تحقیق رایگان با موضوع نفت و گاز، تولید نفت، رشد اقتصادی، تامین مالی

دانلود پایان نامه ارشد

مصادره می‌کند. آنها هم چنین معتقدند که ورود سرمایه‌گذاران خارجی بازار رقابت را نابرابر می‌سازد، حالت انحصاری ایجاد می‌کند و بالاخره جامعه را به مصرف بیهوده عادت می‌دهد. این مخالفان هم چنین بر این باورند که سرمایه‌گذار خارجی هرگز بر مردم کشوری که در آن سرمایه‌گذاری کرده است، دل نمی‌سوزاند و بیشتر در پی سود آوری خود است.
تجربه و ارقام و اعدادی که دردست است، ضعف این استدلال را بخوبی نشان می‌دهد. چرا که اگر کشوری هوشیارانه و با خرد و عقل در زمینه سرمایه‌گذاری خارجی عمل کند و مصلحت‌ها را درست تشخیص دهد، هرگز اسیر مطامع و هدفهای غیر منطقی دیگران نخواهد شد و بخوبی خواهد توانست سرمایه‌ها را به سویی حرکت دهد که آینده کشور را تضمین کند.147
3ـ1ـ11 برخی از چالشهای موجود سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت نفت ایران
*مقررات متنوع و پراکنده در مسیر جذب و ایجاد انگیزه جهت سرمایه‌گذاری خارجی.
*نداشتن مقررات جامع و کامل سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت نفت.
*تغییر و تحول مداوم قوانین و مقررات.
*مقررات نامفهوم و غیر شفاف مثل مقررات مالیاتی، و هزینه‌های تامین رفاه اجتماعی
*ریسکهای سیاسی در معاملات بین‌المللی، ریسک فنی و ریسک‌های حوادث غیر مترقبه همچون سیل و زلزله.
*همچنین ما دارای محدودیتهای قانونی نیز در این زمینه هستیم مثل محدودیتهای اصول 44 و 81 قانون اساسی و قوانین عادی مقتبس از آن اصول مقابل سرمایه‌گذاری بخش خصوصی وجود دارد.
*از آنجا که قرارداد‌های خدماتی قراردادی است که میزان سود در آن به طور مؤثر ثابت است بنابراین انگیزه‌ای در پیمانکار ایجاد نمی‌کند تا اقدام به افزایش با دریافت پروژه به نفع خود و حتی شر کت ملی
نفت ایران نیز بنماید.148

3ـ2 جذابیت سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ایران
در دهه گذشته به علت محدودیت‌های سیاسی ازجمله وجود تنشهای سیاسی ایران و جهان خارج محدودیتهای قانونی اعمال شده در واگذاری حقوق مالکیتی و حاکمیتی مخازن نفت به شخص ثالث ونیز تحریم‌های اقتصادی ریسک سرمایه‌گذاری در ایران افزایش یافته و سرمایه‌گذاران خارجی رغبت چندانی به مشارکت و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های نفت ایران را ندارند و این عامل سبب کاهش قدرت چانه زنی شرکتهای نفتی ایران در هنگام عقد قرارداد شده است. این عامل سبب شده است تا شرکتهای ایرانی به قراردادهای خدماتی (بیع متقابل) روی بیاورند.149
تمایل به عقد قراردادهای خدماتی از یک سو ناشی از نگرانی‌ها در مورد حق حاکمیت ملی و از طرفی نیاز به شرکت‌های نفتی صاحب سرمایه و دانش فنی برای توسعۀ میدان‌های نفت و گاز کشورهای طرف قرارداد است. کشورها تمایل دارند از قراردادهای خدماتی استفاده کنند زیرا این قراردادها تا حدود زیادی از میزان کنترل شرکت‌های نفتی بین‌المللی بر میدان‌های نفت و گاز و مواد هیدروکربوری تولید شده می‌کاهد در حالی که کشورهای میزبان نیز از دانش فنی و فناوری‌های این شرکت‌های خارجی بهره‌مند می‌شوند.
سودآوری بالا و اطمینان از بازگشت سرمایه و همچنین ارائه ضمانت‌های مربوطه، لازمه ایجاد یک محیط با ثبات سرمایه‌گذاری است؛ در عین حال حوزه نفت و گاز به خودی خود جزء کم ریسک‌ترین حوزه‌های سرمایه‌گذاری نه تنها در ایران بلکه در جهان محسوب می‌شود. آنچه که سرمایه‌گذاری را برای سرمایه‌گذار جذاب می‌کند علاوه بر قالب و چارچوب قراردادی چگونگی تقسیم یا مدیریت ریسک موجود در موضوع سرمایه‌گذاری است که درجه اطمینان سرمایه‌گذار از برگشت سرمایه و سود ناشی از آن را تعیین می‌کند.
به طور کلی ریسک به دو عامل سرمایه‌گذاری و احتمال عدم موفقیت پروژه باز می‌گردد؛ اما تثبیت بیش از پیش موقعیت ایران در سطح جهان و نیز سیاست‌های تنش‌زدایی دولت، اعتبار بین‌المللی کشور را ارتقاء داده

