تحقیق رایگان با موضوع حقوق بشر، افکار عمومی، حقوق بین الملل، حقوق بشردوستانه

دانلود پایان نامه ارشد

دو مفهوم نزدیک به جنگ سایبری وجود دارد، که ارتباطی به موضوع بحث ما ندارد یکی مفهوم کلاسیک جنگهای اطلاعاتی نظیر جاسوسی است که امروزه در قالب نوین نظیر ویروس استاکس نت و غیره یافت شده است و دیگری مفهوم نوین جنگ الکترونیکی است که در اقداماتی نظیر تسخیر پهباد آمریکایی تجلی می یابد. این اقدامات صرفا نظامی بوده و در حقوق مخاصمات مسلحانه مورد بحث قرار می گیرد اما منظور از جنگ سایبری در حقوق بین الملل صرفا آندسته از اقداماتی است که در فضای مجازی و با تکیه بر شبکه اینترنت صورت می پذیرد.106 برخي از انواع جنگهاي سايبري كه مبتني بر نفوذ به شبكه هاي كامپيوتري كشور هدف مي باشد حتي مي تواند آثار جبران ناپذير مادي نيز به دنبال بياورد، اين است كه اقدامات ارتكابي با عنصرمعنوي سوء نيت همراه بوده و در عين حال نتيجه مادي آن ورود خسارت به منافع دولت ديگر مي باشد.هك كردن شبكه كامپيوتري كنترل يك نيروگاه برق يا نيروگاه هسته اي از طريق شبكه اينترنت، مي تواند با وارد كردن دستورات نادرست، انفجار، آتش سوزي يا آزاد شدن انرژي هاي خطرناك را به بار آورد، طبيعتاً چنين استفاد ههاي خطرناكي از تكنولوژي سايبر به همان اندازه استفاده از قدرت نظامي عليه دولت ديگر مذموم می باشد. پرواضح است كه اين قبيل اقدامات تجلي بارز يك مخاصمه است كه از نظر حقوق بين الملل ممنوع مي باشد، هرچند در آن سربازان از اينترنت و شبكه هاي كامپيوتري به جاي سلاح بهره مي برند.
اما نوع ديگري از جنگ سايبر با استفاده از تبليغات رسانه اي و انتشار اطلاعات انجام می شود.107
در قرن 21 فناوري اينترنت از مهمترين ابزارهايى است كه دولتها براي اجراي طرح سقوط حكومتها از آن استفاده مي كنند.
الف) جاسوسي اينترنتي، تشكيل اجتماعات مجازي، نافرماني مدني، دموكراسي ديجيتالي، افكارسازي از طريق اينترنت، فرقه گرايي از طريق اينترنت، اپوزيسيون اينترنتي، نفوذ و خرابكاري اينترنتي، مبارزه با كنترل خبري حكومت ها از طريق اينترنت و كسب اطلاعات از سيستمهاي اجتماعي و سياسي از طريق اينترنت، برخي از را هكارها و تكنيكهايي هستند كه در اين زمينه به كار گرفته شده اند. هر يك از تكنولوژي هاى اينترنتى قابليتهاي ويژه اي براي بهره برداري در جنگهاي اينترنتي و براندازي نرم دارند.108 دركنار اينترنت، تلويزيون نيز ابزاري مهم است، وجود تلويزيونهاي ماهواره اي جهاني بيست و چهارساعته رسانه را در كنار تمام مزايا و فوائد آن به عرصه نبرد وارد كرده است. فضاسازي رسانه اي و انعكاس اخبار و تحليل ها به گونه اي كه منجر به تضعيف مواضع دولت هدف گردد، نقش مؤثري در تغيير افكار عمومي بين المللي دارند.109
اهالي رسانه و سياست، استفاده از رسانه ها برای تضعیف کشور هدف و بهره گیری از توان آنها ( اعم از مطبوعات، خبرگزاری ها، رادیو ، تلویزیون، اینترنت و اصول تبلیغات به منظور دفاع از منافع ملی را جنگ رسانه ای نامیده اند. موضوعي هد فدار را بين يك گروه خاص مطرح و از بازتابها و واكنشهاي كاربران، براساس برنامه ريزى صورت گرفته، به نفع خود بهره برداري كند110.
