تحقیق رایگان درباره استان مازندران، دانشگاهها

دانلود پایان نامه ارشد

واحدهاي صنعتي بزرگ ارزش 5، گمرک ارزش 4، بورس ارزش 3، سيلو ارزش 2 و منابع ذخيره سوخت ارزش 1 داشته اند.
د) شاخص هاي ارتباطي
در اين شاخص ها، شهرهاي داراي فرودگاه با ارزش 5، بندر با ارزش 4، راه آهن با ارزش 3، ارتباط زميني باارزش 2 و پايانه ها باارزش 1 مورد توجه قرار گرفتند.
پس از ارزش گذاري شاخص هاي مربوطه، تعداد شاخص ها در ارزش مربوطه ضرب گشته و ارزش نهايي هر شاخص در شهر مورد نظر بدست آمده است. در جدول شماره4-22 ارزش نهايي شاخص هاي بکار رفته در تعيين کارکرد شهرها مشخص گرديده است.

جدول(4-22): ارزش نهايي شاخص هايبه کار رفته درتعيين کارکردهاي شهرهاي استان

ادامه جدول4-22

در مرحله آخر، ارزش نهايي شاخص هاي بکاررفته در هر بخش با همديگر جمع گرديده و ارزش نهايي بخش هاي اجتماعي فرهنگي، خدمات، اقتصاد و ارتباطي در هر شهر مشخص شد و پس از آن بخش هاي مختلف به همراه شاخص جمعيت و تعداد کار گاه هاي اقتصادي در 6 سطح مطابق جدول شماره 4-23 تقسيم بندي گرديده اند. همچنين در جدول شماره 4-24 نيز سطح بندي ارزش نهايي بخش ها جهت تعيين کارکرد شهرها مشخص شده است.

جدول(4-23): سطح بندي تعداد شاخص هاي به کار رفته درتعيين کارکردهاي شهرهاي استان

جدول(4-24): ارزش نهايي بخش هاي خدمات، اجتماعي و فرهنگي، اقتصادي و ارتباطي در شهرهاي استان

