تحقیق رایگان با موضوع کرامت انسانی، کرامت انسان

دانلود پایان نامه ارشد

از مرزها، اهداف جهاد، تاکتیک‌ها، روش‌ها و مقرّرات جهاد، امدادهای الهی و وعده‌ی نصرت، تهدید کفّار و مشرکین، نقش جنگ روانی منافقین در جهاد، منزلت شهید، اطاعت از فرماندهی و ولیّ امر، عقوبت فرار از جهاد، ترغیب به جهاد و توبیخ قاعدین، معرّفی دشمن و بالاخره آیات مربوط به صلح، مهادنه و امان.

1-1- اهمیّت
جهاد رکنی از ارکان دین و بخش مهمّی از زندگی هر مسلمانی است. جهاد به آدمی حیات می‏بخشد و از آرمان‏های الهی و کرامت انسانی او پاسداری می‏کند. تجارتی است که آدمی را از عذاب می‏رهاند و بهشت را بهای جان و مال مؤمنان قرار داده است. در قرآن مجید از جهاد و عظمت مجاهدان راه خدا بسیار سخن به میان آمده، امّا شاید در هیچ جا به این عظمت ترسیم نشده است که حتّی نفس زدن اسبهای آنها، و جرقّه‏های سمّ ستوران و گرد و غبار ناشی از حرکت سریع آنان، آن قدر با عظمت شناخته شده که به آنها سوگند یاد شده است.
«وَ الْعادِیاتِ ضَبْحاً»92
قرآن کریم مؤمنان را به پیکار و جهاد در راه خداوند تشویق و فضیلت و پاداش بزرگی را برای آنان ذکر کرده است و مجاهدان در راه خداوند را بر نشستگان برتری داده است. آنجا که می‌فرماید:
«لاَّ یسْتَوِی الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ غَیرُ أُوْلِی الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِینَ دَرَجَةً وَکلاًّ وَعَدَ اللّهُ الْحُسْنَى وَفَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ عَلَى الْقَاعِدِینَ أَجْرًا عَظِیمًا؛93 مؤمنان که بی‌هیچ رنج و آسیبی از جنگ سر بر می‌تابند، با کسانی که به مال و جان خویش در راه خدا جهاد می‌کنند، برابر نیستند. خداوند کسانی را که به مال و جان خویش جهاد می‌کنند، بر آنان که از جنگ سر می‌پیچند برتری داده است و خدا همه را وعده‌های نیکو داده است و جهادکنندگان را بر آنها که از جهاد سرمی‌تابند، به مزدی بزرگ برتری داده است.»
کلمه‌ی درجه نکره می‌باشد و برای بیان عظمت و اهمیّت است، گویا آنقدر درجه‌ی آنها بالا است که کاملاً شناخته نمی‌شود و این همانند آن است که به هنگام بیان ارزش فوق العاده چیزی گفته می‌شود هیچ کس قیمت آن را نمی‌داند.94
البتّه که این آیه براى بیان برترى جهاد بر خانه‌نشینى است و اینکه جهاد آنگاه داراى چنین برترى است که اولًا در راه خدا باشد، نه در راه هواى نفس، و ثانیاً با محبوب‌ترین و گرامى‌ترین چیزها نزد آدمى یعنى مال و از آن عزیزتر جان انجام شود.95
همچنین، قرآن شریف کسانی را که از شرکت در این امر مقدّس خودداری می‌ورزند و در راه جنگ و جهاد دچار ترس و بیم می‌شوند و از خود سستی و ضعف نشان می‌دهند، مورد نکوهش قرار می‌دهد و می‌فرماید:
«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ مَا لَکمْ إِذَا قِیلَ لَکمُ انفِرُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الأَرْضِ أَرَضِیتُم بِالْحَیاةِ الدُّنْیا مِنَ الآخِرَةِ فَمَا مَتَاعُ الْحَیاةِ الدُّنْیا فِی الآخِرَةِ إِلاَّ قَلِیلٌ؛ إِلاَّ تَنفِرُواْ یعَذِّبْکمْ عَذَابًا أَلِیمًا وَیسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَیرَکمْ وَلاَ تَضُرُّوهُ شَیئًا وَاللّهُ عَلَى کلِّ شَیءٍ قَدِیرٌ؛96 ای کسانی که ایمان آورده‌اید! چیست که چون به شما گویند که برای جنگ در راه خدا بسیج شوید، گویی به زمین می‌چسبید؟ آیا به جای زندگی اخروی به زندگی دنیا راضی شده‌اید؟ متاع این دنیا در برابر متاع آخرت جز اندکی هیچ نیست. اگر به جنگ بسیج نشوید، خدا شما را به شکنجه‌ای دردناک عذاب می‌کند و قوم دیگر را به جای شما برمی‌گزیند و به خدا نیز زیانی نمی‌رسانید که خدا بر هر کاری تواناست.»
قرآن مجید جهاد را سرلوحه‏ی اعمال مسلمانان معرفی می‌کند و در سوره‏ی صف، پس از ایمان به خداوند و پیامبر اکرم «(» به ذکر مجاهده در راه خدا می‌پردازد، زیرا جهاد فی سبیل الله موجب نجات از گرفتاری و بدبختی مسلمانان و مایه‏ی سربلندی و آزادگی آنان است. قرآن کریم می‌فرماید:
«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّکمْ عَلى تِجارَةٍ تُنْجِیکمْ مِنْ عَذابٍ أَلِیمٍ. تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِکمْ وَأَنفُسِکمْ ذَلِکمْ خَیرٌ لَّکمْ إِن کنتُمْ تَعْلَمُونَ. یغْفِرْ لَکمْ ذُنُوبَکمْ وَ یدْخِلْکمْ جَنّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ وَ مَساکنَ طَیبَةً فِی جَنّاتِ عَدْنٍ ذلِک الْفَوْزُ الْعَظِیمُ؛97 اى کسانى که ایمان آورده‌اید، آیا شما را بر تجارتى راه نمایم که شما را از عذاب دردناک مى‌رهاند؟ به خداوند و رسول او ایمان بیاورید و در راه خدا با اموال و جان‏های خود کوشش کنید. این برای شما بهتر است، اگر بدانید. (اگر چنین کنید) گناهانتان را مى‌بخشد و شما را در باغهایى از بهشت داخل مى‌کند که از زیر (درختان) آن جویبارها روان است و در مسکن‌هاى پاکیزه در بهشت جاویدان جاى مى‌دهد؛ و این پیروزى بزرگ است.»
ایضاً در قرآن به آنان که در راه خدا می‌جنگند، می‌کشند و کشته می‌شوند و در یک کلام مجاهدان راه حق بشارت داده می‌شود که بهای این همّتشان بهشت جاویدان معیّن شده است و پیروزی حقیقی گذشتن از مال و جان در راه خداوند است؛ حال خواه بکشی و خواه کشته شوی.
«إِنَّ اللّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ یقاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ فَیقْتُلُونَ وَ یقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیهِ حَقًّا فِی التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِیلِ وَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیعِکمُ الَّذِی بایعْتُمْ بِهِ وَ ذلِک هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ؛98 خداوند از مؤمنان، جان و مالشان را به (بهاى) این که بهشت براى آنان باشد، خریده است؛ (به این گونه که) در راه خدا مى‌جنگند، مى‌کشند و کشته مى‌شوند. این وعده‌ی حقّى است بر او، که در تورات و انجیل و قرآن ذکر کرده است و چه کسى از خدا به عهد خویش وفادارتر است؟ پس بشارت باد بر شما، به این معامله‌اى که با او کرده‌اید؛ و این همان پیروزى بزرگ است.»
در این معامله خریدار، خدا، فروشنده، مؤمنان، کالا، جان‌ها و اموال و ثمن، بهشت و سند معامله، سه کتاب آسمانی تورات، انجیل و قرآن کریم می‌باشد.

