تحقیق رایگان با موضوع جهان بینی، ساده سازی، نهاد اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 47)
در تصویر(3- 65)، شخص نشسته که احتمالا یک خدا است، ظرفی را به سوی دهان خویش بالا می برد. عملی که در این جا نقش شده است و نیز شکل ظرف مشخص ترین ویژگی های مهرهای استوانه ای به سبک کاسیت می باشد.(پرادا، 1383، 52)

(تصویر3- 65): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 92)
انسان های معمولی در نقش های متفاوتی مانند شکارچی، خدمتکار یا پیشخدمت، بادبزن، نیایشگر، نذر کننده ی هدایا دیده می شوند. تقریبا همه ی آن ها در سمت چپ مهر ها قرار دارند. زاویه ی دید آن ها از چپ به راست یا بالعکس می باشد. زاویه ی طراحی آن ها به صورت نیمرخ می باشد. حالت آن ها نشسته، ایستاده و… می باشد. تصویر (3- 66 ،3-67 ، 3-68 ، 3-69 ، 3- 70)

(تصویر3- 66): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 45)

(تصویر3- 67): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 56)

(تصویر3- 68): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 85)

(تصویر3- 69): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 90)

(تصویر3- 70): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 92)

3- 11- 5- نقوش ترکیبی
دسته ای از نقوش به کار رفته درون این مهرها را، نقوش ترکیبی تشکیل می دهند؛ که ترکیبی ازنقوش انسان، جانوران، شکل های هندسی و پرندگان می باشند. در توضیحات قبل به هر یک از نقوش به صورت جداگانه، پرداخته شد. اینک چند نمونه از این نقوش ترکیبی را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
در تصویر(3- 71)، دو درخت کوچک در بالای زمینه و یک درخت کوچک دیگر بر روی خط پایه که هرکدام دارای سه شاخه می باشند، دیده می شوند. پرنده ای با بالهای گسترده به همراه ماهی، لاک پشت، عقرب، روباه، هلال ماه، نمادهای غیر قابل شناخت و… از جمله این نقوش هستند. در بالا و پایین مهر، حاشیه های نردبانی به کار رفته است. بعضی از این نقوش به حالت نیمرخ و برخی دیگر از سمت جلو به تصویر کشیده شده اند. حالت طراحی و نمایش جانوران، پرنده حرکت را تداعی می کنند. جهت حرکت(زاویه ی دید) یا خطوط راهنما از سمت راست به چپ می باشد.

(تصویر3- 71): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 75)
در تصویر(3- 72)، شخصی روی چهار پایه ای با حایل های متقاطع نشسته، ظرفی به شکل تنگ یا ابریق بر سر دست گرفته تا از آن چیزی بنوشد. شخص ایستاده یک دست خود را بلند کرده و دست دیگرش را در روی ماهی به حالتی گرفته که گویا انگشتانش را تا کرده و کف دستش را هلالی نموده است. بین دو شخص دو عدد ستاره، پشت شخص نشسته یک گوزن و آنتیلوپ خوابیده اند و سرهای خود را به طرف عقب چرخانده اند. اینها توسط یک خط افقی از یک میمون یا جن و همزاد(که در پشت کرسی نشسته است) و یک آنتیلوپ خوابیده که سر خود را به عقب برگردانده، جدا می شوند. گوی کوچکی در بالای سر این آنتیلوپ قرار دارد. همین موضوع در پشت شخص ایستاده اتفاق افتاده است با این تفاوت که زوایه دید آن ها برعکس می باشد. در بالای مهر استوانه ای، در درون یک صفحه افقی چهار عدد ستاره و یک آنتیلوپ خوابیده دیده می شوند. زاویه ی دید در جهات مختلف است. سطح مهر بیش از یک قسمت است.

(تصویر3- 72): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 87)
در تصویر(3- 73)، شیری در مقابل سر یک آهو نشسته است. هفت گوی و یک شکل نازک بیضی که دو انتهای آن نوک تیز شده اند در زمینه ی فوقانی، درخت صحنه را تمام می کند. در بالا و پایین مهر، حاشیه ای مارپیچ از خطوط موازی قرار دارند.

