تحقیق رایگان با موضوع یکپارچه نگر

دانلود پایان نامه ارشد

دارند كه تصميم گيرنده از ميان آنها شقي را برتر تشخيص مي‌دهد، يعني تصميم به آن مي‌گيرد.
هر تصميم، آثار و پيامدهايي دارد. تصميم گيري از لحاظ « معين بودن يا نامعين بودن پيامدها»، به دو دسته تقسيم مي‌گردد: تصميم گيري با «پيامدهاي احتمالي» و تصميم گيري با «پيامد قطعي». (ليتل، 1373، ص74 ) تصميم گيري با پيامد احتمالي به دو دسته تقسيم مي‌گردد، تصميم گيري در وضعيت عقلانيت پارامتریک و تصميم گيري در وضعيت عقلانيت استراتژیک.
عقلانیت پارامتریک، عقلانیتی است که در آن شخص تصمیم گیرنده با شقوق مختلفی روبروست که داراي پیامد های احتمالي معیني هستند. تصميم گيري در وضعيت استراتژيك پيچيده تر از وضعيت پارامتريك است. زيرا در تصميم گيري پارامتريك، همه پيامدهاي احتمالي مقتضاي طبيعت اند و از قانوني تبعيت مي‌كنند كه البته احتمالي است و نه قطعي. اما تصميم گيري در وضعيت استراتژيك، شامل مواردی مي‌شود«که نتايج آنها، بستگی به اختیار عامدانه تصمیم گیران دیگر دارد»به اين معنا كه نتيجه و بهره يك تصميم تابع تصميماتِ از روي اختيار كنشگران ديگر است و تصميم گيرنده بايد با در نظر گرفتن محاسبات عقلاني ديگر كنشگران ِحاضر در ميدان كنش، در پي تصميم گيري با حداكثر سود و حداقل هزينه باشد (اورعی، 1390، ص29 و لیتل، 1373، ص 74-80).
2-11- پيش گيرى6
راهبردى عمدتاً پيشينى و متشكل از مجموعه راهكارهاى مستقيم و غيرمستقيم كه با هدف ايجاد امكانات و موقعيتهاى بازدارنده از وقوع جرم و كجروى طراحى و تدوين مى‌شود) العوجى،ج2: 144؛ ساروخانى: 720).
2-12- یکپارچه نگری به دیدگاههای تبیین کننده کجروی
«تبيينِ» يك پديده به معنای تعلیل آن، عبارت است از شناسايي، تحليل و بيان روابط علّي‌اي كه منجر به شكل‌گيري آن پديده شده است. فرآيندي كه با هدف مشخص ساختن جايگاه آن پديده در يك مجموعه معنادارِ وسيع تر صورت مي‌گيرد؛ و نشان می دهد که پديده‌ها چگونه مي‌توانند با يكديگر ارتباط يابند، و بر يكديگر تأثير بگذارند. معيار تشخيص رابطه و همبستگي علّي بين دو پديده در اين علوم، وجود تقارن و همزماني هاي مستمر، منظم و اطمينان آور بين آن دو است(ساروخاني،1372، ج 2، ص 449). در تبيين كجروي، علت اين پديده را هر وضعيت يا پديده جسمي، رواني يا اجتماعي مي‌دانند كه در ايجاد و شكل گيري يا افزايش و رشد آن ايفاي نقش مي‌كند( كي نيا، ،1370 ج 1، ص 62). همچنین در غالب روابط علّي موجود در پديده‌هاي انساني و اجتماعي، مي‌توان مشاهده كرد كه به دنبال پيدايش علت، سلسله وقايع و پديده‌هايي متفاوت، در قالب مكانيسم‌هايي خاص به وجود مي‌آيد؛ و اين وقايع در نهايت به تحقق معلول مورد نظر منجر مي‌شود؛ سلسله وقايعي كه با نام «مكانيسم علّي» از آن ياد مي‌شود (ليتل، 1373، ص 19ـ51).
