تحقیق رایگان درباره توسعه شهر، سازمان ملل، بهداشت و سلامت، سلامت و رفاه

دانلود پایان نامه ارشد

(Hamm,1998:7).
بنابراين بحث اصلي در موضوع پايداري، بايد افزايش تسلط شهرها و گسترش مناطق حوزه‌ي نفوذشان باشد. لوئيز مامفورد27 شهرهاي آينده را شهري مي‌داند که به پايين‌ترين سطح امکان زندگي فعال، خودکار و غيرارادي و کاملاً بي‌احساس و عاطفه تنزل يافته و به سطح ملزومات ماشين رسيده است. براي جلوگيري از رسيدن به جايگاهي که مامفورد براي آينده شهرها پيش‌بيني کرده است، نيازمند پژوهش وسيع‌تر و جامع‌تر نسبت به شهرها و ابعاد مختلف آنها به عنوان مأمن اصلي و مهم سکنه‌ي کره زمين هستيم.
ساختار شهرها و سازمان منطقه اي آنها، تغييرات چشمگيري را به واسطه تغييرات اجتماعي و اقتصادي ناشي از جهاني شدن و دگرگوني در عرصه ارتباطات و اطلاعات خواهند پذيرفت و شهرها نيازمند به بازساخت دوباره‌ي خويش در جهت همراهي با اين دگرگوني ها خواهند بود. با افزايش سلطه جهاني شهرها، توسعه و مديريت شهرها و نواحي پيرامونشان به عنوان پايه و اساس شکل‌گيري کنش‌ها و تعاملات اجتماعي و اقتصادي که بايد بهتر درک شوند، ضروري است، چرا که پايداري جهاني تبديل به موضوع روز جامعه جهاني معاصر شده است و رسيدن به اين پايداري بدون شناخت شهرها به عنوان مهمترين نمود فضايي ـ کالبدي تمدن بشري به نظر غيرممکن مي رسد (قرخلو، 158:1385) و همانگونه که لمن28 ادعا مي کند، قرن 21 مواجه با بحث جدال انگيز توسعه پايدار با اولويت توسعه شهري خواهد بود (عزيزي، 16:1380).
گرچه در کنفرانس سران ريو به سال 1992، موضوع پايداري در سطح ملي به ويژه توسعه‌ي پايدار شهري، مورد توجه و تأکيد قرار گرفت و گردهمايي‌هاي منچستر به سال 1993 و 1994 با موضوع شهرهاي پايدار برگزار شد، اما بيشترين توجهات بر سکونتگاههاي شهري پايدار در دومين کنفرانس اسکان (Habitat II,1996) در استانبول به سال 1996 جلب شد. در اين کنفرانس به مديريت و بهبود عمران محيط زيست شهري توجه خاصي معطوف شد و نام کنفرانس، رهبران توسعه و شهر را به خود گرفت (خبرنامه کميته ملي اسکان بشر، 1374). پايداري شهري نيز همانند مفهوم پايداري و توسعه ي پايدار، فراز و نشيب هاي زيادي را پشت‌سرگذاشته‌ است و تعاريف متعدد و گاه متضادي از آن ارائه شده است. ردکليفت (Redclift,2000:45) به نقل از حسيني(1389)؛ عنوان مي کند که نسبت به اين نکته که ممکن است مردم در ساير فرهنگ‌ها يا در زمانهاي ديگر، معني و برداشت متفاوتي از پايداري داشته باشند، بسيار غفلت شده است. به عبارت بهتر، مفهوم پايداري شهري بسته به شرايط زمان و مکان و جوامع مختلف تفاوت مي‌کند و به همين جهت امکان تسري و تعميم يک برداشت خاص از مفهوم پايداري شهري وجود ندارد (بدري، 10:1380).
