تحقیق رایگان با موضوع نواحی روستایی، کشورهای در حال توسعه، حوزه نفوذ، روابط شهر و روستا

دانلود پایان نامه ارشد

ا بزرگترین سکونتگاه شهری همان حوزه ؛
-ایجاد فرصتهای شغلی و تنوع در مشاغل در شهرهای کوچک از طریق فعالیتهای صنعتی ، توریستی و خدماتی
-احداث شهرهای کوچک جدید و مراکز روستایی جدید ( اوجاما) ؛
-افزایش استانداردهای زندگی و رفاه برای ساکنان شهری کوچک ؛
-واگذاری مسئولیت ها و تفویض اختیارات به حکومت های محلی از حیث استقلال در تصمیم گیری ؛
– ایجاد و بهبود سیستم تامین اعتبار و بودجه ملی و برقراری سیستم مالیات محلی ؛
-بهبود و اصلاح سیستم مدیریت شهری و تقویت سیستم اداری و مسولان محلی و جذب پرسنل کارا در شهرهای کوچک ؛
-تقویت پیوند مابین شهرهای کوچک در روستاهای اطراف با ایجاد مراکز بازاری ؛
-نوسازی و توسعه کشاورزی در روستاهای اطراف شهرهای کوچک ؛
اجرای سیاست ها و برنامه های فوق الذکر در جهت تقویت و توسعه شهرهای کوچک در این کشورها برخی از نتایج زیر را در بر داشته :
-کند شدن جریان مهاجرت به شهرهای بزرگ ، کاهش رشد جمعیت پایتخت و کاهش معضلات مهاجرت ؛
-توزیع مناسب و متعادلتر جمعیت در سطح کشور و ایجاد تعادل در رشد جمعیت شهری و روستایی؛
-توزیع متعادلتر امکانات و فعالیتهای اقتصادی در سطح کشور ؛
-بهبود نظام سلسله مراتب سکونتگاههای شهری و ایجاد تعادل و توازن در اندازه شهری و اهمیت یافت شهرهای کوچک در نظام سلسله مراتب سکونتگاهها ؛
-افزایش تعداد شهرهای کوچک و شهرهای جدید و رشد جمعیت آنها
-کاهش نابرابریهای منطقه ای – قومی و توسعه منطقه ای ، شهری و روستایی و تقویت پیوندهای روستایی- شهری ؛
-صنعتی شدن روستاها ؛
-بروز برخی ویژگیهای شهری و تغییرات و تحولات کالبدی و فیزیکی در شهرهای کوچک ؛
-افزایش کارکرد های خدماتی شهرها و ایجاد فرصتهای شغلی و افزایش فعالیتهای تجاری و بازرگانی
-افزایش مشارکت مردم و تقویت موسسات محلی ؛
-بهبود استانداردهای زندگی و رفاه در نواحی روستایی و شهرهای کوچک ؛
-شهری شدن نواحی روستایی ؛
شهرهای کوچک با توجه به پیوندشان با نواحی روستایی ، زمینه لازم را برای توسعه صنایع کشاورزی و بومی کوچک فراهم می آورند . و با ایفای نقش بعنوان مکان صنایع کشاورزی می توانند بخش از نیروی کار مازاد در نواحی روستایی را جذب کنند و فرهنگ شهری را به حومه انتقال دهند و به فرآیند نوسازی سبک زندگی سرعت بخشند. p.b desani : 1982 : 193 -234))
یکی از حساسیتها در مورد سیاست سکونتگاهی این است که بزرگترین شهرها خیلی به سرعت در حال رشد هستند و از این رو علاقه برای مهیا کردن فرصتهای مداخله از طریق تشویق و ترغیب توسعه شهرهای کوچکتر و شهرها که به عنوان منزلگاهی برای مهاجران روستا به شهرها ابراز شده است . از شهرهای کوچک این انتظار می رود که بار و ظرفیت جذب مهاجران به داخل بزرگترین شهرها را کاهش دهند و هزینه های گزاف شهرنشینی در شهرهای بزرگ را کم کنند و سکونتگاههای کوچکتر را بیشتر قادر سازند تا کارکردهای توسعه ای شان برای نمونه از طریق جریان ارسال پول از سوی مهاجران به نواحی مبداشان ( زادگاهشان ) ارائه نمایند . (ude james : 21 – 40 )
