تحقیق رایگان درباره استان مازندران، توسعه شهر

دانلود پایان نامه ارشد

کالبدي با ميانگين 2.51 و با کسب سهم 26.4 درصد ، بهترين وضعيت را در بين ابعاد ديگر دارا است. بعد اجتماعي-فرهنگي با ميانگين 2.38 و با کسب 25.08 درصد از کل در رتبه دوم، بعد زيست محيطي با ميانگين 2.35 و با کسب سهم 24.7 درصد از کل در رتبه سوم و در نهايت بعد اقتصادي با ميانگين 2.25 و با کسب سهم 23.71 درصد از کل در رتبه آخر قرار گرفته است. شکل شماره5-31 وضعيت و رتبه هر يک از ابعاد را در پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران نشان مي دهد.

جدول5-23: نتايج سهم و وضعيت هر يک از ابعاد در پايداري شهرهاي کوچک استان
ابعاد پايداري
ميانگين
درصد
رتبه
اجتماعي-فرهنگي
2.38
25.05
2
اقتصادي
2.27
23.8
4
زيست محيطي
2.33
24.5
3
کالبدي
2.52
26.5
1
مجموع ميانگين ها
9.50
100

نتايج بدست آمده از تحليل وضعيت ابعاد پايداري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه حاکي از وضعيت بهتر شاخص ها و مولفه هاي پايدري کالبدي نسبت به شاخص هاي ساير ابعاد مي باشد. پايداري شاخص ها و مولفه هاي کالبدي در شهرهاي ساحلي مورد مطالعه در کنار عواملي مانند درآمد بالاي شهرداري ها بواسطه توريستي بودن اين شهرها، اجراي طرح جامع شهري در اين شهرها و سرانه مناسب برخورداري از انواع خدمات، زيرساختها و امکانات و تسهيلات شهري (که نقشي بي بديل در ارتقاء پايداري کالبدي دارند) در شهرهاي کوچک ساحلي باعث افزايش سطح پايداري کالبدي در اين شهرها شده که اين خود وضعيت بهتر پايداري کالبدي را نسبت به ساير ابعاد به همراه داشته است.
در نتيجه با توجه به نتايج حاصله در بالا مي توان گفت که فرض دوم تحقيق مبني بر وضعيت بهتر بعد کالبدي در مقايسه با ديگر ابعاد پايداري در شهرهاي کوچک استان مازندران، پذيرفته مي شود.
5-5- آزمون فرضيه سوم تحقيق
فرض سوم اين تحقيق در ارتباط با تعيين وزن ابعاد چهارگانه در پايداري شهرهاي کوچک استان مي باشد. در فرض سوم اين تحقيق آمده است: ” در بين ابعاد پايداري، شاخص‌هاي معرف بعد اقتصادي از وزن بيشتري براي رسيدن شهرهاي کوچک استان مازندران به پايداري بهينه برخوردارند”.
جهت مشخص کردن وزن هر يک از ابعاد پايداري و تعيين اينکه وزن کدام يک از ابعاد چهارگانه پايداري(اجتماعي، اقتصادي، محيطي و کالبدي) در پايداري کل در شهرهاي کوچک استان مازندران بيشتر است، از مدل تاپسيس استفاده شده است که نتايج به دست آمده(ماتريس داده هاي بي مقياس سازي شده) از اين محاسبات در جدول هاي زير ارائه شده است.
جدول 5-24: ماتريس داده هاي ابعاد پايداري
شهر
اقتصادي
کالبدي
زيست محيطي
اجتماعي
اميرکلا
0.363
0.452
0.476
0.539
زيراب
0.248
0.45
0.431
0.440
رامسر
0.694
0.602
0.528
0.577
فريدونکنار
0.419
0.506
0.41
0.305
نکا
0.705
0.607
0.526
0.522
نور
0.406
0.54
0.496
0.439
رستمکلا
0.383
0.34
0.387
0.523
مجموع
3.152
3.518
3.293
3.345

