تحقیق رایگان با موضوع مهارت های حرکتی، فلسفه آموزش و پرورش، هدف های آموزشی، آموزش و پرورش

دانلود پایان نامه ارشد

عزت نفس22 و… صورت گرفته در حيطه عاطفي تربيت بدني جاي دارند (آذرباني وكلانتري، 1385).
2-4-3- طبقه بندی هدف های آموزشی روانی- حرکتی
حوزه روانی- حرکتی به زمینه مهارت های حرکتی یا فعالیت های بدنی ارتباط دارد. به عبارت دیگر، هر فعالیتی که علاوه بر جنبه روانی دارای جنبه جسمانی هم باشد، در این حوزه جای دارد (سیف، 1380).
رمضاني نژاد (1386) معتقد است اهداف اين حيطه جزء اهداف درجه اول و بسيار مهم تربيت بدني و ورزش است. همه حركات آدمي براساس يك نظم منطقي درشش سطح حركات بازتابي23، حركات بنيادي24، توانايي هاي ادراكي25، توانايي هاي جسماني26، حركات مهارتي27 و ارتباط غير كلامي28 قرار گرفته است. در هر يك از اين طبقات، حركات و توانايي‌هاي بسيار زيادي وجود دارد. بنابراين اهداف وفعاليت هاي حيطه رواني- حركتي از اهميت زيادي در رشته تربيت بدني و ورزش برخوردار است و بخش مهمي از اهداف اختصاصي آن را تشكيل مي دهد.
2-5- مباني برنامه درسي29
برنامه درسي با هدف ايجاد تغييرات مطلوب در رفتار يادگيرندگان محور و قلب فعاليت هاي تعليم وتربيت به شمار مي آيد. قبل از پرداختن به تدوين برنامه هاي درسي ممكن است سؤال شود چه كساني بايد تغيير يابند؟ اين تغيير در كدام جامعه و با چه مقاصدي عمل مي شود؟ و جامعه داراي چه مشخصات و ويژگي هايي مي باشد؟ در پرداختن به سوال اول بايد سراغ يادگيري برويم و ببينيم ويژگي ها و مشخصات رشد چيست و رشد ذهني، جسماني، عاطفي و اجتماعي در سنين مختلف داراي چه كيفياتي است و اصولا تعبير از يادگيري و ماهيت آن چيست و چه عواملي در افزايش وكاهش يادگيري اثر گذارند. طبعاً براي پاسخ دادن به اين سؤالات بايد سراغ علم روانشناسي به ويژه روان شناسي تربيتي برويم. براي پاسخ دادن به سؤال دوم؛ بايد سراغ مباحث فلسفي و نگرش هاي جامعه كه ابعاد وزمينه هاي تعليم وتربيت را آشكار مي كند برويم و براي پي بردن به فرهنگ و ارزش هاي موجود در جامعه و نيازهاي مشخص آن بايد به مباني جامعه شناسي بپردازيم (جوادي پور،1385؛ب).
2-5-1- مباني فلسفي وتربيت بدني
برنامه درسي با هدف ايجاد تغييرات مطلوب شناختي، عاطفي و مهارتي در فراگيران، نگرش هاي فلسفي خود را درباره ماهيت دانش آموز، جامعه، ارزشها، يادگيري، منابع كسب معرفت در انسان را از فلسفه دريافت مي نمايد (همان منبع). برخي از ديدگاه‌ها ومكاتب فلسفي كه بيشترين تأكيد را در تعليم و تربيت داشته به عنوان مباني فلسفي برنامه درسي(تربيت بدني ) به شمار مي آيند شامل مكاتب زير مي باشند:
2-5-1-1- ايده آليسم30: يكي از مكاتب فلسفي است كه افكار وانديشه هاي او ريشه در تفكرات افلاطون دارد. اين مكتب‌به ذهن يا روح اهميت مي دهد (شريعتمداري، 1367) و آن را به عنوان امر واقعي تلقي مي كند. تعليم و تربيت در ايده آليسم شامل دو قسمت است: موسيقي كه شامل همه زمينه هاي هنر وادبيات نيز مي شود و تربيت بدني كه شامل همه تمرين هاي بدني براي ورزيدگي و نيرومندي است. در ايداليسم رشد و توسعه بدني به دليل پيوند با امور فكري و روحي (اصل وحدت) از اهميت برخوردار است. بنابراين رشد و توسعه بدني مساوي است با رشد فكري و رواني به منظور ايجاد پندارهاي واقعي تر از پديده ها(آذرباني وكلانتري، 1385).
