تحقیق رایگان درباره برون گرایی، تحلیل عامل، روان رنجورخویی

دانلود پایان نامه ارشد

دوست صحبت می کنیم یا توصیه نامه ای برای کسی می نویسیم به آن ها اشاره می کنیم (شولتز و شولتز، 2013، ترجمه ی سیدمحمدی، 1392).
ج) صفات ثانویه130
صفات ثانویه نشان دهنده ی آمادگی هستند که حداقل فراگیری، همسانی و قابلیت مشاهده را دارند (پروین و جان، 2001، ترجمه ی جوادی و کدیور، 1391). به همین خاطر آلپورت عقیده داشت برای شناخت صفات ثانویه لازم است فرد را به گونه ای صمیمی شناخت (هجل و زیگلر، ترجمه ی عسکری، 1379).

2-5-2) نظریه صفات ریموند. بی.کتل
کتل برای مشخص کردن صفات زیر بنای شخصیت از روش آماری معروف به تحلیل عوامل سود جست (شاملو، 1390). کتل معتقد بود که یک منبع سودمند اطلاعات درباره ی وجود خصیصه ها زبان است. به عبارتی دیگر، هر زبانی که در طول هزاران سال تحول یافته است کلماتی را در بر دارد که عملا توصیف کننده ی همه ی خصیصه های رفتاری موجود در آن زبان می باشد. فرضا اهمیت یک خصیصه در تعداد واژه هایی که آن خصیصه را توصیف می کنند بازتاب می یابد. یک خصوصیت شخصیتی که با واژه های فراوانی توصیف می شود احتمالا مهم تر از خصوصیتی است که تنها با چند واژه توصیف شده باشد (کارور و شی یر، ترجمه ی رضوانی، 1387).
تحلیل های عاملی که کتل در مورد هزاران آزمودنی جمع آوری کرده بود، منتج در این عقیده در او شد که ذات شخصیت در یک مجموعه ی 16 بعدی محدود می شود.
جدول2-1 شانزده عمل شخصیت کتل: (به نقل از کارور وشی یر به نقل از رضوانی ،1387 )
16 عامل در تحلیل شخصیت کتل، آن گونه که به ویژگی هایی با نمرات زیاد وکم آن ها را برروی هر یک از ابعاد خصیصه مشخص می کند. عامل ها به ترتیب میزان واریانسی که هر عامل علت آن به شمار می رود مرتب شده اند.
1- خونسرد در برابر خونگرم
2- تفکر عینی در برابر تفکر انتزاعی
3- تحت تاثیر احساس در برابر استوار از نظر هیجانی
4- تسلیم در برابر سلطه گر
5- متین در برابر پر شور
6- مصلحت اندیش در برابر با وجدان
7- کم رو در برابر جسور
8- سرسخت در برابر نرم خو
9- مطمئن در برابر شکاک
10- عملگرا در برابر خیال پرداز
11- رو راست در برابر موذی
12- مطمئن به خود در برابر بیمناک
13- محافظه کار در برابر تجربه گرا
14- گروه مدار در برابر خودکفا
15- تعارض باخود بی انضباط در برابر کنترل شده
16- آرمیده در برابر تنیده

کتل صفات را به چند طریق طبقه بندی کرد:
الف)صفات مشترک و منحصر به فرد131
کتل صفات مشترک را از صفات منحصر به فرد متمایز کرد. صفات مشترک صفاتی هستند که میان همه ی افراد آدمی یا لااقل میان همه ی افراد جامعه مشترک هستند (کریمی، 1385). هوش، برون گرایی و معاشرتی بودن نمونه هایی از صفات مشترک هستند (شولتز و شولتز، 2005، ترجمه ی سیدمحمدی، 1387).
صفات منحصر به فرد (خاص)، صفاتی هستند که اختصاصا به یک فرد معین دارد و وجه تمییز او از افراد دیگر است. این صفات خاص، خود بر دو نوع اند: الف) صفات خاص نسبی (صفاتی هستند که ترکیب عناصر و اجزای آن در هر کس به صورتی است که در کسان دیگر به آن صورت نیست)؛ و صفات خاص مطلق (صفاتی هستند که منحصرا به فردی واحد تعلق دارند و هیچ کس دیگری در آن مشترک نیست) (کریمی، 1385).
ب) صفات توانشی132، خلقی و پویشی (انگیزشی)133
– صفات توانشی:
صفات توانشی تعیین می کنند که ما تا چه اندازه ای برای رسیدن به یک هدف کارآمد خواهد بود. هوش نوعی صفت توانشی است؛ سطح هوش ما بر نحوه ای که برای هدف های خود تلاش می کنیم تاثیر می گذارد (شولتز و شولتز، 2005، ترجمه ی سید محمدی، 1387).

