تحقیق رایگان درباره استان مازندران

دانلود پایان نامه ارشد

ساخت و ساز رفتن زمين هاي كشاورزي افزايش داده است. يكي از كاركردهاي اساسي در برنامه ريزي شهري با توجه به رشد جمعيت و كمبود امكانات زيربنايي، چگونگي و نحوة گسترش فيزيكي شهر براي جوابگويي به نيازهاي فعلي و پيش بيني براي نيازهاي آينده شهر است، كه در اين شهرها كمتر بدان همت گماشته شده است. در اين راستا ايجاد مجتمع هاي مسكوني در نواحي با تراكم كم به عنوان راه حل اساسي براي حل مشكل مسكن شهري و محدود كردن گسترش فيزيكي شهر و جلوگيري از ساخت و ساز در اراضي كشاورزي با هدف حفظ زمين هاي باارزش كشاورزي قلمداد مي شود. بر اين اساس، استقرار مازاد جمعيت در فضاهاي خالي و محدودة شهر، نيازمند برآورده ساختن نيازهاي معقول و منطقي ساكنان شهر و همچنين آسيب نديدن كيفيت زندگي آنهاست؛ در غير اين صورت، توسعة نامتناسب باعث به مخاطره افتادن رفاه، آسايش و سلامتي شهروندان مي گردد.
در نهايت با توجه به نتايج بدست آمده از تحليل وضعيت ابعاد پايداري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه حاکي از وضعيت بهتر شاخص ها و مولفه هاي پايدري کالبدي در شهرهاي ساحلي مورد مطالعه نسبت به شهرهاي جلگه اي و کوهپايه اي است.عواملي مانند درآمد بالاي شهرداري ها بواسطه توريستي بودن اين شهرها، اجراي طرح جامع شهري در اين شهرها و سرانه مناسب برخورداري از انواع خدمات، زيرساختها و امکانات و تسهيلات شهري (که نقشي بي بديل در ارتقاء پايداري کالبدي دارند) در شهرهاي کوچک ساحلي باعث افزايش سطح پايداري کالبدي در اين شهرها شده است.
5-2-5- پايداري شهرهاي کوچک و ويژگي هاي مكاني- فضايي
در اينجا پايداري شهرهاي کوچک مورد مطالعه را در ارتباط با برخي از ويژگي هاي مكاني- فضاي مانند، موقعيت طبيعي، جمعيت و مرکز شهرستان مورد ارزيابي قرار گرفته است. بررسي وضعيت پايداري محيطي در ارتباط با موقعيت طبيعي شهرهاي مورد مطالعه بر اساس جدول(5-18) نشان مي دهد که ميانگين امتياز پايداري در شهرهاي ساحلي بيشتر از روستاهاي کوهپايه اي و جلگه اي است که نشان دهنده وضعيت پايداري مناسبتر شهرهاي ساحلي نسبت به شهرهاي مناطق کوهپايه اي و جلگه اي است.

جدول5-18: وضعيت طبيعي و ميزان پايداري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه
وضعيت طبيعي
تعداد شهرها
درصد شهرها
ارزش پايداري
وضعيت پايداري
ساحلي
4
57
0.51
پايداري متوسط
جلگه اي
2
29
0.42
پايداري ضعيف
کوهپايه اي
1
14
0.39
ناپايدار

بررسي ميزان پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران در ارتباط با تعداد جمعيت نشان مي دهد كه شهرهاي داراي جمعيت بيشتر وضعيت پايداري بهتري دارند، به گونه اي كه هر چه بر تعداد جمعيت شهرها افزوده گردد به همان نسبت وضعيت پايداري نيز بهتر بوده است جدول(5-19).