افلاطون دو جنبه براي تربيت قائل بود: تربيت فرد و تربيت جامعه. تربيت فرد نيز بر دو شاخه تقسيم مي شود؛ تربيت جسم و تربيت روان. اين دو شاخه از يكديگر جدا نشدني هستند (نقيب زاده،1381). پرورش جسم از طريق تغذيه و ورزش (ژيمناستيك) و پرورش روان از طريق موزيك(هارموني) صورت مي گيرد. تربيت بدني در برنامه تربيتي افلاطون با بازي شروع مي شود. بازي براي افلاطون صرفا ًجنبه سر گرمي نبوده بلكه نقش تربيتي دارد. دومين مرحله تربيت جسماني در منظومه تربيتي افلاطون، دوره آموزش نظامي است كه براي توانمند سازي جوانان و آمادگي آنها براي رزم است ودر سنين 20- 18 سالگي انجام مي گيرد(ميرزا محمدي، 1381).
2-5-1-2- رئاليسم31: شعاري نژاد(1370) اين مكتب فلسفي را مقابل ايدآليسم و خاستگاه آن را در انديشه هاي فلسفي ارسطو مي داند، در اين انديشه براي اشياء هويت مستقل قائل شده و آنهارا به صورت وجود خارج از ذهن تلقي مي نمايند. رئاليسم در تعليم و تربيت بركليت فرد (جسماني، رواني، اخلاقي و اجتماعي) تاكيد و توجه دارد. فرد بايد براي زندگي كامل در دنياي واقعي نه دنيايي مبتني بر(ايده آلها و آمال دست نيافتني) تربيت شود. برنامه آموزشي رئاليسم، مبتني بر مطالبي كلي است كه از طريق امكانات علمي توسعه مي يابند. به دليل كليت نگري فرد در روش رئاليسم، برخلاف ايده آليسم تربيت بدني جايگاهي شايسته در تعليم و تربيت تربيت بدني دارد. در اين روش علاوه بر تقويت جسم رشد و تكامل ابعاد ديگر وجود فرد را نيز در پي داشته‌باشد(آذریاني وكلانتري، 1385). در اين ديدگاه بنابراظهارات رمضاني نژاد(1386) تربيت بدن و جسم يك واقيعت عملي است، زيرا همان گونه كه در انديشه رئاليسم به دنياي مادي توجه مي شود در تربيت بدني نيز دنيا يا هويت جسماني مورد توجه قرار مي گيرد. تعليم وتربيت براي زندگي است، تربيت بدني هم براي زندگي، سلامتي و تندرستي است و در جهت نيل به آزادي، خودآگاهي و تحقق خويشتن قرار دارد. همچنين رئاليسم، طرفدار نظريه تخليه انرژي مازاد يا اضافي است. براساس اين نظريه ارگانيسم بدن انسان انرژي مازاد وفعالي را در خود ايجاد و انباشته مي كند. طبعاً در مواقعي بايد اجازه داد اين انرژي آزاد شود وآن هنگام زمان بازي فرا رسيده است. عمل و واكنش دانش آموزان دبستاني و حركات نيمه انفجاري آنان به هنگامي كه زنگ تفريح زده مي شود مثال مناسبي در رابطه با اين تئوري است (رضوي، 1384).