حوزه‌هاي متعدد تحقيق در باب پديده‌هاي انساني، مانند زيست‌شناسي، ژنتيك، روانشناسي، روانشناسي اجتماعي، جامعه‌شناسي، اقتصاد، مردم شناسي و دين، هر يك تبیین هایی را در باره كجروي ارائه داده‌اند؛ و هر يك از اين تبيينها به نوبه خود از اعتبار و كارآيي برخوردارند.
انديشمندان این حوزه ها، با تكيه بر ديدگاه نظري و حيطه تخصصي خويش، از چشم اندازهاي متفاوتي به اين موضوع مي‌نگرند؛ و هر يك جنبه‌هاي خاصي از اين پديده را مورد توجه قرار مي‌دهند(رابرتسون، 1374، ص170 و 179). اين امر آنان را به داده‌هاي تجربي متفاوت و در نهايت تحليلهاي نظري متفاوتي رهنمون مي‌گردد. در عين حال آشكار است كه سطوح اعتبار و كارآيي اين تبيينها، تفاوت زيادي با يكديگر دارد؛ و افزون بر اين، هيچ يك، تمامي شكلهاي كجروي را در بر نمي‌گيرد؛ غالب اين تبيينها و نظريه‌ها صرفاً ناظر به برخي از شكلهاي كجروي است(همان، ص 179).
از سوي ديگر، پيش فرضهاي متفاوت انديشمندان مزبور در باب مسائل زيربنايي امور انساني (مثلا در باب مواردي مانند فرد و جايگاه او در جامعه و نظام اجتماعي، ماهيت رفتارهار فردي و مانند آن) تأثيري تعيين كننده بر مفاد نتايج مورد بحث دارد( هلاكويي، 1356، ص214)؛ و در مواردي نیز علاوه بر داده‌هاي تجربي و تحليلهاي نظري، ارزشهاي اخلاقي، ايدئولوژيها و جهت گيريهاي سياسي محققانْ، نقشي تعيين كننده در ايجاد تمايل آنان به ترجيح يك ديدگاه يا نظريه خاص ايفا مي‌كند(سلیمی و داوری، 1391، ص270) .
بنا بر این، مجموعه دانشهاي حاصل آمده درباره علل كجروي، آميزه‌اي متشكل از تبيينهايي مكمل يكديگر را به دست داده است. نكته‌اي كه بخش عمده‌اي از ديدگاههاي متأخر، به آن توجه دارند. با توجه به موارد فوق، نگارنده سعی دارد با نگاه جامع به همه تبیین های ارائه شده در باره کجروی با بیان محورهای عمده در این تبیین ها به یک جمع بندی مناسب در این باره دست یابد.
تبیین های موجود در بارۀ کجروی، این پدیده را با در نظر گرفتن کجروی در سه سطحِ خرد، کلان و میانه، بررسی کرده اند. تبیین های کلان به اثرگذاری ساختار کلان جامعه بر کجروی توجه دارند؛ تبیین های خرد، تأثیر ویژگیهای فردی کجرو بر کجروی را بررسی کرده اند و گروه سوم در تبیین کجروی، وضعیتی را مد نظر قرار داده اند که کجروی در آن اتفاق می افتد. همچنین برخی تبیین ها با تلفیق عوامل مختلف زیستی، روانی و ساختی و یا تلفیق سطح خرد و کلان، تبیین های تلفیقی را مطرح کرده اند که به نوعی نگاه جامع تر به کجروی و راههای مقابله با آن دارند.
2-12-1- تبیین کجروی در سطح خرد
پرسش اصلی نظریه پردازانی که در سطح خرد به تبیین کجروی پرداخته اند، عبارت است از:
1. چه عوامل و دلایلی اشخاص را كجرو مى‌سازد؟
این دسته، در پاسخ به پرسشِ فوق، با تمرکز بر خصوصیات زیستی یا روانی کجرو، موارد زیر را مطرح کرده اند:
«معلول»(کجروی)، كنش آگاهانه و اختيارى شخص و «علت» چيزى است كه به او انگيزۀ عمل مى‌دهد. بدین ترتیب، كجروى را گزينشى شخصی محسوب کرده اند و تأكيد مى‌كنند كه «اشخاص مجرم مى‌شوند، چون چنين انتخاب كرده اند»؛ انتخابى كه امكان آن براى همه اشخاص، به يكسان وجود دارد. اين نگرش، در عین حال كه جاى تأثيرپذيرى رفتار از علل پيرامونى را باز مى‌گذارد، ماهيت كجروى را نهايتاً، نوعى تصميم گيرى شخصی و گزينش عقلانى مى‌داند كه محصول سنجشِ پيامدهاى مثبت و منفى رفتار است و از همين رهگذر، كجرو را مسئول شيوه اى به حساب مى‌آورد كه برگزيده است و همچنين، مسئول پيامدهايى كه ممكن است از كنش او حاصل آيد ( وايت و هينز،1383، ص 82).