و طبق گزارشهای رتبه بندی صندوق بین‌المللی پول، کاهش درجه ریسک سرمایه‌گذاری در ایران اعلام شده است.150
جمهوری اسلامی ایران کشوری است با پتانسیل‌های بالقوه و اکتشافات بالفعل از ذخائر عظیم نفت و گاز، کشور ما علاوه بر این که خود دارای ذخائر عظیم هیدروکربنی است در منطقه‌ای واقع شده است که به قلب انرژی دنیا موسوم است و این ویژگی‌ها جذابیت‌ها و موقعیت ویژه‌ای را برای کشور بوجود آورده است.151
فرصتها در ایران بسیار فراوان و ریسکهای زمین شناسی بسیار پایین است. ایران و بخش انرژی آن در مقایسه با بسیاری از کشورهای نفت‌خیز جهان از امتیازات و جذابیت‌های ویژه ‌و شاید کافی، برای جلب و جذب سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت، برخوردار است که در صورت رفع تحریم‌ها خودنمایی می‌کند، بعضی از این ویژگی‌ها به شرح زیر هستند:
1ـ وجود میادین متعدد نفت ‌و گاز که در مقیاس جهانی اغلب از نظر فنی کم ریسک بوده و هزینه ‌استخراج آنها پایین است.
«مرکز مطالعات برکلی» نیز نسبت به چالش‌های سرمایه‌گذاری در منابع نامتعارف چنین گزارش می‌دهد که پس از ورود یک چاه به جریان تولید، برداشت از آن چاه، طی یکسال با یک فرآیند نزولی با نرخ 20 درصد تا 40 درصد مواجه می‌شود که این رخداد، سبب حفر چاه‌های جدید برای حفظ نرخ و جریان تولید قابل دسترس و در نتیجه باعث افزایش هزینه‌ها و کاهش بازدهی پروژه‌ها و چالش‌های سرمایه‌گذاری می‌شود، به عبارت دیگر پایداری تولید در منابع نامتعارف به دلیل بازدهی پایین چاه‌ها در وضع نامطمئن است.152
2- وجود زیرساخت‌های ضروری و مناسب در اغلب نقاط کشور در مقایسه با بسیاری از کشورهای نفت‌خیز، که هزینه‌های بالاسری و ریسک‌ها را کاهش می‌دهد. نیازهای اولیه سرمایه‌گذار در خصوص امور زیربنایی شامل مواردی از قبیل زمین آماده سازی شده، دفاتر کاری، مکان‌های مناسب اقامتی، شبکه‌های تأمین انرژی، مسیرهای دسترسی و… می‌باشند.153