-صفات خلقی:
صفات خلقی، سبک کلی و حال وهوای هیجانی رفتار ما را توصیف می کند. برای مثال تا چه اندازه ای جسور، آسان گیر یا تحریک پذیر هستیم. این صفات بر نحوه ای که عمل نموده و به موقعیت ها واکنش نشان می دهیم تاثیر می گذارد (شولتز و شولتز، 2005، ترجمه ی سید محمدی، 1387).
کتل و همکارانش ظرف مدت چندین سال، 35 صفت اصلی یا صفات مرتبه ی اول را مشخص کردند که عمدتا بعد سرشتی شخصیت را ارزیابی می کند. از این عوامل، 23 عامل، جمعیت بهنجار را توصیف می کند و 12 عامل بعد بیمارگون را ارزیابی می کند. صفات خلقی به دو نوع صفات بهنجار و صفات نابهنجار تقسیم می شوند. صفات بهنجار که تحقیقات بسیار زیادی درباره ی آن ها انجام شده، 16 عامل شخصیت است که در پرسشنامه 16 عاملی شخصیت (مقیاس PF16)134 کتل یافت می شود (فیست و فیست، 2002، ترجمه ی سیدمحمدی، 1391).
علاوه بر صفت بهنجار، 7صفت بهنجار دیگر نیز وجود دارد که جمعا 23 صفت بهنجار را تشکیل می دهد. این 23 صفت، حداقل در چارچوب صفات خلقی، تصویر کاملی از شخصیت ارائه می دهند (شیر افکن، 1391).

2-5-3) نظریه آیزنک درمورد صفات
رویکرد دیگر به صفات شخصیت که متکی بر تکنیک های تحلیل عامل است مربوط به نظریه هانس. جی. آیزنک است. او نظریه شخصیتی را ایجاد کرد که بر سه بعد استوار است. این ابعاد ترکیبی از صفات یا عوامل هستند. ما این عوامل را می توانیم به صورت فراعامل ها135 در نظر بگیریم. سه بعد شخصیت از نظریه آیزنک عبارتند از:
الف) برون گرایی در برابر درون نگری136
ب) روان رنجورخویی در برابر پایداری هیجانی137
ج) روان پریشی جویی در برابر کنترل تکانه138 (کارکرد فرامن)

مقایسه فراعامل های آیزنک و صفات مورد نظر کتل
بعد درون گرا- برون گرای آیزنک (بعدE) تا حدودی به عامل خونسرد در برابر خون گرم کتل (Q1) برابر است (کارور، شی یر، ترجمه رضوانی، 1387) روان رنجور خویی (N) آیزنک با صفت اضطراب کتل (QII) مشابه است (شولتز و شولتز، 2005، ترجمه ی سیدمحمدی، 1387). هم چنین بعد پایداری هیجانی آیزنک شبیه عامل سوم کتل یعنی ثابت از نظر عاطفی در برابر تحت تاثیر احساسات می باشد (کارور و شی یر، ترجمه ی رضوانی، 1387).