جدول6-25: ماتريس داده هاي بي مقياس سازي شده
شهر
اقتصادي
کالبدي
زيست محيطي
اجتماعي
اميرکلا
330.1
230.1
1680.0
0.161
زيراب
580.0
220.1
210.1
0.131
رامسر
200.2
010.2
1600.0
0.172
فريدونکنار
150.1
260.1
240.1
0.091
نکا
2240.0
1810.0
1840.0
0.156
رستمکلا
290.1
520.1
1830.0
0.156
نور
1210.0
0950.0
0590.0
0.131

جدول 6-26: انتروپي، انحراف معيار و وزن شاخص هاي ابعاد پايداري

اقتصادي
کالبدي
زيست محيطي
اجتماعي
انتروپي
0.961
0.9853
0.9746
0.9903
انحراف معيار
0.039
0.0147
0.0254
0.0097
وزن هر شاخص
0.439
0.165
0.286
0.109

نتايج بدست بدست آمده از تحليل پايداري اقتصادي در شهرهاي کوچک مورد مطالعه، حاکي از وضعيت نامناسب و ناپايدار شاخص ها و مولفه‌هاي اقتصادي در اکثر شهرهاي کوچک مورد مطالعه دارد. عواملي همچون درآمد محدود و ناپايدار، عدم تنوع در فعاليت هاي اقتصادي، کمبود فرصت هاي اشتغال، گسترش فقر و بيکاري و به تبع آن، مهاجرت هاي بين شهري بويژه در شهرهاي کوچک واقع در بخش مرکزي استان و فشار بر منابع اقتصادي محدود اين شهرها و مواردي از اين دست نشان مي دهد که در عمل، اهداف حياتي توسعه مبني بر افزايش پايدار درآمد، گسترش اشتغال هاي توليدي، و برقراري متعادل تر منافع ناشي از رشد در شهرهاي کوچک مورد مطالعه تحقق نيافته است. در اين راستا برنامه ريزي جهت تقويت نظام اقتصاد شهرهاي کوچک استان جهت دستيابي به توسعه پايدار شهري لازم و ضروري مي باشد. بنابراين پيشنهاد مي‌گردد براي رفع موانع و چالش‌هاي موجود، نسبت به بازنگري در برنامه‌ها و سياست‌هاي اجرايي توسعه اقتصادي اقدام نموده، توجه لازم در استفاده و به‌کارگيري اصول و راهبردهاي پارادايم اقتصاد پايدار شهري در اين شهرها به عمل آيد.
بر اساس نتايج بدست امده و همانگونه که محاسبات جدول هاي بالا نشان مي دهد، در راستاي دست يابي شهرهاي کوچک مورد مطالعه به پايداري بهينه، شاخص هاي بعد اقتصادي بالاترين وزن را به خودشان اختصاص داده اند. لذا فرضيه سوم تحقيق پذيرفته مي شود.
5-6- آزمون فرضيه چهارم تحقيق:
فرضيه چهارم تحقيق با توجه به بررسي مقتضيات و شرايط شهرهاي مورد مطالعه بر اين نکته تأکيد دارد که الگو مناسب به منظور نيل به توسعه پايدار شهري در شهرهاي کوچک استان مازندران منوط به اتخاذ استراتژي هاي تدافعي بر اساس الگوي برنامه ريزي استراتژيک است که گزاره آن بدين صورت است:
“توسعه پايدارشهري در شهرهاي کوچک استان منوط به اتخاذ استراتژي هاي تدافعي بر اساس الگوي برنامه ريزي استراتژيک است”
براي آزمون اين فرضيه و ارائه الگوي مناسب براي پايداري شهرهاي کوچک مورد مطالعه با توجه به ادبيات تحقيق از مدل swot استفاده شده است. در حقيقت از اين مدل به عنوان ابزاري جهت شناسايي مسائل استراتژيک و ارائه الگوي برنامه ريزي استراتژيک استفاده مي گردد. در ابتدا با سنجش محيط داخلي و محيط خارجي شهرهاي مورد مطالعه فهرستي از نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهديدات بر اساس موقعيت طبيعي شهرهاي مورد مطالعه مورد شناسايي قرار گرفته و سپس بوسيله نظرخواهي از مسئولان و کارشناسان امر و وزن دهي به هر کدام از اين موضوعات انجام گرفته است و سپس با محاسبه و تحليل آنها در قالب ماتريس تحليلي Swot و ماتريس QSPM و اولويت بندي هر يک از استراتژي ها مشخص شدند و در نهايت به منظور بر طرف نمودن يا تقليل نقاط ضعف و تهديدها و تقويت و بهبود نقاط قوت و فرصت هاي موجود در ارتباط با توسعه پايدار شهري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه، در فصل نتايج و پيشنهادات استراتژي هاي مناسبي بر اساس الگوي برنامه ريزي استراتژيک ارائه شده است.
در اين بخش، براي تدوين استراتژي هاي توسعه پايدار شهري بر اساس موقعيت طبيعي اين شهرها، از چارچوبي با عنوان چارچوب جامع تدوين استراتژي(مدلSwot) استفاده شده است. اين چارچوب انتخابي داراي سه مرحله اصلي است(جدول شماره 5-27)

