تحقیق رایگان درباره تحقيقات، توصيفي، کلي، بررسي

دانلود پایان نامه ارشد

و منتظم پيامهاي مختلفي که از طرق گوناگون مبادله مي‌شود به کار مي‌رود. آنچه در اين تعريف اهميت دارد شروط عينيت، انتظام و عموميت است. عينيت به اين معني است که هر مرحله از فرايند پژوهش بايد بر اساس قواعد، احکام و روشهاي مشخص انجام گيرد. انتظام به اين معني است که دايره شمول محتوا بايد بر طبق قواعد کاربردي ثابتي مشخص گردد. اين شرط آشکارا، تحليل هايي را که فقط به دنبال جمع‌آوري داده‌هاي تائيدکننده فرضيه‌هاي پژوهشگر هستند، طرد مي‌کند و عموميت به اين معني است که يافته‌ها ارتباط نظري با هم داشته باشند، اطلاعات توصيفي صرف درباره محتوا، بدون ارتباط با ديگر ويژگيهاي اسناد يا خصوصيات فرستنده و گيرنده پيام، ارزش چنداني ندارد.
3-2-5-تحقيق ميداني (Field Research): تحقيق ميداني بيشتر يک جهت‌گيري نسبت به امر تحقيق است تا يک سري روشها و تکنيک‌هاي کاربردي. روش ميداني بيشتر شبيه چتري است که دربرگيرنده فعاليت هاي هر روش ممکن براي دستيابي به دانسته‌هاي مورد نظر و فرايندهاي تحليل درباره اطلاعات است.
3-2-6-تحقيق موردکاوانه (Case Study): در اين روش با مشاهده تمامي جوانب يک پديده ملموس و بررسي ارتباط آن با ديگر پديده‌هايي که آن را احاطه کرده‌اند، شناختي جامع از آن پديده‌ها فراهم مي‌آيد.
3-2-7-پانل (Panel): مطالعات اجتماعي را مي‌توان در يک مقطع زماني و يا در چند مقطع از زمان به انجام رساند. مطالعاتي که در مقاطع زماني مختلف صورت مي‌گيرد را مطالعات طولي مي‌خوانند. در اين تحقيقات مخصوصا تأثير عامل زمان مورد سنجش و ارزيابي قرار مي‌گيرد و از اين طريق هم دگرگونيهاي مرتبط با عقايد، نظرات و حالات و هم تغيير در رفتار، عادات و … سنجيده مي‌شود.
3-2-8-تحقيق همبستگي (Correlational Research): در اين نوع تحقيق هدف آن است که مشخص شود آيا رابطه‌اي بين دو يا چند متغير کمي وجود دارد و اگر اين رابطه وجود دارد اندازه و حد آن چقدر است؟ مطالعات همبستگي تعدادي از متغيرهايي را که تصور مي‌رود با يک متغير پيچيده عمده مرتبط هستند ارزيابي مي‌کند. متغيرهايي که معلوم شود وابستگي زيادي ندارند، حذف شده و مورد بررسي بيشتر قرار نمي‌گيرند و در مورد متغيرهايي که وابستگي زيادي دارند براي تعيين علي بودن اين روابط نياز به مطالعات علي-تطبيقي يا تجربي مي‌باشد.
