تحقیق رایگان درباره استان مازندران، توسعه شهر، اوقات فراغت

دانلود پایان نامه ارشد

مي گذارد. بنابراين در امر سياست گذاري جهت پايداري شهرهاي کوچک توجه به تقويت بنيان هاي اقتصادي اين شهرها ضروري است.
5-2-4- سنجش و تحليل پايداري کالبدي
تحليل وضعيت پايداري کالبدي در سطح شهرهاي کوچک استان مازندران نشان مي دهد که از ميان شاخص هاي موجود شاخص هاي تعداد توالت هاي عمومي به ازائ هر 10هزار نفر(0.333) و سطح عملکردي شهر در شاخص ارتباطي (0.393) از کمترين ارزش و شاخص هاي نسبت معکوس فاصله زماني دسترسي تا مرکز استان(0.709)و ضريب دسترسي جمعيت به انواع خدمات عمومي(0.601) نيز داراي بيشترين ارزش مي باشند. در مجموع تعداد 3 شاخص در شرايط ناپايداري، تعداد 4 شاخص در شرايط پايداري ضعيف (ناپايداري بالقوه)، تعداد 5 شاخص در شرايط پايداري متوسط و تعداد 1 شاخص نيز در حالت پايداري قرار دارند.(جدول شماره 5-15).
جدول(5-15):وضعيت پايداري شاخص هاي کالبدي در شهرهاي کوچک استان
نام شهر
رضايت ازميزان
دسترسي به حمل
ونقل عمومي
قابليت دسترسي به بازار و مراکز اقتصادي
نسبت معکوس فاصله زماني دسترسي تا مرکز استان
شاخص مرکزيت مکاني
مساکن ساخته شده با مصالح بادوام
درصد خانوار برخوردار از مسکن
سطح عملکردي شهر در شاخص ارتباطي
اميرکلا
0.250
0.000
0.893
0.236
0.560
1.000
0.000
زيراب
0.439
0.481
0.827
0.231
0.190
0.000
0.500
رامسر
0.549
0.409
0.000
0.890
1.000
0.981
0.750
فريدونکنار
0.533
0.429
0.773
0.582
0. 757
0.593
0.500
نکا
1.000
1.000
1.000
1.000
0.643
0.070
1.000
رستمکلا
0
0.484
0.880
0.732
0. 500
0.154
0
نور
0.697
0.401
0. 587
0
0. 000
0.804
0
ارزش پايداري
0.495
0.470
0.730
0.524
0.598
0.515
0.393

ادامه جدول(5-15):
رضايت از دسترسي به انواع خدمات عمومي
ضريب تنوع
خدمات
دفاتر خدماتي به هر10هزار نفر
تعداد توالت هاي عمومي به ازائ هر 10هزار نفر
تعداد ايستگاههاي آتشنشاني به هر 10هزار نفر
تعداد پارک عمومي به ازاي هر 10هزار نفر
تعداد اماکن ورزشي به هر 10هزار نفر
0.773
0.333
0.380
0.189
0.214
0.471
0.000
0.739
0.417
0.000
0.176
0.657
0.000
1.000
0.806
0.833
1.000
1.000
0.600
0.639
0.676
0.584
0.667
0.294
0.000
0.500
0.508
0.089
1.00
1.000
0.214
0.267
0.000
0.059
0.289
0
0.000
0.968
0.240
1.000
0.101
0.649
0.380
0.417
0.465
0.461
0.329
1.000
0.289
0.611
0.524
0.474
0.333
0.471
0.397
0.427

تحليل مولفه هاي پايداري کالبدي به تفکيک شهرهاي مختلف نشان مي دهد که تعداد 1 شهر در شرايط ناپايداري، تعداد 2 شهر در شرايط پايداري ضعيف (ناپايداري بالقوه)، تعداد 2 شهر در شرايط پايداري متوسط و تعداد 2 شهر نيز وضعيت پايداري حاکم است.(جدول شماره 5-16).