الگوي پايداري شهري مي‌تواند در شکل هاي مختلف بسته به تاريخ منطقه، فرهنگ، اساس اقتصادي، اقليم، محيط و سياستها نمود پيدا کند. رويکرد توسعه‌ي پايدار شهري را مي‌توان رويکردي نوين در برنامه ريزي شهري معاصر دانست که به اصالت هايي چون اجتماع در مقابل فرد، اخلاق در مقابل منافع و کيفيت در مقابل کميت توجهي خاص مبذول مي‌دارد(تقوايي، 41:1385). به نظر مي‌رسد يک سري نکات کليدي وجود دارد که بايستي در ارتباط با پايداري شهري مورد توجه قرار گيرد. اين نکات عبارتند از: 1- تأکيد بر روي فرآيند و نه نتيجه، 2- تأکيد بر زمينه‌هاي جغرافيايي، ابعاد مکاني و دانش بومي به جاي تأکيد بر توصيه‌ها و پيشنهادهاي جهان شمول، 3-تأکيد بر وابستگي بين فضاها و مکان هاي مختلف و همچنين وابستگي در يک مکان در طول زمان، 4- تأکيد بر جريان ها، ارتباطات و انعطاف پذيري در فضاي جغرافيايي به جاي تأکيد بر نتايج قطعي و از پيش تعيين شده، 5- تأکيد بر ظرفيت سازي محلي براي مديريت پيامدهاي ناخواسته و نامطلوب ناشي از شوک ها و تغييرات محيط جهاني، 6- پايداري شهري بخشي جداناشدني از پايداري جهاني است که درصدد آزمون شهرنشيني در درون فرآيندهاي پويا و پيچيده ي اجتماعي، سياسي، اقتصادي و اکولوژيکي توليدکننده رشد شهري به گونه اي ناپايدار است (National Science Foundation, 2000:12).
در يک ديد اجمالي، مباني نظري مفهوم پايداري در شهر شامل موارد زير مي‌گردد: کاهش آلودگي، نگهداري منابع طبيعي، کاهش حجم ضايعات شهري، افزايش بازيافت ها، کاهش انرژي مصرفي، ايجاد جامعه جنگلي و درختان شهري و نواحي سبز، توسعه شهرهاي کوچک براي کاهش اتکا به شهرهاي بزرگ، کاهش فواصل ارتباط، ايجاد اشتغال محلي، توسعه مساکن متنوع در مراکز اشتغال، ساختار اجتماع متعادل، حمل و نقل عمومي و کاهش ترافيک جاده اي (Brehany,1994:46)، مديريت ضايعات بازيافت نشدني، توزيع منابع و تهيه غذاي پايدار محلي (Edward,1991: 218-349)، توسعه مشارکت تمامي ذينفعان در فرآيند مديريت شهري، تسهيل فرآيند حکمروايي شهري و… .
در واقع پايداري شهري فرآيندي است که منجر به شکل گيري شهري پايدار مي گردد. در اين رابطه، برنامه شهرهاي پايدار سازمان ملل، شهر پايدار را اينگونه تعريف مي کند: شهر پايدار شهري است که موقعيت ها و کاميابي‌هايش در ابعاد مختلف توسعه اقتصادي، اجتماعي و کالبدي و زيست محيطي در درازمدت تداوم داشته باشد. چنين شهري داراي اندوخت? پايداري از منابع محيطي است که در آن هرگونه توسعه‌اي که صورت مي گيرد، فقط مجاز به استفاده از منابع در سطح بازده آنهاست. يک شهر پايدار امنيتي پايدار را براي ساکنين در برابر مخاطرات طبيعي ايجاد مي کند. مخاطراتي که داراي اين پتانسيل بالقوه هستند تا روند موفقيت هاي شهر را با مشکل مواجه کنند (Sustainable cities programme,2001:4). پيترهال پايداري شهري را چنين تعريف کرده است: شکلي از توسعه ي امروزي که توان توسعه مداوم شهرها و جوامع شهري نسل هاي آينده را تضمين کند (Hall, 1993:22). کميسيون جهاني محيط زيست و توسعه (WCED) اصول و راهبردهاي ضروري ذيل را جهت يک شهر پايدار ارائه مي کند:
1- افزايش فرصت هاي اقتصادي و اجتماعي به گونه اي که ساکنين شهري را پوشش دهد.
2- کاهش سهم انرژي در رشد شهري.