البته روشن است که جنگ رسانه ای در مفهوم سیاسی و رسانه ای آن می تواند بسیار گسترده تر باشد و حتی خبررسانی های مشروع را نیز در برگیرد، اما آنچه مورد بحث ماست آندسته از اقداماتی است که از مرزهای اطلاع رسانی محض تجاوز کرده و نیات خصمانه در آن متجلی می گردد هرچند ترسیم مرزی مشخص بین ایندو هیچگاه مورد تفاهم نبوده است.
متخصص جنگ رواني مي تواند با استفاده از تالارهاي گفتگو يا وب سايت هاي شبكه شده، از توان و ظرفیت آنها (اعم از مطبوعات، خبرگزاری ها، رادیو، تلویزیون، اینترنت نامیده اند “جنگ رسانه ای به منظور دفاع از منافع ملی در اين نوع جنگ، سربازان ميدان نبرد، خبرنگاران، گزارشگران، سردبيران و نويسندگان رسانه هاي مختلف اعم از مکتوب (روزنامه ها و مجلات)، صوتي و تصويري(راديو و تلويزيون)، ماهواره اي و بين المللي ( شبکه هاي ماهواره اي و خبرگزاري ها) و اينترنتي و الکترونيکي ( سايتهاي اينترنتي و روشهاي الکترونيکي انتقال پيام) هستند. هدف جنگ رسانه ای، براندازي دولتهاست.111 مردمی که تحت بمباران جنگ رسانه ای قرار دارند، حتی ممکن است خود از وجود جنگ سنگینی که بر فضای تنفس آن ها جریان دارد، بی اطلاع باشند.
در ادبيات حقوق بين الملل آنچه را كه مي توان معادل با جنگ رسانه اي تلقي نمود، تبليغات خصمانه در رسانه ها است. در حقوق بين الملل كلاسيك، توسل به زور تنها با ابزار و تجهيزات نظامي ممكن بود، اما با پيدايش تكنولوژيهاي مدرن حقوق دانان نيز به دنبال سازماندهي چگونگي استفاده از آنها برآمدند. از اينرو از دهه هاي آغازين قرن بيستم چگونگي استفاده از ابزار تبليغاتي رسانه مورد توجه حقوق دانان قرار گرفته و تبليغاتي كه به منظور ايجاد آشوب، جنگ افروزي، سقوط حكومت ها وخرا بكاري در قلمرو كشور ديگر انجام شود ممنوع اعلام شده است. به نظر مي رسد تبليغات خصمانه نوعي جنگ سايبري است كه با ابزار رسانه اي ارتكاب مي يابد و قواعد حقوق بين المللي در اين حوزه مي تواند منظور ما را در منع جنگ رسانه اي اقناع سازد. بنابراين ما در اين تحقيق با تكيه بر قواعد حقوقي بين المللي كه اقدامات خصمانه رسانه اي را ممنوع مي نمايد سعي مي كنيم، مباني حقوقي جهت ممنوعيت جنگ رسانه اي ارائه نماييم. البته پرواضح است كه جنگ رسانه اي در مفهوم سياسي و رسانه اي آن مي تواند بسيار گسترده تر باشد و حتي خبررساني هاي مشروع را نيز در برگيرد، اما آنچه مورد بحث ماست آن دسته از اقداماتي است كه از مرزهاي اطلاع رساني محض تجاوز كرده و نيات خصمانه در آن متجلي مي گردد. هرچند همانطوركه در مقاله بحث خواهد شد، ترسيم يك مرز مشخص بين اين دو هيچگاه مورد تفاهم نبوده است.