3- وجود امنیت در تمام نقاط کشور که ریسک و هزینه‌ای را از این جهت به سرمایه‌گذار تحمیل نمی‌کند.
یکی از مهمترین عناصر امنیت سیاسی، ثبات سیاسی حکومت مرکزی است. در واقع کشورهایی که همواره دستخوش تحولات گسترده در حوزه حکومت می‌باشند، محیط‌هایی امن و جذاب برای حضور سرمایه‌گذاران بویژه خارجی نمی‌باشند. وقوع کودتا، شرایط درگیری و جنگ داخلی، فضای مناسب در جهت شکل گیری جنگ با دولتهای خارجی، درگیریهای شدید حزبی و… مواردی از این دست، عواملی هستند که مانع اتخاذ تصمیم به آغاز فعالیت سرمایه‌گذاران خارجی خواهند گردید.154
4- وجود نیروی انسانی آموزش دیده و توانمند و گستره‌ای از شرکت‌های مهندسی و پیمانکاری که شرکت‌های سرمایه‌گذار نفتی را از اینکه همه چیز را از بیرون تامین کنند بی‌نیاز می‌کند و هزینه‌ها را کاهش می‌دهد. وجود ایرانیان متخصص در جایگاه‌های برجسته در اغلب شرکت‌های بزرگ بین‌المللی نفتی، موجب شده که این شرکت‌ها از این ویژگی به خوبی آگاه باشند.
5- سابقه و تجربه بیش از یکصد سال همکاری و تعامل با شرکت‌های خارجی.
6- تحلیل تحولات بین‌المللی نیز نشان می‌دهد که کشورهای صنعتی غرب متوجه شده‌اند که بیش از حد تخم‌مرغ‌های امنیت انرژی خود را در سبد بعضی از کشورهای خاص گذاشته‌اند و این کشورهای خاص از موقعیت بی‌بدیل خود در بازار انرژی و از منابع درآمدی مربوط به آن سوء‌استفاده کرده و تامین مالی تروریسم بین‌المللی را عهده‌دار شده‌اند.
و چنین وضعیتی نه تنها با سیاست‌های امنیت انرژی غرب که متنوع‌سازی منابع و مبادی تامین انرژی از رئوس آن است، تطابق ندارد، بلکه رفته رفته امنیت ملی آنها را تهدید کرده است.
ولذا به نظر می‌رسد که جهان غرب در تلاش برگشتن از این مسیر است که این مستلزم متنوع‌سازی سرمایه‌گذاری‌ها و بدیل یابی است و جمهوری اسلامی ایران از معدود کشورهائی است که از موقعیت ممتازی در این زمینه برخوردار است.

7- علاوه بر این رقابت‌های اقتصادی نیز در شرایط بحرانی اقتصاد غرب بر سر بدست آوردن بازارهای جدید و فرصت‌های سرمایه‌گذاری وجود دارد، که از هم‌اکنون در اولین گام‌ها از تغییر روند روابط ایران و غرب، می‌توان آن را احساس کرد.155
3ـ2ـ1 فواید سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت نفت
یکی از ثروت‌های بزرگی که خداوند متعال به این کشور اسلامی ما عطا نموده است سرمایه نفت است که نقش زیادی در بهبود شرایط اقتصادی ایران داشته است و مدیریت صحیح آن می‌تواند جامعه را به سوی تعالی و در عین حال کم شدن وابستگی به نظام سلطه سوق دهد.156
سرمایه‌گذاری در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی بعنوان پرسودترین صنعت در جهان مطرح می‌باشد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد تا سال 2030 نیاز جهانی به انرژی نفت تقریباً 50% بیشتر از مصرف کنونی باشد لذا افزایش تقاضا در این صنعت که عمدتاً به دلیل نیازتوسعه کشورهای جهان و افزایش نیاز به انرژی و فرآورده‌های وابسته به آن می‌باشد منجر به رشد بالای این صنعت گردیده است. همچنین صنعت پتروشیمی بعنوان اولین حلقه اتصال بین صنعت نفت و صنایع داخلی کشورها، نقشی منحصر بفرد در توسعه صنعتی و اقتصادی داشته و از کالاهای استراتژیک صادراتی محسوب می‌شود.
از جمله مشکلات اصلی صنعت نفت، بحث تامین مالی و ضعف در جذب سرمایه‌گذاری است. این مشکل در دو مرحله اتفاق می‌افتد. یک مرحله، مرحله ایجاد بنگاه است. بخش بعدی هم مشکل مالی در اداره این بنگاه‌ها است. صنعت نفت، صنعت سرمایه بری است و بحث تامین مالی در ابتدا بسیار پررنگ است.
از اهداف سرمایه‌گذاری در نفت بدون شک دسترسی‌ به سود غیر قابل انکار این نوع سرمایه‌گذاری خواهد بود وهمچنین استفاده سرمایه‌گذار از مشوق مالیاتی که در کل به کاهش کلی‌ مالیاتی سرمایه‌گذار کمک می‌کند.
دیگر مزایای سرمایه‌گذاری در نفت خام:
-بازگشت سرما‌یه اولیهٔ سرمایه‌گذار کمتر از ۲ سال.

