تحقیق رایگان با موضوع جامعه پذیری، کنترل اجتماعی، روانشناسی، تعامل اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

«بهداشت روانى با نگرش به منابع اسلامى» نوشته محمد رضا سالاری فر و همکاران(1389). این کتاب ضمن پرداختن به عوامل مؤثر در بهداشت روانی و تنظیم رفتار اجتماعی، برخی موارد کنترلی مؤثر در کنترل اجتماعی به ویژه مباحث مربوط به انواع نیازهای انسان را از دیدگاه اسلامی و روانشناسی مورد بررسی قرار داده است.
11. کتاب «درآمدی بر روانشناسی تنظیم رفتار با رویکرد اسلامی» نوشته محمد صادق شجاعی(1388).
12. کتاب «روانشناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی» نوشته مسعود آذربایجانی و همکاران (1390).
13. کتاب « طبقه بندی مفاهیم جامعه شناختی از دیدگاه قرآن» نوشتة محمد باقر آخوندی(منتشر نشده).
14. مقاله « نهاد حسبه در منابع فقه شیعه» نوشته سف الله سرامی، مجله نامه مفید، ش 2، (1374).
15. مقاله « امر به معروف و نهی از منکر و سیاست جنایی» نوشته محمد علی حاجی ده آبادی، مجله فقه و حقوق، ش 1، (تابستان 1383).
16. مقاله «پیشگیری وضعی از نگاه آموزه های اسلام» نوشته سید محمود میرخلیلی، مجله فقه و حقوق، ش 1، (تابستان 1383).
17. مقاله « تفسیر آیه محاربه و احکام فقهی آن» نوشته نعمت الله صالحی نجف آبادی، مجله نامه مفید، ش 9، (بهار 1376).
18. مقاله «جایگزینهای مجازات زندان و نهاد تعزیر» نوشتة علیرضا محولاتی، مجله نامه مفید، (مرداد و شهریور 1382).
19. مقالة « نظام هنجاری در سیاست جنایی اسلام» نوشته سید محمد حسینی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ش 51، (بهار 1380).
20. مقالة « شرایط و موانع نظارت» نوشتة سید صمصام الدین قوامی، مجله حکومت اسلامی، ش 33، (پاییز 1383).
21. مقاله « لايحه قانون مجازات اسلامي در پرتو اصول بنيادي حقوق كيفري» نوشته مهرداد رايجيان، فصلنامه حقوق و مصلحت، س1، ش2 (1388).
22. مقاله « الگويي از خودکنترلي در فرهنگ اسلامي» نوشته حمید زارع، فصلنامة حوزه و دانشگاه، ش 45(1384).
23. مقاله «جستجوي درونمايه‌هاي يک نظرية اجتماعي کجروي بر اساس آموزه‌هاي قرآني»، نوشته علی سلیمی، مجلة دانشکدة ادبيات و علوم انسانيدانشگاه تربيت معلّم (ويژه‌نامة علوم اجتماعي 3)، ش 56ـ57 (1386).
24. پایان نامه «پيشگيري از جرم در آموزه‌هاي قرآن»، نوشته قدرت الله خسروشاهي، رسالة دكتري حقوق جزا و جرم‌شناسي، دانشكده علوم انساني دانشگاه تربيت مدرس(1386).
25. مقاله «بررسي تحليلي تنبيه از منظر روايي، فقهي و روان‌شناسي»، نوشته سید جواد حسني، معرفت، ش33 (1379).
26. مقاله «پيشگيري از جرم در پيشينة تفکر اسلامي»، نوشته غلامرضا جمشيديها و علي سليمي، (مجموعه مقالات نخستين همايش ملي پيشگيري ازجرم)، تهران: دفتر تحقيقات کاربردي پليس پيشگيري (1387)
27. مقاله « تحليل مديريت پيشگيري از جرم به منظور ترسيم الگويي مطلوب براي آن» نوشته علی افراسيابي، فصلنامه حقوق و مصلحت، ش4، (پاييز1388).

