تحقیق رایگان با موضوع دولت مطلقه، دولت مدرن، روشنفکران

دانلود پایان نامه ارشد

و از قرن هفدهم ابتدا در قالب دولت‌های مطلقه و سپس در اشکال دموکراتیک تکامل یافت. این کتاب ابعاد وجوانب زمینه‌های شکل‌گیری، فرآیند تکوین و کارکردهای دولت پهلوی را به عنوان دولت مدرن اما ناقص در ایران، بررسی و مطالعه می‌نماید. این کتاب تا آنجایی که فرایند شکل‌گیری دولت مدرن در ایران را بیان می‌کند مورد استفاده قرار گرفته است اما این رساله به دنبال مشخص نمودن ویژگی‌های دولت‌های حقوقی و منتظم در روزنامه های قانون و کاوه می‌باشد.
آدمیت (1351) در كتاب “انديشه ترقي و حكومت قانون”به بررسی تاریخ اندیشه‌های اجتماعی و سیاسی ایران در ارتباط با سیاست ترقی‌خواهی و کارنامه اصلاحات از سال 1275تا1297 قمری می‌پردازد. به تعبیری دیگر این کتاب فصلی است در تحقیق ریشه‌های فکری نهضت ملی مشروطیت. این کتاب، تحقیق در جریان تاریخی مهمی است در دوره‌ای که میرزا حسین خان سپهسالار به عنوان سفیر تجددطلب و وزیر اصلاح‌گر نماینده شاخص آن بود. آدمیت اذعان دارد که این جریان فکری اجتماعی را، با توجه به روح تاریخ اخیر مغرب و مشرق، از نظرگاه ایدئولوژی ترقی، فلسفه حکومت و قانون‌گذاری، تحول اقتصادی و اجتماعی، در ربط با نظام مدنی ایران و در فراز و نشیب حیات سیاسی آن بررسی نموده است. از آن‌جا كه این کتاب، به بحث اصلاحات و ترقی می‌پردازد به فهم دولت منتظم کمک می‌کند و به نوعی سیر آغازین دولت منتظم را که مصادف با ظهور شخصیت‌هایی مانند سپهسالار است، بررسی می‌کند.
حائري (1364) در کتاب”تشيع و مشروطيت در ايران و نقش ايرانيان مقيم عراق” به بررسی واکنش رهبران مذهبی در برابر انقلاب مشروطیت، چه از نظر درگیری عملی و چه از حیث کمک‌های فکری آنان در انقلاب، در چهارچوب فعالیت‎‌های مشروطه‌خواهی و نوشته‌های سیاسی میرزامحمدحسین نائینی پرداخته است. نویسنده در این کتاب به بررسی حکومت‌های استبدادی و مشروطه و همچنین تعریف برخی مفاهیم این حکومت‌ها می‌پردازد که از این حیث به فهم بیش‌تر ما از دولت‌های حقوقی و منتظم در ایران کمک می‌کند.
میلانی (1378) در کتاب”تجدد و تجددستيزي در ايران”، به بررسی تجربه تجدد در ایران می‌پردازد و اوج تلاش خودجوش در ایران را زمان شاه عباس کبیر می‌داند. اما با مرگ شاه عباس، کشور با یک سیر نزولی در زمینه تجدد مواجه می‌شود. این روند تا آغاز قرن نوزدهم ادامه می‌یابد. با ورود به قرن نوزده، دوبارهتلاش‌های جدی و گسترده‌ای در زمینه تجدد و تجدد‌خواهی آغاز شد. در سده بیستم، با رواج‌ همه‌جانبه تماس ایرانیان با غرب، تجددخواهی وخواسته‌های دموکراتیک در ایران به اوج خود رسید. نویسنده در این کتاب، فصلی را نیز به مبحث تجدد در روزنامه کاوه اختصاص داده است. بنابراین از نظر فهم محتوا و مسئله تجدد در این روزنامه، کمک شایانی به رساله ما می‌کند.
مقالات
ويژه (1389) در مقالة”نگرش تطبيقي بر مباني و ساختار دولت حقوقي”به پاسخ در مورد ابهام‌ها و پرسش‌ها در مورد ماهیت و کارکردهای دولت حقوقی پرداخته است. عناصر متعددی از جنبه‌های گوناگون این نوع از دولت را شکل می‌دهند. برخی از این عناصر تنظیم‌کننده شکل و چهارچوب دولت حقوقی هستند مانند اصل تفکیک قوا و استقلال قضایی.