جدول5-19: جمعيت و ميزان پايداري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه
جمعيت
تعداد شهرها
درصد شهرها
ارزش پايداري
وضعيت پايداري
10 تا 20 هزار نفر
2
29
0.39
ناپايدار
20 تا 30 هزار نفر
2
29
0.46
پايداري ضعيف
30تا 40 هزار نفر
2
29
0.50
پايداري متوسط
40 تا 50 هزار نفر
1
14
0.59
پايداري متوسط

بررسي ميزان پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران در ارتباط با فاکتور مرکزيت شهرستان نشان مي دهد كه شهرهايي که مرکز شهرستان مي باشند بواسطه تمرکز سازمانها و نهادهاي اجتماعي نسبت به شهرهاي که اين نقش را در سطح شهرستان ندارند از وضعيت پايداري بهتري برخوردارند. شهرهاي نکا، نور، رامسر، فريدونکنار به واسطه نقش مرکزيت شهرستان، استقرار نهادهاي دولتي و جذب بيشتر بودجه دولتي، نسبت به شهرهاي رستمکلا، زيراب و اميرکلا از ميزان پايداري بيشتري برخوردارند جدول5(-19).

جدول5-19: مرکزيت شهرستاني و ميزان پايداري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه
نقش شهر
تعداد شهرها
درصد شهرها
ارزش پايداري
وضعيت پايداري
مرکز شهرستان
4
57
0.50
پايداري متوسط
شهرهاي تبعي
(فاقد نقش مرکزيت)
3
42
0.41
پايداري ضعيف

5-3- تحليل و راستي آزمايي فرضيه اول
فرضيه اول اين تحقيق در ارتباط با وضعيت پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران طرح شده است. در فرضيه اول اين تحقيق آمده است: ” با توجه به شاخص هاي توسعه پايدار شهري، شهرهاي کوچک استان از پايداري ضعيفي برخوردارند”.
براي راستي آزمايي اين فرضيه، از ” مدل سنجش پايداري پرسکات آلن” بهره جويي شده است. پايداري در اين مدل برآيند و امتزاج مولفه هاي ” رفاه اکوسيستم” و “رفاه سيستم انساني” است و فضاهاي جغرافيايي زماني پايدار تلقي مي‌گردند که هم شرايط اکوسيستم و هم شرايط سيستم انساني مناسب و يا رو به بهبود باشد. اين مدل داراي چهار فرض اساسي و اصلي است که در فصل چهارم مورد اشاره قرار گرفته است.
همانطور که ملاحظه مي گردد، اگر هر کدام از ابعاد اين مدل اعم از اکوسيستم و سيستم انساني در حالت نامناسب يا روبه زوال باشند، آن سيستم ناپايدار تلقي مي گردد. بر اين اساس و به منظور راستي آزمايي فرض نخست، در گام اول شرايط اکوسيستم و سيستم انساني براي تمام شهرهاي مورد مطالعه در حوزه مورد مطالعه محاسبه گرديده است و در گام بعدي از طريق امتزاج و تلفيق اين دو، سطح پايداري هر شهر به تفکيک مشخص گرديد است جدول شماره(5-20)و شکل(5-26).

جدول5-20: سنجش وضعيت پايداري رفاه اکوسيستم و رفاه انساني شهرهاي کوچک استان مازندران بر اساس مدل پرسکات و آلن
نام شهر
رفاه
اکوسيستم
رفاه
انساني
ميزان
پايداري
وضعيت پايداري سيستم انساني
اميرکلا
0.464
0.451
0.457
پايداري ضعيف
زيراب
0.440
0.344
0.392
ناپايدار
رامسر
0.565
0.635
0.600
پايدار
فريدونکنار
0.458
0.362
0.410
پايداري ضعيف
نکا
0.566
0.613
0.589
پايداري متوسط
رستمکلا
0.363
0.433
0.398
ناپايدار
نور
0.518
0.422
0.470
پايداري ضعيف

تحليل وضعيت پايداري در شهرهاي مورد مطالعه نشان مي دهد که شهرهاي زيرآب و رستمکلا در شرايط ناپايدار، شهرهاي فريدونکنار، نکا، نور و اميرکلا در شرايط پايداري ضعيف و تنها شهر رامسر در شرايط پايدار قرار دارند.(شکل شماره26 توزيع پراکندگي شهرهاي کوچک مورد مطالعه را نشان مي دهد)