فصل دوم
چارچوب مفهومی

موضوع پژوهش حاضر« کنترل کجروی از دیدگاه آموزه های قرآن کریم» است. این پژوهش، تحقيقي اکتشافی است، بنا بر اين، چارچوب نظري و فرضيه ندارد. با توجه به گستردگی مباحث مربوط به کجروی و توجه قرآن به همة جنبه های کجروی، اين پژوهش در صدد تبیین علل کجروی از دیدگاه آموزه های قرآن و یا مقایسه دیدگاهای کنترلی مطرح شده در علوم اجتماعی با دیدگاههای اسلامی نیست. همچنین در این پژوهش، به مباجث پیشگیری از کجروی به ویژه موارد مرتبط با جامعه پذیری، پرداخته نشده است؛ زیرا کنترل اجتماعی با فرایند جامعه پذیری متفاوت است؛ به این معنا که فرایند کنترل کجروی در بارة کنش های اشخاص، به تخلفات آنان بعد از اتمام فرایند جامعه پذیری اشاره دارد، و حال آنکه جامعه پذیری فرایند قبل از وقوع کجروی و درصدد انتقال ارزشها و آموزش هنجارها ست.
این تحقيق در صدد است که گزاره های اسلامی را در قالب مفاهیم جامعه شناسی عرضه کند و به یک جمع بندی نهایی در قالبِ دیدگاهی منتسب به آموزه های قرآن در بارة کنترل کجروی از دیدگاه آموزه های قرآن کریم، برسد؛ بنا بر این از زبان و ذهنيت جامعه شناسي استفاده می کند؛ و در نتيجه و بايد با استفاده از اين علم، اصلي ترين مفاهيم خود را توضیح دهد؛ چارچوب مفهوميِ فراهم آمده، دستاورد اين ضرورت است.
مفاهیم اصلی تحقیق، «کجروی» و «كنترل کجروی» است. به دلیل آنکه کجروی نوعی كنش اجتماعي است، به مفهوم «كنش» و «كنش اجتماعي» اشاره شده است. از آنجا که كنش دارای انگيزه است و انگيزۀ كنش، برخاسته از نياز است، به دو مفهوم «نياز» و «انگيزه» پرداخته شد. چون استمرار کنشِ اجتماعی به صورت تعامل اجتماعی است و برای ادامه تعامل، احتیاج به قواعد كنش (هنجار) است، و از طرف دیگر کجروی نیز نوعی نقض هنجار محسوب می شود، به دو مفهوم «تعامل اجتماعی» و «هنجار» اشاره شده است. همچنین به دلیل آنکه انتقال هنجارها به اشخاص جامعه از طریق فرایند جامعه پذیری است، مفهوم «جامعه پذیری» مطرح شد. چون کنترل و تنظیم رفتار اعضای جامعه، ارتباط مستقیم به نفوذ اجتماعی و انواع بازخورهای آن دارد، مفهوم «نفوذ اجتماعی» و انواع بازخورهای آن یعنی «همنوایی»، «متابعت» و «اطاعت» توضیح داده شد.
همچنین به دلیل آنکه موضوع اصلی تحقیق شناختِ راهکارهای کنترل کجروی است، به مفهوم «کنترل اجتماعی» اشاره شده است. همچنین به دلیل آنکه کنترل اجتماعی با مکانیسم ها و ابزارهای مختلفی در جامعه قابل انجام است به مفاهیمی از قبیل: «کنترل بیرونی»، «کنترل درونی»، « کنترل ارزشی»، « کنترل عاطفی»، «کنترل مابعدالطبیعی»، «کنترل فیزیکی»، «کنترل اقتصادی» و «کنترل رسمی و غیر رسمی»، اشاره شده است. در پايان به منظور آشنايي اجمالي با تبيين هاي كجروي، به منظور تکمیل چارچوب مفهومی، – نه از باب نظرية تبيين كننده كه چارچوب نظري بحث را شكل دهند- به اختصار نگاهی یكپارچه به تبیین های ارائه شده در بارة کجروی، شده است.