2-5-4) نظریه پنج عامل بزرگ شخصیت
الگوی پنج عاملی شخصیت از سه حوزه ی اصلی حمایت شده است: تحلیل عامل مجموعه بزرگی از اصطلاحات مربوط به صفات زبان، تحقیقات بین فرهنگی به منظور آزمون همگانی بودن ابعاد صفات و ارتباط صفات مندرج در پرسشنامه های صفات با پرسشنامه و مقیاس های دیگر (پروین و جان، 2001، ترجمه ی جوادی و کدیور، 1392).
مک کری و کاستا (1999)، الگوی نظری برای پنج عامل بزرگ تنظیم کرده اند، که آن را نظریه پنح عاملی خوانده اند. آن ها اساسا پنج عامل را به عنوان تمایلات مبنایی که زمینه ی زیستی دارد معرفی کرده اند؛ یعنی تفاوت های رفتاری مربوط به ژن ها، ساختارمانند آن بر می گردد.
این مدل پنج عاملی شخصیت، در نظریه صفت غلبه داشته است (مک کری و کاستا، 1999). این مدل شامل این ابعاد است:
1- روان رنجور خویی
2- برون گرایی
3- گشودگی
4- توافق پذیری
5- وظیفه شناسی (با وجدان بودن)
این پنج عامل از خوشه سازی معنایی فهرست گسترده ای از صفات توصیف کننده شخصیت براساس فرهنگ لغات برخی از زبان ها و مطالعه ی گسترده تحلیل عاملی ماده های خود گزارشی و درجه بندی توسط مشاهده گران براساس این فهرست ها استخراج شده است ( مک کری و کاستا، 1999).
مدل پنج عاملی شخصیت بر بینش های آیزنک و کتل و دیگران بنا شده است (مک کری، 2000). دو بعد اول همان هایی هستند که آیزنک مطرح ساخت. به علاوه صفات توافق پذیری و وظیفه شناسی (با وجدان بودن) دو جنبه عامل روان پریشی گرایی آیزنک هستند. افراد توافق ناپذیر از لحاظ روابط بین فردی سرد هستند و افرادی که از نظر وجدان ضعیف هستند قرار دادهای اجتماعی را رعایت نمی کنند. گشودگی به بعدی دلالت دارد که از خلاق بودن تخیلی تا مفید بودن گسترش می یابد. به علاوه تحلیل مرتبه ی دوم در آزمون 16عاملی کتل به عوامل گسترده تری مشابه برخی از عوامل موجود در نظریه پنج عاملی منجر شد (کار، 2004، ترجمه ی پاشاشریفی و نجفی زند، 1391). هر عامل در مدل پنج عاملی از شش وجه تشکیل شده است (کاستا و مک کری، 1992). نمره های بالا در این وجوه را می توان نیرومندی های شخصی تلقی کرد.

جدول2-2: شش عامل شخصیت مک کری و کاستا و مولفه های آن. برگرفته از مک کری و کاستا (1992، به نقل از کار، 2004، ترجمه ی پاشاشریفی و نجفی زند، 1385).
عامل مولفه ها صفت مثبت مرتبط با آن
ثبات/ روان رنجورخویی N1 . جرئت/ اضطراب بی تنش
N2. آرامش/ خشم و اضطراب تحریک ناپذیر
N3. شادمانی/ افسردگی خرسند
N4 . احترام به خود مثبت/ خود هشیاری بدون خجالت
N5 . کنترل تکانش/ تکانش گری ثبات خلق
N6 . انعطاف/ آسیب پذیری مطمئن به خود
برون گرایی E1. خون گرمی مردم آمیز
E2. معاشرتی بودن اجتماعی
E3. جسارت پر قدرت
E4. فعالیت پر انرژی
E5. هیجان خواهی ماجراجو
E6. هیجان های مثبت مشتاق

گشودگی و تجربه O1. خیال بافی تخیلی
O2. زیبایی شناسی هنرمندی
O3. احساسات هیجان پذیر
O4. اعمال علایق گسترده
O5 . اندیشه ها کنجکاو
O6. ارزش ها غیر سنتی

توافق پذیری A1. اعتماد با گذشت
A2. رو راستی بی توقعی
A3. نوع دوستی خون گرم
A4. اطاعت بی لجاجت

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره رفتارگرایی، روان شناسی، نظریه پردازی Next Entries تحقیق رایگان درباره برون گرایی، مسئولیت پذیری، وظیفه شناسی