1-2- فضیلت
در قرآن کریم آیات متعددی وجود دارد که فضیلت و برتری جهاد را نسبت به اعمال دیگر بیان می‌کند. در سوره‌ی توبه می‌فرماید:
«أَجَعَلْتُمْ سِقَایةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ کمَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْیوْمِ الآخِرِ وَجَاهَدَ فِی سَبِیلِ اللّهِ لاَ یسْتَوُونَ عِندَ اللّهِ وَاللّهُ لاَ یهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ. الَّذِینَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَأُوْلَئِک هُمُ الْفَائِزُونَ؛99 آیا آب دادن به حاجیان و عمارت مسجدالحرام را با کسی که به خدا و روز قیامت ایمان آورده و در راه خدا جهاد کرده است، برابر می‌دانید؟ نه، نزد خدا برابر نیستند و خدا ستمکاران را هدایت نمی‌کند. آنان که ایمان آوردند و مهاجرت کردند و در راه خدا به مال و جان خویش جهاد کردند، نزد خدا درجه‌ای عظیم‌تر دارد و کام یافته‌گان‌اند.»
در فضیلت جهاد همین بس که قرآن کریم آن را معامله و تجارت با خداوند و موجب دوستی حق تعالی معرفی می‌کند. قرآن شریف می‌فرماید:
«إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ یقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ فَیقْتُلُونَ وَیقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَیهِ حَقًّا فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنجِیلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُواْ بِبَیعِکمُ الَّذِی بَایعْتُم بِهِ وَذَلِک هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ100؛ خداوند از مؤمنان جانها و مالهایشان را خریده‌ است تا بهشت از آنان باشد. در راه خدا جنگ می‌کنند، چه بکشند یا کشته شوند، وعده‌ای که خدا در تورات و انجیل و قرآن داده است به حق برعهده‌ی اوست و چه کسی بهتر از خدا به عهد خود وفا خواهد کرد؟ بدین خرید و فروش که کرده‌اید، شاد باشید که کامیابی بزرگی است.»
علّامه طباطبایی «(» در تفسیر این آیه‌ی شریفه می‌فرماید:
«کلمه‌ی اشتراء به معنای قبول آن جنسی است که در خرید و فروش در برابر پرداخت قیمت به انسان منتقل می‌شود. خدای سبحان در این آیه به کسانی که در راه خدا با جان و مال خود جهاد می‌کنند، وعده‌ی قطعی بهشت می‌دهد و می‌فرماید که این وعده را در تورات و انجیل هم داده است، همان‌طور که در قرآن می‌دهد. خداوند این وعده را درقالب تمثیل ریخته و آن را به خرید و فروش تشبیه کرده است؛ یعنی خود را خریدار، مؤمنان را فروشنده، جان و مال ایشان را کالای مورد معامله، بهشت را قیمت و بهای آن و تورات، انجیل و قرآن را سند آن خوانده است و چه تمثیل لطیفی به کار برده است. در آخر مؤمنان را به این معامله بشارت داده و به رستگاری عظیمی تهنیت داده است.»101
قرآن کریم جهاد را موجب دوستی خداوند بیان می‌کند و می‌فرماید:
«إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا کأَنَّهُم بُنیانٌ مَّرْصُوصٌ؛102 خداوند دوست دارد کسانی را که در راه او در صفی به هم‌پیوسته همچون شالوده‌های سربی می‌جنگند.»
بر اساس این آیه‌ی شریفه، کسانی که در راه خداوند و برقراری دین الهی محکم و استوار به جهاد با مشرکان و کافران بپردازند، مورد محبّت و دوستی حق تعالی قرار می‌گیرند و این منتهای سعادت انسان است.
همچنین جهادگران در راه خدا، محبوبان خدا معرفی شده و مورد تأیید واقع گشته‌اند.
«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا کونُوا أَنْصارَ اللّهِ کما قالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیمَ لِلْحَوارِیینَ مَنْ أَنْصارِی إِلَى اللّهِ قالَ الْحَوارِیونَ نَحْنُ أَنْصارُ اللّهِ فَآمَنَتْ طائِفَةٌ مِنْ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ کفَرَتْ طائِفَةٌ فَأَیدْنَا الَّذِینَ آمَنُوا عَلى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظاهِرِینَ.؛103 اى کسانى که ایمان آورده‌اید! یاوران خدا باشید همان گونه که عیسى بن مریم به حواریون گفت: چه کسانى در راه خدا یاوران من هستند؟ حواریون گفتند ما یاوران خداییم در این هنگام گروهى از بنى اسرائیل ایمان آوردند و گروهى کافر شدند؛ ما کسانى را که ایمان آورده بودند در برابر دشمنانشان تأیید کردیم و سرانجام بر آنان پیروز شدند!»