در واقع شهرهای کوچک می باید به گونه ای تجهیز شوند تا عوامل موثر بر مهاجرت را خنثی نمایند . در بین عوامل تاثیر گذار در امر مهاجرت ، دو عامل مهم نقش تعیین کننده ای در تصمیم روستاییان برای مهاجرت به خارج از شهرهای کوچک و نواحی روستایی و مهاجرت به شهرهای بزرگ دارند که عبارتند از :
1 . امکان به دست آوردن یک منبع شغلی ( به دلیل بالا بودن نرخ بیکاری در نواحی روستایی نسبت به نواحی شهری )
2 . سطح درآمد در نواحی روستایی و شهرهای کوچک کمتر از شهرهای بزرگ است و مهاجران چنین می پندارند که سطح درآمد در شهرهای بزرگ بیشتر از نواحی روستایی و شهرهای کوچک است .
بنابراین چنانچه شهرهای کوچک به عنوان مکانهای جذب جمعیت مهاجر در نظر گرفته می شوند ، می باید فرصتهای شغلی در آنها به قدر کافی از طریق مختلف ایجاد گردد . در این صورت یک مرکز شهری کوچک مناسب برنامه ریزی شده می تواند بعنوان مکان مناسب برای جذب مهاجران باشد . این نقش به خاطر دو دلیل ضروری است . نخست اینکه ، شهر کوچک خواسته های مردمی که تمایل به زندگی کردن در شهرهای بزرگ را علی رغم درک مزیت هایش ندارند برآورده می کند و دوم اینکه این شهرها می توانند به عنوان مکانی برای مهاجرت پله ای محسوب گردد و این شهر با توجه به پله ای کردن مهاجرت روستاییان می توانند نقش حیاتی در جلوگیری و منحرف کردن مهاجرت های قطبی شده به نخست شهرها را بازی کنند .
نقش شهرهای کوچک در روابط شهر و روستا
مراکز شهری مخصوصاً شهرهای کوچک و متوسط نقش مهمی در توسعه روستا ایفا می کنند . این مراکز محل های مهمی برای روستائیان جهت تهیه نیازهای کشاورزی و داخلی شان می باشند.
بعلاوه به عنوان بازار نیز برای کالاهای تولیدی مناطق روستایی عمل کنند . خدمات بهداشتی و آموزشی بهتری که در سطح روستا قابل ارائه نیست می تواند به سادگی در این شهرها در دسترس روستائیان قرار گیرد . توسعه روستایی تنها با توسعه کشاورزی و توسعه مناطق روستایی قابل قابل دستیابی نیست . جمعیت مناطق روستایی در حال افزایش است . اما زمین کشاورزی محدود است بنابراین فعالیتهای اقتصادی غیر کشاورزی بیشتری می بایست توسعه یابد تا مشکل بیکاری در این مناطق را حل کند . شهرهای کوچک می توانند مراکزی برای توسعه ی فعالیت اقتصادی غیر کشاورزی مثل فرآوری محصولات کشاورزی ، خدمات صنعتی مربوط به بخش کشاورزی یا دیگر فعالیتهای صنعتی کوچک مقیاس باشند . ( دی دیاس ، 1368 : 58 )
در این نگرش ، اهداف اصلی بدین شرح مورد تاکید قرار میگیرد :
توسعه کشاورزی در حوزه نفوذ شهرهای کوچک ؛
افزایش فرصتهای اشتغال در شهرهای کوچک ؛
جهت گیری بازار شهرهای کوچک در توسعه اقتصادی – اجتماعی ناحیه ؛
در اولویت قرار دادن سرمایه گذاری های دولتی در نظام بازار ؛