شکل5-26: وضعيت پايداري شهرهاي کوچک مورد مطالعه در نمودار بارومتر پايداري
تحليل اين وضعيت در سطح شهرهاي کوچک مورد مطالعه نشان مي دهد که هم از نظر رفاه اکوسيستم و هم از نظر رفاه انساني شرايط پايداري ضعيف حکمفرماست. (جدول شماره5-221)
جدول5-21: وضعيت رفاه اکوسيستم و رفاه انساني در شهرهاي کوچک استان مازندران
ابعاد
ارزش
شاخص هاي بارومتر پايداري
ارزش
وضعيت پايداري
زيست محيطي
0.467
رفاه اکوسيستم
0.486
پايداري ضعيف
کالبدي-زيرساختي
0.505

اجتماعي
0.477
رفاه انساني
0.465
پايداري ضعيف
اقتصادي
0.454

ترکيب ابعاد رفاه اکوسيستم و رفاه انساني در چارچوب بارومتر پايداري در سطح شهرهاي کوچک استان نشان مي دهد که منطقه مورد مطالعه در شرايط پايداري ضعيف قرار دارد. اين وضعيت در شکل شماره 5-27 به خوبي نشان داده شده است.

شکل5-27: بارومتر پايداري پرسکات آلن شهرهاي کوچک استان مازندران-1393

نتايج بدست آمده نشان مي دهد که در مجموع شهرهاي مورد مطالعه بر اساس مدل بارومتر از سطح پايداري ضعيفي برخوردارند، بطوريکه ميانگين امتياز رفاه اکوسيستم برابر با 0.486 و ميانگين امتياز رفاه انساني برابر با امتياز 0.465 مي باشد و از نظر طبقه بندي بارو متر پايداري پرسکات آلن در ناحيه پايداري ضعيف قرار مي گيرد.
تحليل وضعيت پايداري شهرهاي مورد مطالعه بر اساس مدل بارومتر پايداري نشان داد که شهرهاي کوچک استان مازندران نه تنها به لحاظ پايداري در شرايط ضعيفي قرار دارند بلکه نمودار حرکت به سمت پايداري، تمايل به ناپايداري را نيز در اين شهرها نشان مي دهد شکل(5-28).