جدول 5-27: چهارچوب جامع تدوين استراتژي
مرحله ورودي
ماتريس سوات

ماتريس ارزيابي عوامل داخلي

ماتريس ارزيابي عوامل خارجي
مرحله تطبيق و مقايسه
ماتريس تطبيقي سوات

ماتريس داخلي و خارجي
مرحله تصميم گيري
ماتريس برنامه ريزي استراتژيک کمي

در ادامه به منظور بررسي و آزمون فرضيه چهارم تحقيق، باتوجه به مطالعات و بررسي هاي انجام شده در منطقه مورد مطالعه که در بخش روش شناسي تحقيق بيان شده و همچنين با توجه به سوالات طرح شده در پرسشنامه هاي مسئولان و کارشناسان و انجام مصاحبه با آنها، اقدام به جمع آوري اطلاعات گرديد و مطابق با چارچوب جامع تدوين استراتژي و مراحل آن به آزمون فرضيه و تدوين الگوي مناسب براي نيل به توسعه پايدار شهري بر اساس موقعيت طبيعي در شهرهاي نمونه پرداخته شد:
5-6-1- مرحله اول: مرحله ورودي(شناسايي نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهديدها) بر اساس موقعيت استقرار شهرهاي مورد مطالعه
به منظور تدوين الگوي شناختي-کاربردي نهايي و ارائه استراتژي جامع پايداري براي شهرهاي کوچک و از جمله شهرهاي مورد مطالعه، شناخت عوامل چهارگانه SWOT در جهت رفع ضعفها و تهديدها و بهبود قوتها و فرصتها امري اجتناب ناپذير تلقي مي گردد. از اينرو، هدف اين مرحله سنجش محيط داخلي شهرهاي مورد مطالعه جهت شناسايي نقاط ضعف و قوت، يعني جنبه هايي که در راه دستيابي به اهداف توسعه پايدار شهري و اجراي تکليف هاي آن مساعد يا بازدارنده است، مي باشد. و همچنين کندوکاو آثار محيط خارجي در شهرها به منظور شناسايي فرصت ها و تهديدهايي است که شهرهاي مورد مطالعه در ارتباط با پايداري شهري با آن مواجه است. لازم به ذکر است که در اين قسمت سه مقوله استراتژيهاي موجود، عملکردها و منابع توسعه شهرها مورد توجه و بررسي قرار گرفته و تحت عنوان نقاط قوت و نقاط ضعف و بررسي مجموعه عوامل محيط پيرامون ناحيه مورد مطالعه تحت عنوان فرصت ها و تهديدهايي موجود و موثر بر شهرهاي مورد مطالعه ر اساس موقعيت طبيعي اين شهرها و در چارچوب ابعاد توسعه پايدار شهري به شرح جدول هاي شماره 5- 28 و 29 فهرست شده است.
نتايج به دست آمده(جداول5-28 و 5-29) نشان مي‌دهد که در شهرهاي مورد مطالعه تعداد 10 نقطه قوت داخلي در برابر 15 نقطه ضعف داخلي و تعداد 10 فرصت خارجي در برابر 11 تهديد خارجي مورد شناسايي و بررسي قرار گرفته است. بدين ترتيب در مجموع تعداد 20 نقطه قوت و فرصت به عنوان مزيت ها و 26 ضعف و تهديد به عنوان محدوديت ها و تنگناهاي پيش روي شهرها جهت توسعه پايدار شهري قابل شناسايي است. لذا در يک جمعبندي و تحليل ساده که نشان دهنده تعداد کمتر فرصت ها و قوت هاي شهرهاي کوچک مورد مطالعه نسبت به نقاط ضعف و تهديدها در اين شهرها است، مي توان گفت که آستانه آسيب پذيري اين شهرها بالا بوده و نيازمند بازنگري و ارائه سياست هاي مناسب درجهت رفع ضعف ها و تهديدها با استفاده از قوتها و فرصت ها مي باشند.
مجموعه عوامل و معيارهايSWOT که در بالاي جداول زير بيان گرديد، به عنوان مزيت ها و محدوديت هاي عمده شهرها جهت تعيين و اولويت بندي استراتژي ها از طريق پرسشنامه ها طراحي شده و در بين مسئولين و کارشناسان، وزن دهي شد تا علاوه بر مشارکتي نمودن اين روش بتوان با کمي نمودن آن، نتايج منطقي تر و اصولي تري بدست آورد. سپس اطلاعات و داده هاي گردآوري شده بر حسب مجموع وزن هاي بدست آمده و ميانگين رتبه اين وزنها، ضريب اهميت آنها محاسبه گرديد و سپس ضريب اهميت هر عامل در رتبه هاي آنها ضرب شده و امتياز نهايي اين عوامل ها به دست آمد و در نهايت مجموع اين رتبه ها براي عوامل داخلي و عوامل خارجي به دست آمد و از طريق اين رتبه نهايي، نوع استراتژي پيشنهادي براي شهرها بکار گرفته شده است.