-پرداخت نکردن مالیات بر درامد تا بازگشت سرمایهٔ اولیه.
-بیش از ۲۰ سال درآمد متوالی به صورت نقد.
-سرمایه‌گذاری که تحت تاثیر نوسان بازار بورس و نرخ بهره قرار نمی‌گیرد.
-سرمایه‌گذاری درزمینه عرضه کالایی که تقاضای دائمی و به میزان بالا را در بازارهای داخلی‌ و خارجی دارد.157
ملاحظات روند رشد اقتصادی و صدور نفت طی بیست سال اخیر نشانگر محسوسی بین این دو موءلفه است بدین صورت که متناسب با میزان افزایش تولید نفت، نرخ رشد اقتصادی افزایش یافته و به همان ترتیب با کاهش تولید نفت رشد اقتصادی کشور محدود شده است. از این رو برای حصول رشد اقتصادی مطلوب و مقدور کشور باید سرمایه‌گذاری برای تولید نفت افزایش یابد تا هم بازار داخلی بتواند رونق بگیرد چون یکی از مهمترین مواد اولیه بسیاری از صنایع، نفت می‌باشد و هم از قبیل فروش خارجی، ارز مورد نیاز فراهم آید. انجام این امور مهم مقدور نیست مگر با سرمایه‌گذاری موءثر در نظام تولید و استخراج منابع نفتی، چرا که طرح‌های نفت و گاز اساساً سرمایه بر هستند و برای انجام آن باید سرمایه‌های داخلی و خارجی را بسیج نمود. این فرایند طی سال‌های 1350 مطلوب بوده و میزان سرمایه‌گذاری برای استخراج نفت و گاز، به حدود شش برابر افزایش یافت و ارزش سرمایه‌گذاری در نفت و گاز از 96 میلیارد ریال در سال 1350 به 620 میلیارد ریال در سال 1356 رسید.158 این موقعیت خوب مرهون درآمدهای نفتی بالا، حضور شرکت‌های بزرگ بین‌المللی ایران بود که ظرفیت تولید نفتی ایران را از 3/8 به 6 میلیون بشکه در روز رساند و سهم ایران در مجموع تولید اوپک از 16/2 درصد به 19 درصد افزایش پیدا کرد.
تأمین حداقل نیازهای معیشتی تدارک یک زندگی شایسته برای عموم اتباع کشور به یکی از روش‌های مشروعیت سازی در کشورهای جهان سوم تبدیل شده است و در مقابل بسیاری از رژیم‌های مشروع در نتیجه ناکارآمدی از گردونه زیست سیاسی حذف شده اند. در چنین فضایی که امنیت صبغه‌ای اقتصادی پیدا

کرده و به مثابه مایه دوام و قوام رهبری سیاسی عمل می‌کند، باید انرژی و توان لازم روی موضوعات توسعه زا متمرکز شود.159
تنظیم آهنگ امنیْتی کشورنیز به طور چشمگیری وابسته به مکانیسم بهره برداری از منابع نفتی می‌باشد همان گونه که گفته شد این ماده صرفاً یک محصول قابل صدور یا مصرف نیست بلکه منبع و سرمایه مولد جامعه است که تمام شئون جامعه اعم از اقتصاد، سیاست، فرهنگ و

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع جذب سرمایه‌گذاری، عوامل جغرافیایی، عوامل اقتصادی، ساختار اقتصادی Next Entries تحقیق رایگان با موضوع بیع متقابل، نفت و گاز، جذب سرمایه‌گذاری، قانون اساسی