ادامه جدول4-24

نتايج حاصل از جدول مذکور به شرح زير مي باشد:
الف) رتبه هاي 1 تا 4 مربوط به شهر هاي ساري، بابل،آمل و قائمشهر مي باشد. اين شهرها در شاخصهاي مطرح شده اغلب در سطوح اول و دوم قرار دارند. شهر ساري در تمامي شاخص هاي مورد نظر در رتبه اول قرار دارد. شهر بابل در شاخص هاي مربوط به خدمات، اجتماعي و فرهنگي و تعداد کارگاهها(فعاليت هاي مقيد به مکان) در سطح اول و در شاخص هاي جمعيتي و شاخص اقتصادي در سطح دوم جاي دارد. شهر آمل در شاخص هاي جمعيت، خدمات اجتماعي و فرهنگي، اقتصادي و تعداد کارگاهها و شهر قائمشهر در شاخص هاي جمعيت، اقتصادي و تعداد کارگاهها در سطح دوم قرار دارند. بديهي است که اين شهرها چند کارکردي بوده و تأمين کننده تقاضاي ساير شهرهاي ديگر مي باشند.
ب) شهرهايي که در سطوح نسبتاً بالاتر و در رتبه هاي 5 تا 10 قرار دارند، شامل شهرهاي بهشهر ، چالوس، نکا، بابلسر، تنکابن و نوشهر مي باشند. اغلب اين شهرها در 1 شاخص در سطح دوم (شهر بهشهر در شاخص هاي اقتصادي و ارتباطي و شهر هاي نوشهر و نکا در شاخص ارتباطي) و در بقيه شاخص ها در سطوح دوم، سوم و چهارم جاي دارند. شهر چالوس در شاخص هاي جمعيت، اجتماعي، فرهنگي و تعداد کارگاه و شهرهاي نکا و تنکابن در شاخص جمعيت در سطح سوم و شهر بابلسر در شاخص اجتماعي-فرهنگي در رتبه سوم و شاخص هاي جمعيت، خدمات، تعداد کارگاه و ارتباطي در سطح چهارم قرار دارند. اين شهرها که نسبتأ در سطوح بالاي عملکردي واقع اند، گرايشات کمتري به شهرهاي رده بالاتر داشته و به نوعي در برخي شاخص ها خودکفاترند.
ج) شهرهاي سطوح پايين تر مانند شهرهايي که در رتبه هاي 11تا14 قرار دارند، از لحاظ تعداد شاخص هاي به کار رفته اغلب در سطوح پايين(سطح چهارم وپايينتر) قرار دارند. اين شهرها شامل فريدونکنار، رامسر، جويبار و محمودآباد مي باشند. شهر رامسر در شاخص اجتماعي-فرهنگي و ارتباطي و شهر محمودآباد در شاخص اقتصادي در سطح سوم قرار دارند. شهر فريدونکنار در شاخص جمعيت، تعداد کارگاه و شاخص ارتباطي و شهر جويبار در شاخص هاي جمعيت و تعداد کارگاه در سطح چهارم و در بقيه شاخص ها در سطح پنجم و پايين تر جاي دارند. اين شهرها وابستگي بيشتري به شهرهايي دارند که در رتبه بندي درجه بالاتري داشته اند.
د) شهرهاي شيرگاه، پل سفيد، چمستان، زيراب وگلوگاه که در رتبه هاي پايين تر قرار دارند، از بيشترشاخص هاي مورد نظر برخوردارند اما اين شاخص ها اغلب در سطوح پايين تر قرار دارند، اين شهرها جزء شهرهاي نسبتأ وابسته مي باشند که جهت رفع نياز خود به شهرهاي سطوح بالاتر مراجعه مي نمايند.
به غير از شهرهايي که در بند فوق مطرح گرديد، ساير شهرها که عموماً ماهيتي روستايي دارند در رتبه هاي پايين قرار دارند، تعداد شاخص ها در آنها بسيار کمتر و اين معدود شاخص ها نيز در سطح پايين(سطوح پنجم وششم) قرار دارند، اين شهرها جزء شهرهايي هستند که بسيار وابسته اند و در جهت رفع نيازهاي خود به شهرهاي سطوح بالاتر مراجعه مي نمايند. بنابراين در انتهاي جدول مذکور قرار گرفته اند.

4-4-2- بررسي کارکرد شهرهاي استان براساس خدمات کلان موجود و جايگاه شهرهاي کوچک
بررسي انواع خدمات هر شهر و ميزان کارکرد اين خدمات نسبت به اندازه جمعيتي و عملکرد آن در پهنه استان يکي از راههاي شناخت کارکرد مزبور مي باشد. بدين منظور جهت تعيين کارکرد هر شهر از شاخص ضريب مکاني(روش نسبت نسبت ها) استفاده گرديده است. براساس اين روش، شاخص هاي مختلفي بدست آمده و عدد يک مبناي محاسبه قرار گرفته است. بدين معني که شهرهايي که شاخص عددي آنها در هر خدمت کمتر از يک باشد در آن خدمت با کمبود مواجه بوده و شهرهاي مزبور نمي توانند به پيرامون خود خدمات رساني نمايند و کارکرد محلي خواهند داشت. بنابراين مي توان اذعان داشت که شهرهايي که شاخص خدماتي بالاتر از يک دارند خودکفا بوده و مي توانند به پيرامون خود خدمات رساني نموده و کارکرد فرامحلي(ناحيه اي) خواهند داشت. نکته مهمي که توجه به آن ضروري مي باشد اين است که در اين روش فقط تعداد خدمات مورد محاسبه قرار گرفته و عملکرد کيفي آن با توجه به ساختار کمي فرمول و عدم وجود اطلاعات کافي، مورد محاسبه قرار نگرفته است. فرمول کلي ضريب مکاني بدين شرح مي باشد:

که در آن Xi تعداد خدمت در شهر، Pi تعداد جمعيت شهر به هزار نفر،Xi ?تعداد کل خدمات در پهنه استان و ?piتعداد جمعيت استان مازندران به هزار نفر است.
باتوجه به فرمول مزبور شهرهاي استان مازندران در خدمات کليدي و مهم مورد بررسي قرار گرفته اند و شاخص خدماتي آن ها محاسبه گرديده است که براي هر خدمت به شرح زير مي باشند.
1- بيمارستان
در زمينه بيمارستان، شهرهاي ساري، بهشهر، چالوس، بابلسر، نوشهر، فريدونکار، رامسر، جويبار، اميرکلا، نور، زيراب، کتالم و سادات شهر و مرزيکلا از شاخص خدماتي بالاتري نسبت به شهرهاي ديگر استان برخوردار بوده و بقيه شهرهاي استان در اين زمينه تنها به جمعيت ساکن در شهر و حومه بلافصل خود خدمات ارايه مي نمايند.
2- دانشگاه
از نظر شاخص دانشگاه در استان، شهرهاي بابلسر، تنکابن، نوشهر، رامسر، جويبار، محموداباد، نور، گلوگاه، زيراب، پل سفيد، بهنمير، رويان، نشتارود، کله بست و رينه از رتبه بالاتري برخوردار هستند. اين در حالي است که شهرهاي ساري، بابل، آمل و قائمشهر با دارا بودن بيشترين دانشگاه به دليل اينکه از آستانه جمعيتي بالاتري نيز برخوردار هستند رتبه پايين تري را نسبت به شهرهاي مذکور به خود اختصاص داده اند. به عبارت ديگر برخي از شهرهاي کوچک به دليل داشتن جمعيت کمتر داراي خدماتي که به نسبت مي توانند جمعيت بيشتري را در پيرامون خود تحت پوشش قرار دهند، هستند و اين در نگاه نخست سياست ايجاد دانشگاه در هر نقطه شهري را به چالش مي کشد. به لحاظ کيفي و حتي برخي شاخص هاي کمي دانشگاههاي موجود در برخي نقاط شهري کوچک قابل قياس با مراکز آموزش عالي در شهرهاي بزرگتر نيستند.
3- هتل و متل و ساير تاسيسات گردشگري
در زمينه هتل، متل و ديگر تاسيسات گردشگري، شهرهاي محمودآباد، نوشهر، بابلسر، رامسر و چالوس رتبه بالاتري را نسبت به شهرهاي ديگر استان به خود اختصاص داده اند. شايان ذکر است که 17 شهر در استان داراي اين خدمات برتر مي باشند که شهر ساري با داشتن 9 هتل، بابلسر8 هتل، چالوس 8هتل، محمود آباد 8هتل، رامسر7 هتل و بابل 6 هتل بيشترين تعداد اين خدمات را به خود اختصاص داده اند.
4- خدمات بيمه
از نظر بيمه، شهرهاي شيرگاه، پل سفيد، زيراب، گلوگاه و نور از وضعيت مطلوب تري در استان برخوردارند. در صورتي که از نظر تعداد، شهرهاي ساري، بابل و قائمشهر در بالاترين سطح استان جاي گرفته اند.
5- دفاتر خدماتي
از نظر دفاتر خدماتي شهرهاي بابل، ساري و قائم شهر از نظر تعداد و شهرهاي رامسر، تنکابن و محمودآباد از نظر شاخص، وضعيت مطلوب تري نسبت به شهرهاي ديگر استان دارند.