5-1- رسانه از منظر حقوق كلاسيك جنگ
قطعاً می توان رسانه را از ابزار غير قابل اجتناب جنگ در دوره مدرن دانست. اين از آن جهت است كه پيروزي در جنگ هاي نوين تا حد زيادي وابسته به نگاه افكار عمومي داخلي و بين المللي دارد. هرچند برخي از رسانه هاي بيطرف سعي در ارائه ارزيابي منصفانه و بدون جانبداري از دو طرف دارند، اما واقعيت آن است كه رسانه ابزار قدرت است. تجربه نظامي ايالات متحده در دوران بعد از جنگ سرد نشان مي دهد پيروزي در ميدان نبرد وابستگي چنداني به تضعيف قواي نظامي دشمن ندارد. آنچه در سومالي، هائيتي، كوزوو، افغانستان و عراق گذشت بيشتر بر تبليغات رسانه اي استوار بود.112
فرماندهان نظامي امروز بيش از هرچيزي و بيش از هر وقت ديگري بر كنترل رسانه ها و محتواي خروجي آنها توجه دارند. با وجود اين حقوق جنگ چندان به نقش كليدي رسانه ها در شكل دهي به نتيجه سياسي مخاصمات نپرداخته است. حتي جالب اينجاست كه حقوق بين الملل بشردوستانه براي خبرنگاران و اصحاب رسانه مصونيت غيرنظاميان را قائل شده ودو طرف را از حمله به آن ها منع كرده است حال آيا با توجه به ضرورتهاي ميدان جنگ كه كنترل رسانه ها را لازم مي نمايد اين قاعده قابل اجرا و قابل تحمل است؟
رسانه ها موجوديتهاي ناهمگوني هستند كه هر يك مباني سياسي و فرهنگي و ايدئولوژيك خود را دارند، اما به طور قطع نمي توان كليت رسانه هاي بين المللي را يك نيروي معمول حاضر در ميدان نبرد ناميد. مخاصمات دهه اخير نشان مي دهد كه وضعيت بي طرفي رسانه ها در مخاصمات كه البته موجب بهره مندي آنان از امتيازاتش می شود معناي واقعي خود را ازدست داده است آنها در عمل بي طرفانه عمل نمي كنند. چارچوب اصلي حقوق بشردوستانه در دوره اي تدوين شده است كه شبكه هاي خبري بين المللي تا اين حد گسترش نيافته بودند. حقوق بين الملل كلاسيك توجه چنداني به حقوق و مسئوليتهاي رسانه ها در ميدان نبرد نداشت. امضاكنندگان پروتكل 1977 الحاقي به كنوانسيونهاي ژنو در ماده 79 پذيرفته اند خبرنگاراني كه وارد مأموريتهاي پرخطر تهيه گزارش از ميدان نبرد مي شوند مانند غير نظاميان از حمله مصون هستند اما به شرطي كه به هيچ اقدامي مبادرت نورزند كه اين وضعيت را متأثر سازد. رسانه هاي مدرن نه تنها در جنگها بي طرفانه عمل نمي كنند بلكه نقش اصلي در تعيين نتيجه آن دارند. اما اين تمام مسأله نيست، دغدغه اصلي مقاله حاضر اين نيست كه رسانه ها در زمان جنگ نظامي چگونه اخبار را انعكاس مي دهند و يا اين كه چگونه با تكيه بر مصونيتهاي اعطايي حقوق بشردوستانه، اصل بي طرفي را مورد سوء استفاده قرار مي دهند؛ بلكه چالش ما اينجاست كه رسانه ها خود به ابزار جنگ افروزي تبديل شده اند و به سادگي منجر به شكلگيري يك آشوب داخلي، تنش ميان دوكشور يا براندازي حكومتها مي شوند.113
قدرت رسانه اي در متأثر ساختن افكار عمومي به ميزاني است كه بيش از هر سلاحي مي توانند در تضعيف يا تقويت موضع يك دولت-كشور تعيين كننده باشند. اگر بتوان افکار عمومی را نسبت به موضوع یا پدید های قانع کرد یا به آن سمت و سوی خاصی بخشید، مسلما دولتها نیز تحت فشار افکار عمومی به آن سمت کشیده خواهند شد. 114
2- موضع حقوق بين الملل نوين در قبال تبليغات خصمانه
