تحقیق رایگان درباره برون گرایی، مسئولیت پذیری، وظیفه شناسی

دانلود پایان نامه ارشد

A5. فروتنی نامتناظر
A6. نرم خویی همدل

باوجدان (وظیفه شناسی) C1. شایستگی کارآمد
C2. نظم و ترتیب سازمان یافته
C3. وظیفه شناسی دقیق
C4. تلاش برای پیشرفت کامل
C5. خود انضباطی ناتنیل
C6. ژرف اندیشی بی تکانشی

2-5-5) پنج عامل بزرگ شخصیت
NEO- PI-R و فرم خلاصه شده آن یعنی NEO- FFI توسط مک کری و کاستا طی چند سال ( 1992 ، 1989و 1985) به منظور عملی کردن نظزیه پنج عاملی شخصیت ساخته شده و چهارچوبی از صفات اصلی شخصیت ارائه می دهد که در خلال چهار دهه ی گذشته بسط و گسترش یافته است. از آن جایی که این دو پژوهشگر در ابتدا بر سه عامل روان آزرده خویی، برون گرایی و پذیرا بودن تاکید داشتند، آزمون آن ها به «NEO» معروف گردید (مشکی، 1385، به نقل از دیگمن، 1990). هر یک از عوامل به وسیله ی گروهی از صفات مرتبط با یک دیگر تعریف شده اند که این صفات مرتبط با هم به عنوان صفات فرعی نامیده شده و مجموع این صفات، حیطه یک عامل را تشکیل می دهند.
جمع اندازه های این صفات، مقدار یک عامل را تشکیل می دهند. با توضیح وضع فرد در هر یک از عوامل پنج گانه می توان شرح جامعی را فراهم آورد که بتوان وضع عاطفی، اجتماعی، تجربی، نگرشی و انگیزشی فرد را مشخص سازد.مقیاس های حیطه آزمون NEO عوامل شخصیت را در این سطح اندازه میگیرد و مقیاس های صفات فرعی تحلیل گسترده تری براساس اندازه های خالص صفات در داخل هریک از عوامل ارائه می دهد. برای داشتن درکی درست از ویژگی های شخصیت یک فرد با توجه به عوامل پنج گانه باید شناخت کاملی از این عوامل داشته باشیم، از این رو در ادامه به شرح مختصر هر یک از عوامل می پردازیم.

روان آزرده خویی (N)
از جمله ابعاد گسترده شخصیت، مقایسه ی سازگاری، ثبات عاطفی فرد، ناسازگاری و عصبیت یا روان آزرده خویی است. اگرچه متخصصان بالینی، بسیاری از انواع ناراحتی های هیجانی از ترس اجتماعی، افسردگی تهییجی تا کینه توزی را تفکیک کرده اند. اما بسیار ی از مطالعات در این زمینه جنبه های مورد بحث دیگری را نشان داده اند (کیا مهر، 1381، به نقل از مک کری و کاستا، 1992).
داشتن احساسات منفی هم چون ترس، غم، برانگیختگی، خشم، احساس گناه، احساس کلافگی دائمی و فراگیر مبنای مقیاس روان آزرده خویی را تشکیل می دهند، هرچند کهN در برگیرنده ی عناصری بیش از آسیب پذیری نسبت به بیماری های روان شناختی است.
از آن جا که هیجان های مخرب در سازگاری فرد و محیط تاثیر دارند، در زن ومردی که دارای نمره های بالا در N باشند احتمال بیشتری وجود دارد که دارای باورهای غیر منطقی باشند قدرت کمتری در کنترل تکانه داشته باشند و درجه انطباق ضعیف تری با دیگران و شرایط فشار روانی را نشان می دهند (گروشی فرشی، 1380). افرادی که در شاخص روان نژندی یا روان آزرده خویی نمره های پایین دارند، از نظر عاطفی افراد باثباتی به شمار می روند. این افراد معمولا آرام، دارای خلقی یکنواخت و راحت بوده و به آسانی می توانند بدون برآشفتگی و مشکل دوره ی با موقعیت های بغرنج و فشار روانی روبرو شوند (حق شناس، 1385).

