در واقع، نسخه و چشم انداز کوچک شده اي از شهرهاي بزرگ و با مشخصه هاي متفاوت مهمي هستند. شهرهاي کوچک همچنين در زمينه سطح درآمد، بيکاري، فقر، دسترسي ها و پيشرفت آموزشي و ارزش مسکن دچار عقب افتادگي هايي هستند. برحسب ساختار فضايي -مکاني در هر منطقه، هر شهر کوچک، داراي يک هسته و يک ناحيه پيراموني است که همانند شهرهاي ديگر، ناحيه حاشيه اي آن، هميشه سريع تر از هسته رشد مي کند و سطح درآمد بالاتر ولي تنوع جمعيتي کمتر از هسته شهر است(ر.ش به فني.ز و همکار، 1393).
2-2-7- مقايسه بين ديدگاههاي توسعه پايدار و انتخاب ديدگاه غالب
با توجه به مباني نظري و ادبيات تحقيق مي توان بين ديدگاههاي مطرح شده در زمينه توسعه پايدار مقايسه اي به لحاظ تاکيدات اصلي و فرعي مطرح شده در اين ديدگاهها و همچنين مزيت ها و کاستي هاي موجود در اين ديدگاهها انجام داد، تا بتوان به نظريه اي پايه و بنيادي در راستاي تحقق اهداف پايداري در شهرهاي کوچک دست يافت. بدين منظور ابتدا جدول 2-2- و سپس جدول2-3- تنظيم گرديد.

جدول2-2: تاکيدات اصلي و فرعي ديدگاههاي مطرح شده
ديدگاههاي مطرح شده
تاکيد اصلي
تاکيدات فرعي
ديدگاههاي مدرن
نقش بازار به عنوان عامل اصلي در دستيابي به توسعه پايدار
– تاکيد برسودگرايي، فردگرايي و انسان محوري
– تاکيد بر بازار به عنوان ابزار دستيابي به توسعه پايدار
– تأکيد بر اصلاح تا تغيير (پذيرش روندهاي رشد و توسعه موجود)
– تأکيد بر نقش تکنولوژي در حفظ و حمايت از محيط زيست
– پذيرش نقش بازار عليرغم انتقادات از عملکرد آن
– تأکيد بر عقلانيت
ديدگاههاي ميانه رو
نقش غالب عوامل اجتماعي و فرهنگي در دستيابي به توسعه پايدار
– فن محورانه است.
– توجه اي خاص به اقتصاد زيست محيطي دارد.
– توجه ويژه به ظرفيت شهروندان و توانمندسازي دارد.
– مشارکت مردمي به طور خاص مورد توجه است.
– توسعه نيازمند ساختاري افقي، محدود در مقياس و متمايل به تنوع، انعطاف و تعامل است.
– توسعه پايدار به دنبال عقيده تکنولوژي متوسط و مناسب است
ديدگاههاي ساختارگرا
محوريت محيط زيست به عنوان عامل اصلي در دستيابي به توسعه پايدار
– مخالفت با استراتژيهاي صنعتي شدن و تفکرات سرمايه‌داري و نوسازي
به شدت محيط گرا و به ويژه در ارتباط با جهان سوم بسيار سختگيرانه عمل مي کند
– رشد صفر جمعيت
– حرکت به سمت خوداتکايي
– پاک کردن شهرها از حاشيه نشيني
– برقراري تعادل جمعيت و منابع
-حفاظت از منابع
– حفاظت و حمايت از محيط زيست
– حساسيت تئوريهاي نئومالتوسي به ويژگي هاي اجتماعي
– فشار وارده بيشتربه محيط در کشورهاي پيشرفته بيش از کشورهاي در حال توسعه است
ديدگاه تقويت و توسعه شهرهاي کوچک مبتني برتوسعه فضايي پايدار(آمايش شهري)
توجه به همه ابعاد و ساختار دروني در راستاي در دستيابي به توسعه پايدار
– تاکيد برتقويت و توسعه دروني اين شهرها
– توزيع و گسترش امکانات گوناگون در بخش هاي مختلف
– کاهش تمرکز ناخواسته صنايع، خدمات و ادارات دولتي از مراکز شهري بزرگ به اين شهرها
– توجه به بنيان هاي اقتصادي در اين شهرها
– سياست عدم تمرکز، همراه با توسعه اجتماعي
– ادغام توسعه روستايي با اقتصاد شهرهاي بزرگ تر
– تقويت اين شهرها در راستاي ايجاد همبستگي فضاي محلي، منطقه اي و ملي