با توجه به ماهيت غير متمركز جامعه بين المللي، پيروي از قواعد بين المللي در رابطه با جنگ رسانه اي و تبليغات خصمانه تا حد زيادي اختياري تلقي مي شود، مگر وقتي كه اقدامات متزلزل و به نهايت غير قابل اتكايي تحت عنوان خودياري مفيد واقع شود.115 منظور از خودیاری آنست که وقتی ضمانت اجراهای حقوق بین الملل برای اجرایی شدن قواعد کافی نیست دولتها شخصا به اقداماتی مبادرت می ورزند که دیگر دولتها را به اجرای قاعده وادار سازند. در حقيقت آنچه كه مبناي حقوق بين الملل حاكم بر جنگ رسانه اي اينست كه وقتي ضمانت اجراهاي حقوق بين الملل براي اجرايي شدن قواعد کافي نيست دولتها شخصاً به اقداماتي مبادرت مي ورزند كه ديگر دولتها را به اجراي قاعده وادار سازند را تشكيل مي دهد که بيشتر بر حقوق نرم و قوام نيافته استوار است تا قواعد سخت و عام الشمول. در اين وضعيت، تفسير قواعد موجود نيز، بيشتر موضوعي و شخصي است، تا مبتني بر واقعيات عيني. به عبارتي اقدام يك رسانه در حالي كه از منظر دولت عامل صرفاً انعكاس وقايع، تلقي مي شود از نظر دولت هدف نوعي جنگ دولت ها، چه كوچك و چه بزرگ، از طرح پيشنهاداتي براي وارد ساختن محدوديتهاي مؤثر بر حوزه جنگ رسانه اي در جامعه بين المللي اجتناب مي ورزند. چرا كه به اتفاق نظر تبليغات را سلاح ارزشمندي براي پيشبرد اهداف خود تلقي مي كنند. 116
از يك طرف براي دولت هاي كوچك، جنگ ايدئولوژيكي مي تواند در فقدان ديگر ظرفيتهاي نظامي، اقتصادي و ديپلماتيكي تنها سلاح موثر باشد. از طرف ديگر دول قدرتمند نيز به نام اقدام متقابل و دفاع مشروع و در بسياري مواقع با هدف تغيير در ساختارهاي دولتي كشور هدف از تبليغات استفاده مي كنند. مثلاً ادعا مي كنند براي ترويج قوانين ضد تروريسم و برپايي دموكراسي به تبليغات رسانه اي متوسل مي شوند. البته معمولاً دولت ها، از تبليغات خصمانه يك دولت عليه دولت ديگر حمايت نكرده و جنگ رسانه اي را مشروع نمي پندارند، اما پيشنهادات و مكانيزمهاي كنترل حقوقي و اداري بر آن را رد مي كنند. چرا كه معتقدند ممكن است منجر به تجاوز به اصول اساسي آزادي بيان و مطبوعات گردد، كه حاصل سا لها تلاش جنبشهاي حقوق بشر مي باشد مقصود از آزادی اطلاعات آن است كه هر انسان این اختیار را دارد كه پیامهای دارای مفهوم را انتقال دهد یا دریافت كند. از بررسی ماده 10 كنوانسیون اروپایی حقوق بشر و مواد 19 و 20 میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی و به طور كلی روح كلی حاكم بر این میثاق و همچنین كنوانسیون آمریكایی حقوق بشر و رویه قضایی بین المللی، استنباط می شود كه اعمال هر نوع محدودیتی برای آزادی بیان باید پس از احراز شرایط سه گانه زیر صورت بگیرد. به عبارت دیگر اگر دولتی در مواردی، آزادی بیان را به نحوی محدود كرده باشد كه با این شرایط سه گانه منطبق نباشد مرتكب نقض مقررات بین المللی حقوق بشر شده كه مسئولیت بین المللی ناشی از این تخلف نیز متوجه او خواهد شد. این شروط سه گانه از این قرارند: 1- هر محدودیتی باید طبق قانون،

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع روابط قدرت، علم ارتباطات، عامل قدرت Next Entries تحقیق رایگان با موضوع توسل به زور، حقوق بشر، افکار عمومی، اقدام به جنگ