جدول5-16: وضعيت پايداري مولفه هاي کالبدي در شهرهاي کوچک استان مازندران
نام شهر
يکپارچگي کارکردي

کيفيت مکان

امکانات مکان
پايداري کل
وضعيت پايداري
اميرکلا
0.491
0.423
0.444
0.452
ضعيف
زيراب
0.494
0.431
0.475
0.45
ضعيف
رامسر
0.462
0.634
0.671
0.602
پايدار
فريدونکنار
0.579
0.482
0.457
0.506
متوسط
نکا
0.753
0.623
0.446
0.607
پايدار
نور
0.644
0.384
0.592
0.54
متوسط
رستمکلا
0.33
0.371
0.309
0.34
ناپايدار
ميزان پايداري کل
0.536
0.487
0.494
0.505
متوسط

تحليل پايداري کالبدي در شهرهاي کوچک استان نشان مي دهد، ناحيه غربي استان مازندران از سطح پايداري بيشتري نسبت به شهرهاي ديگر بويژه شهرهاي کوچک واقع در بخش مرکزي استان برخوردارند.
شکل هاي زير رادار پايداري مولفه هاي کالبدي را در سطح شهرهاي کوچک استان نشان مي دهند.

نقشه شماره5-4: وضعيت پايداري کالبدي شهرهاي کوچک استان

تحليل آمارها و اطلاعات موجود نشان مي دهد که شهرهاي کوچک استان از منظر مولفه هاي کيفيت مکان و امکانات مکان در شرايط پايداري ضعيف و از منظر مولفه يکپارچگي کارکردي در شرايط پايداري متوسط قرار دارند. جدول شماره5-17

جدول5-17: وضعيت پايداري مولفه هاي کالبدي در شهرهاي کوچک استان
مولفه ها
ارزش پايداري
وضعيت پايداري
يکپارچگي کارکردي
0.536
متوسط
کيفيت مکان
0.487
ضعيف
امکانات مکان
0.494
ضعيف
ارزش پايداري کل
0.505
متوسط