تعیین ملاکهای در انتخاب شهرهای کوچک معین در یک ناحیه برای طرحهای توسعه با توجه به روابط شهر و روستا ؛
تعیین حوزه نفوذ بازار شهرهای کوچک بر پایه صرفه جوییهای مقیاس در بازار با توجه به مفهوم آستانه در نظریه مکان مرکزی ؛
تغییر اقتصاد روستائیان حوزه نفوذ شهر کوچک از کشت معیشتی و مصرف خانوادگی به کشت و تولید برای فروش در بازار ؛
8. جهت گیری مستقیم ساختارهای زیر بنایی در فعالیتهای تولیدی ، مانند تامین نیرو ، آب و امکانات حمل و نقل و ساختارهای اجتماعی مثل ایجاد درمانگاه و مدرسه با توجه به نبودن ساختارهای زیر بنایی در فعالیتهای تولیدی ، مانند تامین نیرو ، آب و امکانات حمل و نقل و ساختارهای اجتماعی مثل ایجاد درمانگاه و مدرسه با توجه به نبودن ساختارهای زیربنایی و از این طریق ایجاد مانع اصلی در امر توسعه بازار .
در صورت تحقق یافتن هدفهای مذکور ، اهداف برنامه ریزیهای ناحیه ای که هدف هر نوع برنامه ریزی در کشورهای در حال توسعه است نیز از نظر توسعه اجتماعی – اقتصادی شتاب بیشتری به خود میگیرد . در کشورهای در حال توسعه ، پراکندگی سیستمهای شهری بصورت بسیار نامتعادل شکل گرفته است و در این کشورها شهرهای کوچک با توجه به تواناییهای لازم در بازار وجود ندارد و بازار شهرهای کوچک به طور طبیعی توسعه نمی یابد ؛ پس سرمایه گذاریهای زیر بنایی در این قبیل بازارها بیش از پیش ، در امر توسعه ضرورت دارد.
در کشورهای در حال توسعه ، فشار افزایش جمعیت و به دنبال آن فشار بر زمینهای کشاورزی موجود ، نمیتواند برای همیشه تداوم یابد ؛ بنابراین تامین فرصتهای اشتغال در بخشهای غیر کشاورزی شهرهای کوچک ، اعتبار و اهمیت زیادی دارد و طرح شهرهای کوچک باید در جهت توسعه توان بازار و کاهش کمبودهای آن تهیه گردد. در کشورهای در حال توسعه ، در مرحله اول طرح ، ضرورت تامین عوامل زیر بنایی به وسیله دولتها در نظر گرفته می شود تا کارایی اقتصادی در شهر و حوزه نفوذ بازار آن افزایش یابد . در این جهت گیری ، طرح شهرهای کوچک در روابط شهر و روستا باید بر توسعه بازار اعتباری ، دسترسی به آموزشهای شغلی و مهارتهای مربوط به بازاریابی محلی تاکید کند .
توفیق طرح شهرهای کوچک در روابط شهر و روستا ، بیشتر به انتخاب دقیق و مطلوب موقع شهرهای کوچک و اجرای موثر طرحها وابسته است . موقع یک شهر کوچک باید برای اجرای برنامه های توسعه ، بر اساس ظرفیتهای مطلوب اقتصادی حوزه نفوذ آن ، ظرفیتهای موجود آن در فعالیتهای اقتصادی ، سطوح فعلی تامین عوامل زیر بنایی و در نهایت کاربرد مجموعه طرح در افزایش فعالیتهای بازار شهرهای کوچک ارزیابی شود . منطق این انتخاب در روابط شهر و روستا ، رشد اقتصاد بازار کشاورزی است ؛ زیرا بخش کشاورزی در بیشتر موارد ، بخش کلیدی در توسعه اقتصادی کشورهای در حال توسعه است و روستاییان باید بتوانند به سهولت به بازارهای کشاورزی دسترسی پیدا کنند و تولیدات خود را با هزینه کمتر به بازار فروش برسانند .