(تصویر3- 73): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)،جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 136)
3- 12- نام کادر
همه ی مهرها، دارای کادری مستطیل شکل هستند. با توجه به استوانه ای بودن و نحوه استفاده ی مهرها، مناسب ترین کادر، شکل مستطیل می باشد. که به نظر می رسد این کار با آگاهی کامل صورت گرفته است. البته کادر تعدادی از آنها به صورت بسته و تعدادی دیگر دارای کادر باز می باشند. در بعضی از تصاویر قسمت های از کادر از بین رفته است. جدا از دور مهرها بخش های درونی(تصویری و نوشتاری) به طور جداگانه دارای کادرهای مستطیل(افقی، عمودی) می باشند. تصویر(3- 74، 3- 75، 35- 76)

(تصویر3- 74): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 25)

(تصویر3- 75): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 30)

(تصویر3- 76): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 74)

3- 13- ساختار مهر
منظور از ساختار مهر، قسمت های تشکیل دهنده ی آن(تصویر، متن، یا ترکیبی از بخش نوشتاری و تصویری) است. تصویرها شامل(جانوران، گیاهان، شکل های هندسی، انسان ها، اسطوره ها و…) می باشد. بهره گیری از تصویر در کنار متن چه به صورت فیگوراتیو و چه نقوش ترئینی در بعضی از مهرها دیده می شود. می توان چنین استنباط کرد که طراح برای ایجاد فضای تنفسی در ساختار مهر از تصویر و نقوش ترئینی استفاده کرده است. همچنین، بهره گیری از تصویر به عنوان رسانه ای گرم که ترافیک مشخصی ندارد و از همه جهت خواندنی است، در کنار متن که رسانه ای سرد و منظم است، به جذابیت کار کمک کرده است. ریز نقش های بسیاری مورد استفاده قرار گرفته است که افزودن بر زیبایی صفحه، کاربردهایی مانند پیرابندی(کادربندی) با تکرار ریز نقش ها و تزئین گوشه های مهر دارند. طراح تصاویر را در نهایت اختصار و سادگی انجام داده، و می توان گفت تصاویر از لحاظ بصری تداعی کننده ی خلوص، فروتنی و… می باشند. فضای مثبت و منفی در ساختار مهرها دیده می شود. تصویر(3- 77، 3- 78، 3- 79، 3- 80، 3- 81، 3- 82)

(تصویر3- 77): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 38)

(تصویر3- 78): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 66)

(تصویر3- 79): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 71)

(تصویر3- 80): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 75)

(تصویر3- 81): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 96)

(تصویر3- 82): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم،حکاکی ها،1375، 135)

3- 14- ستون
اکثر همه ی مهرها، دارای ستون های چند قسمتی هستند. تعدادی هم بدون ستون می باشند. ستون ها عاملی متمایز کننده بین بخش های نوشتاری(کتیبه ها)، بخش های تصویری و همچنین بین بخش های نوشتاری و تصویری از هم می باشند. ستون ها به دو صورت عمودی و افقی دیده می شوند. تصویر(3- 83، 3- 84، 3- 85، 3- 86)

(تصویر3- 83): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 45)

(تصویر3- 84): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 48)

(تصویر3- 85): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 98)

(تصویر3- 86): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم،حکاکی ها،1375، 135)

