تحقیق رایگان درباره استان مازندران، نرخ پس انداز، سلسله مراتب، اشتغال زنان

دانلود پایان نامه ارشد

ها
معيارها
شاخصها
ميزان ارزش و ارتباط با سنجش پايداري شهرهاي کوچک استان

0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
محيطي-اکولوژيک
منابع سرزمين
استفاده بهينه از زمين،
آب و هوا
نرخ تغيير کاربري اراضي پيرامون شهر

سهم فضاهاي بازنسبت به کل مساحت شهر

وسعت فضاي سبز شهري

بهداشت و
خدمات محيط
بهداشت محيط،
کيفيت منظرو تنوع زيستي
کيفيت آب آشاميدني

نزديکي مکان دفع زباله به منابع طبيعي(سواح، رودخانه، جنگل، درياو..)

ميزان رضايتمندي از سيستم شبکه دفع فاضلاب

آسيب پذيري محيط
مخاطرات
درصد سيلاب هاي مخاطره آميز

رضايتمندي از برنامه هاي پيشگيرانه از سيلاب

مقاومت مساکن و ابنيه در برابر زلزله

اقتصادي
عدالت اقتصادي
رفع فقر
نرخ اشتغال مردان

نرخ بيکاري

مأخذ :نگارندگان، 1393
همان طوركه ملاحظه مي گردد، در اين پرسشنامه وابستگي و پيوند سلسله مراتبي شاخص ها، معيارها، مؤلفه ها و ابعاد مختلف پايداري مشخص شده است تا امكان قضاوت و ارزش گذاري شاخص ها را به سهولت امكان پذير نمايد. تعداد كل پرسشنامه هاي تكميل شده در اين مرحله برابر 32پرسشنامه(از 47 پرسشنامه ارسال شده به خبرگان) بوده است. جامعه ي آماري(47 نفر پرسش شوندگان) نيز شامل اساتيد گروه هاي جغرافيا، رشته هاي علوم اجتماعي، محيط زيست، شهرسازي و رشته هاي مختلف ديگر بوده اند كه از طريق “روش نمونه گيري آسوده” كه جزء روش هاي نمونه گيري غير احتمالي محسوب مي شود، انجام شده است.
3-19- 6-گام ششم: محاسبه ي ارزش نهايي شاخص ها بر اساس نظريات خبرگان علمي
قدم اول در اين مرحله، استخراج ارزش نهايي هر كدام از شاخص ها از پرسشنامه هاي تكميل شده است. با توجه به حجم نسبتاً بالاي شاخص ها و تعداد پرسشنامه ها، در اين مرحله ابتدا در محيط نرم افزار Exel همه ي پرسشنامه ها فهرست شده و سپس از طريق فرمول زير امتياز نهايي مرتبط به هر كدام از شاخص ها به دست آمد:
Fp: ?xi÷ ?qi
در اين فرمول: Fp معادل ارزش نهايي شاخص، ?xiبرابر مجموع ارزش هر شاخص مستخرج از پرسشنامه ها، ?qi برابرمجموع تعداد پرسشنامه هاي تكميلي مي باشد. عدد به دست آمده حاصل از اين فرمول از صفر تا 9 خواهد بود كه صفر به معناي عدم ارزش و اعتبار و 9 به معني وجود بيشترين ارتباط شاخص با موضوع مورد بررسي است. در گام بعدي و پس از استاندارد سازي ارزشهاي مربوط به هر شاخص، شاخص هايي كه از بيشترين امتياز برخوردارند، انتخاب مي گردند. در اين مطالعه، برحسب موضوع مورد مطالعه ارزش هاي نهايي شاخص هاي معرفي شده از نزديكي بسيار زيادي برخوردار بوده و به همين دليل فقط آن دسته از شاخص هايي انتخاب گرديد كه متوسط ارزش نهايي آن ها بالاتر از عدد 7 باشد. بر اين اساس، در مجموع و از بين تعداد 159 شاخص معرفي شده به پرسش شوندگان، تعداد 68 شاخص شامل 16 نماگر در بعد محيطي، 24 شاخص در بعد اجتماعي- فرهنگي، 14 شاخص در بعد اقتصادي و 14 شاخص نيز در بعد كالبدي- زير ساختي انتخاب گرديد. جدول 3-6 تعداد شاخص هاي منتخب را در مجموع و به تفكيك هر كدام از ابعاد نشان مي دهد.