براي بررسي شرايط پايداري کالبدي-زيرساختي شهرهاي کوچک مورد مطالعه، از مولفه هاي تحرک مکاني و يکپارچگي کارکردي(شاخص هايي مانند دسترسي به وسايل حمل ونقل عمومي، قابليت دسترسي به بازار و مراکز اقتصادي برتر، فاصله زماني دسترسي تا مرکز استان و…)، کيفيت فيزيکي سکونت و قابليت دسترسي به خدمات(شاخص هايي مانند ضريب دسترسي جمعيت به انواع خدمات عمومي، درصد مساکن ساخته شده با مصالح بادوام، درصد خانوار برخوردار از مسکن، ضريب تنوع خدمات و ضريب دسترسي جمعيت به انواع خدمات عمومي و…) و مولفه تجهيزات و امکانات شهري(شاخص هايي مانند تعداد ايستگاههاي آتشنشاني، توالت عمومي، دفاتر خدماتي و…) استفاده شده است. نتايج حاصل از بررسي و تحليل اين شاخص ها در شهرهاي مورد مطالعه نشان مي دهد که از لحاظ شرايط پايداري کالبدي، شاخص قابليت دسترسي به بازار و مراکز اقتصادي، تنها در شهر نکا از امتياز بالايي برخوردار بوده است. بنابراين يکي از ويژگيهاي فضايي شهرهاي کوچک مورد مطالعه، دوري از بازار و مراکز اقتصادي برتر مي باشد. شاخص فاصله زماني دسترسي تا مرکز استان نيز در شهرهاي نکا و رستمکلا بواسطه نزديکي با مرکز استان از شرايط خوبي برخوردار بوده است.
شاخص مرکزيت مکاني در شهرهاي رامسر و نکا در شرايط پايدارتري نسبت به ديگر شهرها قرار داشته است. اين شهرها بواسطه اين نقش، عملکرد خدماتي بيشتري را نسبت به شهرهاي ديگر در حوزه پيراموني شان ارائه مي دهند. شاخص ديگر که تا اندازه اي چهره و وضع کالبدي شهرهاي کوچک استان را نشان مي دهد، مساکن ساخته شده با مصالح بادوام مي باشد. نتايج حاصل از بررسي هاي کالبدي در اين زمينه حاکي از وضعيت مناسب تر مساکن در شهرهاي رامسر، فريدونکنار و نکا نسبت به ديگر شهرهاي استان مي باشد. و استفاده از مصالح بادوام در مساکن شهري در شهرهاي زيراب، رستمکلا و نور در وضعيت مناسبي قرار ندارد. از لحاظ شاخص ضريب دسترسي جمعيت به انواع خدمات عمومي شهرهاي رامسر و نکا و اميرکلا از شرايط بهتري نسبت به شهرهاي ديگر برخوردار بوده اند. شاخص سرانه هاي شهري بويژه تجهيزات و تاسيسات شهري، تنها شهرهاي نکا و رامسر از وضعيت مناسبتري نسبت به شهرهاي ديگر برخوردار بوده اند و ديگر شهرهاي کوچک مورد مطالعه در شرايط ناپايدار قرار داشته اند.
در مجموع تحليل وضعيت پايداري کالبدي حاکي از پايداري ضعيف تر شهرهاي کوچک واقع در بخش جلگه و کوهپايه نسبت به شهرهاي ساحلي مي باشد. مهمترين عوامل در اين زمينه وجود مشکلات و معضلاتي مانند محدوديت فيزيكي و بلعيده شدن زمين هاي مرغوب كشاورزي و باغي، استقرار جمعيت بر روي مسيل ها، كمبود سرانه هاي شهري و تأسيسات و تجهيزات شهري از قبيل آب شرب، شبكة فاضلاب و حمل ونقل، مسائل و مشكلات مربوط به کيفيت فيزيکي ساختمانها، ادامه روند بورس بازي و معاملات زمين، نداشتن سيما و منظر مطلوب شهريِ در خور شأن و منزلت ساكنان شهري در اين شهرها، کمبود شديد خدمات شهري، نبود زيرساخت هاي لازم، ضعف طرح هاي شهري و فقدان مديريت شهري کارآمد که باعث نابساماني کاربري اراضي شهري در اين شهرها شده و فضايي آشفته را براي شهروندان به ارمغان آورده و توسعه پايدار شهري را در اين شهرها به خطر انداخته است، مي باشد. مديريت شهري همچنين، در اکثر شهرهاي کوچک مورد مطالعه در پراکنش و استقرار کاربري ها داراي ديدگاه شهرسازي نبوده و با صدور مجوز براي استقرار کاربري هاي ناسازگار در کنار هم و در ميان محلات مسکوني، امنيت و آسايش شهروندان را در بخش هايي از فضاي شهري سلب نموده است. هر چند به باور عده اي از صاحبنظران تنوع در کاربري ها رفاه اجتماعي و سرزندگي را در فضاي شهري براي شهروندان به ارمغان مي آورد ولي در صورت تنوع و ادغام بي ضابطه، فضاي مصنوع همچون غده سرطاني عمل نموده و باعث سلب رفاه و امنيت شهروندان شده و توسعه پايدار شهر را به