2-5-1-3-ناتوراليسم32: ناتوراليسم به طبيعت گرايي يا طبيعت دوستي معروف شده است و برخي آن را يك ديدگاه فلسفي نمي دانند اما نظرات تربيتي ناتوراليست‌ها بر فلسفه تعليم وتربيت تأثيرگذاشته است. درحيطه ي تعليم وتربيت نيز همه چيز بر محور طبيعت گرايي است. عوامل ادراك و احساس –كه اساس و پايه تعليم و آموزش به شمار مي روند حواس شخص هستند كه تا رشد و تكامل نيابند نمي توانند به درستي نقش ايفا كنند. لذا تعليم وتربيت با تربيت بدني رابطه اي نا گسستني دارد. تربيت بدني و ورزش در اين ديدگاه بيش از هر مكتب ديگري جايگاه مي يابد. جسم به عنوان ماواء منزل قواي رواني و دماغي بايد قوي باشد زيرا قدرت، عامل تنازع بقا در طبيعت است و تكامل قواي رواني نيز در گرو پرورش جسم است (آذرباني وكلانتري،1385). در همين رابطه رمضاني نژاد(1386) بيان مي كند كه بازي و ورزش طبيعي بدون استفاده از حركات مصنوعي ژيمناسيك نيز مي تواند به داشتن بدن سالم، چالاك و نيرومند منجر شود. طبيعت گرا يك طرفدار سرسخت تربيت بدني طبيعي و مخالف جدي تمرين ها وبازي هاي مصنوعي است زيرا معتقد است كه ممكن است اين ابزارها و وسايل آسيب رسان باشند. نقيب زاده (1381)در كتاب نگاهي به فلسفه آموزش و پرورش در موردا صل طبيعي روسو اظهار مي كند كه از ديدگاه روسو، ورزش و بازي از جايگاه ويژه اي برخوردار است. در اين زمينه با توجه به فقدان زمين بازي در آن زمان مي نويسد: در آموزشگاه ها بايد ورزشگاه هايي براي تمرين هاي بدني برپا كرد اين نكته كه تا به اين اندازه فراموش شده در نظر من مهم ترين بخش تربيت است. نه تنها از نظر سلامت بلكه بيش ازآن از نظر تربيت اخلاقي كه يا آن را فراموش مي كنند و يا دادن دستور هاي خشك و بيهوده را كافي مي دانند. ويليامز ومكلوي هم از صاحب‌نظران قرن بيستم در تربيت بدني و ورزش هستند. حركات طبيعي ويليامز در تربيت بدني معروف است. او معتقد بود بازگشت به طبيعت و توجه به قوانين طبيعي در اجراي حركات و فعاليت هاي بدني لازم است و به همين دليل با بسياري از حركات مصنوعي، استفاده از وسا يل و ابزارهاي مختلف ژيمناستيك و ورزش هاي متنوع تمرين مخالف بود. از نظر مكلوي مفهوم طبيعت گرايي در تربيت بدني اين است كه بازي و ورزش به منزله پديده اي سازگار با طبيعت انسان در برنامه آموزشي وارد شود. برخلاف ويليامز، او معتقد است تجديد نظر در برنامه ژيمناسيك لازم است. مكلوي مي گويد در اجراي يك فعاليت طبيعي بايد تا حد ممكن فشار آورد. اوبا انتقاد از ورزش‌هاي مصنوعي مانند بسكتبال برخي از حركات و فنون آن را مطابق با ا صول طبيعت گرايي نمي داند و معتقد است در بسياري از حركات و روش هاي تفريحي بايد تجديد نظر شود (نبوي و حق دوستي، 1382).
2-5-1-4-پراگماتيسم33: تجربه اساس جهان شناسي اين ديدگاه را شامل مي شود. در اين ديدگاه اعتقاد بر اين است كه جهان خارجي و ذهن هيچكدام تعيين كننده نيستند بلكه آن قسمت از جهان كه پيرامون تجربه ما قرار دارد براي انسان واقيعت پيدا مي كنند(شريعتمداري، 1367). رمضاني‌نژاد(1386) در رابطه با ديدگاه عمل گرايي در تربيت بدني بيان مي كند كه دوران مدرسه تا دانشگاه بهترين فرصت براي تجربه بيشتر در زندگي است. در اين مرحله، فرد بايد براي كل زندگي تربيت و هدايت شود. از آن رو هدف تربيت بدني، در اين مرحله از زندگي، فقط پرورش بدني نيست بلكه بايد شرايطي را براي هدايت شايسته فراگيران فراهم آورد. در تربيت بدني، بهداشت، تفريحات سالم و ورزش امكان تحقق اهدا ف و ارزش هاي تعليم وتربيت وجود دارد. نبوي و حق دوستي (1382) عنوان مي كنند كه در برنامه آموزشي پراگماتيسم، از تجربه هاي گروهي و همكاري حمايت بيشتري مي شود و تجربه آموزشي اي مانند تريبت بدني بايد در خدمت اهدا ف اجتماعي وكلي قرارگيرد.