برون گرایی (E)
همان طور که می دانیم، برون گراها افراد اجتماهی هستند، اما اجتماعی بودن فقط یکی از ویژگی های این افراد در شاخص برون گرایی آزمون NEO است. افزون بر دوستدار دیگران بودن و تمایل به شرکت در اجتماعات و مهمانی ها، این افراد در عمل قاطع، فعال و اهل گفتگو هستند.
این افراد هیجان و تحرک را دوست دارند و برآنند که به وقعیت در اینده امیدوار باشند (مک کری، کاستا، هالند139، 1984). افراد درون گرا بیشتر خوددار و مستقلند تا پیروز، یکنواخت و فعالند تا تنبل و دیرجنب. وقتی گفته می شود این افراد ترجیح می دهند تنها باشند، شاید این گونه تصور شود که این افراد کمرو هستند. افراد برون گرا الزاما از اضطراب های اجتماعی رنج نمی برند، گرچه در بین این افراد روحیه بسیار شاد و به ندرت افسرده دیده می شود. در مطالعات زیادی پیشرفت های مفهومی آنان نیز به اثبات رسیده است (گروسی فرشی، 1380، به نقل از مک کری و کاستا، 1998).
گشودگی نسبت به تجربه ( پذیرا ) (O)
به عنوان یک بعد اصلی شخصیت، پذیرا بودن تجربه بسیار کمتر از N و E شناخته شده است. عناصر پذیرا بودن (تصور فعال، حساسیت با زیبایی، توجه به احساسات درونی، تنوع طلبی، کنجکاوی ذهنی و استقلال در قضاوت) اغلب نقشی در نظریه ها و سنجش های شخصیت ایفا نموده اند اما به هم پیوستگی آن ها در یک حیطه وسیع و تشکیل عاملی از شخصیت به ندرت مطرح بوده است.
افراد منعطف (پذیرا) هم درباره ی دنیای درونی و هم دربار ه ی دنیای بیرونی کنجکاو هستندو زندگی آن ها از لحاظ تجربی غنی است. آن ها مایل به پذیرش عقاید جدید و ارزش های غیر متعارف بوده و بیشتر و عمیق تر از افراد غیر منعطف هیجان مثبت و منفی را تجربه می کنند. سایر مدل های پنج عامل اغلب این بعد را «عقل» نامیده اند.
در عین حال که نمرات پذیرا بودن با آموزش و نمرات هوش همبسته است (خصوصا با جنبه های مختلف هوش هم چون تفکر واگرا که عاملی در خلاقیت است) اما پذیرا بودن مترادف با هوش نیست. برخی از صاحب نظران در قالب تحلیل عوامل در ارتباط با قابلیت های ذهنی افراد عامل ششم مستقلی را تشکیل می دهند که مک کری و کاستا آن را خارج از حیطه شخصیت در نظر گرفته اند. مردان و زنان دارای نمره های پایین در این شاخص کسانی هستند که در رفتار متعارف و در ظاهر محافظه کار به نظر می رسند. آن ها موضوع های رایج را بهتر از موارد نادر می پسندند و پاسخ های هیجانی آن ها نسبتا آرام و نهفته است. هرچند برخی از شواهد نشان می دهند که پذیرا بودن یا نبودن در نوع مکانیزهای دفاعی مورد استفاده فرد اثر دارد، اما پذیرا نبودن نشان دهنده ی استفاده فراگیر از واکنش های دفاعی نیست (جان و سریواستاوا، 1992).
خوشایندی ( توافق پذیری، سازگاری ) (A)
همانند برون گرایی، شاخص سازگاری بیش از هر چیز برتمایل نسبت به ارتباطات بین فردی تاکید دارد. فرد سازگار اساسا نوع دوست است، با دیگران احساس همدردی می کند، مشتاق است که به آنان کمک کند و اعتقاد دارد که دیگران نیز متقابلا به او کمک می کنند و در مقابل شخص ناسازگار، ستیزه جو، خوددار و شکاک است و بیشتر اهل رقابت است تا همکاری (حق شناس، 1385) .
این حقیقت وجود دارد که افراد سازگار مقبول تر و محبوب تر از افراد ستیزه جو هستند، اما باید توجه داشت که آمادگی برای دفاع از خود هم یک امتیاز است و لذا سازگار بودن مثلا در میدان جنگ فضیلتی محسوب نمی شود. هیچ یک از دو قطب این شاخص دارای منزلت اجتماعی بالاتر نیستند. هم چنین نمی توانیم بگوییم کدام گروه از کسانی که در قطب های این شاخص قرار می گیرند، بهداشت روانی بهتری دارند. نمره ی پایین در سازگاری با حالت خود شیفتگی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی و پارانوئید همراه بوده ، در حالی که نمره ی بالا در سازگاری با اختلالات شخصیت وابسته همراه است (سون140، 2004).