به بیان خلاصه می توان گفت: «کجرو به خاطر پاداش های قابل اعتناء، کجروی را انتخاب کرده است»؛ و این بدان جهت است که ساختار جامعه، حاوی پاداش های قابل اعتناء به کجروی است.

2-12-2- تبیین کجروی در سطح کلان
پرسشِ نظریه پردازانی که در سطح کلان به تبیین کجروی پرداخته اند، عبارت است از:
1. چه چيزى در محيطهاى اجتماعى وجود دارد كه مردم را كجرو مى‌سازد؟ (و به بيان ديگر)
2. چرا در ميان برخى گروه ها، يا در بعضى نواحى جامعه، ميزان وقوع رفتار كجروانه، بيش از ديگر گروه ها يا نواحى است؟
این تبيينها، در پاسخ به پرسش فوق، بر نقش مهم و اساسى محيط اجتماعى تأكيد دارند و پيدايش كجروى را عمدتاً به متغيرهاى زير نسبت مى‌دهند:
ـ ساخت اجتماعى و همه جانبه اى كه اشخاص جامعه را احاطه كرده؛
ـ شرايط و موقعيتهاى اجتماعى كه شخص در آنها قرار مى‌گيرد؛
ـ گروه هايى كه شخص به آنها تعلق دارد.
به بیان ديگر، تبيين های کلان، کجروی را محصول نيروهايى اجتماعى يا فرهنگى مى‌شمرند كه خارج از هر شخصِ خاص و پيش از انجام هر كنش كجروانه اى وجود دارند. نيروهايى كه از طبقه اجتماعى و ساختارهاى سياسى، محيطى و امثال آن نشأت مى‌گيرند و بر شمارِ وسيعى از اشخاص و گستره قابل توجهى از واحدهاى اجتماعى تأثير مى‌گذارند. سخن عمدۀ اين تبيينها آن است كه نهادها و مناسبات كلى اجتماعى را بايد به عنوان يك كل نگريست؛ و بر همين اساس، كجروى را بايد در درون و در ربط و نسبت با آنها مطالعه كرد. لذا آن را با ارجاع به ارتباط ميان طبقات اجتماعى، نوع جنس، گروه هاى متفاوت قومى و نژادى، شاغلان و بيكاران و ديگر دسته بندى هاى گوناگون اجتماعى، تبيين مى‌كنند( وايت و هينز، 1383، ص 59).
اين نوع تبيينهاى كجروى را مى‌توان به سه دستة ساختى، خرده فرهنگى و تضاد تقسيم كرد.
2-12-2-1- تبیین های ساختی
تبيينهاى ساختى شكل گيرى كجروى را معلول انواعى از «ترتيبات اجتماعى غيركاركردى» در درون ساختارهاى جامعه مى‌دانند كه فرصتهايى كاملا متفاوت را براى به كار گرفته شدن استعدادهاى اشخاص در راه هاى مشروع اجتماعى، پديد مى‌آورد و در بسيارى موارد نيز شماری را از فرصتهايى درخور توجه، محروم مى‌كند. آنها مدعى اند اين وضع، تفاوتهايى را در عمل، ميان اهدافِ اشخاص و فرصتها و ابزارهايى كه براى نيل به اين اهداف در اختيار دارند، موجب مى‌شود. اين تفاوتها، كششها و فشارهايى را بر قشرهاى محروم از فرصت وارد مى‌آورد و سبب احساس ناکامی آنان شده و آنان را به ارتكاب جرم رهنمون مى‌شود. بر اين اساس، ساختارگرايان همت خود را مصروف يافتن گونه هاى متفاوت اين ترتيبات غيركاركردى (مانند تحصيلات ناكافى، ناملايمات اقتصادى يا بى سازمانى اجتماعى) مى‌سازند.