3-2-9-تحقيق علي يا آزمايشي((Experimental Research: براي آگاهي از نوع و جهت رابطه‌، بين متغيرهايي که در تحقيق همبستگي مشخص شده است داراي رابطه هستند، از تحقيق آزمايشي استفاده مي‌شود. در اين تحقيقات آزمايش‌کننده در متغيرهاي مورد نظر دخل و تصرف کرده و سپس به مشاهده تأثيرات آن در تغييرات متغير وابسته مي‌پردازد. همچنين آزمايش‌کننده بايد متغيرهاي مربوطه ديگر را هم کنترل کند تا در حدي معقول مطمئن شود که تغييرات حاصله در متغير وابسته در واقع از متغيرهاي دخل و تصرف شده ناشي مي‌شود(حبيبي:1386:46)
3-3-روش تحقيق توصيفي
هدف محقق از انجام اين نوع پژوهش توصيف عيني واقعي و منظم خصوصيات يک موقعيت يا يک موضوع مي باشد. پژوهشگر در اينگونه تحقيقات سعي مي کند تا نتايج عيني از موقعيت را بيان کند. اين تحقيق در پاسخ به سوالاتي مانند چقدر؟ ، چه کسي؟ و چه اتفاقي دارد مي افتد؟ است. تحقيق توصيفي،شامل جمع آوري اطلاعات براي آزمون فرضيه يا پاسخ به سوالات مربوط به وضعيت فعلي موضوع مورد مطالعه مي باشد (تمرکز اصلي در درجه اول به زمان حال است.) و اين تحقيق آنچه را که هست توصيف و تفسير مي کند. در اين نوع تحقيق، نقش محقق تعيين کننده مشاهدات و توصيفات است. اجراي تحقيق توصيفي مي تواند صرفا براي شناخت شرايط موجود يا ياري دادن به فرايند تصميم گيري باشد. در اين نوع تحقيق در پي چگونگي يک موضوع است. اطلاعات توصيفي معمولاً به وسيله ي پرسشنامه، مشاهده و مصاحبه جمع آوري مي شود.
3-3-1-انواع تحقيقات توصيفي :
-تحقيق توصيفي زمينه يابي (پيمايشي) : به مطالعه ويژگي ها و صفات افراد جامعه مي پردازد و وضعيت فعلي جامعه را در قالب چند صفت يا متغير مانند سن، جنس، وزن و غيره مورد بررسي قرار مي دهد. تحقيق زمينه يابي غالبا زماني به کار برده مي شود که محقق قصد جمع آوري اطلاعات، نظير درصد افرادي که موافق يا مخالف يک عقيده مشخص هستند، را دارد. تفاوت اصلي اين روش با روش تجربي اين است که در روش تجربي تغيير خصوصيات افراد و متغير ها با دخالت آزمايشگر صورت مي گيرد.
-روش تحقيق موردي (ژرفا نگر): در پژوهش موردى حوزه تحقيق يک مورد خاص نظير يک فرد يا يک خانواده يا يک گروه يا يک مؤسسه و يا يک جامعه محدود است و پژوهشگر در آن تلاش مى کند، ويژگى هاى خاص آن يک مورد را به طور جامع بررسى کند. موردى بودن پژوهش اين امتياز را دارد که محقق مى تواند به نتايج دقيق تر و عميق ترى از آن دست پيدا کند و اين عيب را دارد که نمى توان يافته هاى تحقيق مربوط به آن را به موارد ديگر تعميم داد.
– تحليلي (تحليل محتوا) : به منظور توصيف عيني و کيفي محتواي مفاهيم به صورت نظام دار انجام مي شود. در واقع قلمرو اين تحقيق را متنهاي مکتوب، شفاهي و تصويري درباره موضوعي خاص تشکيل مي دهد.
در تحقيقات توصيفي محقق به دنبال چگونه بودن موضوع است و ميخواهد بداند پديده، متغير، شيء يا مطلب چگونه است. به عبارت ديگر، اين تحقيق وضع موجود را بررسي ميکند و به توصيف منظم و نظامدار وضعيت فعلي آن ميپردازد و ويژگيها و صفات آن را مطالعه و در صورت لزوم ارتباط بين متغيرها را بررسي مينمايد.
تحقيقات توصيفي هم جنب? کاربردي دارد و هم جنب? بنيادي؛ در بُعد کاربردي از نتايج اين تحقيقات در تصميمگيريها و سياستگذاريها و همچنين برنامهريزيها استفاده ميشود. تصميمگيري و سياستگذاري در قلمرو کار مديريتها قرار دارد و کار مديران جامعه، اعمّ از مديران عالي سياسي يا مديران ردههاي پايين، چه در بخش دولتي و عمومي و چه در بخش خصوصي و شرکتها، تصميمگيري است. دانستن وضعيت حيط? مديريت و تحول متغيرها براي تصميمگيري امري ضروري است و بدون آگاهي از وضع جامعه، گرايشها، ويژگيها، کيفيت متغيرها و نيز عوامل مؤثر در حيط? مديريت نميتوان تصميمگيري و سياستگذاري نمود. براي آگاهي از اين امور تحقيقات توصيفي ضرورت دارد.