جدول2-3: مزيت ها و کاستي هاي ديدگاههاي مطرح شده
ديدگاههاي مطرح شده
مزيت ها
ضعف و کاستي ها
ديدگاههاي مدرن
– توجه به اقتصاد و بازار در دستيابي به توسعه پايدارشهري
– تأکيد بر اصلاح تا تغيير
– توجه نقش تکنولوژي در حفظ و حمايت از محيط زيست
– تاکيد برسودگرايي، فردگرايي و انسان محوري
– تاکيد صرف بر عامل بازار به عنوان ابزار دستيابي به توسعه پايدار
– تأکيد بر نقش تکنولوژي در حفظ و حمايت از محيط زيست
– پذيرش نقش بازار عليرغم انتقادات از عملکرد آن
– تأکيد بر عقلانيت
ديدگاههاي ميانه
– توجه به ظرفيت شهروندان و توانمندسازي
– مشارکت مردمي به طور خاص مورد توجه است.
– فن محورانه است.
– تاکيد صرف بر نقش غالب مردم و اجتماع در دستيابي به توسعه پايدارشهري
– توجه ويژه به ظرفيت شهروندان و توانمندسازي دارد.
– مشارکت مردمي به طور خاص مورد توجه است.
– توسعه نيازمند ساختاري افقي، محدود در مقياس است
ديدگاههاي ساختارگرا
– حرکت به سمت خوداتکايي
– پاک کردن شهرها از حاشيه نشيني
– برقراري تعادل جمعيت و منابع
– حفاظت و حمايت از از منابع طبيعي و محيط زيست
– تاکيد صرف بر عامل محيط زيست در دستيابي به توسعه پايدارشهري
– مخالفت شديد با استراتژيهاي صنعتي شدن و تفکرات سرمايه‌داري و نوسازي
– به شدت محيط گرا و به ويژه در ارتباط با جهان سوم بسيار سختگيرانه عمل مي کند
– رشد صفر جمعيت
– حساسيت تئوريهاي نئومالتوسي به ويژگي هاي اجتماعي
– فشار وارده به محيط در کشورهاي پيشرفته بيش از جمعيت کشورهاي در حال توسعه است
ديدگاه تقويت و توسعه شهرهاي کوچک مبتني برتوسعه فضايي پايدار(آمايش شهري)
– توجه به همه ابعاد و ساختار دروني در راستاي در دستيابي به توسعه پايدارشهري
– توزيع و گسترش امکانات گوناگون در بخش هاي مختلف
– کاهش تمرکز ناخواسته صنايع، خدمات و ادارات دولتي از مراکز شهري بزرگ به شهرهاي کوچک
– توجه به بنيان هاي اقتصادي شهرهاي کوچک
– تاکيد برتقويت و توسعه دروني اين شهرها
– سياست عدم تمرکز، همراه با آمايش شهري،منطقه اي و ملي
– ادغام توسعه روستايي با اقتصاد شهرهاي بزرگ تر
– تقويت شهرهاي کوچک در راستاي ايجاد همبستگي فضاي محلي، منطقه اي و ملي
– ضعف مدل تحليلي

نتايج حاصل از تحليل و مقايسه ديدگاههاي مطرح شده با توجه جدولهاي بالا نشان مي دهد که ديدگاه تقويت و توسعه شهرهاي کوچک مبتني برتوسعه فضايي پايدار بواسطه نگاه همه جانبه اي که به ساختار داخلي شهرهاي کوچک دارد، نسبت به ساير ديدگاهها داراي مزيت هاي ويژه اي بوده و از اين توان برخوردار است که با تاکيد بر پايداري اين شهرها، علاوه بر تقويت ساختار دروني شهرهاي کوچک، مناسبات و شرايط محلي و منطقه اي را نيز بهره مند و پايدار سازد. بنابراين آثار احتمالي بهره گيري از ديدگاه تقويت و توسعه شهرهاي کوچک مبتني برتوسعه فضايي پايدار در شهرهاي کوچک به شرح جدول مي باشد.
جدول2-4: آثار احتمالي بکارگيري ديدگاه توسعه و تقويت شهرهاي کوچک مبتني بر توسعه فضايي پايدار در شهرهاي کوچک
ديدگاه اصلي
ابعاد فرعي
آثار احتمالي
ديدگاه توسعه و تقويت شهرهاي کوچک باتاکيد برتوسعه فضايي پايدار
اقتصادي
1-توسعه فعاليتهاي صنعتي سبک، 2- رشد تنوع فعاليتي در حوزه هاي شهري، 3- کاهش نابرابري اقتصادي بين اين شهرها، 4-تمرکززدايي اداري-سياسي، 5- کاهش تمرکز ناخواسته صنايع، خدمات و ادارات دولتي در مراکز شهري

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره توسعه شهر، سازمان ملل، بهداشت و سلامت، سلامت و رفاه Next Entries تحقیق رایگان درباره استان مازندران، آموزش و پرورش، مشارکت مردم، رشد پراکنده