عباسي (1386) در مقالة”بررسي ويژگي‌هاي حقوقي دولت” به عناصر مادی تشکیل دولت یعنی جمعیت،سرزمین و قدرت عالی نمي‌پردازد، بلکه وضعیت و ویژگی‌های دولت به لحاظ حقوقی که کمتر در کشورمان درباره‏ آن سخنگفته شده، مورد بررسی قرار می‏گیرد.در این‌جا از مفهوم شخصیت حقوقی دولت،تفاوت آن بادیگر اشخاص حقوقی، حقوق عمومی و حقوق خصوصی،فواید و اصول کلی حقوقی ناشی از آن ودیدگاه‌های گوناگون‏ حقوق‌دانان در این باره گفتگو می‏شود.مفهوم عنصر ممتاز حاکمیتدولت،ریشه‏های نظری،ویژگی‏ها، جنبه‏ها و منشا آن در تاریخ مورد کنکاش قرارمی‏گیرد.درست است که دولت آفریننده‏ی حقوق و به‏ لحاظ حقوقی دارای شخصیت حقوقیمستقل،حاکمیت و برخوردار از آثار ناشی از آن‌هاست ولی در عین‏ حال،خود در محاصرهحقوق قرار دارد و کمتر اندیشمندی پیدا می‏شود که درباره‏ی محدویت دولت‏ توسط قوانینطبیعت،موازین ایزدی،قوانین موضوعه،مقررات عرفی یا موازین حقوق بشر و بین الملل‏ سخننگفته باشد.
آباديان (1384) در مقاله “روزنامه كاوه؛ رهيافتي روشنفكرانه براي تجدد و هويت ايران” با توجه به شرایط و حوادث بعد از مشروطیت، به تقسیم بندی روشنفکران ایران می‌پردازد. از منظر آبادیان، روشنفکری ایران بعداز مشروطه، به دو دوره تقسیم می شود: در دوره نخست، روشنفکران ایرانی به سوسیال دموکراسی غربی گرایش داشتند ویا از لیبرال دموکراسی غرب حمایت می‌کردند. در دوره دوم، روشنفكراني ظهور کردندكه از نظريه‌ي باستان‌گرايي ايراني و آريايي‌گري حمايت نمودند. در اين دوره، برخي روشنفكران ايراني كه گفتار مسلط فرهنگي عصر خود را شكل دادند، به نظریهی استقرار مرد قدرتمند اقبال نشان دادند و با عدولي آشكار از مباني مشروطه، به نظرية (استبداد منور) روي آوردند. اين دوره با روزنامه‌ي كاوه به مديريت سيدحسن تقي‌زاده در برلين شکل گرفت. بنابراین، این مقاله به توضیح مواضع روزنامه مذکور می‌پردازد و از این نظر به اطلاعات ما از روزنامه کاوه می‌افزاید.
بهمنیار (1382) در مقاله”روزنامه كاوه و امكان تجديد حيات ايران” بیان می‌کند، که نهضت مشروطه نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران می‌باشد. در این میان، حسن تقی‌زاده از رهبران تندرو مشروطه بود که به دلیل فعالیت‌هایش به آلمان تبعید، و در آن جا با همکاری نواب، اقدام به انتشار روزنامه کاوه کرد. این روزنامه اندیشه تجدد و ترقی را در سرلوحه کار خود قرار داده بود. بنابراین گفتار حاکم بر اندیشه تجددخواهی کاوه، روح غالب این دوران و اندیشه مسلط جریان روشنفکری به شمار می‌آمد.
زاهد (1386)، در مقاله”درخشش روزنامه قانون در میان آرا و افکار میرزا ملکم خان” از ملکم‌خان به عنوان یک مصلح و متفکر اجتماعی یاد می‌کند. نویسنده مطرح می‌کند، که ملکم‌خان در طول حیات خویش، آثار بسیاری از خود برجای گذاشته است؛ اما روزنامه قانون وی در این میان ویژگی برجسته‌ای داشته است که از اثربخش‌ترین جراید قاجار و حتی معاصر ایران است. انتشار این روزنامه بر احوال و خلقیات بخش‌های وسیعی از جامعه ایران اثر مثبت و تأثیر گذاری برجای نهاده است. بنابراین نویسنده در این مقاله به بخشی از تأثیرات ملکم و آراء او بر جنبش مشروطه ایران به صورت گذرا پرداخته است.
شكوري (1385) در مقاله”خواسته‌های روزنامه قانون” با مروری بر محتوای شماره‌های روزنامه قانون، اهداف و خواسته‌های اصلی آن را بیان می‌کند. این خواسته‌های اصلی عبارتند از: 1-قانون 2-ترویج روزنامه‌نگاری و نقش‌آزادی قلم در رشد و تعالی اجتماعی 3- اسلام، بیان سازش اسلام و تمدن غرب 4- مشارکت اجتماعی زنان. هرچند که نویسنده، این موارد را از عمده‌ترین خواسته‌‍‌های روزنامه قانون می‌داند، اما عنوان می‌کند که خواسته اصلی این روزنامه همان است که در عنوان آن پیداست؛ یعنی قانون و منظور ملکم‌خان از قانون و قانون‌خواهی نیز همان مشروطه است.