شکل5-28: نمودار حرکت به سمت پايداري

نتايح بررسي ها نشان مي دهد مهمترين عواملي که سبب شده روند حرکت به سمت پايداري در اين شهرها تمايل به ناپايداري را نشان دهد، ناپايداري شاخص ها و مولفه هاي اقتصادي در شهرهاي کوچک مورد مطالعه بويژه در ناحيه مرکزي استان و پايداري ضعيف مولفه هاي اجتماعي در شهرهاي ساحلي استان بوده که اين عوامل پايداري ضعيف تر رفاه انساني را نسبت به رفاه اکوسيستم به همراه داشته است. يافته هاي تحقيق در بخش هاي پيشين(تحليل اقتصادي و اجتماعي) گواهي بر اين مدعاست.
از اينرو، برپايه همه بررسي ها و تحليل هاي صورت گرفته، فرضيه اول اين تحقيق مبني بر ضعيف بودن سطح پايداري در شهرهاي کوچک استان مازندران پذيرفته مي شود. اين بدين معناست که شهرهاي مورد مطالعه با توجه به نتايج بدست آمده از وضعيت پايداري ضعيفي برخوردارند.
5-4- آزمون فرضيه دوم تحقيق
فرضيه دوم بر تبيين شاخص‌ها و ابعاد موثر در پايداري و تشريح وضعيت هر يک از اين ابعاد و شاخص‌ها در شهرهاي کوچک مورد مطالعه تأکيد دارد. در فرضيه دوم اين تحقيق آمده است: ” شاخص هاي بعد ((کالبدي)) از وضعيت بهتري نسبت به شاخص هاي ديگر ابعاد در شهرهاي کوچک استان برخوردارند”.
براي اثبات اين فرضيه در گام اول وضعيت شاخص ها و مولفه هاي سنجش پايداري و در گام بعدي وضعيت هر کدام از ابعاد در کل شهرهاي کوچک مورد مطالعه مورد بررسي و ارزيابي قرار مي گيرد.
5-4-1- وضعيت شاخص ها و مولفه هاي سنجش پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران
در ادامه جهت بررسي وضعيت هر يک از مولفه‌هاي تبيين کننده پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران و اينکه وضعيت شاخص‌هاي کداميک از مولفه‌هاي زيرمجموعه ابعاد چهارگانه پايداري نظير منابع انساني، مراقبت هاي اجتماعي، زيرساخت هاي نهادي، کيفيت زندگي، عدالت اقتصادي، رفاه اقتصادي و … در پايداري کل در شهرهاي کوچک استان مازندران بهتر و از سهم بيشتري برخوردار است از آزمون هاي آماري توصيفي همانند ميانگين حسابي استفاده شده است که نتايج به دست آمده در جدول شماره 6-22 ارائه شده است.
بر اساس نتايج بدست آمده از جدول زير به ترتيب در بعد اجتماعي-فرهنگي مولفه منابع انساني با ميانگين 2.79، در بعد اقتصادي مولفه عدالت اقتصادي با ميانگين 2.72 ، در بعد کالبدي مولفه يکپارچگي کارکردي با ميانگين 2.68 و در بعد زيست محيطي مولفه بهداشت و خدمات محيط با ميانگين 2.55 وضعيت پايداري بهتري را در شهرهاي کوچک استان مازندران داشته اند.
در نهايت بر اساس نتايج بدست آمده مي توان گفت که شاخص ها و مولفه هاي تبيين کننده ابعاد کالبدي پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران با توجه به ميانگين و رتبه هاي به دست آمده براي آنها سهم و وضعيت بهتري در پايداري کل در شهرهاي کوچک استان داشته اند. جدول5-22 و شکل هاي 5-29 و 30

جدول5-22: نتايج سهم و نسبت مولفه ها در پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران
ابعاد
مولفه هاي پايداري
ميانگين
رتبه

اجتماعي-فرهنگي
منابع انساني
2.79
1

مراقبت هاي اجتماعي
2.33
8

زيرساخت هاي نهادي
2.20
10

کيفيت زندگي
2.22
9

اقتصادي
عدالت اقتصادي
2.72
2

رفاه اقتصادي
2.17
11

ثبات اقتصادي
1.80
13

زيست محيطي
منابع سرزمين
2.36
7

بهداشت و خدمات محيط
2.55
4

آسيب پذيري محيط
2.10
12

کالبدي
يکپارچگي کارکردي
2.68
3

کيفيت مکان
2.43
6

امکانات مکان
2.47
5

ميانگين کل
2.38

5-4-2- بررسي وضعيت ابعاد پايداري شهرهاي کوچک مورد مطالعه
جهت مشخص کردن وضعيت هر يک از ابعاد پايداري و تعيين اينکه کدام يک از ابعاد چهارگانه پايداري(اجتماعي، اقتصادي، محيطي و کالبدي) از وضعيت بهتري در شهرهاي کوچک استان مازندران برخوردارند، از آزمون هاي آماري توصيفي همانند ميانگين حسابي استفاده شده است که نتايج به دست آمده از اين محاسبات در جدول شماره 5-23 ارائه شده است.
نتايج به دست آمده(جدول شماره5-23) نشان مي دهد، بعد

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره استان مازندران، توسعه شهر، اوقات فراغت Next Entries تحقیق رایگان درباره حمل و نقل، حوزه نفوذ، استان مازندران، دانشگاهها