3- کاهش کمّي در مصرف آب، زمين و ساير منابعي که مورد نياز چنين رشد شهري است.
4- به حداقل رسانيدن مقدار زباله و فاضلاب و به حداکثر رساندن بازيافت از زباله هاي توليد شده.
5- ايجاد سيستم مديريت با قدرت کافي در جهت نيل به اهداف اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي.
6- سوق دادن فناوري شهري به سمت اهداف توسعه پايدار.
7- تقويت توان مناطق مختلف شهري در جهت جلوگيري يا پاسخگويي به تهديدات و اهداف اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي که در نتيجه عوامل طبيعي يا انساني حادث مي شوند (Jim; et al, 1994:48).
به دنبال اوج گرفتن مباحث مربوط به پايداري شهري و شهرهاي پايدار، جهت عملياتي ساختن اين انديشه گزينه‌هاي مختلفي از سوي انديشمندان علوم شهري ارائه گرديد و هر کدام از آنها با توجه به زاويه ديد خود، بُعدي از شاخص هاي پايدار شهري را برجسته تر کرده و در پي انطباق ساير مؤلفه ها با آن بودند. به عنوان نمونه، زيست بوم گرايان جهت دستيابي به پايداري شهري، الگوي شهر اکولوژيک را مطرح کردند. انديشمنداني که با ديدگاه بهداشت و سلامتي به شهر نگاه مي کردند، جهت دست يابي به پايداري شهري الگوي شهر سالم را مطرح مي کنند.(حسيني،1389: 77)
در طي چند سال اخير سه رويکرد در زمينه دست يابي به الگوي پايداري شهري، توجه بيشتري را به خود معطوف کرده اند و طراحان و حاميان اين رويکردها بر اين عقيده اند که اين رويکردها داراي جامعيت لازم براي دست يابي به الگوي همه جانبه پايداري شهري مي باشند. اين سه رويکرد عبارتند از راهبرد رشد هوشمند شهري، راهبرد حکمروايي خوب شهري و راهبرد استراتژي توسعه شهر. در اين بين برخي ديگر از نظريه پردازان علوم شهري و به خصوص مرکز اسکان سازمان ملل در جهت دست يابي به الگوي شهر پايدار، رويکرد تهيه‌ استراتژي توسعه شهر (City Development Strategy) را بر مبناي برنامه ريزي راهبردي و استراتژيک مورد توجه خود قرار داده اند و معتقدند که بدون داشتن تفکر راهبردي در برنامه ريزي هاي شهري، دست يابي به پايداري شهري به سختي امکان پذير خواهد بود.
2-2-6- نظريه هاي مرتبط با توسعه پايدار شهري
2-2-6-1- نظريه مديريت شهري
اين تفکر به دنبال سيل مهاجرت از روستاها به شهرها و ناموفق بودن تمرکززدايي جمعيت شهري و اجتناب ناپذير بودن رشد شهرها شکل گرفت که رهيافت هاي مشکلات شهري تا حد زيادي به مديريت کارآمد شهري بستگي دارد. در واقع ايده‌ي مديريت شهري متأثر از سه عامل: 1- ضرورت نزديک کردن سياست‌ها و اصلاحات اقتصادي کلان ملي و اقتصادي شهري، 2- بهره‌گيري از برتري‌هاي نسبي شهرها و نقش آن ها در فرآيند توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي؛ 3- آگاهي از وجود همبستگي ميان دو بخش دولتي و خصوصي به عنوان دو رکن مکمل در هدايت تغييرات ساختاري که بايستي با مشارکت ساير نهادهاي مردم بنيان(NGO) و نهادهاي اجتماعي صورت گيرد(پاپلي يزدي، 1386: 323).