گفتار دوم: جهاد در روایات
2-1- اهمیّت
روایات فراوانی از پیامبر اکرم «(» و امامان معصوم «(» درباره‏ی اهمیّت جهاد نقل شده است و در این‌جا به ذکر چند روایت می‌پردازیم. پیامبر اکرم «(» می‌فرمایند:
«احب الاعمال الی الله الصلوه لوقتها ثم بر الوالدین ثم الجهاد فی سبیل الله104؛ بهترین کارها نزد خداوند نماز به موقع، سپس نیکی به پدر و مادر و آنگاه جهاد در راه خداست.»
پیامبر اکرم «(» در حدیث دیگری می‌فرمایند:
«ذروة سنام الإسلام الجهاد فی سبیل اللَّه لا یناله إلّا أفضلهم‏؛105 اوج مسلمانی، جهاد در راه خداوند است که جز مسلمانان برجسته بدان نرسند.»
حضرت علی «(» در اهمیّت جهاد می‌فرمایند:
«ان الجهاد باب من ابواب الجنه فتحه الله لخاصه اولیائه و هو لباس التقوی و درع الله الحصینه و جنته الوثیقه…؛106 به راستی، جهاد دری از درهای بهشت است که خداوند آن را برای دوستان برگزیده‌اش گشوده است، جهاد لباس تقوا، زره محکم و پر مطمئن الهی است.»
و همچنین آن حضرت در روایتی دیگر جهاد را اصلاح‏گر دین و دنیا نامیده و در اهمیّت آن چنین می‌فرماید:
«إِنَّ اللَّهَ فَرَضَ الْجِهَادَ وَ عَظَّمَهُ وَ جَعَلَهُ نَصْرَهُ وَ نَاصِرَهُ- وَ اللَّهِ مَا صَلَحَتْ دُنْیا وَ لَا دِینٌ إِلَّا بِهِ؛107 به درستی، خداوند، جهاد را واجب کرد و آن را بزرگ شمرد. آن را یاری نامید و یاری دهنده‌ی خویش قرار داد. قسم به خدا که دین و دنیا، اصلاح نمی‌شود مگر به جهاد.»
امام جعفر صادق «(» فرمودند:
«اَصْلُ الْإِسْلَامِ الصَّلَاةُ وَ فَرْعُهُ الزَّکاةُ وَ ذِرْوَةُ سَنَامِهِ

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره نفت و گاز Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره نفت و گاز، نرخ بهره