2-1- رفتار
رفتار عبارت است‌ از حركتي‌ بر اثر محرك‌ يا انگيزه‌، به طور خودآگاهانه‌ يا ناخودآگاهانه‌. براساس‌ اين تعريف‌، رفتارها به‌ دو دستة‌: 1- با منشاء خودآگاهانه‌ 2- با منشاء ناخودآگاهانه‌، تقسيم‌ مي‌شوند و هر كدام‌ ازآنها به‌ دو دستة‌: 1- بر اثر محرك‌ و 2- بر اثر انگيزه‌ تقسيم‌ مي‌شوند كه‌ در مجموع‌ چهار نوع‌ مي‌باشند. هدف از جدا كردن انگيزه از محرك، رساندن اين مطلب است كه به طور نظري، عوامل ایجاد کنندۀ رفتار مي‌توانند هم خارج از ارگانيسم باشند، و هم داخل در ارگانيسم. هرچند با كمي دقت، مشخص مي‌شود كه حتي محركهاي خارجي، در معناي رفتارگرايانه خود، نيز اگر بخواهند به رفتار منتهي شوند، علاوه بر ایجاد عدم تعادل، لازم است كششِ بازگشت به تعادل را نيز در فرد ايجاد كنند. به عبارت ديگر، محركها منشاء رفتار نمي گردند، مگر از طريق ايجاد انگيزه (اورعی، 1390، ص 10).
2-2- نياز
نياز، عبارت است از حالت محروميت، كمبود و نبود در ارگانيزم، مانند كمبود غذا، آب و اكسيژن، يا كمبود هر حالتى كه براى استمرار و ادامه حيات يك موجود زنده ضرورت دارد و براى بهزيستى فرد لازم است (براندن، 1371، ص41 و شكيباپور، 1363، ص113). به بیان دیگر، «نیازها تنشهایی است که عدم تعادل زیستی بین فرد و محیط فیزیو- شیمیایی درون و بیرون از ارگانیزم آنها را به بار میآورد» (جس فیست و گریگوری، 1386، ص255 ؛ سالاری فر و همکاران، 1389، ص86-87). بنابراین، می توان چهار معنای اصليِ مفهوم نیاز را به شرح زیر بیان کرد: «عدم تعادل»، «نقص»، «ضروری بودن» و «منشأ بودن برای رفتار»(اورعی، 1390، ص 11).
2-2-1- انواع نيازهاى انسانى
نيازهاى آدمى آن قدر گسترده و متنوع است كه با وجود تلاشهاى روانشناسان، فهرست كاملِ تأييد شده توسط بیشتر مؤلفان وجود ندارد. امروزه روانشناسان كاملاً پذيرفتهاند كه در انسان دو گونه نياز ديده مىشود: 1. نيازهاى زيستى، مانند نياز به غذا، آب و جنس مخالف؛ 2. نيازهاى روانى و عاطفى كه بر اساس شرايط و ضرورتهای فرد است و كاملاً جنبه روانشناختى دارد. مازلو، نيازهاي اساسي انسان را به صورت سلسله مراتبی، به پنج دسته تقسيم کرده است:
ـ نيازهاي جسمي: در تعریف نیازهای جسمی یا فیزیولوژیکی مازلو به نیاز شخص به غذا خوردن، آشاميدن، فعاليت و خواب، محافظت از سرما و گرما، تحرک حسی، فعالیت جنسی و مانند آن اشاره می کند که در ابتدایی ترین سطح نیازهای بشر قرار دارد و فوری و بسیار با اهمیت است. به گونه ای که اگر ارضاء نشده بمانند، فرد را به سرعت تحت سلطه می آورند و نیازهای دیگر را ناپیدا می کند یا جنبه ای فرعی بدانها می بخشد؛
ـ نيازهاي ايمني: نياز به امنيت، ثبات، نظم، احتیاج به رها بودن از ترس، نگراني و آشفتگی، تمایل به داشتن یک حامي، برخوردار بودن از شغلی با ضمانت های حرفه ای و مالی، یا حتی داشتن حساب پس انداز و بیمه های مختلف که به نظر مازلو و در بیانی کلی، فرد را وادار به ترجیح دادن پیش بینی پذیرها بر ناشناخته ها و مخاطرات می سازد تا از این راه به نوعی احساس ایمنی و آسایش خاطر دست یابد؛
ـ نيازهاي عشق و تعلق: نياز به عشق، محبت و تعلق به گروه، دوستان، همسر و فرزند، نیاز به برقراري روابط اجتماعي دوستانه با دیگران، تمایل به وابستگی به گروه ها و مانند آن و اينکه بدانيم ديگران نيز همين احساس را نسبت به ما دارند؛
ـ نيازهاي احترام: نياز به آنکه هم خودمان، خود را محترم بدانيم و هم اين احترام را از ديگران ببينيم؛
ـ نيازهاي خودشکوفايي: نياز به تحقق بخشيدن استعدادها (در خصوص موارد فوق ر.ک. مازلو، 1367، ص70ـ84؛ شولتز و الن شولتز، 1385، ص342-347؛ گنجی، 1391، ص805-808).