جدول5-28: جدول swot(نقاط ضعف، قوت)

موانع و ضعف ها
امتياز اوليه

شهرهاي کوهپايه اي
شهرهاي جلگه اي
شهرهاي ساحلي
W1
کاهش سطح اراضي مفيد و تغيير کاربري آنها
3.18
3.6
3.48
W2
کيفيت نامناسب آب آشاميدني
2.88
3.07
3.13
W3
اجرايي نشدن طرحهاي آبخيز داري و آبخوانداري در حفظ پوشش گياهي
3.1
3
3.4
W4
ضعف هماهنگي ميان سازمانها و نهادهاي شهري
3.12
3.21
3.51
W5
ضعف برخورداري مناسب ازخدمات سطح برتر در شهر( همانند ميادين ميوه و تره بار)
3.66
3.26
3.6
W6
ساخت و سازهاي بي رويه، تجاوز به حريم مجاري عمومي آب و از بين رفتن منابع طبيعي جاذب گردشگري
3.92
3.75
3.8
W7
نبود سيستم مديريت يکپارچه و واحد شهري
3.77
3.41
3.7
W8
فقدان پوشش مناسب بيمه هاي اجتماعي شهروندان
3.51
2.9
3.13
W9
بالا بودن نرخ بيکاري در سطح شهر
4.29
3.23
3.49
W10
ضعف وجود خدمات عمومي و رفاهي مناسب در سطح شهر
4.22
3.65
3.23
W11
ضعف تاسيسات و کمبود امکانات و تجهيزات

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره استان مازندران، توسعه شهر، اوقات فراغت Next Entries تحقیق رایگان درباره حمل و نقل، حوزه نفوذ، استان مازندران، دانشگاهها