براي برنامهريزي نيز تحقيقات توصيفي بايد انجام شود. برنامهريزي براي امور اجتماعي، اقتصادي، سياسي، اداري، امنيتي يا فضايي- جغرافيايي پديدهاي است که متضمن پيشبيني و برآورد است و با درجهاي از احتمال از نظر امکان وقوع همراه است. براي پيشبيني و برآورد وضع آتي و آيند? امري که موضوع برنامهريزي است دانستن وضع گذشته و حال آن امر يا موضوع و نيز آگاهي بر رفتار متغيرها و پارامترها و تعيين ضريب تغييرات آنها و شاخصسازي براي برآورد و پيشبيني آنها ضرورت دارد. دستيابي به اين شاخصها و تبيين وضع موجود و استوارسازي آينده بر پاي? وضع موجود مستلزم تحقيقات توصيفي است تا بتوان آن را براي برنامهريزي تصويرسازي کرد.
تحقيقات توصيفي در بُعد بنيادي به کشف حقايق و واقعيتهاي جهان خلقت ميانجامد. اين تحقيقات در علوم پايه، مانند فيزيک، شيمي، زيستشناسي، زمينشناسي، ژنتيک، جغرافيا، روانشناسي، جامعهشناسي و اقتصاد به کشف حقايق علمي و دستيابي به انبوهي از معلومات کلي به روش استقرايي منجر ميشود.
ذکر اين نکته ضروري است که کشف قوانين علمي و روابط علت و معلولي يا همبستگي بين متغيرها و عوامل به عنوان گزارههاي کلي، از طريق تحقيقات توصيفي امکانپذير نيست. از اين گونه تحقيقات ميتوان مثالهاي فراواني را ذکر کرد که براي نمونه به چند مورد اشاره ميشود: بررسي وضعيت کارکنان يک اداره، مطالع? روابط مدير با کارکنان، مطالع? شيوه مديريت يک مدير موفق.
در تحقيقات توصيفي محقق ميتواند به ارزيابي شرايط کار، موقعيت پديده، روشهاي کار، عقايد و اطلاعات جمعيتشناسانه بپردازد و در صورت لزوم روابط بين متغيرهاي مورد مطالعه را بررسي و شناسايي کند.
در اين تحقيقات نوعاً از روشهاي مطالع? کتابخانهاي و بررسي متون و محتواي مطالب و نيز روشهاي ميداني نظير پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده استفاده ميشود. اين گونه تحقيقات از نظر شيو? نگرش و پرداختن به مسئل? تحقيق به دو دسته تقسيم ميشود:
1. تحقيقات توصيفي محض : محقق صرفاً به کشف و تصويرسازي ماهيت، ويژگيها و وضعيت موجود موضوع و مسئله تحقيق ميپردازد.
2. تحقيقات توصيفي- تحليلي: محقق علاوه بر تصويرسازي آنچه هست به تشريح و تبيين دلايل چگونه بودن و چرايي وضعيت مسئله و ابعاد آن ميپردازد. محقق براي تبيين و توجيه دلايل، نياز به تکيهگاه استدلالي محکمي دارد. اين تکيهگاه از طريق جستجو در ادبيات و مباحث نظري تحقيق و تدوين گزارهها و قضاياي کلي موجود دربار? آن فراهم ميشود که معمولاً در فصل مربوط به سوابق و مباحث نظري تحقيق تدوين ميگردند. محقق از نظر منطقي جزئيات مربوط به مسئله تحقيق خود را با گزارههاي کلي مربوطه ارتباط ميدهد و به نتيجهگيري ميپردازد. نکت? قابل توجه اين است که هر کدام از تحقيقات مزبور در جاي خود ارزش علمي دارد.