2-2-2- نیازهای معنوی
بر اساس انسان شناسى دينى، انسان آميزه اى از دو بُعد مادى و معنوى است. دو بُعدى بودن انسان، اقتضا مى‌كند كه در نيازهاى او نيز به اين دو بُعد توجه كنيم. از اين منظر، انسان علاوه بر نيازهاى زيستى و روانى، از نيازهاى ويژه اى نيز برخوردار است كه به نيازهاى معنوى، معروف است. در اين تقسيم بندى، از بُعد ارزشى به نيازها نگاه شده است. يونگ نيازهاى معنوى را به عنوان جنبه هايى از سلامت انسان در نظر گرفته و در خصوص بیمارانی که بعد از 35 سالگى، به او مراجعه کرده بودند، مى‌گويد: به اعتقاد من آنها به اين دليل گرفتار بيمارى هاى روانى شده بودند كه نيازهاى معنويشان ارضاء نشده بود. تنها وقتى که به دين بازگشتند و نيازهاى معنوى شان ارضاء شد، به طور كامل درمان شدند(نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاه علوم پزشكى ايران، 1380، ص 194).
برخی روانشناسان، پس از تحقيق تجربی و تجزيه و تحليل پاسخ ها، نيازهاى معنوى را در سه محور طبقه بندى نمودند:
نيازهاى باور دينى: نياز به درك حضور خداوند، هدف و معنا در زندگى و نداشتن ترس از مرگ.
نيازهاى رفتار دينى: نياز به دعا و نيايش، انجام مناسك و عبادات، و نياز به شركت در مراسم دينى.
نيازهاى حمايت اجتماعى دينى: نياز به مراقبت از همديگر در گروه هاى مذهبى، رفتن به معابد و عبادات جمعى و نياز به ملاقات رهبران دينى(سالاری فر و همکاران، 1390، ص 113-115).
2-2-3- تأثیر نيازها بر انتخاب کجروی
نيازهاى انسان و سائقهاى ارضاى آن، از جمله علل اساسى جهت دهى به رفتار و كنترل آن به حساب مى‌آيد. البته نظريه هايى كه در حوزه «روان شناسى انگيزش»، در تبيين اين موضوع ارائه شده، مستقيماً به تبيين كجروى نمى‌پردازد، اما از ابعاد متعددى توجه نظريه پردازان كجروى را به خود جلب كرده و يكى از شالوده هاى مهم برخى از تبيينهاى آن بوده است. نمونه اين الگوها، نظريه «نيازهاى اساسى» است كه مفاد آن، هم در نظريه هاى يادگيرى، به عنوان يكى از مبانى كارآمدى تشويق و تنبيه معرفى مى‌شود(مازلو، 1367، ص 104-110) و هم در نظريه «بى سازمانى اجتماعى» مرتن، نقش مكمل دارد(رفیع پور، 1378، ص 27-38).
مرتن توضيح مى‌دهد، اگر شخص، اهداف فرهنگى را خوب در خود درونى كرده باشد، ميل به رسيدن به آن مى‌تواند او را از

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع روش تحقیق، جامعه شناختی، کنترل اجتماعی، جامعه شناسی Next Entries تحقیق رایگان با موضوع گروه اجتماعی، روابط اجتماعی، عامل اجتماعی، تعامل اجتماعی