2-5-1-5-اگزيستانسياليسم34: آرمان تربيتي اين مكتب روي فرد، آزادي هايش، مسئوليت هايش و فعليت (عملكرد و اقدامات شخصي) وي تاكيد دارد. دانش آموزان به دليل آزادي در انتخاب عمل و پذيرش مسئوليت ها و همچنين بروز رفتارها و واكنش هاي معنوي مورد تشويق قرار مي گيرند (آذرباني وكلانتري، 1384). ديدگاه اصالت‌وجود تاثيرات زيادي بر زندگي و تعليم وتربيت گذاشته است. اين ديدگاه از يك طرف رابطه انسان را با خدا قطع مي كند كه قطع اين ارتباط تاثيري منفي برآرمان، اهداف و روش هاي تربيتي مي گذارد و از طرف ديگر اتكاء به آزادي، تجربه هاي فردي و نسبي گرايي به افت ارزش هاي اخلاقي و امنيت عاطفي – اجتماعي منجر مي‌شود. ديدگاه هاي تعليم وتربيت اگزيستانسياليزم در مورد تربيت بدني نيز كاربرد دارد. فعاليت هاي تربيت بدني و ورزش نيز وسيله اي براي تحقق خويشتن وخود شكوفايي فرد است. البته اين بدان معنا نيست كه حتما بايد براساس معيارها و شاخص هاي از پيش تعيين شده عملكرد ثابت و مشخصي وجود داشته باشد. بنابراين، مهم نيست كه فرد چه فعاليتي بايد بكند و چگونه بايد آن را اجرا كند بلكه مهم آن است كه از اين فعاليت ها چه چيزي به دست مي آوردكه براي زندگي انساني وتحقق وجودي او مفيد است. اهميت بازي و ورزش در متن و روند بازي نهفته است، نه در نتيجه آن (رمضاني نژاد،1386).
2-5-1-6-اسلام وتربيت بدني: در اسلام با توجه به شكل و اهداف آن بيشتر از ساير جنبه هاي حركت اهميت داده شده و دستور آمده است. علت اين امر نقش عظيم تربيت بدني در پرورش افراد با توجه به هدف وكاربرد آن در جهاد بوده است (آذرباني وكلانتري،1385). خداوند سبحان در قران كريم مي فرمايد” و شما در مبارزه باآنها(كافران) خود را مهيا كنيد و تا آن حد كه مي توانيد از آذوقه و آلات جنگي و اسبان سواري براي تهديد دشمنان خدا و دشمنان خود فراهم سازيد”(انفال/60).
مورد ديگر اهميت تربيت بدني دراسلام، تقويت و پرورش بدن براي مقابله با سختي ها است. مولاي متقيان مي فرمايد:«درختان بياباني كه از آب و رطوبت محرومند چوبي محكم تر ودرختان سرسبز جويبار پوستي لطيف تر و نازك تر دارند وگياهاني كه در بيابان روئيده اند شعله اي قوي تر دارند و زود تر خاموش مي شوند»(نهج البلاغه). اين فرمايشات كنايه از آن دارد انساني كه در سختي ها زندگي ورشد مي كند در مقابل نا ملايمات استوارتر است.
عبداللهي و همکاران(1380) معتقدند كه براساس ديدگاه اسلامي چون تربيت بدني بخشي از تعليم وتربيت محسوب مي شود، اهداف آن در جهت اهداف كلي

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع تربیت بدنی، فعالیت جسمانی، کودکان و نوجوانان، کودکان و نوجوان Next Entries تحقیق رایگان با موضوع آموزش و پرورش، پردازش اطلاعات، برنامه درسی، مفهوم وجود