جدول (3-6): تعداد شاخص هاي منتخب در ارتباط با هر كدام از معيارها و ابعاد پايداري
ابعاد
تعداد مولفه
تعداد معيار
تعداد شاخص هاي معرفي شده به نخبگان
تعداد شاخص هاي منتخب
زيست محيطي
3
7
35
16
اجتماعي-فرهنگي
5
9
50
24
اقتصادي
3
7
32
14
کالبدي-زيرساختي
2
4
42
14
جمع
13
27
159
68
مأخذ :نگارندگان، 1393
يكي از مهم ترين گام ها در اين فرايند، محاسبه ي دامنه‌ي اختلاف ارزش شاخص هاست كه امكان تعيين اختلاف بين ارزش هاي داده شده توسط نخبگان را فراهم مي نمايد. به عبارتي ديگر، اين مرحله، تعيين مي كند كه ميزان اختلاف بالاترين امتياز داده شده به يك شاخص با كمترين امتياز چقدر است و برا ي محاسبه ي آن از روش زير اقدام مي گردد:
D: ?Maxxi – ?Minxi
در اين فرمول D برابر دامنه اختلاف ارزش هر نماگر، ?Maxxiبرابر بالاترين ارزش نماگر i و ?Minxi برابر كمترين ارزش نماگر i است.
3-19-7- گام هفتم: استخراج شاخص هاي نهايي براي سنجش و ارزيابي پايداري
الف- فهرست شاخص هاي زيست محيطي: موضوع پايداري زيست محيطي طي سه دهه پاياني قرن بيستم به طور ويژه اي مورد توجه بسياري از افراد بخصوص محققين و دولتها بوده و از آنجايي که شهرها امروزه بعنوان مهمترين عوامل مؤثر بر پايداري زيست محيطي به شمار مي روند تقاضا براي توسعه پايداري شهري و شهرهاي پايدار مهمترين چالش فراروي بشريت در قرن بيستم و يکم است. از آنجا که هرگونه فعاليتي براي ارتقاي کيفيت زندگي و توسعه انساني در محيط زيست تحقق مي يابد، لذا وضعيت محيط زيست و منابع آن از نظر پايداري يا ناپايداري بر فرآيند توسعه تأثيرگذار خواهد بود. بر اين اساس، هر بحثي درباره توسعه بدون توجه به مفهوم پايداري زيست محيطي، ناتمام تلقي مي شود. با اين اوصاف اگر توسعه پايدار هدف نهايي ما به شمار رود و پايداري زيست محيطي شرط لازم براي تحقق توسعه پايدار باشد، در اين صورت ما نيازمند ابزار و روش‌هايي هستيم تا به کمک آنها بتوانيم حرکت به سوي پايداري زيست محيطي را اندازه بگيريم (بريماني،127:1389 ). شاخص ها به عنوان واژه هاي داراي مفهوم ضمني، وسيله اي هستند که ارزيابي پيشرفت هاي آينده را فراهم مي آورند و از طرفي ديگر، مقصد و هدف را بيان مي کنند(Patrick,2002: 5). شاخص ها معمولا ارزيابي عددي هستند که اطلاعات کليدي در مورد سيستم هاي طبيعي، اجتماعي و اقتصادي را ارائه مي دهند. آنها فراتر از داده هاي ساده روندها يا روابط علت و معلولي را نشان دهند. بر اين اساس در ارتباط با موضوع مورد بحث در اين مطالعه، فهرستي از شاخص هاي پايداري زيست محيطي تهيه و مورد ارزيابي قرار گرفت و در نهايت تعداد 16 شاخص به شرح جدول 3-6 انتخاب شدند. متوسط ارزش نهايي شاخص هاي محيطي- اكولوژيك برابر7.47 امتياز مي باشد. دامنه ي اختلاف ارزش شاخص ها برابر 2.5 مي
باشد كه نشان از اختلاف حداقلي در ارتباط با توافق بر روي شاخص هاي پايداري زيست محيطي در شهرهاي کوچک است.