در ديدگاه جديد مديريت شهري تغيير نگرش به دو بخش دولتي و خصوصي در فرايند توسعه جامعه مورد تأکيد است. اين نگرش که بر پايه‌ي نظريه ي جديد رشد اقتصادي قرار دارد، نقش اصلي دولت را در افزايش توان بخش خصوصي و نهادهاي مردمي و نيز ايجاد تسهيلات براي فعاليت گسترده آن‌ها در بخش هاي مختلف جامعه مي داند. از ديدگاه اين گروه، برنامه ريز شهري، تصميم گيري و شهرسازي به عنوان هنر مديريت، بيشتر درگير معيارهاست تا رفتارها. بنابراين مديريت شهري عبارت از سازماندهي عوامل و منابع براي پاسخگويي به نيازهاي اساسي ساکنان شهر است. با توجه به اينکه شهر داراي نظامي باز است، مديريت شهري، بيش از حيطه‌ي کالبدي شهر را در بر مي‌گيرد(اردشيري، 1379: 12).
2-2-6-2- نظريه شهر سالم
نظريه شهر سالم به وسيله لئونارد دهل در سال 1984 مطرح شد او شهر سالم را شهري تعريف مي کند که به طور مدام در ايجاد و يا بهبود شرايط اجتماعي- کالبدي و توسعه ي منابع، فعاليت کند تا به اين وسيله امکان عملکرد درست و کامل، جهت حداکثر بهره‌برداري از توان انسان‌ها را فراهم آورد. به عبارت ديگر پرفسور دهل سنتز جديدي ارائه نمود که در آن ديدگاه‌هاي اکولوژيک با ديدگاه‌هاي جامع بهداشتي، تلفيق شده و سپس با استراتژي بهداشت براي همه با سازمان بهداشت جهاني، در هم ادغام گرديد. پس “شهر سالم” شهري است که در آن با ايجاد و گسترش پيوسته شرايط فيزيکي، اجتماعي و زيست محيطي، استفاده بهينه از منابع و امکانات موجود، محيطي فراهم شود که در اثر آن مردم جامعه ضمن حمايت يکديگر و مشارکت گروهي در انجام کليه‌ي امور زندگي، قابليت خود را به حداکثر مي رساند(بحريني، 1378: 6).
2-2-6-3- توسعه پايدار انساني
برنامه توسعه سازمان ملل پس از چهل سال تجربه، مفهوم توسعه پايدار انساني را پديد آورده است. يعني ديدگاهي که بر امکانات و توانايي‌هاي افراد توجه دارد، سلامت و رفاه نسل هاي فعلي و آينده را دست کم نمي گيرد. در بر گيرنده توسعه است که نه تنها سبب رشد اقتصادي، بلکه مزاياي آن را هم به طور برابر توزيع کند، و توسعه اي که محيط زيست را از نو شکوفا سازد نه اينکه آن را در معرض خطر قرار دهد و در توانمند سازي اقشار ضعيف بکوشد، نه اينکه آن ها را به حاشيه براند(Hall,2000: 36).
2-2-6-4- نظريه نياز سنجي شهري
بوم شناسي، لئونارد دهل 29 را به سوي مسائلي رهنمون مي سازد که از مقوله شهري شدن در جامعه صنعتي ناشي شده است. دهل در ارائه تيپولوژي نيازهاي شهري، رويکردي متمايز نسبت به ساير نظريات عرضه مي کند. وي نيازهاي شهري را با ملحوظ نمودن انگاره شهر به عنوان يک مجموعه منسجم و يک ارگانيسم دسته بندي و طبقه بندي مي نمايد. وي معتقد است تعريف شهر سخت است. در گذشته شهر داري مرزهاي مشخصي بوده است، يک هويت جغرافيايي با زمينه روشن جمعيت شناختي و فرهنگي معين وضع شهر را مشخص مي کرد، در حالي که امروز محلات، اجتماعات، شهرها، مادر شهرها و کلانشهرهاي فراوان به عنوان پديده ‌ايي از شهرنشيني وجود دارند. وي با توجه به دگرگوني‌هاي عميقي که جوامع شهري نسبت به گذشته يافته اند، مقتضيات تحقق شهر سالم را به شرح ذيل تبيين مي

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره بهداشت و سلامت، توسعه درونزا، سازمان ملل Next Entries تحقیق رایگان درباره توسعه شهر، مشارکت مردم، عدم تمرکز، توسعه روستا