وظیفه شناسی ( مسئولیت پذیری ) (C)
یکی از موضوعات مهم نظریه شخصیت و ویژه در نظریه روان پویایی، موضوع کنترل تکانه هاست. در روند تکوین و رشد فردی بیشتر افراد می آموزند که چگونه کشش ها و نیازهای خود را اداره کنند. به طور کلی، ناتوانی در برابرکنترل تکانه ها و تمایلات نشان دهنده ی مسئولیت پذیری بالا در افراد بالغ است. از سوی دیگر کنترل خویشتن می تواند به فرایند طراحی، سازماندهی و اجرای وظایف نیز اطلاق شود و تفاوت های فردی در این زمینه، مبنای شاخص مسئولیت پذیری در آزمونNEO است. به طور خلاصه دو ویژگی عمده ی کنترل تکانه ها و تمایلات و به کارگیری طرح و برنامه برای رسیدن به اهداف مورد بررسی در شاخص مسئولیت پذیری آزمون NEO قرار می گیرد (حق شناس، 1385).
افراد دارای نمره ی بالا در مسئولیت پذیری افرادی دقیق، وسواسی، وقت شناس و قابل اعتماد هستند. افراد دارای نمره ی پایین را نباید افرادی فاقد پایبندی با اصول اخلاقی دانست. بلکه این افراد معمولا دقت کافی را برای انجام کارها نشان نمی دهند، هم چنین، در جهت رسیدن به اهداف خود نیز چندان مصر و پیگیر نیستند (همان منبع). برخی از شواهد پژوهش نشان می دهد که نیاز به لذت طلبی و علاقه مندی به امور جنسی در افراد دارای نمره ی پایین، بیشتر از افرادی است که نمره ی بالا کسب می کنند (جان و اسریواستاوا، 1999، به نقل از جان و پروین، 2001، ترجمه ی جوادی و کدیور، 1392).

2-5-6) مدل شش عاملی مایکل اشتون وکیبوم لی
مایکل اشتون141 و کیبوم لی142(2009،2007؛ به نقل ازشولتز و شولتز،2013؛ ترجمه سید محمدی،1392) مدل شخصیت شش عاملی را ارئه داده اند.دو تا از عوامل- برون گرایی و وظیفه شناسی- شبیه عواملی هستند که در مدل پنج عاملی یافت می شوند؛ چهار عامل دیگر با نظریه پیشین تا اندازه ای تفاوت دارند ومنحصر به این مدل شخصیت هستند(اشتون و لی،2008؛شپارد و بلیکی،2008؛به نقل از شولتز وشولتز،2013؛ترجمه سید محمدی،1392). این شش عامل یا ابعاد مدل (HEXACO ) درجدول زیر فهرست شده اند.

جدول 2-3: شش عاملی مایکل اشتون وکیبوم لی منبع (شولتز و شولتز، 2013؛ ترجمه سید محمدی، 1392)
جدول شش عامل شخصیت مدل HEXACO
عامل شرح

صداقت/فروتنی صمیمی، ساده، باوفا دربرابر طماع، پرادعا، ریاکار، خودستا
تهییج پذیری هیجانی، بیش از حد حساس، باوفا، مضطرب در برابر متهور، مقاوم، ازخودمطمئن، باثبات
برون گرایی معاشرتی، سرزنده، مردم آمیز، بشاش در برابر خجالتی، منفعل، گوشه گیر، خوددار
خوشایندی بردبار، صلح جو، آرام، دلپذیر دربرابر ستیزه جو، یکدنده، بدخلق
وظیفه شناسی منضبط، کوشا، دقیق، با وجدان دربرابر بی باک، تنبل، غیر مسئول، حواس پرت
تجربه پذیری خلاق، مبتکر، نا متعارف در برابر سطحی، متعارف، فاقد قدرت خلاقه

2-6) اساسی عصب زیست شناختی برای نیرومندهای مرتبط با صفت
دیپو (1996؛ به نقل از کار، 2004؛ ترجمه ی پاشاشریفی و همکاران، 1385) استدلال کرد که می توان بین سه سامانه ی عصب زیست شناختی یعنی سامانه ی آسان سازی رفتار (BFS) با نشانه های پاداش فعال می شود. BFS گذرگاه دوپامین فرولومبیک (لیمبیک میانی) است. در مدل صفت شخصیت، BFS تا حدودی با برون گرایی مطابقت دارد. سطح بالای فعالیت BFS با برون گرایی اما سطح پایین آن با درون گرایی مرتبط است.
دومین سامانه در مدل دیپو، با ترکیب باوجودان بودن و توافق پذیری در مدل پنج عاملی شخصیت مطابقت دارد و در مقیاس روان پریش خویی آیزنک در پایین ترین حد نمره قرار می گیرد. این سامانه ی محدود کننده جریان اطلاعات به سوی مغز را بازداری می کند. این سامانه شامل گذرگاه های بالارونده سروتونین است که الگوی گسترده ی بخش تحریک عصبی در مغز را فرهم می سازد. سامانه محدودکننده با BFS تعامل دارد و نقش آن تنظیم نقش پاداش است. جایی که سامانه ی محدود کننده خیلی فعال است (و سطح بالایی از سروتونین وجود دارد)، فعالیت BFS کند می شود، بنابراین برای فراخوانی رفتار هدفمند به مشوق های نیرومندی نیاز است. در چنین مواردی رفتار هدفمند بازداری شده و محتاطانه است. جایی

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره برون گرایی، تحلیل عامل، روان رنجورخویی Next Entries تحقیق رایگان درباره دلبستگی ایمن، احساس امنیت، کیفیت دلبستگی