به بیان دیگر، تبيينهاى ساختىِ كجروى، متكى بر موانعى است كه برخى افراد، در طرق قانونىِ كسب موفقيت، با آن مواجه مى‌شوند؛ اين موانع مى‌تواند شامل تفاوتهاى فرهنگى و زبانى، مشكلات مالى و محدوديت دسترسى به منابع حياتى در مسير رشد و ترقى اجتماعى باشد.
مفهوم اساسى در اين نوع تبيينهاى كجروى آن است كه ساختار كلى جامعه سبب مى‌شود كه گروه هاى خاصى از اشخاص، خود را با نابرابرى هايى بنيادين در انواعى خاص از فرصتهاى دستيابى به اهداف مواجه بيابند. اين در حالى است كه جامعه، خود آن اهداف را ارزشمند شمرده و ترويج كننده آنها بوده و هست. به طور خلاصه محور اصلی این تبیین را می توان به شکل زیر بیان کرد:

(معنای این حالت، درگیری و شورش علیه ساختار است).
2-12-2-2- تبيينهاى خرده فرهنگى
تبیین های خرده فرهنگی شكل گيرى كجروى را در مواردى تصوير مى‌كنند كه گروه ها و خرده فرهنگهاى متفاوت، حامى و پشتيبان ارزشهاى فرهنگى متضاد با قواعد مرسوم و حاكم بر جامعه اند. در اين ديدگاه، كجروى محصول اين نوع تعارض ميان هنجارها است؛ يعنى نوعى سرپيچى از هنجار(هاى مورد وفاق اكثريت) كه با حمايت يك خرده فرهنگ، صورت مى‌گيرد. محتواى این تبيينهاها آن است كه برخى گروه ها، مانند دار و دسته هاى نوجوانان بزهكار، به هنجارهايى پايبندند كه در تعارض با ارزشهاى ديگران در جامعه است؛ و مشوقى براى رفتارهاى كجروانه به حساب مى‌آيد. در تبيينهاى خرده فرهنگى، اين پيش فرض حاكم است كه در جامعه، قطعه هاى فرهنگى مجزا و مستقلى وجود دارد و هنجارهاى هر قطعه، برخاسته از ارزشهاى خاص و مورد وفاق در درون آن است. پس كانون توجه در اين تبيينها، وجود نظامهاى ارزشى و هنجارى متفاوت و ناهمخوانى ميان آنها است. به
طور خلاصه محور اصلی این تبیین را می توان به شکل زیر بیان کرد:

2-12-2-3- تبيينهاى تضاد
تبیینهای تضاد فرض را بر آن قرار مى‌دهند كه جامعه، نظامى متشكل از اجزاى مرتبط و به هم پيوسته نيست و نظم موجود، سياسى است، نه هنجارى و مبتنى بر ارزشهاى مورد وفاق اعضاى جامعه. بدين ترتيب اين تبيينها، ساختارهاى اجتماعى و سازمان جامعه را مانع تحقق رفتارهاى بهنجار معرفى مى‌كند و استدلال مى‌آورد كه هنجارهاى حاكم، در تضاد با منافع و علائق قشر تحت سلطه و ارزشها و هنجارهاى آنها است. پس در اين تبيينها، قانون شكنى، نماد نوعى مبارزه براى تحقق ارزشها و هنجارها است و جرم و كجروى در همين راستا تفسير و تحليل مى‌شود (ورسلى، 1378، ص 103، 108ـ109، 121ـ123 و 134). این تبیین ها با توجه دادن به دو عنصر «تحميل» (از سوى قشر مسلط) و «مبارزه» (از سوى قشر تحت سلطه)، پيش از هر چيز، منكر

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع کنترل اجتماعی، رفتار انسان، آداب و رسوم Next Entries تحقیق رایگان با موضوع تحلیل داده، تفسیر قرآن، کنترل اجتماعی، به کارگیری دانش