زمانی که درآمد روستاییان از فروش تولیدات افزایش یابد ، تقاضا برای سفارش کالاها و خدمات ، بیشتر می شود ؛ در نتیجه بازارهای شهرهای کوچک باید برای تامین این کالاها و خدمات توسعه یابد و برای توسعه یافتن بازارها نیز بوجود آمدن فرصتهای جدید اشتغال در بازار شهرهای کوچک ضروری است . در کشورهای در حال توسعه ، هرچند نیروی عظیم کار به بخش کشاورزی جذب می شوند ، بر اثر افزایش جمعیت ، این بخش نمی تواند برای جمعیت اضافی ، فرصتهای شغلی فراهم سازد و در نتیجه آن ، نیروی انسانی اضافی و بیکار روستاها به شهرها به ویژه شهرهای بزرگ کشورهای در حال توسعه مهاجرت می کنند ؛ از این رو یکی از هدفهای طرهای مربوط به روابط شهرهای کوچک و روستاها ، جذب نیروی انسانی اضافی روستاها به شهرهای کوچک است که در نهایت باعث نجات شهرهای بزرگ از شتاب مهاجرتهای روستایی می شود و تعدلی در نظام شهری و پراکندگی جمعیت در سطح کشور بوجود می آورد .
مراکز شهری از نظر اقتصادی به حوزه نفوذ خود ، یا نواحی دیگر وابسته است ؛ اما در روابط شهر و روستا ، « فعالیتهای مبادله ای » اساس کار به شمار می رود . این فعالیتها را می توان در پنج عنوان مورد مطالعه قرار داد :
1 ) مبادلات تجاری ؛ 2 ) جریان سرمایه از بخش خصوصی ؛3 ) پخش نوآوری و مبادله ی اطلاعات ؛ 4) جریان سرمایه از بخش عمومی ؛ 5 ) اشتغال مهاجران
با توجه به این عوامل ، رشد بازار ، روش اصلی در نیرو بخشیدن به روابط شهرهای کوچک و روستاهاست . ( شکویی ، 302 : 1373 )
جدول 2-1- تعدا روستاهای تبدیل شده به شهر در سراسر کشور طی سالهای 1370 تا اواسط 1388
نام استان
تعداد روستاهای تبدیل شده به شهر

70-75
75 -80
80-85
8-88
جمع کل
آذربایجان شرقی
7
13
4
1
25
آذربایجان غربی
3
6
6
2
17
اردبیل
7
2
2
1
12
اصفهان
18
17
9
4
48
ایلام
1
1
3
1
6
بوشهر
3
6
7
0
16
تهران
14
6
11
2
33
چهارمحال بختیاری
3
7
1
1
12
خراسان جنوبی
2
3
6
1
11
خراسان رضوی
7
13
13
3
36
خراسان شمالی
0
6
3
1
10
خوزستان
3
13
6
6
28
زنجان
4
5
0
1
10
سمنان
5
0
0
1
6
سیستان بلوچستان
0
14
2
4
20
فارس
15
11
11
5
42
قزوین
3
5
7
1
16
نام استان
70-75
75 -80
80-85
8-88
جمع کل
قم
2
2
0
0
4
کردستان
2
11
0
0
13
کرمان
15
11
8
2
36
کرمانشاه
5
6
2
0
13

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع توسعه شهر، سلسله مراتب، مکان مرکزی، تمرکز زدایی Next Entries تحقیق رایگان با موضوع روابط شهر و روستا، کشورهای در حال توسعه، توسعه روستا، توسعه روستایی