خطر مي اندازد. موارد فوق الذکر نشان مي دهد که مديريت شهري و سياست کنترل کاربري اراضي آن در هدايت توسعه شهر و جانمايي کاربري ها ضعيف بوده است. بنابراين به نظر مي رسد ضعف مديريت شهري شهرهاي کوچک مورد مطالعه در نابساماني و عدم همجواري مناسب کاربري ها مؤثرترين عامل بوده است. از اين رو، چنانچه از هم اكنون برنامه ريزي براي مديريت اين شهرها و بويژه چگونگي گسترش آتي اين شهرها صورت نپذيرد، اين شهرها در آينده اي نه چندان دور دچار مسائل و معضلات فراواني مي گردد كه به از بين رفتن رفاه شهروندي و عدم دستيابي به شهري پايدار خواهد انجاميد.
مسئله ديگري كه به گسترش بدون برنامه و ناهمگون اين شهرها منجر شده، اقدامات و تفكيك اراضي شهري به دست افراد به شكل خصوصي و غيركارشناسي است، كه به واسطة آن شهر به صورت پراكنده و بدون برنامة قبلي در جهت هاي گوناگون رشد يافته است. در چنين گسترشي، شهرنشيني مقدم بر شهرسازي است و براي اينكه اين شهرها از روند و گسترشي متعادل برخوردار گردند لازم است شهرسازي بر شهرنشيني مقدم شود. در اين خصوص به نظر مي رسد کنترل و جهت دادن به روند ساخت و سازها براي هدايت منطقي گسترش شهري و مديريت بيشتر از سوي مسئولان شهري جهت توسعه مثبت و همه جانبه شهر ضروري مي باشد. علاوه برموارد ذکر شده، در راستاي تقويت پايداري کالبدي-زيرساختي شهرهاي کوچک استان توجه به مواردي مانند افزايش فضاهاي خدماتي بر اساس نيازهاي شهروندان، افزايش امکانات بهداشتي- درماني- بيمارستاني جهت رفاه حال شهروندان، اختصاص سرانه هاي خدماتي بيشتر به اين شهرها، ايجاد زيرساختهاي تفريحي – ورزشي بيشتر جهت گذراندن اوقات فراغت اهالي شهر حائز اهميت مي باشد.
از منظر خصوصيات کالبدي، يکي از بزرگترين معضلات در شهرهاي کوچک استان مازندران خصوصاً در شهرهاي کوچک ساحلي که به واسطه ويژگي هاي زيباشناختي، از پتانسيل بالاي گردشگري برخوردار است، تبديل زمينهاي مرغوب کشاورزي به کاربري هاي شهري و توريستي و ويلا سازي مي باشد که سبب تغييرات زياد در ساختار فضايي -كالبدي اين شهرها و گسترش آن در زمين هاي كشاورزي اطراف شده است. اين عمل باعث مدفون شدن خاك حاصلخيز زراعي در زير هزاران تن سيمان، آسفالت و آجر شده و ضمن گسترش بي رويه شهرها و پيامدهاي ناشي از آنها، پيامدهاي بسياري ناشي از کمبود توليدات کشاورزي را به بار خواهد آورد. لذا در طرحهاي جامع و هادي اين شهرها، تثبيت کاربري هاي موجود کشاورزي بايستي در اولويت کامل قرار گيرد. سياست هاي توسعه افقي در شهرهاي استان که از دهه هاي قبل آغاز شده به همراه مشکلات ناشي از رفتن در ارتفاع و توسعه عمودي سبب توسعه و گسترش بيش از حد شهرها و ايجاد شهرك ها و مجتمع هاي مسکوني و توريستي شده که علاوه بر خسران هاي وارده به توسعه کالبدي، بر محيط طبيعي و زيست منطقه نيز خسران جدي وارد نموده و برخلاف معيارهاي توسعه پايدار در حرکت است. علاوه برآن کمبود زيرساختهاي ارتباطي و تجهيزاتي، تصرف بيش از 95 درصد اراضي ساحلي توسط بخش دولتي و خصوصي، ساخت و ساز بي رويه در ساحل دريا و محو شدن چشم انداز بصري دريا از عمده ترين مشکلات توسعه شهري در اين شهرها به شمار مي آيند. از طرفي ديگر شهرهاي مورد نظر به دليل دارا بودن جاذبه هاي طبيعي، صنعتي، اقتصادي، توريستي و به عنوان يكي از اصلي ترين قطب هاي جاذب جمعيت در استان طي سال هاي اخير رشد بسياري كرده اند. اين روند متأثر از رشد جمعيت و ورود مهاجران، منجر به ساخت وسازهاي بدون برنامه در اين شهرها شده است. اين امر لزوم برنامه ريزي و هدايت آگاهانه، سازماندهي اساسي و طراحي مناسب شهري را به منظور جلوگيري از به زير

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان درباره استان مازندران، نرخ پس انداز، اشتغال زنان، بخش اقتصاد Next Entries تحقیق رایگان درباره استان مازندران