3- 15- مهر به عنوان نماد و نشانه
هر روز میلیون ها تن با مدارک و اسناد رسمی و غیر رسمی سرو کار دارند. یک سند زمانی از رسمیت و اعتبار برخوردار است که دارای مهر و امضا باشد. از طرف دیگر غریزه مالکیت، فرد را وا می دارد تا با ترفندهایی نام و نشان خود و یا نوعی علامت خاص خود را بر روی مایملک خویش به جای بگذارد. بنابراین اولین خاصیت خلق این مهرها، این بود که انسان به منظور شناساندن، اثبات و هویت بخشیدن حق مالکیت خویش مبادرت به تهیه ی مهر نمود. گذشته از بیان اعتقادات، مذهب و جهان بینی، معمولا هنرمندان حکاک مبادرت به خلق صحنه هایی از زندگی روزمره، معیشت، پوشاک، عادات و آداب و رسوم زندگی خود می کردند. تمام مطالب ذکر شده ی فوق، سرآغاز مرحله ی جدیدی است که بعدها زمینه ساز به وجود آمدن بخش مهمی از گرافیک یعنی طراحی آرم و مهر می باشد. مهرها صرف نظر از نوع طراحی به کار رفته روی آن ها، فعالیتی است مبتی بر کارکرد معرفی و تبلیغ. مهر در واقع هویت سازمانی یک کارگاه یا نهاد اجتماعی یا شخصی خاص است. بنابراین نزدیک ترین کارکرد این مهرها به حوزه ی گرافیک، فلسفه ی به وجود آمدن آن هاست. یعنی نشان دار کردن با استفاده از حک کردن که بی ارتباط به واژه ی Graphic نیست.
3- 16- ساده سازی کردن نقوش(استیلیزه کردن)
هر نقش یا طرح یا تصویری به هر صورت، از یک سلسله عناصر اولیه تشکیل یافته است. وجود این عناصر یا الفبای سواد بصری در مهرها، نشان از نوعی تفکراستیلیزه(ساده کردن) طرح تا حد امکان می دهد. در واقع این تفکر، همان دیدگاهی است که تقریبا بر روی دیگر صناعات آن دوران دیده می شود. مانند کاسه ها، کوزها و…
طراح با استفاده از خلاصه کردن طرح، سعی در خلق زبانی دارد که بتواند به سادگی و صراحت ارتباط لازم را ایجاد کند. استفاده از عناصر تجسمی چون نقطه، خط، بافت و… انتخاب مسیری است که فهم طراح یا سازنده یا سفارش دهنده ی مهر را با مخاطب، برابر می سازد. شباهت بارز تمامی این نقوش با یکدیگر تجریدی بودن آنهاست. در این شیوه ی بیانی هنرمند با تبدیل کیفیت جنبشی رویدادهای بصری آنها را به مؤلف های اصلی و بنیادی خود تبدیل می کند. نقش ها از طبیعت و محیط پیرامون الهام می گیرند؛ ولی هنرمند با تخیلات و ذوق خود چنان آنها را تغییر می دهد که نقشی مجرد از محیط و دنیای پیرامون خود می آفریند. این شیوه ی بیانی همواره مورد توجه ایرانیان باستان قرار داشته و از ابتدایی ترین زمان ها در انواع آثار آنان قابل مشاهده است، تجرید، ساده سازی کردن نقوش برای رسیدن به هدف مورد نظر، توسط هنرمندان ایلامی به خوبی در مهرها به کار رفته است. تصویر(3- 87، 3- 88، 3- 89، 3- 90، 3- 91، 3- 92)

(تصویر3- 87): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 28)

(تصویر3- 88): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 89)

(تصویر3- 89): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم، حکاکی ها،1375، 56)

(تصویر3- 90): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم،حکاکی ها،1375 ،110)

(تصویر3- 91): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم،حکاکی ها،1375، 110)

(تصویر3- 92): مهر استوانه ای منطقه چغازنبیل(منبع: چغازنبیل(دوراونتاش)، جلد چهارم،حکاکی ها،1375، 135)

3- 17- مهر به عنوان آرم(آرم های نخستین)
یکی از کاربردهای قابلیت گرافیکی مهرهای دوره ایلام در چغازنبیل، استفاده از نقوش آن ها در تهیه ی آرم از نوع شمایلی(تصویری) می باشد. از ویژگی های مهم این نقوش می توان به سادگی و استیلیزه بودن، دارا بودن مفاهیم اسطوره ای- آیینی، داشتن هویت تاریخی آن ها اشاره نمود که گمان می رود تنها ناشی از خام دستی و ناتوانی خالقان آن آثار نبوده است، بلکه خاستگاهش در جهان بینی و نحوه ی تفکر آن ها به

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع نقوش هندسی، بین النهرین Next Entries تحقیق رایگان با موضوع ساده سازی