از ويژگيهاي تحقيق توصيفي اين است که محقق دخالتي در موقعيت، وضعيت و نقش متغيرها ندارد و آنها را دستکاري يا کنترل نميکند و صرفاً آنچه را وجود دارد مطالعه کرده، به توصيف و تشريح آن ميپردازد. همچنين، تحقيقات توصيفي ممکن است به کشف قوانين و ارائه نظريه منتهي شود؛ اين سخن بدان معناست که از طريق اين گونه تحقيقات شناختهاي کلي حاصل ميشود؛ مثلاً وقتي ويژگيهاي يک پديد? خاص يا يک موضوع به دقت مطالعه و شناسايي شد، ميتوان اين ويژگيها را به موارد مشابه تعميم داد و يک قضية کلي ارائه نمود. همچنين، به شکل ديگري نيز امکان دستيابي به شناختها و قضاياي کلي از طريق تحقيقات توصيفي وجود دارد و آن استفاده از روش استقرايي است؛ بدين معني که وقتي ويژگي يا صفتي مشترک و يکنواخت در پديدهها و اشياء گوناگون تکرار و مشاهده گرديد، ميتوان بر اساس آن اظهار نمود و نظريه ارائه کرد؛ البته ممکن است چنين نظريهاي در مواردي با نقض خود روبهرو شده، اعتبار خود را از دست بدهد، يا برعکس از پايداري برخوردار باشد.
به طور کلي، اين گونه تحقيقات ارزش علمي بالايي دارد و ميتواند به کشف حقايق و ايجاد شناخت کلي و تدوين قضاياي کلي در تمامي علوم و معارف بشري منجر شود، هر چند بعضي از تحقيقات توصيفي که ماهيت انفرادي و موردي دارد، به ايجاد شناخت و قضية کلي منتهي نميشود. به طور کلي تحقيقات توصيفي را ميتوان به سه يا چهار گروه تقسيم کرد که عبارتند از: زمينهيابي، موردي، تحليل محتوا و قومنگاري، که اگر قومنگاري را نوعي مطالعة موردي تلقي کنيم، ميتوان در اين تقسيمبندي به سه گروه قائل شد. اينک به بررسي مختصر هر يک از اين سه نمونه ميپردازيم.
الف) تحقيق توصيفي زمينه ياب يا پهنانگر: اين تحقيق به مطالع? ويژگيها و صفات افراد جامعه‌ميپردازد و وضعيت فعلي جامعة آماري را در قالب چند صفت يا متغير مانند سن، جنس، وزن، درآمد، وضع زندگي، تحصيل، سواد، تأهل، برخورداري از وسيله يا امکاني خاص نظير وسيله نقليه، خانه و غيره مورد بررسي قرار ميدهد. گاه از تحقيقات توصيفي زمينهياب به تحقيقات پيمايشي نيز تعبير ميشود که هدف آن شناخت صفات، ويژگيها، عقايد، نگرشها، رفتارها و ساير مسائل افراد يک جامعه از طريق مراجعه به آنهاست.
اين تحقيقات ميتواند سطحي باشد يا عمق بيشتري داشته باشد؛ مثلاً سرشماريهاي عمومي يا نمونهاي که براي کسب اطلاع در مورد جمعيت و ويژگيهاي آن و توزيع صفات بين افراد جامعه است، يا
نظرخواهيهايي که دربارة يک نامزد انتخاباتي يا نوع خاصي از کالا و خدمات انجام ميپذيرد و به پيمايش افکار عمومي معروف است، بيشتر جنبة سطحي دارد. اين گونه تحقيقات را ممکن است مؤسسات خاصي که حرفهاي هستند انجام دهند يا ستاد انتخاباتي يک نامزد انتخاباتي، شرکت يا مؤسسه توليدکنندة کالا و خدمات، يا دواير دولتي اقدام به چنين بررسيها و پيمايشهايي بنمايند؛ براي مثال، مؤسسات گالوپ، روپر، هاريس و کروسلي اقدام به چنين پيمايشهايي مينمايند و گاه افکار عمومي را با توجه به طبقهبندي افراد بر حسب سن، جنس، سطح

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره جهان خارج، سلسله مراتب، توسعه دانش، اصالت واقع Next Entries تحقیق رایگان درباره جهان اسلام، افغانستان، انقلاب اسلامى، نفت و گاز