جدول (3-7): فهرست شاخص هاي منتخب پايداري زيست محيطي شهرهاي کوچک استان مازندران

ب- فهرست شاخص هاي اقتصادي: از ديد بسياري از محققان، توسعه ي پايدار حل چالش بين ابعاد اقتصادي و طبيعي است ( Atkinson, 1995: 5 Pearce and). بسياري از مؤلفه هاي مرتبط با كيفيت زيست جوامع اعم از روستايي و شهري تحت تأثير عوامل اقتصادي قرار دارند. يک سيستم اقتصادي پايدار بايد ازعهده ي تأمين و توليد کالاها و خدمات در طي زمان برآيد(هريس، 1383: 43). هم پايداري اجتماعي و هم پايداري زيست محيطي به نظام فعاليت اقتصادي نياز دارند که با آنها سازگار باشد و شبکه ي اکولوژيک و شبکه ي اجتماعي را تخريب نکنند. به طوري که انجمن کانادايي بهداشت عمومي بيان کرده است که توسعه ي انساني و موفقيت هاي بالقوه ي انسان به شکلي از فعاليت هاي اقتصادي نياز دارد که هم براي نسل حاضر و هم براي نسل هاي آينده از نظر اجتماعي و زيست محيطي پايدار باشد(Hancock,2001: 201).
بدون شك، ويژگي هاي اقتصادي شهرهاي کوچک استان به صورت هاي مستقيم و غيرمستقيم تحت تأثير فرايندها و روندهاي اقتصادي موجود در سطح استان قرار گرفته و متحول مي شوند.
در اين مطالعه، تعداد 32 نماگر اقتصادي به پاسخ دهندگان براي ارزيابي معرفي شد و در نهايت تعداد 14 شاخص براي ارزيابي پايداري اقتصادي شهرهاي کوچک استان مازندران به شرح جدول زير استخراج گرديد. متوسط ارزش شاخص هاي اقتصادي برابر69/7 امتياز مي باشد و دامنه ي اختلاف ارزش شاخص ها نيز برابر 3 مي باشد كه نشان از تقارب آراء نخبگان در ارتباط با شاخص هاي منتختب پايداري اقتصادي در شهرهاي کوچک استان مازندران است.(جدول3-8)

جدول (3-8): فهرست شاخص هاي منتخب پايداري اقتصادي شهرهاي کوچک استان مازندران
ابعاد
مولفه ها
معيارها
شاخصها
دامنه اختلاف ارزش هاي داده شده توسط خبرگان
مجموع
ميانگين