پایان‌نامه
الهام پورقيومي (1389) در پايان‌نامة “تحليل نشانه‌شناختي روزنامه كاوه و مجله ايرانشهر”عنوان مي‌كند، روزنامه‌ها و مجلات در بررسي‌هاي تاريخ معاصر منابع بسيار مهمي هستند، از جمله‌ي اين‌ها روزنامه‌ي کاوه به مديريت سيدحسن تقي‌زاده و مجله‌ي ايرانشهر به مديريت کاظم‌زاده ايرانشهر هستند که در اواخر قاجاريه در برلن منتشر مي‌شدند و علت نشر آن‌ها در برلن دعوت آلمان از آن‌ها به خاطر حمايت از آلمان‌ها در جنگ جهاني اول بود و محوريت آن‌ها حمايت از آلمان‌ها، بيان علل عقب‌ماندگي ايران و سوق دادن ايران به سمت تجدد و نوگرايي است. نويسندگان اين جرايد ضمن بيان برخي حوادث مهم، گاهي وقت‌ها نظريات خودشان را نيز درباره‌ي مسائل ايران بيان مي‌کنند که در مراجعه به اين جرايد اين تمايلات، گرايش‌ها و ويژگي‌هاي آن‌ها نشان داده مي‌شود.
راضيه محب (1387) در پايان‌نامة، “کارنامه سیاسی فرهنگی کمیته ملیون ایرانی در برلین از منظر ایرانشناسی”معتقد است، در فاصله سال‌های 1333- 1340ق / 1915- 1922 م جمعی از اندیشمندان ایرانی در برلين تجمع کردند. این گروه تحت عنوان کمیته ملیون ایرانی از طریق انتشار روزنامه و تماس با همفکران خویش، برای مبارزه با نفوذ روس‌ها و انگلیسی‌ها در ایران تلاش می‌کردند. با توجه به شرایط آلمان در جنگ جهانی اول، کمیته ملیون ایرانی با حمایت آن کشور تشکیل شد. اعضای این کمیته امیدوار بودند با کمک آلمانی‌ها و با استفاده از شرایط بین‌المللی به سلطه و حضور روس‌ها و انگلیسی‌ها در ایران پایان داده و مقدماتی را برای اصلاح امور و توسعه ایران فراهم کنند. در این رساله فعالیت‌ها و اقدامات کمیته ملیون در طول جنگ جهانی و پس از پایان آن در دو بخش سیاسی و فرهنگی بررسی شده است. در دوره اول به دلیل‌های مختلف جز ناکامی چیزی عاید کمیته نشد؛ اما پس از آن فعالیت آن‌ها در برلین به صورت ادامه انتشار کاوه و تشکیل محفل‌های مختلف بحث وگفتگو، فصل مهمی از تاریخ روشنفکری در ایران را پدید آورند.