6- خدمات تجهيزات شهرداري ها
خدمات تجهيزاتي شامل خودرو حمل زباله و خودرو آتش نشاني مي باشد که از اين نظر شهرهاي آمل، ساري و بابل به ترتيب از نظر خدمات در رتبه هاي بالاتري قرار گرفته و شهرهاي نور، کلاردشت، نوشهر و آمل از نظر شاخص از وضعيت بهتري برخوردار هستند.
7- پارک عمومي
شهرهاي آمل و بابل با دارا بودن بيشترين تعداد پارک عمومي رتبه اول را به خود اختصاص داده اند. از اين ميان شهربازي آمل با تجهيزات موجود نقش برتري را در پهنه استان ايفا مي نمايد. از نظر اين شاخص شهرهاي رينه، رويان و سلمانشهر به نسبت جمعيت خود از وضعيت مطلوب تري برخوردار هستند.
8- جاذبه هاي تاريخي
از منظر برخورداري از جاذبه هاي تاريخي شهرهاي بابل، ساري و آمل از نظر تعداد و شهرهاي شيرگاه، رامسر و رستم کلا از نظر شاخص نسبت به شهرهاي ديگر استان از وضعيت مطلوب تري برخوردار هستند.
9- مناطق نمونه گردشگري
از اين مناطق نمونه فقط شهرهاي خوشرودپي، رامسر، چالوس و بهشهر برخوردار بوده و شهرهاي ديگر استان فاقد اين مناطق(در درون يا حاشيه شهرها) مي باشند.
10- پارک جنگلي
از نظر تعداد کلاردشت با داشتن 2 پارک جنگلي رتبه اول را به خود اختصاص داده است. از نظر شاخص نيز شهرهاي مرزيکلا، مرزن آباد و رويان نسبت به جمعيت خود از رتبه بالاتري برخوردار مي باشند.
11- کتابخانه عمومي
از نظر دارا بودن کتابخانه عمومي شهرهاي ساري، آمل، قائمشهر، بهشهر، چالوس و تنکابن از نظر تعداد و شهرهاي رينه، آلاشت و بلده از نظر شاخص جمعيتي داراي رتبه هاي بالاتري نسبت به شهرهاي ديگر استان مي باشند.
12- اماکن ورزشي
در اين زمينه شهرهاي ساري و آمل از نظر تعداد و شهرهاي کياسر، کوهي خيل و شيرگاه از نظر شاخص جمعيتي از وضعيت بهتري نسبت به شهرهاي ديگر استان برخوردار هستند.
13- سينما
از لحاظ تعداد سينما شهرهاي ساري، بابل، آمل و تنکابن و از لحاظ شاخص شهرهاي تنکابن و چالوس از وضعيت بهتري برخوردار هستند. شايان ذکر است که در پهنه استان فقط تعداد 11 سينما وجود دارد که اين تعداد در 7 شهر استان واقع شده اند.
14- سازمان هاي مردم نهاد
از نظر تعداد شهرهاي ساري، بابل، قائمشهر و از نظر شاخص شهرهاي شيرگاه، محمود آباد و نور وضعيت مطلوب تري نسبت به شهرهاي ديگر استان دارند.
15- عناصر اقتصادي و ارتباطي کلان
از نظر اقتصادي و ارتباطي براي بررسي جايگاه شهرهاي استان مي توان از عناصر و معيارهايي به شرح زير استفاده جست:
– از نظر منظقه ويژه اقتصادي فقط شهر بهشهر از اين خدمت برخوردار است(در پهنه شهرستان).
– از نظر شهرک هاي صنعتي 19 شهرک صنعتي در پهنه استان وجود دارد که از نظر تعداد شهرهاي ساري و آمل( در پهنه شهرستان) و از نظر شاخص ضريب مکاني شهرهاي فريم، رينه و بلده در وضعيت بهتري قرار دارند(در پهنه).
– از نظر واحدهاي صنعتي بزرگ شهرهاي قائمشهر، ساري، بابل، آمل، بهشهر، محمودآباد و شيرگاه داراي تعداد بيشتر و شهرهاي شيرگاه و رستم کلا داراي شاخص بالاتري هستند.
– از نظر گمرک فقط سه شهر ساري، بابلسر و نوشهر از اين خدمت برخوردار هستند.
– از نظر بورس فقط شهرهاي ساري و بابل از اين عنصر استراتژيک برخوردار هستند.
– از نظر سيلو فقط شهر نکا داراي اين عنصراستراتژيک مي باشد.
– از نظر منابع ذخيره نفت، شهرهاي ساري، قائمشهر، چالوس و تنکابن از اين منابع برخوردار هستند.
– از نظر فروگاه فقط سه شهر ساري، رامسر و نوشهر از اين خدمت برخوردار هستند.
– از نظر بندر، شهرهاي بهشهر، نکا، بابلسر، نوشهر و فريدونکنار از اين خدمت برخوردار هستند.
– از نظر راه اهن، شهرهاي ساري، قائمشهر، بهشهر، نکا، گلوگاه، زيراب، پل سفيد و شيرگاه از اين خدمت برخوردار هستند.
– از نظر گره هاي

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره استان مازندران، سلسله مراتب، ساختار صنعت، حوزه نفوذ Next Entries تحقیق رایگان درباره استان مازندران، سلسله مراتب، حوزه نفوذ