حداقل
حداکثر

اقتصادي

عدالت اقتصادي

رفع فقر
نرخ اشتغال زنان
6
9
267.5
8.36

تعداد کارگاههاي صنعتي به هر 10000نفر
5
9
227.8
7.12

نرخ بيکاري
7
9
276.1
8.63

درصد جمعيت واقع در زير خط فقر
6
9
265
8.28

نرخ اشتغال مردان
7
9
260.4
8.14

رفاه اقتصادي

کارايي و بهره وري

نرخ پس انداز واقعي
5
9
248
7.75

نرخ تغيير درآمد ساليانه
5
9
240.3
7.51

نسبت درامد به هزينه
5
9
229.4
7.17

بارتکفل اقتصادي
5
9
225.3
7.04

نسبت اشتغال در فعاليت هاي غير کشاورزي
5
9
232.6
7.27

ثبات اقتصادي

کاهش آسيب پذيري و تنوع بخشي
ضريب ثبات شغلي
6
9
234.8
7.34

سطح عملکردي شهر در شاخص اقتصادي
6
9
249.9
7.81

تنوع عملکردي شهر در شاخص اقتصادي
6
9
241.6
7.55

نرخ اشتغال در جمعيت فعال
6
9
246.7
7.71

ج_ فهرست شاخص هاي اجتماعي- فرهنگي:
در فرايند توسعة پايدار، نقش پايداري اجتماعي و فرهنگي در تحقق اهداف توسعه پايدار بسيار پراهميت است. پايداري نظام اجتماعي به معناي ارتقاي كيفيت زندگي و توسعه منابع انساني و در نهايت خودتواني اجتماعات محلي براي غلبه بر چالشها و مسائل دروني و واكنش در برابر تغييرات بيروني و مديريت حفظ ارزش هاست. در اين معنا اهداف اجتماعي توسعه پايدار در مضاميني چون فرصت هاي برابر(درون و بين نسلي)، توانمندسازي، ارتقاي كيفيت زندگي، كرامت و حقوق انساني، فقرزدايي، تنوع فرهنگي، همبستگي اجتماعي، مشاركت اجتماعي، ظرفيت سازي نهادي، امنيت اجتماعي، مسئوليت پذيري، رفاه اجتماعي و تعلق خاطر مكاني به شكلي گسترده مورد تأكيد قرار گرفته است(پورطاهري و همکاران، 1388: 2). در رويكردهاي جديد توسعه اي، محيط ذهني- ادراكي و در نتيجه آن، رفتار جوامع يكي از مهم ترين عوامل مؤثر بر پايداري يا ناپايداري فضاهاي جغرافيايي به شمار مي رود. لذا، تحليل ويژگي هاي اجتماعي-فرهنگي از ارزش بالايي در درك عوامل مؤثر بر پايداري برخوردار است(ياري، 1390: 127). بر اين اساس، فهرستي ازشاخص هاي پايداري اجتماعي- فرهنگي تهيه و مورد ارزيابي قرار گرفت از بين فهرست شاخص هاي معرفي شده به نخبگان، تعداد 24 شاخص به شرح جدول شماره 4-9، انتخاب گرديدند. متوسط ارزش شاخص هاي اجتماعي- فرهنگي برابر 71/7 امتياز مي باشد و دامنه ي اختلاف ارزش شاخص ها برابر 3 مي باشد كه نشان از اختلاف حداقليدول3. فهز بين آراء نخبگان در اين حوزه پايداري اجتماعي- فرهنگي شهرهاي کوچک استان مازندران است.

ابعاد
مولفه ها
معيارها
شاخصها
دامنه اختلاف ارزش هاي داده شده توسط خبرگان
مجموع
ميانگين

حداقل
حداکثر

اجتماعي-فرهنگي

اجتماعي -فرهنگي

منابع انساني

پويايي جمعيت و آموزش
تراکم نسبي جمعيت
5
9
236.1
7.38

درصد نرخ رشد جمعيت
6
9
241.9
7.56

درصد مهاجرين وارد شده به کل جمعيت
6
9
231.3
7.23

معکوس بار تکفل
5
9
229.4
7.17

معکوس خانوار به مسکن
5
8
223
6.97

نرخ باسوادي
6
9
234
7.31

مراقبت هاي اجتماعي

سلامت و امنيت اجتماعي، مشارکت
تعداد و نوع بيمارستان به ازائ هر 10هزار نفر
7
9
262.7
8.21

تعداد آزمايشگاه به ده هزار نفر
6
9
242.5
7.58

تعداد تخت بيمارستاني به

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره استان مازندران، توسعه شهر، ابعاد و مؤلفه ها Next Entries تحقیق رایگان درباره استان مازندران، جدول داده، محل سکونت، سلسله مراتب