شيوه تجزيه و تحليل داده‌ها
در اين پژوهش از دو روش كمي و كيفي استفاده شده است. دربخش كمي از روش تحليل محتوا استفاده خواهد شد. استفاده از روش تحلیل محتوا، باعث مي‌شود محققاز تفسیرهای آنی و نسنجیده، مخصوصاً از تفسیرهای نسنجیده خودش فاصله بگيرد. در اين روش به دور از تمايلاتِ ذهنيِ محقق، اين محتواي اسناد تحليل شده است كه محقق را به سخن گفتن وا مي‌دارد. استفاده از روش‌هاي آماري، سبب كميت پذيري و قابل اندازه‌گيري شدنِ متنِ مورد تحليل را فراهم مي‌آورد؛ دقت نتايج مطالعه را بيان مي‌كند و در نهايت مجموعه پرتواني از ابزار را، نه تنها براي دقت بخشيدن و تلخيص دقيق يافته‌ها‌، بلكه براي اصلاح كيفيت تفسير و استنتاج فراهم مي‌سازد. در بخش كيفي و تفسير داده‌ها به تطبيق يافته‌هاي به دست آمده از دو روزنامه‌ي قانون و كاوه خواهيم پرداخت. استفاده از روش كيفي، به جبرانِ نقائص روش كمي منجر مي‌شود و زمينه‌ي طرحِ مباحثي را كه از طريق آمار و ارقام قابل بيان نيست، به وجود مي‌آورد.
لازم به يادآوري است كه در اين پژوهش «واحد تحليل»، «عبارت» در نظر گرفته شده است. آمار ارائه شده در روزنامه‌ قانون از بررسي چيزي در حدود 5100 عبارت و آمار ارائه شده در روزنامه‌ كاوه از بررسي نزديك به 6375 عبارت به دست آمده است.

فصل دوم
شكل‌گيري و تحول مفهوم دولت

مقدمه
در این فصل، ابتدا اشاره‌اي مختصر به تحولِ دولت در ايران، از آغاز سلسلة صفويه تا به قدرت رسيدنِ سلسله پهلوي و روي كار آمدن رضاشاه، خواهيم داشت و در بخش دوم به تعريف عملياتي متغيرها خواهيم پرداخت.
ریشه‌های تکوین دولت مدرن (مطلقه) در ایران را می‌توان از دوره صفویه پی گرفت. زیرا زمینه‌های شکل‌گیری یک دولت ملی با مرزهای سرزمینی مشخص در این دوره صورت گرفت. همچنین به اقداماتی که در زمینه همگون‌سازی مذهبی صورت گرفت می‌توان اشاره کرد. البته برخی نویسندگان مانند حسین بشیریه نخستین دولت مطلقه در ایران را دولت رضاشاه می‌دانند. از نظر بشیریه، یکی از عمده‌ترین دلایل مطلقه بودن دولت رضاشاه، تمرکزی است که وی در منابع پراکنده قدرت به وجود آورد و بارزترین اقدام او در این راستا از میان برداشتن تکثر و پراکندگی منابع قدرت محلی و نیمه مستقل بود (بشیریه، 1378: 72). البته ما نیز منکر این امر نیستیم، اما معتقد هستیم که ریشه برخی خصوصیات دولت مطلقه نظیر همان دولت ملی با مرزهای سرزمینی مشخص را می‌توان از دوره صفویه پی گرفت و قصد نداریم که دولت صفویه را یک دولت مطلقه به مفهوم غربی آن معرفی کنیم.
الف) دولت در عصر صفویه
دولت در ایران تا انقلاب مشروطه ساختاری عشیره‌ای و قبیله‌ای داشت. در واقع قدرت یافتن یک قبیله از نظر نظامی و تفوق آن بر سایر قبایل سبب تغییر و تحول ساخت سیاسی کشور می‌شد. سلسله‌های غزنوی، سلجوقی، خوارزمی، مغول و بعدها تیموریان، صفویه، افشاریه،

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع روشنفکران، دولت مدرن، تفکیک قوا Next Entries تحقیق رایگان با موضوع نظام سیاسی، عصر قاجار، انقلاب مشروطه